Vaishnavakhanda 116
Vaiṣṇavakhaṇḍa 116
- Language
- Sanskrit
Contents
- 116.43 — 1 part
116.1
cha || || pārvatyuvāca || || kathamagnimayaṃ liṃgamabhigamyamabhūdruvi || prāṇināmapi sarveṣāmupaśāṃtiṃ kathaṃ gataḥ
116.2
tīrthānāmudravaḥ puṇyātkathaṃ cāruṇaparvatāt
upasaṃhṛtasarvāṃgaḥ kathaṃ vā vada me'calaḥ
116.3
gautama uvāca || || kṛte tvagnimayaḥ śailaśvetāyāṃ maṇiparvataḥ || dvāpare hāṭakagiriḥ kalau marakatācalaḥ
116.4
bahruyojanaparyaṃtaṃ kṛte vahnimaye sthite || bahiḥ pradakṣiṇaṃ cakruḥ praśāmyati maharṣayaḥ
116.5
śanaiḥ śāṃtoruṇādrīśaḥ śrīmānabhyarthitaḥ suraiḥ || loka
guhyarthamatyarthamupaśāṃto'ruṇācalaḥ
116.6
atha gaurī sutaṃ prāha kathaṃ śāṃto'ruṇācalaḥ || kathaṃ vā prārthayāmāsurdeveśaṃ tridaśā imam
116.7
iti tasyā vacaḥ
śrutvā gautamastvabhyabhāṣata || praśasya bhaktimatulāṃ tasyāstattvārthavedinīm
116.8
gautama uvāca || || agnirūpaṃ purā śailamāsādayitumakṣamāḥ
purā surāḥ stutiṃ cakrurabhyarcya kratusaṃbhavaiḥ
116.9
bhagavannaruṇādrīśa sarvalokahitāvaha || agnirūpo'pi saṃśāṃtaḥ prakāśasva mahītale
116.10
asau yastāmro aruṇa uta babhruḥ sumaṃgalaḥ || iti tvāṃ sakalā vedāḥ stuvaṃti śivavigraham
116.11
namastāmrāyāruṇāya śivāya paramātmane || vedavedya svarūpāya somāya sukharūpiṇe
116.12
tvadrūpamakhilaṃ deva jagadetaccarācaram || nidhānamiva te rūpaṃ devānāmidamīkṣyate
116.13
varṣatāṃ ca payodānāṃ nirjharāṇāṃ ca bhūyasām || salilopāyasaṃhāro yuktaste yugasaṃkṣaye
116.14
agnerāpaḥ samudbhūtāstvatto hi paramātmanaḥ || viśvasṛṣṭiṃ vitanvaṃti vicitraguṇa
vaibhavāt
116.15
śīto bhava mahādeva śoṇācala kṛpānidhe || sarveṣāmapi jīvānāmabhigamyo bhava prabho
116.16
iti stutaḥ suraiḥ sarvairānatairbhaktava
tsalaḥ || sadyaḥ śītalatāṃ gacchannabhigamyo'bhavatprabhuḥ
116.17
prāvarttaṃta punarnadyo nirjharāśca bahūdakāḥ || varṣatāmapi meghānāṃ na jayāha jalaṃ bahu
116.18
tathāpi taruṇārko'yatkālāgniśatakoṭibhiḥ || samānadīptirabhajjīvānāmabhigamyatām
116.19
visṛjya viśvasalilaṃ nadīśca rasavikṣaraiḥ
saṃpūryaḥ sakalairdevaḥ sarvadā saṃprakāśate
116.20
tīrthāni tāni tānyāsanparitaḥ prārthanāvaśāt || dikpālānāṃ surāṇāṃ ca maharṣīṇāṃ mahātmanām
116.21
brahmovāca || || iti tasya vacaḥ śrutvā gaurī kutukasaṃyutā || tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ śrotuṃ samupacakrame
116.22
pārvatyuvāca
kāni tīrthāni jātāni śoṇādrerlokakutaye || bhagavanbrūhi sakalaṃ tīrthānāmudbhavaṃ mama
116.23
iti tasyā vacaḥ śṛṇvannigarīśātsaṃśrutaṃ purā
tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ vyākhyātumupacakrame
116.24
gautama uvāca || || aindraṃnāma mahātīrthamiṃdrabhāge samutthitam || tatra snātvā purā śakro brahmahatyāṃ vyapohayat
116.25
brahmatīrthaṃ punardivyaṃ vahnikoṇe samutthitam || parastrīsaṃgamātpāpaṃ vahniḥ snātvātra cātyajat
116.26
yāmyaṃnāma
mahātīrthaṃ yamabhāge vijṛṃbhate || atra snātvā yamo'tyākṣīdrayaṃ brahmāṛsaṃbhavam
116.27
nairṛtaṃ tu mahātīrthaṃ nairṛtyāṃ diśi śobhate || bhūtavetālavi
jayaṃ tatra snātvarṣayo gatāḥ
116.28
paścime vāruṇaṃ tīrthaṃ digbhāge ca prakāśate || śālyakośaṃ purā lebhe snātvātra varuṇo nijam
116.29
vāyavye
vāyavīyaṃ ca tīrthamatra prakāśate || tatra snātvā yayau vāyurjagatprāṇatvavaibhavam
116.30
uttare cātra digbhāge somatīrthamiti smṛtam || tatra snātvā
purā somo yakṣmarogādamuṃcata
116.31
aiśāne cātra digbhāge viṣṇutīrthamiti smṛtam || tatra snātvā purā viṣṇuḥ śriyā ca saha saṃgataḥ
116.32
mārkaṃḍeyaḥ purā devi prārthayāmāsa śaṃkaram || sadāśiva mahādeva devadeva jagatpate
116.33
bahūnāmiha tīrthānāmekatra syātsamāgamaḥ
kenopāyena bhagavankṛpayā vada śaṃkara
116.34
iti tasya vacaḥ śrutvā devadeva umāpatiḥ || upāyaṃ darśayāmāsa munaye prītamānasaḥ
116.35
maheśvara uvāca || || sadopahāravelāyāṃ sarvatīrthasamuccayaḥ || sannidhiṃ mama saṃprāptaḥ sevate gūḍharūpataḥ
116.36
nānyad
nveṣaṇīyaṃ te tīrthamatra mahāmune || samopahāravelāyāṃ dṛśyate tīrthasaṃcayaḥ
116.37
tasmādbhaktiyutairnityaṃ sarvatīrthasamāgamaḥ || munibhiśca
suraiḥ sarvairnavedyaṃte vilokyatām
116.38
iti devi purā devo mārkaṃḍeyāya śaṃkaraḥ || upādiśadameyātmā tīrthasaṃdarśanakramam
116.39
gautama
uvāca || || sarvāṇyapi ca puṇyāni tīrthāni śivasannidhau || sadopahāravelāyāṃ dṛśyāni kila mānavaiḥ
116.40
vrataṃ tīrthaṃ tapo vedā yajñāśca
niyamādayaḥ || yogāśca śoṇaśaileśadarśanāddṛṣṭasaṃcarāḥ
116.41
niśamya vākyaṃ munipuṃgavasya praseduṣī parvatarājaputrī || avocadatyadbhutametadatra
tvayopadiṣṭaṃ bhuvi tīrthajālam
116.42
ahaṃ kṛtārthā tapatā variṣṭha tvatsaṃgamātsaṃprati tīrthajālam || prāptā namaste'stu tapoviśeṣaṃ śivopi
me'trādiśadeva kartum
116.43
kathaṃ girīśaḥ punaratra devaḥ sphuranmahābiṃbivapurdharo'pi || praśāṃtarūpaḥ parameśvaro'yamabhyarcanīyo bhuvi martyavargaiḥ
116.43.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe 'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe'ruṇācalasthavividhatīrtha varṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit