Vaishnavakhanda 117
Vaiṣṇavakhaṇḍa 117
- Language
- Sanskrit
Contents
- 117.91 — 1 part
117.1
gautama uvāca || || śṛṇu devi purāvṛttaṃ kailāse merudhanvinā || ādiṣṭastīrthayātrārthamahaṃ
liṃgāni vīkṣitum
117.2
rudrakṣetre ca kedāre tathā badarikāśrame || kāśyāṃ puṇyeṣu deśeṣu tathā śrīparvate śive
117.3
kāṃcīmukhyāsu puṇyāsu purī
ṣvapyagamaṃ tadā || ṛṣibhirvibudhaiḥ sārdhairgaṇairyogibhiruttamaiḥ
117.4
sthāpitāni ca liṃgāni svayaṃbhūni ca dṛṣṭavān || tatratatra mahābhāge tīrthāni
śivasannidhau
117.5
sevamānaḥ saśiṣyo'haṃ paryaṭanpṛthivīmimām || evaṃ tīrthāni sarvāṇi gāhamāno vratānvitaḥ
117.6
tapāṃsi yajñakarmāṇi
kurvanbhūmiṃ samācaran || śivasmaraṇasaṃyuktaḥ śivaliṃgāni sannaman
117.7
sarvāṇi bhuvi puṇyāni deśametatsamāśrayam || atra devaṃ mahādevamavikeśaṃ
triyaṃbakam
117.8
aruṇādriritikhyātaṃ parvataṃ liṃgamaikṣiṣi || atra siddhā mahātmāno munayaśca dṛḍhavratāḥ
117.9
kaṃdamūlaphalāhārā dṛḍhāḥ śoṇādri
sevakāḥ || astaupamādimaṃ liṃgamaruṇādrimayaṃ mahat
117.10
ādyena brahmaṇā pūrvamarcitaṃ divyacakṣuṣā || asau yastāmro aruṇa uta babhruḥ sumaṃgalaḥ
117.11
iti vedāḥ stuvaṃti tvāmaruṇādrīśa saṃtatam || namastāmrāya cāruṇāya śivāya paramātmane
117.12
sarvavedasvarūpāya nityāyāmṛtamūrttaye
kālāya karuṇārdrāya hṛdipeyāmṛtābdhaye
117.13
bhaktavātsalyapūrṇāya puṇyāya purabhedine || darśanaṃ tava deveśa sarvadharmaphalapradam
117.14
bhuvi labdhavatāṃ
bhūyo nānyatkāryaṃ tapaḥ kacit || bhavatā karmabhūreṣā vartate'ya nirodhitā
117.15
prārthayaṃte svayaṃ vāsāndevāścātra tvadāśraye || kālasaṃgrahasaṃjātaṃ phalaṃ
labdhaṃ mayādhunā
117.16
anyatkṛtaṃ tapaḥ sarvaṃ tvadarśanaphalaṃ mama || īdṛśaṃ tava deveśa rūpamatyadbhutodayam
117.17
ekamadrimayaṃ liṃgaṃ na kaciddṛṣṭa
vānbhuvi || sūryeṃdragnisaṃyuktakoṇatrayamanoharam
117.18
trimūrtirūpa deveśa dṛśyate te vapurmahat || śaktitrayasvarūpeṇa kālatrayavidhānakam
117.19
trivedātmaṃ trikoṇāṃgaṃ liṃgaṃ te dṛṣṭamadbhutam || trailokyarakṣaṇārthāya vitaraṃ rūpamāsthitaḥ
117.20
dṛśyate vasudhābhāge śoṇādririti viśrutaḥ || ajāna
tāṃ ca martyānāṃ samālokanamātrataḥ
117.21
vitaratyakhilānbhogānanyājakaruṇānidhiḥ || arcayā rahitaṃ liṃgamanyaṃ śūnyamudāhṛtam
117.22
idaṃ tu pūjitaṃ devaiḥ sadā sarvavarapradam || prasīd karuṇāpūrṇa śoṇācala maheśvara
117.23
trāyasva bhavabhītaṃ māṃ prapannaṃ bhaktavatsala || draṣṭavyaṃ draṣṭametatte
rūpamatyadbhutaṃ mahat
117.24
kṛtārthaya kṛpāsiṃdho śaraṇya śaraṇāgatam || iti saṃstūyamāno me devaḥ śoṇācaleśvaraḥ
117.25
adarśayatparaṃ rūpaṃ divyaṃ
mahītyuvāca mām || prīto'smi bhavataḥ stotrairbhaktyā ca parayā bhṛśam
117.26
atraiva bhavato vāso nityamastu mamāntike || saṃpūjaya ca māṃ
nityaṃ bhuvi bhogaiḥ sanātanaiḥ
117.27
tapasā tapa sarveṣāṃ mahattvamiha darśaya || pūrvaṃ kailāsaśikhare vasaṃtaṃ tvāṃ taponvitam
117.28
ādiśaṃ
pṛthivībhāge śoṇādrau pūjayeti mām || saptarṣipūjitā pūjā divi me saṃprakāśate
117.29
tathā nityārcanāyuktaḥ prakāśaśca gharātale || sarveṣāmeva jaṃtūnāṃ hitāya tvaṃ tapo'dhikaḥ
117.30
bhuvi māṃ pūjayārcābhirāgamoktābhirādarāt || divyā mama mahāpūjā dṛśyā hi
divi daivataiḥ
117.31
prakāśanīyā bhavatā pārthivī vasudhātale || māhātmyaṃ pūrvamevoktaṃ yathāhamaruṇācalaḥ
117.32
sthito vasuṃ
dharābhāge mayā prītaṃ tu te bhṛśam || ye vā saṃpūjayaṃti sma pūrvaṃ māṃ sukṛtādhikāḥ
117.33
tebhyastvamadhiko bhūmau prakāśasva śivārcanam
ityādiṣṭo hi deveśaṃ praṇamya bhavabhaktimān
117.34
anvapṛcchaṃ dayāpūrṇamaruṇādrīśamānaman || anāsādyamidaṃ rūpamagnirūpaṃ maheśvaram
117.35
kathamadyārcayāmyenaṃ martyalokocitārcanaiḥ || ādeśamimamanvarthaṃ kathaṃ vā kalpayāmyaham
117.36
upāyamādiśa śrīmannabhigamyo yathā bhavān
iti vijñāpito devaḥ śrīmāñchoṇācaleśvaraḥ
117.37
anvagrahīddeśeṣātmā praṇataṃ māṃ dayānidhiḥ || ahaṃ tu sūkṣmaliṃgāni prakāśiṣye mahītale
117.38
āgamoktakriyābhedaiḥ pūjāṃ me pratipādya || paṃcāvaraṇasaṃyuktaṃ liṃgaṃ me sūkṣmamadbhutam
117.39
aruṇādrīśvarābhikhyaṃ saṃpūjya tapobalaiḥ
ityādiśya mahādevaḥ svayaṃbhu vimalaṃ mahat
117.40
rūpaṃ me darśayāmāsa sūkṣmaliṃgātmanā śivaḥ || ālokya vimalaṃ liṃgaṃ sūkṣmaṃ tatsvayamucchri
tam
117.41
aśeṣā''varaṇopetaṃ kṛtārthahṛdayo'bhavam || punarvyajñāpayaṃ devaṃ śambhumāśritavatsalam
117.42
āgamoktaprakārāṇāmanirīkṣyatvamāga
tam || kathaṃ tu tava rūpāṇāṃ nāmabhedānviyojitān
117.43
jānīyāṃ karuṇāmūrte svayamīśvara matprabho || pūjakāstava ke vā sthurmaṃdiraṃ vātra kīdṛśam
117.44
kathaṃ stotraṃ kathaṃ pūjā ke vātra paricārakāḥ || sthānarakṣā kathaṃ vā syātke vātmaparirakṣakāḥ
117.45
kathaṃ vā mānuṣī pūjā nityā
saṃvardhate tava || āgatā bahavo devāḥ śraddheyaṃ manujaiḥ katham
117.46
prasīda parameśāna svayamājñāpayākhilam || evaṃ vijñāpito devaḥ śoṇādrīśaḥ
svayaṃ prabhuḥ
117.47
ājñāpayattadā devo viśvakarmāṇamāgatam || sṛja tvaṃ nagaraṃ divyamaruṇākhyaṃ guṇādhikam
117.48
maṃdiraṃ mama divyaṃ ca mahā
maṇigaṇojjvalam || tauryatrikaṃ saparyāṃgaṃ tanme sarvaṃ prakalpaya
117.49
ābabhāṣe śivaḥ śrīmānnāmabhedārcanakramam || vrataṃ ca karuṇāmūrttiruṇādrīśvaraḥ
śivaḥ
117.50
śṛṇu tanme ca ye sṛṣṭā pūjārthaṃ paricārakāḥ || śṛṇu gautama sarvaṃ me mānuṣaṃ pūjanakramam
117.51
ya eṣa sarvalokānāṃ kṣemāya prathate
bhuvi || idaṃ tejomayaṃ liṃgamatulaṃ dṛśyate mahat
117.52
aruṇādrīśvarābhikhyaṃ pūjyatāṃ satataṃ tvayā || śaktirmottare bhāge pūjyā nityodayā mudā
117.53
dadhatī sthānamāhātmyamapītakucanāmikā || aruṇācalarājoyamavibhāgaḥ priyānvitaḥ
117.54
utsavārthoṃ mahādevaḥ pūjyo bhogasutā
vṛtaḥ || bodhado bhaktalokasya dattābhayakaraḥ śivaḥ
117.55
sāraṃgaṃ paraśuṃ bibhratprasannavadanaḥ sadā || umāskandeśvaraḥ śambhurdivyaratnavibhūṣaṇaḥ
117.56
abhayā bhāsayaṃllokānavikuṃṭhaśriyānvitaḥ || śakterutsavabhadre ca saṃpūjyā suṃdareśvarī
117.57
sarvabhūṣaṇasaṃyuktā śṛṃgārarasavarddhanī
bālo gaṇapatiḥ pūjyaḥ purastādbhūtinandanaḥ
117.58
madaṃtikamalaṃkurvanbhakṣyairbhojyairbahūdayaiḥ || matpārśvamavimuṃcaṃtī śoṇarekhāṃcitekṣaṇā
117.59
utsavārthā parā śaktiraṃtikasthaiva pūjyatām || mukharāṃghripatiḥ śrīmānnṛtyaṃstāṃḍavapaṇḍitaḥ
117.60
utsavārthaṃ samabhyarcyaśśuraye'mṛteśvaraḥ
śaktiśvānyā mahābhāgā saṃpūjyā bhuvināyakā
117.61
dvāre nandī mahākālaḥ purastātsūryasaṃnibhaḥ || bhaktānāṃ mama sarveṣāṃ pūjanaṃ
cāpi kalpyatām
117.62
dakṣiṇe mātaraḥ pūjyā vighnaśāstṛsamanvitāḥ || saṃpūjyo nairṛte koṇe vighnanāśo vināyakāḥ
117.63
skandaḥ śaktidharaścaiveśānakoṇe samarcyatām || liṃgāni ca manojñāni pūjanīyānyanantaram
117.64
maṃdiraṃ mama saṃpūjya dakṣiṇāmūrti
dakṣiṇam || paścime viṣṇurūpāṃkamagnirūpānvitaṃ tathā
117.65
uttare brahmarūpāṃkaṃ pūrve sāraṃgabhūyutam || sarvadevaguṇopetaṃ sarvaśaktisamanvitam
117.66
apītakucanāthāyāḥ sarvaśaktisamanvitam || maṃdiraṃ guru saṃpūjya dikpālakavadhūvṛtam
117.67
maṃdirasyāvanārthāya devīrvaibhavanāyakāḥ
117.68
kṣetrapālaṃ tu saṃpūjya sarvāvaraṇasaṃyutam || putrasya trāṇamāyātā pūjyāruṇagirīśvarī
117.69
kālī bahuvidhāścānyā devatā vidhipālakāḥ
utsavā vividhāḥ kalpyāḥ pratimāsamahodayāḥ
117.70
sṛjasva kanyakā divyāḥ śivadevārhaṇe ratāḥ || nṛttagītakalābhijñā rūpasaubhāgyasaṃyutāḥ
117.71
cāruvibhramasaṃyuktāḥ kāmadā nityapāvanāḥ || śiṣyānādiśa vedajñānsadācārasamujjvalān
117.72
divyopacārasaṃsiddhyai subhagāñchuddhace
tasaḥ || dīkṣitānvimalānchuddhānchaivāgamaviśāradān
117.73
śaivācāraprasiddhacarthamādiśābhyarcane mama || māhelāñchāṃkhikānvaiṇāṃstālikānveṇu
vādakān
117.74
śaulkikānsṛja sadvidyāṃścaturvidyāviśāradān || kṣatriyānvividhānvaiśyāñchūdrāṃśca śivasaṃmatān
117.75
catvāraśca maṭhāḥ kalpyā
ścaturdiktīrthavāsinām || munīnāṃ śivabhaktānāṃ nirāśānāṃ nivāsetaḥ
117.76
teṣu sthitā munīndrā me rakṣaṃtu śivapūjanam || bhikṣamāṇāḥ punaḥ śevā
bhaktāḥ pāśupatā api
117.77
pālayaṃtu sadānye ca yuktāḥ kāpālikā api || sarveṣāṃ jāyamānānāṃ jātānāṃ saṃbhaviṣyatām
117.78
avyā
hatājñamārakṣyamidaṃ sthānaṃ mahībhṛtām || bakulaśca mahānatra dṛśyate divyabhūruhaḥ
117.79
atra bhaktā vitanvantu śivakāryaviniścayam || atra me
dīyate dravyamapekṣitaparātaye
117.80
yattadkṣayyaphaladamārakṣyaṃ śivasevakaiḥ || bhaktairvijñāpitaṃ cārthaṃ śroṣyāmi purataḥ sthitaiḥ
117.81
sarvaṃ saṃpādayi
ṣyāmi teṣāṃ cittānukūlakam || aparādhasahasrāṇi kṣaṃsye māṃ svarcatāmaham
117.82
āgamoktā ca pūjeyaṃ mānuṣī nirmitā yataḥ || grahīṣye tāmahaṃ
sarvāmarcāṃ sarvāgamoditām
117.83
saṃkalpitaṃ bhavetkarma prītikṛnmama sevakaiḥ || āgamārthānaśeṣāṃstvamālokya samayocitān
117.84
vidhāyābhyarcanābhedāñchokarakṣākṛte mune || kartavyā mahatī pūjā paurṇamāsyāṃ tu sādaram
117.85
sattrāṇi vividhānyatra kartavyāni sahasraśaḥ
vividhāni ca dānāni śaktyā caivāsya sannidhau
117.86
avyucchinnapradīpasya dātāro mama sannidhau || tejomayamidaṃ rūpaṃ mama yāṃti na saṃśayaḥ
117.87
jalajaṃ tarujaṃ puṣpaṃ kakṣajaṃ ca latodbhavam || dadate ye ca bhaktyā me te bhaviṣyaṃti bhūbhṛtaḥ
117.88
teṣāṃ purogataḥ sākṣādahaṃ jeṣyāmi
vidviṣaḥ || yasya yasya tu deśasya yo yo rājā tapodhikaḥ
117.89
tattatsamarddhitaṃ ramyaṃ saṃbhavaṃ dadate'tra me || matsaṃnidhimupāgatya durātmāno'pi
bhūmipāḥ
117.90
śivabhaktā bhṛśaṃ pūrṇā bhaviṣyaṃti na saṃśayaḥ
117.91
iti śaṃbhumukhotthitaṃ vacaḥ samupaśrutya vidhūtakalmaṣaḥ || ahamānatavānnya
jijñapaṃ kutukācchoṇagirīśvaraṃ śivam
117.91.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe'ruṇeśvarārādhanāmāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭamo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit