Vaishnavakhanda 118
Vaiṣṇavakhaṇḍa 118
- Language
- Sanskrit
Contents
- 118.122 — 1 part
118.1
cha|| || gautama uvāca || || bhagavannaruṇādrīśa nāmadheyāni te bhṛśam || viśeṣācchro
tumicchāmi sthāne'sminsurapūjite
118.2
maheśvara uvāca || || nāmāni śṛṇu me brahmanmukhyāni dvijasattama || durlabhānyalpapuṇyānāṃ kāma
dāni sadā bhuvi
118.3
śoṇādrīśo'ruṇādrīśo devādhīśo janapriyaḥ || prapannarakṣako dhīraḥ śivasevakavardhakaḥ
118.4
ākṣipeyāmṛteśānaḥ strīpuṃ
bhāvapradāyakaḥ || bhaktavijñaptisaṃdhātā dīnabaṃdivimocakaḥ
118.9
mukharāṃghripatiḥ śrīmānmṛḍo mṛgamadeśvaraḥ || bhaktaprekṣaṇakṛtsākṣī bhakta
doṣanivarttakaḥ
118.6
jñānasaṃbaṃdhanāthaśca śrīhalāhalasuṃdakaḥ || āhavaiśvaryadātā ca smartṛsarvāghanāśanaḥ
118.7
vyatyastanṛtyaddhajadhṛ
ksakāṃtirnirnaṭaneśvaraḥ || sāmapriyaḥ kalidhvaṃsī vedamūrtirniraṃjanaḥ
118.8
jagannātho mahādevāgninetrāgnipurāṃtakaḥ || bhaktāparā
dhasoḍhā ca yogīśo bhoganāyakaḥ
118.9-2
bālamūrttiḥ kṣamārūpī dharmarakṣo vṛṣadhvajaḥ || haro girīśvaro bhargaścaṃdrarekhāvataṃsakaḥ
118.10
smarāṃtakoṃ
'ghakaripuḥ siddharājo digaṃbaraḥ || āgamapriya īśāno bhasmarudrākṣalāṃchanaḥ
118.11
śrīpatiḥ śaṃkaraḥ sraṣṭā sarvavidyeśvaro'naghaḥ || gaṃgādharaḥ kṛtudhva
so vimalo nāgabhūṣaṇaḥ
118.12
aruṇo bahurūpaśca virūpākṣo'kṣarākṛtiḥ || anādiraṃtarahitaḥ śivakāmaḥ svayaṃprabhuḥ
118.13
saccidānaṃdarūpaśca
sarvātmā jīvadhārakaḥ || strīsaṃgavāmasubhago vidhirvihitasuṃdaraḥ
118.14
jñānaprado muktidaśca bhaktavāṃchitadāyakaḥ || āścaryavaibhavaḥ kāmī niravadyo
nidhipradaḥ
118.15
śūlī paśupatiḥ śaṃbhuḥ svayaṃmūrtirgirīśo mṛḍaḥ || etāni mama mukhyāni nāmānyatra mahāmune
118.16
anyāni divyanāmāni
purāṇoktāni saṃsmara || pradakṣiṇena māṃ nityaṃ viśeṣāttvaṃ samarcaya
118.17
pradakṣiṇapriyo yasmādahaṃ śoṇācalākṛtiḥ || ityājñapto mahādevamarcayanna
ruṇācalam || avimuṃcannihāvāsaṃ kṛtavānahamadrije
118.18
gauryuvāca || || bhagavansarvadharmajña gautamāryya munīśvara || pradakṣiṇasya māhātmyaṃ brūhi
me śoṇabhūbhṛtaḥ
118.19
kasminkāle kathaṃ kāryaṃ kairvā pūrvaṃ pradakṣiṇam || kṛtaṃ śoṇādrināthasya śāsanamiṣṭaṃ paraṃ padam
118.20
brahmovāca
iti pṛṣṭo muniḥ prāha gautamaḥ śailakanyakām || śrūyatāṃ devi māhātmyamādiśanme maheśvaraḥ
118.21
mahādeva uvāca || || ahaṃ hi
śoṇaśailātmā prakāśo vasudhātale
118.22
pārito māṃ surāḥ sarve vartaṃte munibhiḥ saha
118.23
yāni kāni ca pāpāni janmāṃtarakṛtāni ca
tāni tāni vinaśyaṃti pradakṣiṇapade pade
118.24
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyāyutāni ca || siddhyaṃti sarvatīrthāni pradakṣiṇapade pade
118.25
api prahīṇasya samastalakṣaṇaiḥ kriyāvihīnasya nikṛṣṭajanmanaḥ || pradakṣiṇīkṛtya śaśāṃkaśekharaṃ prayāsyataḥ kasya na siddhiragrataḥ
118.26
samasta
tīrthābhigameṣu puṇyaṃ samastayajñāgamadharmajātam || avāpyate śoṇamahīdharasya pradakṣiṇāprakramaṇena satyam
118.27
padenaikena bhūlokaṃ dvitīyenāṃtarikṣakam || tṛtīyena divaṃ martyo jayatyasya pradakṣiṇe
118.28
ekena mānasaṃ pāpaṃ dvitīyena tu vācikam || kāyikaṃ tu tṛtīyena padena kṣīyate nṛṇām
118.29
pātakāni ca sarvāṇi padainaikena mārjayet || dvitīyena tapaḥ sarvaṃ prāpnotyasya pradakṣiṇāt
118.30
parṇaśālā maharṣīṇāṃ siddhānāṃ ca sahasra
śaḥ || surāṇāṃ ca tathā''vāsā vidyaṃtetra sahasraśaḥ
118.31
atra siddhaḥ punarnityaṃ vasāmyagne surārcitaḥ|| mamāṃtare guhā divyā dhyātavyā bhogasaṃyutā
118.32
agnistaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādiriti śrutam || dhyāyaṃlliṃgaṃ mama bṛhatmandaṃ kuryātpradakṣiṇam
118.33
aṣṭamūrtimayaṃ liṃgamidaṃ yaistaijasaṃ śubham
dhyātvā pradakṣiṇaṃ kurvanpātakāni vinirdahet
118.34
na punaḥ saṃbhavastasya yaḥ karoti pradakṣiṇām || śoṇācalākṛternityaṃ nityatvaṃ dhruvamaśnute
118.35
asya pādarajaḥsparśātpūyate sakalā mahī || padmekaṃ tu dhatte yaḥ śoṇādrīśapradakṣiṇe
118.36
namaskurvanpratidiśaṃ dhyāyanstauti kṛtāṃjaliḥ || asaṃ
sṛṣṭakaraḥ kaiścinnaṃdaṃ kuryātpradakṣiṇam
118.37
āsannaprasavā nārī yathā gacchedanākulam || tathā pradakṣiṇaṃ kuryādaśṛṇvaṃśca padadhvanim
118.38
snāto
viśuddhaveṣaḥ sanbhasmarudrākṣabhūṣitaḥ || śivasmaraṇasaṃsṛṣṭo maṃdaṃ dyātpadaṃ budhaḥ
118.39
manūnāṃ caratāmagne devānāṃ ca sahasraśaḥ || adṛśyānāṃ ca siddhā
nāṃ nānyeṣāṃ vāyurūpiṇām
118.40
saṃcarhamatisaṃmardaṃ mārgarodhaṃ viciṃtayan || anukūlena bhaktaḥ sañchanairdyātpadaṃ budhaḥ
118.41
athavā śivanāmāni saṃ
kīrtya varagītibhiḥ||śivanṛtyaṃ ca racayanbhaktaiḥ sārddhaṃ parikramet
118.42
māhātmyaṃ mama vā śṛṇvannanyamatirādarāt || śanaiḥ pradakṣiṇaṃ kuryādānandarasanibharaḥ
118.43
dānaiśca vividhaiḥ puṇyairupakāraistathārthinām || yathāmati dayāpūrṇa āstikaḥ parito vrajet
118.44
kṛte tvagnimayaṃ liṃgaṃ tretāyāṃ maṇi
parvatam || dvāpare ciṃtayedvaimaṃ kalau marakatācalam
118.45
athavā sphāṭikaṃ rūpamaruṇaṃ tu svayaṃprabham || dhyāyanvimuktaḥ sakalaiḥ pāpaiḥ śivapuraṃ vrajet
118.46
atrāṅmanasagamyatvādaprameyatayā svayam || adhitvācca paraṃ liṃgamanāsādyācalābhidham
118.47
dhyātvā pradakṣiṇaṃ karturabhigamyo'ha
maṃjasā || tasya pādarajo naṇāmajarāmarakāraṇām
118.48
rūpamekaṃ tu dhatte yaḥ śoṇādrīśapradakṣiṇe || vāhanāni suraughāṇāṃ prārthayaṃte paraspa
ram
118.49
kurvatāṃ caraṇaṃ voḍhumaruṇādripradakṣiṇām || chāyāpradānaṃ kurvaṃti kalpakādyāḥ suradrumāḥ
118.50
kurvatāṃ bhuvi martyānāmaruṇādripradakṣi
ṇām || devagandharvakādyānāṃ sahasreṇa samāvṛtāḥ
118.51
sevaṃte te gaṇākīrṇā vimānaśatakoṭayaḥ || mama pradakṣiṇaṃ bhūmau kurvatāṃ pādapāṃsubhiḥ
118.52
pāvitā mahatī vīthī dṛṣṭvā śivapadapradā || aṃgapradakṣiṇaṃ kurvankṣaṇātsvargyatanurbhavet
118.63
prāto vajraśarīratvaṃ na dhṛṣyeta mahītale
vyomayānotsukā devāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ
118.54
adṛśyāḥ saṃcaraṃtyatra paśyaṃte mama saṃnidhim || vinayaṃ mama bhaktiṃ ca pradakṣiṇaparikrame
118.59
dṛṣṭvā harṣasamāyuktā mattyebhyo dadate varam || atra devāṅgayāṃśatpurā kṛtvā pradakṣiṇām
118.56
pratyahaṃ mārgamāsīnāḥ pratyekaṃ koṭitāṃ gatāḥ
ādityādyā grahāḥ sarve purā kṛtvā pradakṣiṇām
118.57
saṃpūrṇajagatībhāge sarve grahapatāṃ gatāḥ || yaḥ karoti naro bhūmau sūryavāre pradakṣiṇām
118.68
sa sūryamaṃḍalaṃ bhittvā muktaḥ śivapuraṃ vrajet || somavāre naraḥ kurvannaruṇādripradakṣiṇām
118.69
ajarāmaratāṃ prāpto nāsaumyo bhavati kṣitau || bhauma
vāre naraḥ kurvaṃsnaruṇādripradakṣiṇām
118.60
ānṛṇyamakhilaṃ prāpya sārvabhaumo bhavedbhuvam || budhavāre naraḥ kurvanchoṇādrīśapradakṣiṇām
118.61
sarvajñatāmanuprāptaḥ sa vācāṃ patitāmiyāt || guruvāre naraḥ kurvansarvadevanamaskṛtaḥ
118.62
pradakṣiṇena śoṇādreḥ sa tu lokagururbhavet || śukravāre
naraḥ kurvannaruṇādripradakṣiṇām
118.63-2
saṃprāpya mahatīṃ lakṣmīṃ labhate vaiṣṇavaṃ padam || mandavāre naraḥ kṛtvā śoṇādrīśapradakṣiṇām
118.64
vimukto
grahapīḍābhiḥ sa viśvavijayī bhavet || nakṣatrāṇi ca sarvāṇi purā taddevataiḥ saha
118.65
mama pradakṣiṇāṃ kartuḥ puṇyāni sahasā vrajet || tithayaḥ kara
nānīhayogāśca mama saṃmatāḥ
118.66
abhīṣṭaphaladā jātāḥ kurvatāṃ matpradakṣiṇām || muhūrtā vividhā horāḥ saumyāśca satatodayāḥ
118.67
matpradakṣiṇakartṝṇāṃ jāyaṃte satataṃ śubhāḥ||pracchinatti prakāro'yaṃ dakāro vāṃchitapradaḥ
118.68-2
kṣikārātkṣīyate karma ṇakāro muktidāyakaḥ||durbalāḥ kārśya
saṃyuktā ādhivyādhivijṛṃbhitāḥ
118.69-2
mama pradakṣiṇaṃ kṛtvā mucyaṃte sarvaduṣkṛtaiḥ || mama pradakṣiṇaṃ karturbhaktyā pādena saṃtatam
118.71
kṣaṇena sādhvāṃ
paśyāmi trailokyasya pradakṣiṇām||lokeśāśca digīśāśca ye cānye kāraṇeśvarāḥ||70||mama pradakṣiṇāṃ kṛtvā sthirā rājye purā'bhavan||ahaṃ ca gaṇasaṃ
yuktaḥ sarvadevarṣisaṃyutaḥ
118.72
uttarāyaṇasaṃyoge karomi svapradakṣiṇām || madrūpaṃ taijasaṃ liṃgamaruṇādririti śrutam
118.73
trailokyasya hitārthāya kari
ṣyāmi pradakṣiṇām || āgatā ca parāṃte ca gaurī tapa ihādbhutam
118.74
kartuṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā māmeṣyatyanaghā punaḥ || kārtike māsi nakṣatre kṛttikā
khye mahātapāḥ
118.75
mama pradakṣiṇāṃ gaurī pradoṣe racayiṣyati || narāṇāmalpapuṇyānāṃ durlabhaṃ tatpradakṣiṇam
118.76
jyotirliṃgasya hṛṣṭasya devī
prārthanayā tathā || mayā sametā devī sā prāptā'pītakucābhidhā
118.77
āśvāsyati surānsarvāṃuttarāyaṇasaṃgame || devagandharvayakṣāṇāṃ siddhānāmapi
rakṣasām
118.78
sarveṣāṃ devayonīnāṃ bhavitā tatra saṃgamaḥ || ye tadā māṃ samāgatya pūjayaṃti tapodhikāḥ
118.79
sarvajanmakṛtāghaughaprāyaścittaṃ
vrajaṃti te || durlabhaṃ taddinaṃ puṃsāmuttarāyaṇasaṃgame
118.80
tadā madrūpamabhyarcya kṛtārthāḥ santu mānavāḥ || pradakṣiṇaṃ tu me divyaṃ kurvaṃti ca mahī
bhujaḥ
118.81
teṣāṃ purogataḥ sākṣādahaṃ jeṣyāmi vidviṣaḥ || rājā yasya tu deśasya yo yo rājā tapodhikaḥ
118.82
sa kārayedvipramukhyaiḥ
thotriyairmaṃ pradakṣiṇām || maṃḍalaṃ maṃḍalārdhaṃ vā saṃkalpavidhipūrvakam
118.83
tasya tasya sthiraṃ rājyaṃ śatrūṇāṃ ca parāhatim || kariṣyāmi mune nitya
sahaiva puraḥsthitaḥ
118.84
na vāhanena kurvīta mama jātu pradakṣiṇām || dharmalubdhamanā jānannichāvārapariplutim
118.85
dharmaketuḥ purā rājā
yamalokādupāgataḥ || mama pradakṣiṇāṃ kartuṃ turageṇābhyarocayat
118.86
kṣagena turago jāto gaṇanāthaḥ surārcitaḥ || pratipede padaṃ śeṣaṃ vimucya
dharaṇīpatim
118.87
vīkṣya taṃ vāhanaṃ bhūyo gaṇanāthavapurdram || pādapradakṣiṇāṃ kṛtvā svayaṃ ca gaṇapo'bhavat
118.88
tadāprabhṛti śakrādyāḥ surā
viṣṇusamanvitāḥ || pādābhyāmeva kurvaṃti mama sarve pradakṣiṇām
118.89
svargānnipātitaḥ ko'pi siddhaḥ kāle tapaḥkṣayāt || pradakṣiṇāṃ tataḥ kṛtvā
punarlabdhapado'bhavat
118.90
skhalitaṃ pādajaṃ raktaṃ mama kartuḥ pradakṣigam || mārjyate tamya devendramaulimaṃdārakesaraiḥ
118.91
pradakṣiṇamahāvīthī
śilāśakalaghaṭitam || padaṃ saṃdhāryate puṃsāṃ śrīpayodharakuṃkumaiḥ
118.92
maṇiparvataśṛṃgeṣu kalpadrumavanāṃtare || saṃcaraṃti sadā martyā mama kṛtvā pradakṣi
ṇam
118.93
gauryuvāca || || upacārapravṛttānāṃ phalaṃ me śaṃsa suvrata || yairvairjanaḥ kṛtārthaḥ syādyathāśakti kṛtā daraḥ
118.94
muni
ruvāca || || upacāraphalaṃ devi śṛṇu vakṣyāmyahaṃ tava || yanmahyaṃ kṛpayā pūrvamuktavānparameśvaraḥ
118.95
lūtī taṃtukajālāni saṃsṛjya kacideva me
jātismaro mahīdhre'sminso'bhukairmāṃ vyaveṣṭayat
118.96
gajaḥ kaścittṛṣākrāṃto vimucya ca madhu kacit || vanapallavamutkīrya mukto'bhūdgaṇanāya
kaḥ
118.97
kṛmayo viluṭhanto me pārśve duritavarjitāḥ || siddheṣāḥ punaḥ sarve mama lokaṃ vrajaṃti te
118.98
avyucchinnapradīpārciḥ kṣaṇamapyāda
dhāti yaḥ || svayaṃprakāśaḥ sa bhavanmama sārūpyamaśnute
118.99
hārītaḥ kopi saṃprāptaḥ śākhānīḍo mamāṃtike || khadyoto dīpavannṛttaṃ tāvanmūrkti
samāgataḥ
118.100
gāvaḥ prasravaṇaiḥ siktā vatsasmaraṇasaṃbhavaiḥ || matpārśve muktimāpustā mama lokaṃ samāśrayan
118.101
kākaḥ pakṣajavātena
baligrahaṇalolupaḥ || mārjayanmatpurobhāgaṃ muktiṃ prāpadyata kṣaṇāt
118.102
mūṣako madguhābhāgaṃ maṇisaṃghavikarṣaṇaiḥ || prakāśayanvitimiraṃ mama rūpa
mapadyata
118.103
chāyāvṛkṣatvamāsthātuṃ munayaścidaśā api || prārthayaṃtyeva matpārśve napunaḥsaṃbhavecchayā
118.104
gopuraṃ śikharaṃ śālāṃ maṇḍapaṃ vā
pikāmapi || kurvatāṃ matpurobhāge sidhyaṃtīṣṭārthasaṃpadaḥ
118.105
sadā martyairanāsādyamagniliṃgamidaṃ mama || anāsādyācaleśākhyaṃ pūjyatāṃ vasudhātale
118.106
vīkṣaṇasparśanadhyānaiḥ svabhūtaṃ nikhilaṃ jagat || poṣayaṃtī parā śaktiḥ pūjyā'pītakucābhidhā
118.107
sarvalokaikajananī saṃprātā nityayau
vanam || yauvanaprārthibhiḥ sevyā sadā'pītakucābhidhā
118.108
kṣaṇāttasya purobhāge vasatāṃ prāṇināmiha || paratra vātra duṣprāpyamiṣṭavastu na vidyate
118.109
aprameyaguṇādhāramapekṣitavarapradam || aśeṣabhoganilayaṃ śoṇādrīśaṃ samarcaya
118.110
lubdhakāmā punaḥ śambhumāśrayiṣyasi suvrate || tapaścara
ṇamapyetattava lokahitāvaham
118.111
na kevalaṃ tava tapaḥ svavāṃchitaphalapradam || tapasyatāmṛṣīṇāṃ ca kṣemāyaiva bhaviṣyati
118.112
kāraṇāṃtaramāśaṃkya
tapaḥ kurvaṃti devatāḥ || rahasyaṃ devatānāṃ tu phalenaivānumīyate
118.113
vayaṃ ca sahasaṃvāsāstava vratanirīkṣaṇāt || kṛtārthāḥ syāma deveśi tapa
sā naḥ kṛtārthatā
118.114
iti tasya munervākyamarthagarbhaṃ niśamya sā || gaurī kautukasaṃyuktā praśaśaṃsa mahāmunim
118.115
tapaḥ kimanyatka
rtavyaṃ labdhaṃ tava tu darśanam || aruṇādriyaṃ dṛṣṭvaḥ śrutaṃ māhātmyamasya ca
118.116
aho bhūmestu vaicitryaṃ yato dṛṣṭvā divo'dhikā || yatraiva taijasaṃ
liṃgaṃ devatānāṃ varapradaḥ
118.117
śivaḥ prasādasiddho me darśitaṃ sthānamātmanaḥ || atraiva śivamārādhya vaśīkuryāṃ jagadgurum
118.118
avinā
bhūtamaikyaṃ me devena bhavatātsadā || tvayā kṛtena sāhyena bhaveyaṃ śivanāyikā
118.119
iti gautamasaṃnidhau tadānīṃ kṛtasaṃvittapa ādareṇa kartum
abhajadrucirāṃ ca parṇaśālāṃ muninā cānumatā tatheti bhaktyā
118.120
sukumāratanuḥ saroruhākṣī ghanatuṃgastanakalpitottarīyā || jaṭilā hari
nīlaratnakāṃtirgirijā rājati dehavattapaḥśrīḥ
118.121
niyamairbahubhistapoviśeṣaiḥ katuṣu prātavicitrayogabaṃdhaiḥ || nigamāgamahṛdyadharmamārga sakalaṃ
sā tu kṛtārthatāmanaiṣīt
118.122
tapasā vividhena tapyamānā na kadācitparikhedamāpa tanvī || hariratnamayī ca kāpi vallī nitarāṃ dīptimatī
babhūva bālā
118.122.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe'ruṇeśvarapradakṣiṇā māhātmyavarṇanaṃnāma navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit