Vaishnavakhanda 138
Vaiṣṇavakhaṇḍa 138
- Language
- Sanskrit
Contents
- 138.69 — 1 part
138.1
cha || brahmovāca || || devadeva tavaiśvaryaṃ kena śakyeta veditum || vinā bhāgyaikayasulabhaṃ bhavadīyamanugraham
138.2
akṛtakāṇi vākyāni aiśvaryaṃ te niratyayam || na stotuṃ śakyate kiṃ tu namaskurvaṃti dūrataḥ
138.3
ko viṣṇuḥ ko'hamete vā dikpālā vāsavādayaḥ || tvameva deva kartāsi jagatsṛjanarakṣayoḥ
138.4
patistvaṃ pārvatīnātha paśavo vayamapyamī || baddhuṃ pāśena moktuṃ vā tvamevāsmānpragalbhase
138.5
rdṛṃśattattvarūpastvamabhitaścābhivartase || kovidaḥ ko vinirṇetuṃ tava yāthātmyamīśvaraḥ
138.6
kirātaḥ kila devastvaṃ sārameyaiḥ kilāgamaiḥ || ṣaḍdargahiṃ
snānsaṃhartuṃ karoṣyākheṭakautukam
138.7
deva dakṣādhvare pūrvaṃ vīrabhadrastvadājñayā || kāṃkāṃ śikṣāmakārṣīnna iti kāpi viḍambanā
138.8
tava kālāgnirūpasya sarvabrahmāṃḍadāhinaḥ || poṣaṇātpuṣpacāpasya prāyo jihveti śemuṣī
138.9
kṛtāparādhaḥ jhūlena tvayā dīrṇo jalaṃdharaḥ || antakoṃdhakadaityaśca prati vīraśca ko'sti te
138.10
adhārayiṣyatkaṇṭhena kālakūṭaṃ na cedbhavān || kathaṃ ca dhārayiṣyāmo vayaṃ sarve'pi jīvitam
138.11
devadāruvane pūrvaṃ munīnkevalakarmaṭhān || prakṣobhya dhūrtaveṣastvaṃ dayānvagrahīstathā
138.12
aṃghriṇākrāṃtavāmro cedatyuthāṃ tvamapasmṛtim || tayākrāṃtamidaṃ kṛtsnamaṃdhakārāyate jagat
138.13
ardhanārīśvaraṃ rūpaṃ tvayā cenna prakāśitam || prabhavāmi kathaṃ sraṣṭuṃ jagadetaccarācaram
138.14
bhavatāḥ staṃbhitaḥ śambho saṃraṃbhāñjaṃbha jihvajaḥ || kiyaṃtaṃ haṃta kālaṃ te jayastaṃbha iva sthitaḥ
138.15
bhikṣoḥ kapālamāpūrya rudhireṇātmano hariḥ || śūlenotkṣipya mumuhe hyetattvamavadhāraya
138.16
na ceddikṣayaḥ sarvaśastrāstrāṇyanukaṃpayā || nirvāpayetkathaṃ vairaṃ kuddhopi jamadagnibhūḥ
138.17
nṛhariṃ śarabhākāraḥ samahārṣīnna cedbhavān || sa eva saṃharedviśvaṃ hiraṇyakaśiporapi
138.18
tvamācakṣuḥ kalpābdhau kaivarto matsyakacchapau || hariṃ baddhāhirāṭsūtrairnṛsiṃhamatha sūkaram
138.19
ekone padma sāhasre svanetreṇa kṛtārcanam || śūlinsudarśanaṃ dattvā daityadviṣamatūtuṣaḥ
138.20
naṃdikeśvara uvāca
stutyaivamasya viṣṇośca prārthanena prasedivān || dhūrjaṭiḥ sṛṣṭikartṛtvaṃ punarasyābhyamanyata
138.21
samajyāśu dvijānāṃ ca pūjanaṃ cānuśiṣṭavān || ubhāvapyabravīdetau vātsalyāccaṃdraśekharaḥ
138.22
śrīśiva uvāca
vatsau yuvāṃ na jñātvaivaṃ bhūyo bhavatamuddhatau || guruṃ smaraṃtau māmeva jāyataṃ sṛṣṭirakṣayoḥ
138.23
iha pradeśe yuvayoryanmayānugrahaḥ kṛtaḥ || puṇyakṣetramidaṃ puṃsāṃ tato mokṣāya kalpatām
138.24
yojanatrayamātre'sminkṣetre nivasatāṃ nṛṇām || dīkṣādikaṃ vināpyastu matsāyujyaṃ mamājñayā
138.25
yadvā tiraścāmapyatra sthāvarāṇāṃ ca dehinām || abuddhipūrvikā buddhirapavargasya jāyatām
138.26
nṛṇāṃ ca darśanāddūre kaivalyaṃ smaraṇena vā || astu vedāṃtavijñānaṃ na sādhyaṃ niṣprayāsataḥ
138.27
śubhāya taijasī mūrtiḥ sthāvarā mama śāśvatī || aruṇādririti khyātā nityamevātra varttatām
138.28
yugātyayepi nainaṃ tu majjayeyurmahābdhayaḥ || na cālayeyurmaruto na daheyuśca vahnayaḥ
138.29
jyotiryamidaṃ liṃgaṃ jyotiḥṣvapi na jātucit || kramaṃtāṃ nirgamāgatyā khecarāṇi samaṃtataḥ
138.30
yasyānugrahamicchāmi jaṃtostasyātra saṃbhavaḥ || dehāṃte kalpatāṃ muktyai vinaupaniṣadīgiraḥ
138.31
eṣa dūrātpraṇāmena nikarṣācca pradakṣiṇāt || api pāpātmanāṃ puṃsāmastu niśreyasa
pradaḥ
138.32
atraiva niyataṃ vāsāḥ saṃbhavaṃti mahātmanām || tasmātsthalamidaṃ hitvā na gaṃtavyaṃ kadācana
138.33
śoṇācalamanāhatya kacitstha
tvāpi muktaye || tasmāddhruvāṃ vidhiharī vasataṃ cātra nityaśaḥ
138.34
naṃdikeśvara uvāca || || ityuktvaṃtaṃ kāmāriṃ praṇamya vidhimādhavau
tau vyajñāpayatāṃ devaṃ dūrībhavadam̐haṃkriyau
138.35
vidhimādhavāvūcatuḥ || || evametajjagadādhāra jagadādhāratāṃ gataḥ || āstāṃ girirasau kiṃ tu tejo
hyasya sudussaham
138.36
atoyamuttamo rudra tejaḥ sāmānyaśailavat || tiṣṭhatvabhedyamahimā niśreyasamahākhaniḥ
138.37
vivṛṇoti nijaṃ jyoti
viśvasyāsya samṛddhaye || pratyabdaṃ kārttike māsi kṛttikāsu dinātyaye
138.38
śarmadopi nṛṇāṃ deva śoṇādristava śāsanāt || mahattvādarcituṃ
śakyo na syādbhaktasya kasyacit
138.39
etasyo patyakāyāṃ taddvārabhyāsmadarthanāt || devena sannidhātavyamavanyāṃ liṃgarūpiṇā
138.40
tadvāruṇagi
rīśānamāvāmārādhayāvahe || abhiṣekānulepādyairupacārairyathāvidhi
138.41
saṃtyatra keśarāśrūtā nāgapuṃnāgakesarāḥ || āragvadhāḥ kurabakā mālūrāḥ pāṭa
lā api
138.43
atraiva sannidhātavyaṃ devadeva dayānidhe || yatastvadbhaktidāḍharyaṃ nau bhavatāttvadupāsanāt||42||nānyathā cittaśuddhirno deve'pyevaṃ prase
dupi || anādyavidyāvṛtaye yo bhaviṣyati nityaśaḥ
138.44
śoṇādreḥ pūrvadigbhāge sa eṣa bhṛśamunnataḥ || sa evālaṃ nivāsāya devasya hṛdayaṃgamaḥ
138.45
sāṃgavedā dharmaśāstraṃ purāṇāni śivāgamāḥ || kṛtvā ca sakalāḥ proktā bhavataiva bhavāvayoḥ
138.46
niśreyasāya bhaktānāṃ tvayaiva gururūpiṇā
aṣṭāviṃśatirākhyātā āgamāḥ śaivasaṃjñitāḥ
138.47
teṣu kasya prakāreṇa kurvāṇo tvadupāsanām || kadāpyajñānajāmārti nādhigacchāva śaṃkara
138.48
naṃdikeśvara uvāca || || iti tau dhātṛgoviṃdau pādapadmāvalaṃbinau || jagāda karuṇāmūrttirjagatībhṛtsutāpatiḥ
138.49
śrīma
hādeva uvāca || || yuktamuktamidaṃ bhadrau mayāpyevaṃ manīṣitam || kāmikoktena mārgeṇa māmarcayitumarhathaḥ
138.50
mohato vismṛtā manye bhavadvacāṃ
śaivasaṃhitā || adhunā matprasādena punaruddhāsatāṃ hṛdi
138.51
nandīśa uvāca || || ityuktvā śrīśavāgīśau giriśo'ntaradhādatha || tadā
prādurabhūttatra liṃgaṃ kimapi maṃgalam
138.52
taccāvalokya sāścaryau mukundakamalāsanau || muhuḥ praṇamya sānaṃdaṃ āścarya tuṣṭuvatuściram
138.53
tāva
kārayatāṃ śoṇagirināthasya cālayam || nānāśilpādbhutaṃ viśvakarmaṇā pracayena ca
138.54
khānayāmāsatustatra saraḥ kimapi pāvanam || abhiṣe
kāya devasya sarvatīrthamayaṃ navam
138.55
aruṇākhyaṃ puraṃ cārātkalpayāmāsatuściram || siddhairnotkaṃṭhate labdhvā kailāsāyāpi dhūrjaṭiḥ
138.56
tasyāṃ brahmarṣayo devā gaṃdharvā divyayoṣitaḥ || siddhavidyādharā yakṣāḥ pauratvaṃ samupāyayuḥ
138.57
tīrthāni ghārya kūpatvaṃ gaṃgādyāḥ saritastathā
naṃdanādīni ca vanānyabhavanniṣkuṭatvataḥ
138.58
goloko gogoṣṭhatayā naigamatvaṃ kilāgamāḥ || śailāśca gopurāditvaṃ smṛtayo vidhitā yayuḥ
138.59
bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca vetālāḥ kaṭapūtanāḥ || prapannā mānuṣaṃ dehaṃ tasyāṃ kila pṛthagjanāḥ
138.60
devopi dhūrjaṭistasyāṃ kautukī siddharūpadhṛk
yogitvaṃ samupāsthāya mātrākaupīnamuṇḍadhṛk
138.61
na kenacidvijñātaḥ sadā sarvatra dīpyati || tau ca keśavalokeśau jaṭilau bhasmaguṇṭhitau
138.62
dāṃtau śoṇādrināthaṃ tamarcayāmāsatuściram || tatratyānāṃ ca sarveṣāṃ varṇānāmānuguṇyataḥ
138.63
dīkṣādikāni cakrāte svayamācāryatāṃ gatau
krameṇa hatanirmalyau sarvāgamarahovidau
138.64
prātaḥ snātvā samāhṛtya puṣpapatrādikaṃ phalam || maṃtraṃ cāruṇanāthasya tata eva rahaḥ śrutam
138.65
jaṃjalpākau jajapatuḥ sarvamaṃtrādhikaṃ sadā || dhūpapradīpanaivedyairgītavāditranartanaiḥ
138.66
pradakṣiṇānamaskārairmudrābhaṃdhairnavairnavaiḥ || āsanena ca mūrtyā
ca mūlena ca yathāvidhi
138.67
paṃcabrahmaṣaḍaṃgādyairarcayāmāsatuḥ śivam || evaṃ varṣasahasrāṇi ṣoḍaśāruṇaśaṃkaram
138.68
vedhoviṣṇū samārādhya
śivajñānamavāpatuḥ
138.69
itīdamaśrāvi mayā rahasyaṃ pituḥ śilādasya mukhātpurā yat || niveditaṃ cādya tadeva tubhyaṃ kimanyadākarṇayituṃ manīṣā
138.69.p1
iti śrīskaṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye uttarārdhe brahmaviṣṇukṛtāruṇācaleśa maṃdiravarṇanaṃnāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit