Vaishnavakhanda 140
Vaiṣṇavakhaṇḍa 140
- Language
- Sanskrit
Contents
- 140.78 — 1 part
140.1
naṃdikeśvara uvāca || || gārhasthyaṃ bibhratī bharturekāmratalavāsinaḥ || pakkānnapānaissā
tatra paryyatapayata prajāḥ
140.2
jātu saṃdhyānusaṃdhānamukulīkṛtalocanam || baddhāṃjalipuṭaṃ devamadrākṣīdgirinaṃdinī
140.3
dhyāyate nūnamadhunā kāpi saubhāgyaśālinī || kriyate yanmayi prema tanmanye vaṃcanaṃ mahat
140.4
kathaṃ vijñāyate puṃsāṃ kuṭilā mānasī sthitiḥ || mithyopacārādkṣeṇa vaṃcitāsmyadhunā bhṛśam
140.5
mayi dākṣiṇyamevāsya manye manasi cedgahaḥ || janaḥ saubhāgyavānyasmādbhavati snehabhājanam
140.6
adyaprabhṛti te dāsastapobhiḥ krīta ityapi || mugdheṃduśekhareṇāsmi vipralabdhā smarāriṇā
140.7
asamānānurāgeṣu nārīṇāṃ mūḍhacetasām || saubhāgyagarvo lokeṣu parihāsāya kevalam
140.8
iti praṇayaroṣeṇa devyāḥ kaluṣacetasaḥ || havyavāhātapālīḍhamivānanamalakṣyata
140.9
bāṣpavāriplute tasyā ātāmre ca vilocane || nīlotpale jalāpūrṇe iva bhūmnā virejatuḥ
140.10
yattasyādhīnatilakaṃ bhruvoryugamabhajyata || dvedhākṛtamivādarśi manmathasya śarāsanam
140.11
aṃtarmanyubhareṇāsyāḥ kaṃpate smādharacchadaḥ || muhuḥ pravālasthāyīva rakതാśokasya pallavaḥ
140.12
atīva rajyamānaṃ tatpārvatyā gaṃḍamaṃḍalam || śāṇāvagharṣamāṇikyadarpaṇapratimaṃ babhau
140.13
aṃtarvepadhutau tasyāśvakaṃpāte payodharau || padmakośāvivāṃtaḥsthacaṃcarīkapracālitau
140.14
arcitaṃ ca saṃbhūya saubhāgyābhāvato nanu || mamāyamanyastrīciṃtāṃ kurute caṃdrabhūṣaṇaḥ
140.15
tadaiṣā kāpi yāsyāmi kimatrāstyekayā mama tapasyaṃte ca saubhāgyamarjanīyaṃ mayādhunā
140.16
nimīlitākṣiṇyevāsya gaṃtavyaṃ nibhṛtaṃ mayā || na cenmāṃ vārayatyeṣa kaṃṭhādupari bhāṣitaiḥ
140.17
vatsau tu vardhayatyeva gaṃgeyamativatsalā || devastu na smaratyeva māmanyastrīparāyaṇaḥ
140.18
iti niścitya devasya pārśvādāśu nivṛtya sā || anirdiśya diśaṃ kāṃcidyātuṃ vyathā pracakrame
140.19
calāvatī mālyavatī mālinī vijayā jayā || vāritā api saṃraṃbhātsvāminīmanvayuḥ svayam
140.20
tatra sāpi girīnpuṇyānvanāni nagarāṇi ca || sarāṃsi saritaścaiṣā vicacāra samaṃtataḥ
140.21
bhramaṃtī sahyapādeṣu drāviḍākhye sunīvṛti || tīrtvā śaktyāpagāṃ devī vijayāṃ samabhāpata
140.22
dṛśyo'yaṃ nātidūreṇa purastātsakalāruṇaḥ || śṛṃgaissaṃlakṣyate'dyābhirnūnaṃ māhātmyavāngiriḥ
140.23
upatyakāsu caitasya dṛśyaṃte tāpasāśramāḥ || atīva pāvanāḥ śāṃtāḥ puṇyāraṇyamanoharāḥ
140.24
gatvā nirūpayāmastānimānpuṇyāśramānvayam || prasīdatitarāṃ ceta eṣāṃ saṃdarśanena me
140.25
evamāhlādayatyāliṃ krameṇa girinaṃdinī || tasyādrerjagmuṣī pārśvamapaśyatkaṃcidā
śramam
140.26
lūtāstaṃtūmnayaṃtyatra kumbhīrāḥ śaivalānyapi || śiśūnpuṣṇaṃti nīvāraiḥ sapharānbhūrimāyavaḥ
140.27
haraṃtyavakarānvāleścamarāḥ
sphītaromabhiḥ || samīkurvaṃti coddhūtairviṣāṇairyatra sairibhāḥ
140.28
vānarāḥ phalapuṣpāṇi madhupatrāṇi bhallukāḥ || kroḍāḥ snānīyamūtrkāṃ ca yatra
pibhyo nayaṃtyaho
140.29
kākolūkaiḥ śukaśyenairmṛganyāścaheridvipaiḥ || kalāpisarpairyatrākhumārjāraiḥ sauhṛdaṃ śritam
140.30
hūyamānapuroḍā
śaḍhgyasaurabhyahāriṇī || yatra drumāṃtarālebhyo dhūmyā niryāṃti pāvanī
140.31
paṭhaṃti śatarudrīyaṃ yatra vāyasavairiṇaḥ || gṛṇaṃti kākāḥ
stotrāṇi sāma gāyaṃti saurikāḥ
140.32
śākaśāliṣu śārdūlāścaraṃti ca tathaiva gāḥ || siṃcaṃti puṣkarāṃbhobhiḥ kumbhino yatra pādapān
140.33
kacicca śobhane deśe puṇye puṇyamanohare || dadarśa sā tapasyantaṃ yaṃ kaṃcidṛṣisattamam
140.34
adhastātsannaparṇasya citravyā
ghatvagāsane || baddhavīrāsanaṃ samyakpāvane kuśaviṣṭare
140.35
śāliśūkāruṇābhirjaṭābhirbhasmapāṃḍuram || acaṃcalābhirvidyudbhiriva śārada
vāridam
140.36
nāsāgraniścaladṛśaṃ samaprasphuritāyaram || āvartayantaṃ rudrākṣamālikāmagrapāṇinā
140.37
pratyagranirṇejanato hyatya
śyānadaśāṃcale || vasānaṃ valkalayuge saṃdhyābhre bhūbhṛtāṃ yathā
140.38
ṣaḍvargahiṃsrabaṃdhāya sthāpitāṃ vāgurāmiva || upavītatrayīmārādrurogartasya
vibhratam || kṛtocitopacārā sā tamapṛcchīttapodhanam
140.39
pārvatyuvāca || || kastvaṃ ko'yaṃ girivaro yatra tvaṃ kuruṣe tapaḥ
140.40
sa cāhāruṇaśailo'yaṃ puṇyakṣetreṣu pūjitaḥ|| gautamo'haṃ munirmuktyai tapasārādhaye śivam
140.41
ityuktvā vijayādīnāṃ mukhenaināmumāṃ vidan || praṇamya
bhaktyā bahuśo nītavānuṭajaṃ nijam
140.42
kandamūlaphalādyaiśca kṛtātithyāmimāṃ muniḥ || jaganmaṃgalamūlāya tapase cānvamanyata
140.43
jyotiḥstambhasya saṃbhūtimārabhyānukrameṇa saḥ || jagāda cāsyai śoṇādrermahimānamaśeṣataḥ
140.44
śoṇādreḥ pūrvadigbhāge sthalīśvaramiti
sthalam || yatra saṃnihitaḥ śaṃbhurjyotirliṃgātmatāṃ gataḥ
140.45
vaikuṇṭhaparameṣṭhacādigīrvāṇanibiḍīkṛte || na tatrame tapaḥ kartumavyākṣepeṇa śakyate
140.46
ayaṃ śoṇagireḥ pādaḥ pravālācalanāmavān || puṇyāraṇyoparuddhatvādrahasyatvaṃ vigāhate
140.47
tata evāhamatraiva pratiṣṭhāpya trilocanam
ārādhaye yathāśakti tapobhiḥ kalpitātmabhiḥ
140.48
mamāśramasamīpe'sminpuṇyakṣetramidaṃ mahat || kriyatāmāśramo devyā kartavyaṃ hi tapa
śriyam
140.49
munerevamanujñānātkṛtāśramaparigrahā || udyuṃkta tapaḥ kartuṃ sumahatparvatātmajā
140.50
āśramaṃ rakṣituṃ satyavatīṃ kānana vāsinīm
śubhagāṃ dhuṃdhumāriṃ ca prāgādyāśāstvatiṣṭhipat
140.51
tapovanasya sarvasya rakṣārthaṃ sā samādiśat || durgāmanargalasphūrtimājñānirvāhaṇakṣamām
140.52
anaṃtaraṃ sā dhammillaṃ maṃdāraprasavocitam || jaṭābharatvaṃ tapase gamayāmāsa pārvatī
140.53
haṃsacihnadaśaṃ hitvā dukūlaṃ mihakālaghu
paruṣaṃ sukumārāṃgī paridhattesma valkalam
140.54
api prasūnāvacayanissahāṃgulipallavā || alāvīdatitīkṣṇāgrāṇyavikāraṃ kuśāni sā
140.55
vajrasūcinirbharāṃgairavacchinnāni kaṃṭakaiḥ || śirīṣamṛdvī śāṃḍilyapallavānyucikāya yā
140.56
pāvanyāṃ kamalānadyāṃ prātarvihitamajjanā || arcayā
māsa raktāñjairyathāvidhi vibhākaram
140.57
darbhākṣatatilonmiśrairgaurī śrīnadivāribhiḥ || devī nirvarttayāmāsa devarṣipitṛtarpaṇam
140.58
vālukā
maṃḍale sūryamāvāhyābhyarcya paṃkajaiḥ || kṛtapradakṣiṇā gaurī praṇanāma sahasraśaḥ
140.59
svayameva pratiṣṭhāpya liṃgaṃ kimapi śaṃkaram || āgamoktena
vidhinā pūjayāmāsa pārvatī
140.60
āsanena ca sūrtyā ca mūlenāṃgaiśca sā ravim || daṃḍipiṃgalamukhyāṃśca śaktīrdīntādikā api
140.61
tattaddikṣu ca somādīnyahānthenvādimudrayā || tejaścaṃḍe cārcayitvā nirmālyaṃ ca nyavedayat
140.62
argheṇātīva śuddhena saṃprokṣya ca samaṃtataḥ
dvāravāstu samabhyarcya nyāsānapi cakāra sā
140.63
bhūtaśuddhiṃ vidhāyānvagaṃtaryāṅgaṃ cakāra sā || hadi padmāsane cārcya jñānadharmādikānkramāt
140.64
śaktīrdaleṣu vāmādīrdalāgre sūryavedhasau || kesarāgre somaviṣṇū karṇikāgre'gnidhūrjaṭī
140.65
taddharve śakticakraṃ ca vinyastabrahmapaṃcakā
aṃgairdattvā ca pādyādīnupacaryābhiṣicya sā
140.66
prādāccaṃdanapuṣpādi dhūpadīpapradāyinī || bhūyopi paṃcabrahmāṇi ṣaḍaṃgānyabhyapūjayat
140.67
tattaddikṣu ca śakrādīnvajrādīṃśca vidhānataḥ || kṛtvā sarvopacārāṃśca vitatārālapuṣpikām
140.68
paṃcavaktrāṇi cābhyarcya kṛtacaṃḍeśvarārcanā || pradakṣiṇā
praṇāmādyairnityaṃ śivamapūjayat
140.69
śivāgamoktavidhinā dravyaiḥ saubhāgyadāyibhiḥ || sā juhāva ca pūjāṃte praṇīte jātavedasi
140.70
pari
kalpitopacārā ca kaṃdamūlaphalādikaiḥ || svayaṃ kṛtopacāreyamatithīnabhyapūjayat
140.71
aṃguṣṭhāgreṇa tiṣṭhaṃtī grīṣme paṃcāgnimadhyataḥ
hṛde ca śiśire caṃdrapīyūṣāpyāyitā'bhavat
140.72
varṣarātrīṣu dhārābhiḥ saha vāridharā punaḥ || saudāminīva dṛśe tamasi stimitā
kṛtiḥ
140.73
pāṇipādena padmāni mukhena ca kalānidhim || pradarśayatyanāyāsānninye sā haimanīrniśāḥ
140.74
nīvārabījadānena
sā mṛgānapyapoṣayat || ajñātahiṃsābhibhavānāśramopāṃtavartinaḥ
140.75
kṛtālavālasalilaiḥ subālākalaśāhataiḥ || vātsalyādrdryāmāsa pūrṇā
nāśramapādapān
140.76
pradakṣiṇāṃ kṛtavatī śoṇaśailaṃ girīṃdrajā || sā manorathasaṃsiddhyai nityaṃ saha sakhījanaiḥ
140.77
paṃcākṣarīṃ jajāpaiṣā
śivastotrāṇyudairayat || dadhyau ca devaṃ manasā śoṇaparvatarūpiṇam
140.78
anudinamaruṇācaleśvaraṃ sā praṇatavatī vihitapradakṣiṇādyaiḥ || śivani
gamavidhānavedinī sā vyaracayaddvisutā ciraṃ tapasyām
140.78.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ru ṇācalamāhātmya uttarārdhe pārvatīkṛtāruṇācaleśvaraparicaraṇavarṇanaṃnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit