Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 147

Vaiṣṇavakhaṇḍa 147

Language
Sanskrit

Contents

147.1

cha || || ityaruṇācalamāhātmye uttarārdhaḥ samāptaḥ || (32)
ityaruṇācalamāhātmyaṃ saṃpūrṇam || (3)
iti śrīskāṃde mahāpurāṇe prathamo māheśvarakhaṇḍaḥ samāptaḥ

147.1-2

śrīgaṇeśāya namaḥ || atha dvitīyavaiṣṇavakhaṇḍaṃ prārabhyate || tatrādau veṃkaṭācalamāhātmyam || atha nāradasya sumeruśikharasthayajñavarāhadarśanam || vyāsa
uvāca || pāvanenaimiṣāraṇye śaunakādyā maharṣayaḥ|| cakrire lokarakṣārthaṃ satraṃ dvādaśavārṣikam

147.2

tānabhyagacchatkathako vyāsaśiṣyo mahāmatiḥ
munirugraśravānāma romaharṣaṇasaṃbhavaḥ

147.3

samyagabhyarcitasteṣāṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ|| kathayāmāsa taddivyaṃ purāṇaṃ skāndanāmakam

147.4

sṛṣṭi
saṃhāravaṃśānāṃ vaṃśānucāritasya ca || kathāṃ manvantarāṇāṃ ca vistarātsa nyavedayat

147.5

kathāstīrthaprabhāvāṇāṃ śrutvā te munipuṃgavāḥ|| ūcire vaśinaṃ
sūtaṃ kathāśravaṇakāṅkṣayā

147.6

ṛṣaya ūcuḥ || || romaharṣaṇa sarvajña purāṇārthaviśārada || māhātmyaṃ śrotumicchāmo girīndrāṇāṃ mahītale
brūhi tvaṃ no mahābhāga ke pradhānā mahīdharāḥ

147.7

śrīsūta uvāca || || etameva purā praśnamapṛcchaṃ jāhnavītaṭe || vyāsaṃ munivaraśreṣṭhaṃ so'bravīt
nme gurūttamaḥ

147.8

vyāsa uvāca || || purā devayuge sūta nārado munisattamaḥ || sumeruśikharaṃ gatvā nānāratnasuśobhitam

147.9

tanmadhye
vipulaṃ dīptaṃ brahmaṇo divyamālayam || dṛṣṭvā tasyottare deśe pippaladrumamuttamam

147.10

sahasrayojanocchrāyaṃ vistīrṇaṃ dviguṇaṃ tathā || tanmūle
maṇḍapaṃ divyaṃ nānāratnasamanvitam

147.11

padmarāgamaṇistambhaiḥ sahasraiḥ samalaṃkṛtam || vaiḍūryamuktāmaṇibhiḥ kṛtasvastikamālikam

147.12

navaratnasamākīrṇaṃ divyatoraṇaśobhitam || mṛgapakṣibhirākīrṇaṃ navaratnamayaiḥ śubhaiḥ

147.13

puṣparāgamahādvāraṃ saptabhūmikagopuram || saṃdīptavajrasukṛta
kavāṭadvayaśobhitam

147.14

praviśyāsau dadarśāntardivyamauktikamaṇḍapam || vaiḍūryavedikaṃ tuṃgamāroha mahāmuniḥ

147.15

tanmadhye tuṃgamatulaṃ
vasupādavirājitam || dadarśa muktāsaṃkīrṇaṃ siṃhāsanaṃ mahādyuti

147.16

tanmadhye puṣkaraṃ divyaṃ sahasradalaśobhitam || śvetaṃ candrasahasrābhaṃ
karṇikākesarojvalam

147.17

tasya madhye samāsīnaṃ pūrṇacandrādyutaprabham || kailāsaparvatākāraṃ sundaraṃ puruṣākṛtim

147.18

caturbāhusudārāṃgaṃ
varāhavadanaṃ śubham || śaṃkhacakrābhayavarānbibhrāṇaṃ puruṣottamam

147.19

pītāmbaradharaṃ devaṃ puṃḍarīkāyatekṣaṇam || pūrṇeṃdusaumyavadanaṃ dhūpagaṃdhimukhāmbujam

147.20

sāmadhvaniṃ yajñamūrtiṃ sukratuṇḍaṃ suvanāsikam || kṣīrasāgarasaṃkāśaṃ kirīṭojjvalitānanam

147.21

śrīvatsavakṣasaṃ śubhayajñasūtra
virājitam || kaustubhaśrīsamuddyotaṃ sumunnatamahorasam

147.22

jāmbūnadamayairdivyaiḥ suratnābharaṇairyutam || vidyunmālāparikṣiptaśaranmeghamivojjva
lam

147.23

vāmapādatalākrāṃtapādapīṭhavirājitam || kaṭakāṃgadakeyūrakuṇḍalojjvalitaṃ sadā

147.24

caturmukhavasiṣṭhātrimārkaṇḍeyairmunīśvaraiḥ
bhṛgvādibhiranekeśca sevyamānamaharniśam

147.25

indrādilokapālaiśca gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ || sevitaṃ devadeveśaṃ praṇipatyābhigamya ca

147.26

divyairupanipadbhāgairabhiṣṭūya dharādharam || nāradaḥ paramaprītaḥ sthito devasya sannidhau

147.27

atha varāhasannidhiṃ prati dharaṇyāgamanam || || etasmin
ntarecābhūddivyadundubhiniḥsvanaḥ

147.28

tatassamāgatā devī dharaṇī sakhisaṃyutā || saratnasāgarākāradivyāmbarasamujvalā

147.29

sumerumandrā
kārastanabhārāvanāmitā || navadūrvādalaśyāmā sarvābharaṇabhūṣitā

147.30

ilayā vai piṃgalayā sakhībhyāṃ ca samanvitā || tatastābhyāṃ samānītaṃ
puṣpāṇāṃ nicayaṃ mahī

147.31

śrīmadvarāhadevasya pādamūle vikīrya ca || praṇamya devadeveśaṃ kṛtāñjalipuṭā sthitā

147.32

tāṃ devīṃ śrīvarāho'pi
hyāliṃgyāṃke nidhāya ca

147.33

atha dharaṇivarāhasaṃvādaḥ || || papraccha kuśalaṃ pṛthvīṃ prītipravaṇamānasaḥ

147.34

śrīvarāha
uvāca || || tvāṃ niveśya mahīdevi śeṣaśīrṣe sukhāvahe || lokaṃ tvayi niveśyaiva tvatsahāyāndharādharān || ihāgato'smyahaṃ devi kimarthaṃ tvamihā
gatā

147.35

pṛthivyuvāca || || māṃ samuddhṛtya pātālātsahasraphaṇaśobhite || ratnapīṭha ivottuṃge saratne'nantamūrdhani || kṛtvā māṃ susthirāṃ
deva bhūdharānsaṃniveśya ca

147.36

maddhāraṇakṣamānpuṇyāṃstvanmayānpuruṣottama || teṣu mukhyānmahābāho madādhārānvadasva me

147.37

atha śeṣā
calasyasarvaparvatātiśāyitvavarṇanam || || śrīvarāha uvāca || || sumerurhimavānvindhyo mandro gaṃdhamādanaḥ || sālagrāmaścitrakūṭo mālyavānpāri
yātrakaḥ

147.38

maheṃdro malayaḥ sahyaḥ siṃhādrirapi raivataḥ || meruputro'ñjano nāma śailaḥ svarṇamayo mahān

147.39

ete śailavarāḥ sarve tvadādhārā
vasundhare || ye mayā devasaṃghaiśca ṛṣisaṃghaiśca sevitāḥ

147.40

eteṣu pravarānvakṣye tattvataḥ śṛṇu mādhavi || sālagrāmaśca siṃhādriśaileṃdro gandhamādanaḥ

147.41

ete śailavarā devi diśaṃ haimavatīṃ śritāḥ || dakṣiṇasyāṃ pratītāṃstu vakṣye śailānvasundhare

147.42

aruṇādrirhastiśailo gṛdhrādrirghaṭikācalaḥ
ete śailavarāḥ sarve kṣīranadyāssamīpagāḥ

147.43

hastiśailāduttarataḥ paṃcayojanamātrataḥ || suvarṇamukharīnāma nadīnāṃ pravarā nadī

147.44

tasyā evo
ttare tīre kamalākhyaṃ sarovaram || tattīre bhagavānāste śukasya varado hariḥ

147.45

balabhadreṇa saṃyuktaḥ kṛṣṇo bhaktārtināśanaḥ || vaikhānasairmunigaṇairnitya
mārādhito'malaiḥ

147.46

kamalākhyasya sarasa uttare kānanottame || krośadvayārdhamātre tu haricaṃdanaśobhite || śrīveṃkaṭācalonāma vāsudevālayo mahān

147.47

saptayojanavistīrṇaḥ śailendro yojanocchritaḥ || asti svarṇamayo devi ratnasānubhūdāyataḥ

147.48

indrādyā devatagaṇā vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ
siddhāḥ sādhyāśca maruto dānavā daityarākṣasāḥ || rambhādyā apsaraḥsaṃghā vasanti niyataṃ dhare

147.49

tapaścaranti nāgāśca garuḍāḥ kinnarāstathā
etairadhiṣṭhitāstatra saritaḥ puṇyadarśanāḥ || sarāṃsi vividhānyatra santi divyāni mādhavi

147.50

atha svāmipuṣkariṇyāḥ sarvatīrthātiśāyitvava
rṇanam || || tīrthānāṃ caiva sarveṣāṃ śṛṇuṣva pravarāṇi vai

147.51

cakratīrthaṃ devatīrthaṃ viyadgaṃgā tathaiva ca || kumāradhārikātīrthaṃ pāpanāśanameva ca || pāṇḍavaṃ
nāma tīrthaṃ ca svāmipuṣkariṇī tathā

147.52

saptaitāni varāṇyāhurnārāyaṇagirau śubhe || eteṣu pravarā devi svāmipuṣkariṇī śubhā

147.53

asyā
stu paścime tīre nivasāmi tvayā saha || āste'syā dakṣiṇe tīre śrīnivāso jagatpatiḥ

147.54

gaṃgādyaiḥ sakalaistīrthaiḥ samā sā sāgarāmbare
trailokye yāni tīrthāni sarāṃsi saritastathā || teṣāṃ svāmitvamāpannaṃ dhare svāmisarovare

147.55

svāmipuṣkariṇī puṇyāṃ sevituṃ divyabhūdhare
vasanti sarvatīrthāni teṣāṃ saṃkhyāṃ vadāmi te

147.56

ṣaṭṣaṣṭikoṭitīrthāni puṇye'sminbhūdharottame || teṣu cātyaṃtamukhyāni ṣaṭ tīrthāni vasundhare

147.57

paścānāṃ tīrtharājānāṃ tumbo garbhasamo mahān || garbhavāsabhayadhvaṃsī snātānāṃ bhūdharottame

147.58

dharaṇyuvāca || || ṣaṭ tīrthāni
mahābāho tvayoktāni mahīdhare || māhātmyaṃ vada teṣāṃ me yathākālaṃ yathāvidhi || phalāni teṣu snātānāṃ narāṇāṃ vada bhūdhara

147.59

śrīvarāha uvāca || || nārāyaṇādrimāhātmyaṃ vadāmi śṛṇu mādhavi

147.60

devāśca ṛṣayaścaiva yoginaḥ sanakādayaḥ || kṛte'janādriṃ tretāyāṃ
nārāyaṇagiriṃ tathā

147.61

dvāpare siṃhaśailaṃ ca kalau śrīveṅkaṭācalam || pravadantīha vidvāṃsaḥ paramātmālayaṃ girim

147.62

yojanānāṃ sahasrā
nte dvīpāṃtaragato'pi vā || yo namedbhūdharendraṃ tadiśamuddiśya bhaktitaḥ || sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati

147.63

tasminṣaṭtīrthamāhātmyaṃ
yathākālaṃ vadāmi te

147.64

atha kumāradhārāmāhātmyam || || śṛṇuṣvāvahitā bhadre sarvapāpapraṇāśanam || kuṃbhasaṃsthe ravau māghe paurṇamāsyāṃ mahā
tithau

147.65

maghānakṣatrayuktāyāṃ bhūdharendre vasundhare || kumāradhārikānāma sarasī lokapāvanī

147.66

yatrāste pārvatīsūnuḥ kārtike
yo'gnisaṃbhavaḥ || devasenāsamāyuktaḥ śrīnivāsārcako'male

147.67

tasyāṃ yaḥ snāti madhyāhne tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu || gaṃgādisarvatī
rtheṣu yaḥ snāti niyamādbare || dvādaśābdaṃ jagaddhātri tatphalaṃ samavāpnuyāt

147.68

yo'nnaṃ dadāti tattīrthe śaktyā dakṣiṇayānvitam
sa tāvatphalamāpnoti snāne tūktaṃ phalaṃ yathā

147.69

atha tuṃbatīrthamāhātmyam || || mīnasaṃsthe savitari paurṇamāsītithau dhare || uttarā
phālgunīyuktaṃ caturthe kāla uttame

147.70

paṃcānāmapi tīrthānāṃ tuṃbe'tha girigahvare || yaḥ snāti manujo devi punargarbhe na jāyate

147.71

atha ākāśagaṃgāmāhātmyam || agnivāhasthite bhānau citrānakṣatrasaṃyute || pūrṇimākhye tithau puṇye prātaḥkāle tathaiva ca || ākāśagaṃgāsariti
snāto mokṣamavāpnuyāt

147.72

atha pāṇḍavatīthamāhātmyam || || vṛṣabhasthe ravau rāghe dvādaśyāṃ ravivāsare || śukle vāpyatha vā kṛṣṇe pakṣe
bhaumasamanvite

147.73

śukle vāpyathavā kṛṣṇe bhānuvāreṇa saṃyute || puṣyanakṣatrasaṃyukta hastarkṣeṇa yute'pi vā

147.74

tīrthe pāṃḍavanāmnayatra
saṃgave snāti yo naraḥ || neha duḥkhamavāpnoti paratra sukhamaśnute

147.75

atha pāpanāśanatīrthamāhātmyam || śukle pakṣe'tha vā kṛṣṇe yārkavāreṇa
saptamī || puṣyanakṣatrasaṃyuktā hastarkṣeṇa yutāpi vā

147.76

tasyāṃ tithau mahābhāge pāpanāśanasaṃjñake || tīrthe yaḥ snāti niyamāddharendrasya
mastake

147.77

koṭijanmārjitaiḥ pāpairmucyate sa narottamaḥ

147.78

atha devatīrthamāhātmyam || || śṛṇu devi paraṃ guhyamanantākhye mahāgirau
mahindyālayavāyye śikhare girigahvare || devatīrthamiti khyātaṃ taṭākamatiśobhanam

147.79

tasminpuṇyatame devi snānakālaṃ vadāmi te

147.80

gurupuṣye vyatīpāte somaśravaṇake tathā || dineṣveteṣu yaḥ snāti tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu

147.81

yāni kānīha pāpāni jñānājñānakṛtāni ca
tāni sarvāṇi naśyaṃti devatīrthe'tipāvane

147.82

puṇyānyapi ca vardhate devatīrthanimajjanāt || dīrghamāyuravāpnoti putrapautrasamanvitaḥ
ante svargaṃ samāsādya candraloke mahīyate

147.83

taddineṣvannado devi yāvajjīvānnado bhavet || atiguhyatamaṃ devi proktaṃ tubhyaṃ vasundhare

147.84

vyāsa uvāca || || śrutvātha pṛthivī devī prītipravaṇamānasā || iṣṭābhirvāgbhiratulaṃ tuṣṭāva dharaṇīdharam

147.85

atha dharaṇīkṛta
varāhastutiḥ || || dharaṇyuvāca || || namaste devadeveśa varāhavadanācyuta || kṣīrasāgarasaṃkāśa vajraśṛṃga mahābhuja

147.86

uddhṛtāsmi tvayā
deva kalpādau sāgarāṃbhasaḥ || sahasrabāhunā viṣṇo dhārayāmi jagantyaham

147.87

anekadivyābharaṇayajñasūtravirājita || aruṇāruṇāṃbaradhara
divyaratnavibhūṣita

147.88

udyadbhānupratīkāśapādapadma namonamaḥ || bālacaṃdrābhadaṃṣṭrāgramahābalaparākrama

147.89

divyaṃcandanaliptāṃga
taptakāṃcanakuṇḍala || indranīlamaṇidyotihemāṃgadavibhūṣita

147.90

vajradaṃṣṭrāgranirbhinnahiraṇyākṣa mahābala || puṇḍarīkābhirāmākṣa sāmasvanamanohara

147.91

śrutisīmantabhūṣātmansarvātmaṃścāruvikrama || caturānanaśaṃbhubhyāṃ vanditā''yatalocana

147.92

sarvavidyāmayākāra śabdātīta namo
namaḥ || ānaṃdavigrahā'nanta kālakāla namonamaḥ

147.93

iti stutvā'calā devī vande pādayorvibhum || vandamānāṃ samudvīkṣya devaiḥ phullavilocanaḥ

147.94

uddhṛtya dharaṇīṃ devīmāliliṃge'tha bāhubhiḥ || āghrāya dharaṇīvaktraṃ vāmāṃke sanniveśya ca

147.95

atha varāhasya bhagavato dharaṇyā sākaṃ śeṣācalāgamanam || || āruhya garuḍeśānaṃ jagāma vṛṣabhācalam || munīndrairnāradādyaiśca stūyamāno mahīpatiḥ

147.96

svāmipuṣkariṇītīre paścime lokapūjite || āste varāhavadano munīndraistatra pūjitaḥ || vekhānasairmahābhāgairbrahmatulyairmahātmabhiḥ

147.97

atha veṃkaṭācalamāhātmyaśravaṇāvasaraḥ || || vyāsa uvāca || || taṃ dṛṣṭvā nāradaḥ sūta munīnāmuktavānpurā || tadetadahamaśrauṣaṃ tatra vai munisaṃsadi

147.98

yatpṛṣṭo'haṃ tvayā sūta māhātmyaṃ dharaṇībhṛtām || mayā tūktaṃ yathāvaddhi nāradācca purā śrutam

147.99

athādhyāyaphalaśrutiḥ || || || ya idaṃ dharmasaṃvādamāvayoḥ sūta pāvanam || paṭhedvā devapurato brāhmaṇānāṃ purastathā

147.100

sarveṣāmapi varṇānāṃ śṛṇvatāṃ bhaktipūrvakam || sa pratiṣṭhāmavāśoti putrapautraiḥ samanvitaḥ

147.101

śṛṇvatāmapi sarveṣāṃ yadiṣṭaṃ tadbhaviṣyati

147.102

sūta uvāca || || iti me bhagavānvyāsaḥ provāca munisevitaḥ || yathāśrutaṃ mayā pūrvaṃ kṛṣṇadvaipāyanādguroḥ

147.103

tattathā sarvamevātra mayāpyuktaṃ munīśvarāḥ || śrutvā sūtavacastvetatsaṃ te prītamanaso'bhavan

147.104

ṛṣaya ūcuḥ || || sūta tvayoktaṃ bhuvi parvateṣu puṇyeṣu puṇyasya mahīdharasya || māhātmyamasmākamahīndranāmnaḥ pāpāpahaṃ mokṣaphalapradāyakam

147.105

tato vṛṣādriṃ saṃprāpya varāho dharaṇīyutaḥ || kimuktavāndharaṇyai sa tanno brūhi mahāmate

147.105.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye dharaṇīvarāhasaṃvāde nāradasya sumeruśikharastha yajñavarāhadarśanaprāptyādivarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)