Vaishnavakhanda 152
Vaiṣṇavakhaṇḍa 152
- Language
- Sanskrit
Contents
- 152.73 — 1 part
152.1
cha || || atha bakulamālikāṃ prati sakhīviniveditapadmāva
tyudantaḥ || || yoṣita ūcuḥ || || vayamākāśarājasya śuddhāntanilayāḥ striyaḥ || sakhyaḥ padmālayāyā vai duhiturvasudhāpateḥ
152.2
rājaputrīṃ
puraskṛtya gatāḥ pūrvaṃ vanāṃtaram || kurvaṃtyaḥ puṣpāvacayaṃ rājaputryarthamākulāḥ
152.3
vṛkṣamūle samāsīnāstatra paśyāma pūruṣam || indranīlamaṇiśyāma
mindirāmandirorasam
152.4
īṣatsmitamukhaṃ cārupīnadīrghabhujadvayam || mṛṣṭapītāṃbaraṃ hemabāṇabāṇāsanojvalam
152.5
suvarṇamukuṭaṃ hārakeyūrādivibhūṣitam || taṃ tu padmālayā dṛṣṭvā sakhī kamalalocanā
152.6
dṛtahemanibhākārā paśya paśyeti sābravīt || paśyantīnāṃ tadāsmākaṃ gato'ntardhānamāśu saḥ
152.7
sā sakhī mūrcchitāsmābhirnīṃtā rājagṛhaṃ tataḥ
152.8
atha padmāvatīmuddiśya devajñaṃ prati viyadrājakṛtapraśnādiḥ || || dṛṣṭvā
svasthāṃ nṛpaḥ putrīmapṛcchaddaivacintakam || vada viprendra putryā me grahacāraphalaṃ sune
152.9
bṛhaspatisamo vipro vicāryātmani khecarān || anu
kūlā grahāḥ sarve tava putryā nṛpottama
152.10
kintu nityaṃ grahaphalaṃ kiṃcidbhāṃtikaraṃ nṛpa || tamuvāca punardhīmānpraśnakālaṃ vicārya ca
152.11
chāyāṃ guṇitvā lagnaṃ ca tatphalāni vicārya ca || lagne lagnādhipaścandraḥ keṃdre caiva bṛhaspatiḥ
152.12
nidrāti dinapakṣī tu praśnapakṣī tu rājyagaḥ
śṛṇu rājanphalaṃ tasya svāsthyameva bhaviṣyati
152.13
uttamaḥ puruṣaḥ kaścidāgataḥ kanyakāṃ prati || taṃ dṛṣṭvā mūrcchitā putrī
tena yogaṃ sameṣyati
152.14
tenaiva preṣitā kācidāgamiṣyati kanyakā || sā tu vakṣyati yadvākyaṃ taddhitaṃ te bhaviṣyati
152.15
tatkuruṣva mahārāja satyaṃsatyaṃ vadāmyaham || kiṃ ca sarvārthadaṃ yattu sarvavyādhivināśanam
152.16
vakṣyāmi tatku
ruṣvādya putryāstava sukhāvaham || kārayāgastyaliṃgasya brāhmaṇairabhiṣecanam
152.17
ityuktvātha gṛhaṃ yāto rājānaṃ daivacintakaḥ
152.18
atha devajñoktyāgastyaliṃgārcanāya viprādipreṣaṇam || || ākāśarājo'pi tadā viprānāhūya vaidikān || abhyarcyājñā
payāmāsa gatvā devālayaṃ dvijāḥ
152.19
mahābhiṣekaṃ śambhośca kurudhvaṃ maṃtrapūrvakam || ityanujñāpya tānasmānāhūyābhyavadacchubhe
152.20
mahā
bhiṣekasambhārānsampādayata kanyakāḥ || ityājñaptā nṛpeṇaiva vayaṃ devālayaṃ gatāḥ
152.21
brūhi tvaṃ subhage'smākaṃ tvadāgamanamaṃjasā || kutosi kasya
vārthena ka vā jigamiṣā hi te
152.22
divyāśvamadhiruhyemaṃ devalokādivāgatā
152.23
śrīvarāha uvāca || || iti tābhistadā pṛṣṭā
hṛṣṭā bakulamālikā || provāca vācaṃ madhurāṃ harṣayantīva bālikāḥ
152.24
bakulamālikovāca || || śrīveṃkaṭādreḥ prāptāhaṃ nāmnā bakula
mālikā || dharaṇīṃ draṣṭukāmāhamāruhyemaṃ turaṃgamam
152.25
draṣṭuṃ śakyā bhavedevī kimu tatra nṛpālaye || iti tasyā vacaḥ śrutvā tāḥ procurnṛpaka
nyakāḥ
152.26
asmābhiḥ sahitā tvaṃ vai drakṣyase dharaṇīṃ śubhe || ityuktā sā tatastābhirāgatā nṛpasaṃdiram
152.27
āgacchantīṣu tāsvevaṃ dharaṇī
tu pulindinīm
152.28
atha dharaṇīkṛtapraśrasya pulindinīprativacanam || || āyāntīṃ vīthikāyāṃ sā saguṃjāśaṃkhabhūṣitām || śiśuṃ stanaṃ
payaḥ pṛṣṭhe baddhvā vastrāṃcalena vai
152.29
vadāmi satyaṃ śṛṇuta bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyakam || vadantī vīthivīthīṣu tāmāhūya śucismitā
152.30
svarṇa
sūrpa samādāya tasminnyuktā nidhāya ca || triprasthamātrāṃścītrāśīnkṛtvā tasyai nidhāya ca
152.31
vada satyaṃ pulinde tvameṣyadvā bhūtameva vā
ityevaṃ dharaṇī devī pṛcchaṃtī tāṃ sthitā'bhavat
152.32
pṛṣṭā sāvadadasyāstu manasā yadvicintitam || madhyarātrau cintitaṃ te vada kalyāṇi me
ṛju
152.33
omityāha atha dharaṇī puliṃdāṃ rājavallabhā || || dharaṇyuvāca || || rāśiruktaḥ phalaṃ brūhi dhanarāśiṃ dadāmi te
152.34
pulindovāca || || satyaṃ vadāmi te subhu śiśorannaṃ prayaccha me || ityuktā sā tu dharaṇī svarṇapātre'nnamādade
152.35
dattvā tasyai puliṃdinyai
satyaṃ brūhīti sāvadat || sakṣīramannamādāya dattvā putrāya bhāminī
152.36
sā satyamavadatsubhrūrhitudeṃhaśoṣaṇam || puruṣādāgataṃ bhīru tadrūpā'darśa
nādiyam
152.37
aṃgatāpaṃ samāpannā hyanaṃgaśarapīḍitā || sa tu devādidevo ve vaikuṇṭhādāgataḥ svayam
152.38
śrīveṃkaṭādriśikhare svāmi
puṣkariṇītaṭe || māyāvī paramānaṃdaḥ śriyā saha ramāpatiḥ
152.39
kāmarūpī viharate bhaktābhīṣṭaprado hariḥ || sa turaṃgaṃ samāruhya viharankānanā
ntare
152.40
āgatyopavanaṃ rājñi tava kanyāṃ sa dṛṣṭvān || ramāsamāmimāṃ dṛṣṭvā svayaṃ kāmavaśaṃ gataḥ
152.41
svasakhīṃ lalitāṃ devaḥ preṣayi
ṣyati teṃtikam || rameva taṃ sametyaiṣā ramiṣyati sukhaṃ ciram
152.42
etatsatyaṃ mama vacaḥ paśyārdhvaiva nṛpātmaje || putrasyānnaṃ prayaccheti tūṣṇīmāsa
pulindinī
152.43
annaṃ dattvā punarbhūri tasyai tāṃ visasarja ha || tasyāṃ vinirgatāyāṃ tu puliṃdinyāmaninditā
152.44
utthāya
cāṃgaṇāttasmādviśeāṃtaḥpuraṃ śubham || yatra padmālayā kanyā samāste svasakhīvṛtā
152.45
gatvā putrīsamīpasthā kanyāṃ kāmā
turāṃ stutām || putri kiṃ te kariṣyāmi vastu kiṃ vā priyaṃ śubhe
152.46
iti mātrābhipṛṣṭā sā mandamāha manasvinī
152.47
atha padmāvatī
niveditabhagavadrāgavatayorlakṣaṇāni || || netrābhirāmaṃ yalloke satāmapi manaḥpriyam || yadbahukāmā brahmādyā yattu sarvagataṃ mahat
152.48
teja
sāmapi tejasvi devānāmapi daivatam || bhaktaissiddhiriha prāpyamabhaktairna kadācana
152.49
tasminneva mano me'smba vastunīha pravartate || tadevānvi
ṣyatāṃ mātarbhaktānāṃ sarvakāmadam
152.50
śrīvarāha uvāca || || etacchutvātha dharaṇī tāmapṛcchatpunaḥ sutām || tadbhaktalakṣaṇaṃ brūhi yaiḥ
prāpyaṃ tatsulocane
152.51
pajhālayovāca || || bhaktānāṃ lakṣaṇaṃ mātaḥ śṛṇu guhyaṃ samāhitā || śaṃkhacakrāṃkitā nityaṃ bhujayugme vasundhare
152.52
ūrdhvapuṃḍraṃ sāntarālaṃ teṣāmeva viśeṣataḥ || puṇḍrāni dvādaśa punardhārayaṃti tathāpare
152.53
lalāṭodarahatkaṇṭhe jaṭhare pārśvayorapi
kūrparayorbhujadvandve pṛṣṭhe ca galapṛṣṭhake
152.54
keśavādīni nāmāni dvādaśāṃgeṣu dvādaśa || vāsudeveti tanmūrdhni dhārayaṃti namo'stvati
152.55
teṣāṃ tu niyamānvakṣye mātaḥ śṛṇu manoramān || vedapārāyaṇaratāḥ karma kurvaṃti vaidikam
152.56
satyaṃ vadanti ye devi nāsūyaṃti parānkacit
paraniṃdāṃ na kurvaṃti parasvaṃ na haraṃti ca
152.57
na smaraṃti na paśyanti na spṛśaṃti kadācana || paradārānsurūpāṃśca ye ca tānviddhi vaiṣṇavān
152.58
sarvabhūtadayāvaṃtaḥ sarvabhūtahite ratāḥ || sadā gāyaṃti deveśametānbhaktānavehi vai
152.59
yena kena ca santuṣṭāḥ svadāraniratāśca ye || vītarāga
bhayakrodhāstānbhaktānviddhi vaiṣṇavān
152.60
evaṃvidhairguṇairyuktāḥ paṃcāyudhadharā api || pitrā cācāryarūpeṇa śiṣṭenānyena vā punaḥ
152.61
svagṛhyoktavidhānena vahnimādāya vai budhaḥ || cakrādyāyudhamaṃtreṇa juhuyātṣoḍaśāhutīḥ
152.62
mūlamaṃtreṇa sūktena pauruṣeṇa tataḥ param || jātavedaḥ
sumaṃtreṇa paścādaṣṭottaraṃ śatam
152.63
hutvā mahāvyāhṛtibhiścakrādīṃstatra tāpayet || sahyānsutaptānguruṇā maṃtravaddhārayedbudhaḥ
152.64
bhujadvaye
śaṃkhacakre mūrdhni śārṅgaśarau tathā || lalāṭe tu gadā dhāryā hṛdaye khaḍgameva ca
152.65
evaṃ dhāryāṇi pañcaiva viṣṇubhaktairmumukṣubhiḥ || athavā bhujayoścaka
śaṃkhau caiva sulakṣaṇau
152.66
evaṃ lāñchanayuktā ye bhaktāste vaiṣṇavāḥ smṛtāḥ || taireva labhyaṃ tadbahma sadācārasamanvitaiḥ
152.67
tasminneva
mama prītistatprāptiṃ kāṃkṣate manaḥ || mātarviṣṇuṃ vinānyeṣu vāñchā kācitra jāyate
152.68
smarāmi śyāmalaṃ viṣṇuṃ vadāmi harimacyutam || tenaiva
mātarjīvāmi tadyoge cintyatāṃ vidhiḥ
152.69
śrīvarāha uvāca || || ityuktvā mātaraṃ dīnā virarāmāmbujānanā || tacchutvā cintayāmāsa
viṣṇuḥ prītaḥ kathaṃ bhavet
152.70
atha bakulamālikayā sārddhaṃ sakhīnāṃ dharaṇīsamīpa āgamanam || || etasminnaṃtare kanyā
agastyeśaṃ samarcya ca || āgatā dharaṇīṃ draṣṭuṃ sahaiva bakulasrajā
152.71
āgatānbrāhmaṇānsātha pūjayitvā subhojanaiḥ
dattvātha dakṣiṇāḥ pūrṇā vastrālaṃkārasaṃyutāḥ
152.72
āśiṣau vācayitvātha vāṃchitārthasya siddhaye || visṛjya brāhmaṇānsarvānathāpṛccha
tsvayoṣitaḥ
152.73
pūjayitvā hyagastyeśamāgatāstā manasvinīḥ
152.73.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye dharaṇīvarāhasaṃvāde bakulamālikāṃ prati sakhīviniveditapadmāvatyudantaviṣṇubhaktalakṣaṇādivarṇanaṃnāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ