Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 159

Vaiṣṇavakhaṇḍa 159

Language
Sanskrit

Contents

159.1

atha dharmaguptacaritravarṇanam || || śrīsūta uvāca || || bhūyopi saṃpra
vakṣyāmi svāmitīrthasya vaibhavam || yuṣmākamādareṇāhaṃ naimiṣāraṇyavāsinaḥ

159.2

nandonāma mahārājaḥ somavaṃśasamudbhavaḥ || dharmeṇa pālyā
māsa sāgarāntāṃ dharāmimām

159.3

tasya putraḥ samabhavaddharmagupta iti smṛtaḥ || rājyarakṣādhuraṃ nando nijaputre nidhāya saḥ

159.4

jiteṃdriyo jitā
hāraḥ praviveśa tapovanam || tāte tapovanaṃ yāte dharmaguptābhidho nṛpaḥ

159.5

medinīṃ pālayāmāsa dharmajño nītitatparaḥ || īje bahuvidhairyajñairdevānindra
purogamān

159.6

brāhmaṇānāṃ dadau vittaṃ kṣetrāṇi ca bahūni saḥ || sarve svadharmaniratāstasminnājani śāsati

159.7

kadācinnābhavanpīḍāstasmiṃ
śvorādisaṃbhavāḥ || kadāciddharmagupto'yamāruhya turagottamam

159.8

vanaṃ viveśa viprendrā mṛgayārasakautukī || tamālatālahintālakurabākuladiḍmukhe

159.9

vicacāra vane tasminsiṃhavyāghrabhayānake || mattālikulasannādasaṃmūrcchitadigantare

159.10

padmakalhārakumudanīlotpalavanākule
taṭāke rasasaṃpūrṇe tapasvijanamaṇḍite

159.11

tasminvane sañcarato dharmaguptasya bhūpateḥ || abhūddibhāvarī viprāstamasāvṛtadiḍmukhā

159.12

rājā
'pi paścimāṃ sandhyāmupāsya vinayānvitaḥ || jajāpa ca vane tatra gāyatrīṃ vedamātaram

159.13

siṃhavyāghrādibhītyāsminvṛkṣamekaṃ samāśrite
rājaputre tadabhyāśamṛkṣaḥ siṃhabhayārditaḥ

159.14

anvadhāvata vṛkṣaṃ tamekaḥ siṃho vanecaraḥ || anudrutaḥ sa siṃhena ṛkṣo vṛkṣamupāruhat

159.15

āruhya
ṛkṣo vṛkṣaṃ taṃ dadarśa jagatīpatim || vṛkṣasthitaṃ mahātmānaṃ mahābalaparākramam

159.16

uvāca bhūpatiṃ dṛṣṭvā ṛkṣo'yaṃ vanagocaraḥ || mā bhītiṃ kuru
rājendra vatsyāvo rajanīmiha

159.17

mahāsattvo mahākāyo mahādaṃṣṭrasamākulaḥ || vṛkṣamūlaṃ samāyātaḥ siṃho'yamatibhīṣaṇaḥ

159.18

rājyadharmaṃ
bhaja nidrāṃ tvaṃ rakṣyamāṇo mayodyataḥ || tataḥ prasuptaṃ māṃ rakṣa sarvaryadhaṃ mahāmate

159.19

iti tadvākyamākarṇya supte nandasute hariḥ
provāca ṛkṣaṃ supto'yaṃ nṛpo me tyajyatāmiti

159.20

taṃ siṃhamabravīddakṣo dharmajño dvijasattamāḥ || bhavāndharmaṃ na jānīte mṛgarāja vane
cara

159.21

viśvāsaghātināṃ loke mahākaṣṭaṃ bhavatyaho || na hi mitradruhāṃ pāpaṃ naśyedvjāyutairapi

159.22

brahmahatyādipāpānāṃ
kathañcinniṣkṛtirbhavet || viśvāsaghātināṃ pāpaṃ na naśyejjanmakoṭibhiḥ

159.23

nāhaṃ meruṃ mahābhāraṃ manye paścāsya bhūtale || mahābhāra
mimaṃ manye lokaviśvāsaghātakam

159.24

evamukto'tha ṛkṣeṇa siṃhastūṣṇīṃ babhūva ha || dharmagupte prabuddhe tu ṛkṣaḥ suṣvāpa bhūruhe

159.25

tataḥ siṃho'bravīdrūpamenamṛkṣaṃ tyajasva me || evamukto'tha siṃhena rājā sutamaśaṃkitaḥ

159.26

svāṃkanyastaśiraskaṃ tamṛkṣaṃ tattyāja bhūtale || pātya
mānastato rājñā samālambitapādapaḥ

159.27

ṛkṣaḥ puṇyavaśādvīkṣānna papāta mahītale || sa ṛkṣo nṛpamabhyetya kopādvākyamabhāṣata

159.28

kāmarūpadharo rājannahaṃ bhṛgukulodbhavaḥ || dhyānakāṣṭhābhidho nāmnā ṛkṣarūpamadhārayam

159.29

kasmādanāgasaṃ sutamatyākṣīnmāṃ bhavānnṛpa
macchāpādatiśīghraṃ tvamunmattaścara bhūtale

159.30

iti śabvā munirbhūpaṃ tataḥ siṃhamabhāṣata || na siṃhastvaṃ mahāyakṣaḥ kuberasacivaḥ purā

159.31

himavadgirimāsādya kadācittvaṃ vadhūsakhaḥ || ajñānādgautamābhyāśe vihāramatanormudā

159.20-2

gautamo'pyuṭajādvaitsamidāharaṇāya vai || nirgata

159.32

stvāṃ vivasanaṃ dṛṣṭvā śāpamudāharat

159.33

yasmānmamāśrame'dya tvaṃ vivastraḥ sthitavānasi || ataḥ siṃhatvamadyaiva bhavitā te na saṃśayaḥ

159.34

iti gautamaśāpena siṃhatvamagamatpurā || kuberasacivo yakṣo bhadranāmā bhavānpurā

159.35

kubero dharmaśīlo hi tadvṛttyāśca tathaiva hi || ataḥ
kimarthaṃ tvaṃ haṃsi māmṛṣiṃ vanagocaram

159.36

etatsarvamahaṃ dhyānājjānāmi hi mṛgādhipa || ityukto dhyānakāṣṭhena tyaktvā siṃhatvamāśu saḥ

159.37

yakṣarūpaṃ gato divyaṃ kuberasacivātmakam || dhyānakāṣṭhamasāvāha prāṃjaliḥ praṇato munim

159.38

adya jñātaṃ mayā sarvaṃ pūrvavṛttaṃ mahāmune || gautamaḥ śāpakāle me śāpāntamapi coktavān

159.39

dhyānakāṣṭhena saṃvāda ṛkṣarūpeṇa te yadā || tadā nirdhūya siṃhatvaṃ yakṣarūpamavāpsyasi

159.40

iti māmabravīdbahmangautamo munipuṅgavaḥ || adya siṃhatvanāśānme jānāmi tvāṃ mahāmune

159.41

dhyānakāṣṭhābhidhaṃ śuddhaṃ kāmarūpadharaṃ sadā || ityuktvā taṃ praṇamyātha dhyānakāṣṭhaṃ sa yakṣarāṭ

159.42

vimānavaramāruhya prayayāvalakāpurīm || unmattarūpaṃ taṃ dṛṣṭvā mantriṇastu nṛpottamam

159.43

pituḥ sakāśamāninyū revātīre nṛpottamam || tasmai nivedayāmāsurmatibhraṃśaṃ sutasya ca

159.44

jñātvā tu putravṛttāntaṃ pitā vai naṃdanastadā

159.45

atha jaiminivākyātsvāmitīrthasnātasya dharmaguptasyonmādanivṛttiḥ || || putramādāya sahasā jaiminerantikaṃ yayau || tasmai nivedayāmāsa putravṛttāntamāditaḥ

159.46

bhagavanjaimine putro mamādyonmattatā gataḥ || asyonmādavināśāya brūhyupāyaṃ mahāmune

159.47

iti pṛṣṭaściraṃ ddhyau jaiminirmunipuṃgavaḥ || dhyātvā tu suciraṃ kālaṃ nṛpanandanamabravīt

159.48

dhyānakāṣṭhasya śāpena hyunmattaste suto'bhavat || tasya śāpasya mokṣārthamupāyaṃ prabravīmi te

159.49

suvarṇamukharītīre veṃkaṭenāma parvate || sarvapāpahare puṇye nānādhātuvinirmite

159.50

svāmipuṣkariṇī ceti tīrthamasti mahattaram || pavitrāṇāṃ pavitraṃ hi maṃgalānāṃ ca maṃgalam

159.51

śrutisiddhaṃ mahāpuṇyaṃ brahmahatyādiśodhakam || nītvā tatra sutaṃ te'dya snāpayasva mahāmate

159.52

unmādastatkṣaṇādeva tasya naśyenna saṃśayaḥ || ityuktastaṃ praṇamyāsau jaiminiṃ munipuṃgavam

159.53

nandaḥ putraṃ samādāya svāmipuṣkariṇīṃ yayau || tatra ca snāpayāmāsa putraṃ niyamapūrvakam

159.54

snānamātrāttataḥ sadyo naṣṭonmādo'bhavatsutaḥ || svayaṃ sasnau sa nando'pi svāmipuṣkariṇījale

159.55

uṣitvā dinamekaṃ tu sahaputraḥ pitā tadā || sevitvā veṃkaṭeśaṃ ca śrīnivāsaṃ kṛpānidhim

159.56

putramāpṛcchya nandastaṃ prayayau tapase vanam || gate pitari putro'pi dharmagupto nṛpo dvijāḥ

159.57

pradadau veṃkaṭeśasya bahuvittāni bhaktitaḥ || brāhmaṇebhyo dhanaṃ dhānyaṃ kṣetrāṇi ca dadau tadā

159.58

prayayau mantribhiḥ sārdhaṃ svāṃ purīṃ tadanantaram || dharmeṇa pālayāmāsa rājyaṃ nihatakaṇṭaṃ
kam

159.59

pitṛpaitāmahaṃ viprā dharmaguptotidhārmikaḥ || unmādairapyapasmārairyaihairduṣṭaiśca ye narāḥ

159.60

grastā bhavanti viprendrāste'pi cātra
nimajjanāt || puṣkariṇyāṃ vimuktāḥ syuḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham

159.61

svāmipuṣkariṇīṃ tyaktvā tīrthamanyadvrajettu yaḥ || snigdhaṃ sa gopayastyaktvā
snuhīkṣīraṃ prayācate

159.62

svāmitīrthaṃ svāmitīrthaṃ svāmitīrthamiti dvijāḥ || triḥpaṭhanto narā evaṃ yatra kvāpi jalāśaye

159.63

snāṃti
sarve narāste vai yāsyanti brahmaṇaḥ padam || evaṃ vaḥ kathitā viprā dharmaguptakathā śubhā

159.64

yasyāḥ śravaṇamātreṇa brahmahatyā vinaśyati

159.64.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye svāmipuṣkariṇīmahimānu varṇanaṃnāma trayodaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)