Vaishnavakhanda 16
Vaiṣṇavakhaṇḍa 16
- Language
- Sanskrit
Contents
- 16.74 — 1 part
16.1
lomaśa uvāca || || praṇamya paramātmānaṃ
ramāyuktaṃ janārdanam || amṛtārthaṃ mamaṃthuste surāsuragaṇāḥ punaḥ
16.2
uddhermathyamānācca nirgataḥ sumahāyaśāḥ || dhanvaṃtāririti khyāto yuvā mṛtyuṃjayaḥ
paraḥ
16.3
pāṇibhyāṃ pūrṇakalaśaṃ sudhāyāḥ parigṛhya vai || yāvatsaveṃ surāḥ sarve nirīkṣaṃte manoharam
16.4
tadā daityāḥ samaṃ gatvā hartukāmā balādiva
sudhayā pūrṇakalaśaṃ dhanvaṃtarikare sthitam
16.5
yāvattaraṃgamālābhirāvṛto'bhūdvipaktamaḥ || śanaiḥśanaiḥ samāyāto dṛṣṭo'sau vṛṣaparvaṇā
16.6
karasthaḥ kalaśastasya hṛtastena balādiva || asurāśca tataḥ sarve jagarjuratibhīṣaṇam
16.7
kalaśaṃ sudhayā pūrṇaṃ gṛhītvā te samutsukāḥ
daityāḥ pātālamājagmustadā devā bhramānvitāḥ
16.8
anujagmuḥ susaṃnaddhā yoddhukāmāśca taiḥ saha || tadā devānsamālokya balirevamabhāṣata
16.9
baliruvāca || || vayaṃ tu kevalaṃ devāḥ sudhayā paritoṣitāḥ || śīghrameva pragantavyaṃ bhavadbhiśca surottamaiḥ
16.10
triviṣṭapaṃ mudā yuktaiḥ kimasmābhiḥ
prayojanam || purāsmābhiḥ kṛtaṃ maitraṃ bhavadbhiḥ svārthatatparaiḥ || adhunā viditaṃ tacca nātra kāryā vicāraṇā
16.11
evaṃ nirbhartsitāstena balinā sura
sattamāḥ || yathāgatena mārgeṇa jagmurnārāyaṇaṃ prabhum
16.12
taṃ dṛṣṭvā viṣṇunā sarve surā bhagnamanorathāḥ || āśvāsitā vacobhiśca nānānunayako
videḥ
16.13
mā trāsaṃ kurutātrārtha ānayiṣyāmi tāṃ sudhām || evamābhāṣya bhagavānmukundo'nāthasaṃśrayaḥ
16.14
sthāpayitvā surānsarvāṃstathaiva
madhusūdanaḥ || mohanīrūpamāsthāya daityānāmagrato'bhavat
16.15
tāvaddaityāḥ susaṃrabdhāḥ parasparamathābruvan || vivādaḥ sarvadaityānāmamṛtārthe tadā'bhavat
16.16
evaṃ pravartamāne tu mohinīrūpamāśritam || dṛṣṭvā yoṣāṃ tadā devātsarvabhūtamanoramām
16.17
vismayena samāviṣṭā babhūvustṛṣitekṣaṇāḥ || tāṃ
saṃmānya tadā daityarājo baliruvāca ha
16.18
baliruvāca || || sudhā tvayā vibhaktavyā sarveṣāṃ gatihetave || śīghratvena mahābhāge kuruṣva vacanaṃ mama
16.19
evamuktvā hruvācedaṃ smayamānā baliṃ prati || strīṇāṃ naiva ca viśvāsaḥ kartavyo hi vipaścitā
16.20
anṛtaṃ sāhasaṃ māyā sūrtvamati
lobhatā || aśaucaṃ nirghṛṇatvaṃ ca strīṇāṃ doṣāḥ svabhāvajāḥ
16.21
niḥsnehatvaṃ ca vijñeyaṃ dhūrtatvaṃ caiva tattvataḥ || svastrīṇāṃ caiva vijñeyā doṣā
nāstyatra saṃśayaḥ
16.22
yathaiva śvāpadānāṃ ca vṛkā hiṃsāparāyaṇāḥ || kākā yathāṇḍajānāṃ ca śvāpadānāṃ ca jaṃbukāḥ || dhūrtā tathā manuṣyāṇāṃ strī
jñeyā satataṃ budhaiḥ
16.23
mayā saha bhavadbhiśca kathaṃ sakhyaṃ pravartate || sarvathātra na vijñeyāḥ ke yūyaṃ caiva kā hyaham
16.24
tasmādbhavadbhiḥ saṃcintya
kāryākāryavicakṣaṇaiḥ || kartavyaṃ parayā buddhyā prayātāsurasattamāḥ
16.25
baliruvāca || || yāstvayā kathitā nāryo grāmyā grāmyajana
priyāḥ || tāsāṃ tvaṃ kathyamānānāṃ madhyagā nāsi śobhane
16.26
kiṃ tvayā bahunoktena kuruṣva vacanaṃ hi naḥ || sā mohinīdaṃ provāca balervā
kyādanantaram
16.27
kariṣyāmi ca te vākyaṃ sūktāsūktamiti prabho
16.28
baliruvāca || || adyāmṛtaṃ ca sarveṣāṃ vibhajasva yathāta
tham || tvayā dattaṃ ca gṛhṇīmaḥ satyaṃsatyaṃ vadāmi te
16.29
evamuktvā tadā devī mohinī sarvamaṅgalā || uvācāthāsurānsarvāṃstrocayaṃllaukikīṃ sthi
tim
16.30
bhagavānuvāca || || yūyaṃ sarve kṛtārthāśca jātā daivena kenacit || adyopavāsaṃyuktā amṛtasyādhivāsanam
16.56
kriyatāma
yatte manasi rocate || svāminī tvaṃ na saṃdeho hyasmākaṃ sundarānane
16.57
evaṃ saṃmānitā tena balinā bhāvitātmanā || pariveṣaṇakāryārthaṃ kalaśaṃ
gṛhya satvarā
16.58
tasmāccarendrakarabhorulasaddukūlā śroṇītaṭālasagatirmadavihvalāṃgī || sā kūjatī kanakanūpurasiṃjitena kuṃbhastanī kalaśapā
ṇirathāviveśa
16.59
tadā tu devī pariveṣayaṃtī sā mohinī devagaṇāya sākṣāt || vavarṣa deveṣu sudhārasaṃ punaḥpunaḥ sudhāhārarasāmṛtaṃ yathā
16.60
punaśca te devagaṇāḥ sudhārasaṃ dattaṃ tayā parayā viśvamūrtyā || deveṃdramukhyāḥ saha lokapālā gaṃdharvayakṣāpsarasāṃ gaṇāśca
16.61
sarve daityā āsanasthā
stadānīṃ ciṃtānvitāḥ kṣudhayā pīḍitāśca || tūṣṇīṃbhūtā balimukhyā dvijeṃdrā manasvino dhyānaparā babhūvuḥ
16.62
tatastathāvidhāndṛṣṭvā daityāṃstā
nmohamāśritān || tadā rāhuśca ketuśca dvāvetau daityapuṃgavau
16.63
devānāṃ rūpamāsthāya amṛtārthatvarānvitau || upaviṣṭau tadā paṅktyāṃ devānāmamṛtā
thinau
16.64
yadāmṛtaṃ pātukāmo rāhuḥ paramadurjayaḥ || candrārkābhyāṃ prakathito viṣṇoramitatejasaḥ
16.65
tadā tasya śiraśchinnaṃ rāhordviviya
hasya ca || śiro gaganamāpede kabaṃdhaṃ ca mahītale || bhramamāṇaṃ tadā hyadrīścūrṇayāmāsa vai tadā
16.66
sādriśca sarvabhūlokaścūrṇitaśca tadā'bhavat
tayā tena ca dehena cūrṇitaṃ sacarācaram
16.67
dṛṣṭvā tadā mahādevastasyopari tu saṃsthitaḥ || nivāsaḥ sarvadevānāṃ tasyāḥ pādatale'bhavat
16.68
pīḍanaṃ tatsamīpetha nivāsa iti nāma vai
16.69
mahatāmālayaṃ yasmādyasyāstaccaraṇāṃbujam || mahālayeti vikhyātā jagattrayavimohinī
16.70
ketuśca dhūmarūpo'sāvākāśe vilayaṃ gataḥ || sudhāṃ samarpya caṃdrāya tirodhānagato'bhavat
16.71
vāsudevo jagadyonirjagatāṃ kāraṇaṃ param || viṣṇoḥ
prasādāttajjātaṃ surāṇāṃ kāryasiddhidam
16.72
asurāṇāṃ vināśāya jātaṃ daivaviparyayāt || vinā daivena jānīdhvamudyamo hi nirarthakaḥ
16.73
yogapadyena taiḥ sarvaiḥ kṣīrābdhermathanaṃ kṛtam || siddhirjātā hi devānāmasiddhirasurānprati
16.74
tataśca te devarānprakopitā daityāśca māyāpravi
mohitāḥ punaḥ || anekaśastrāstrayutāstadā'bhavanviṣṇau gate garjamānāstadānīm
16.74.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhastrayāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe samudramaṃthanākhyāne devānāmamṛtaprāśanavarṇananāma dvādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit