Vaishnavakhanda 160
Vaiṣṇavakhaṇḍa 160
- Language
- Sanskrit
Contents
- 160.46 — 1 part
160.1
7 || || atha sumatyākhyadvijavṛttāntaḥ || || śrīsūta uvāca || || bhobhostapodhanāḥ sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ || svāmitīrthasya māhātmyaṃ bhūyo'pi pravadāmyaham
160.2
purā kirātīsaṃsargātsumatirbrāhmaṇaḥ surām || pītavānpuṣkariṇyāṃ sa
snātvā pāpādvimocitaḥ
160.3
ṛṣaya ūcuḥ || || sumatiḥ kasya putro'sau kathaṃ sa ca surāṃ papau || kathaṃ kirātyāsakto'bhūtsūta paurāṇiko
ttama
160.4
sarveṣāṃ vistarādetadbrūhi tvaṃ kṛpayādhunā
160.5
śrīsūta uvāca || || mahārāṣṭrābhidhe deśe brāhmaṇaḥ kaścidāstikaḥ || yajñadeva itikhyāto
vedavedāṃgapāragaḥ
160.6
dayālurātitheyaśca śivanārāyaṇārcakaḥ || sumatirnāma putro'bhūdyajñadevasya tasya vai
160.7
pitaraṃ sa parityajya bhāryāmapi patiṃ
vratām || prayayau tatkale deśe viṭagoṣṭhīparāyaṇaḥ
160.8
kācitkirātī taddeśe vasantī yuvamohinī || yūnāṃ samastadravyāṇi pralobhya jagrahe ciram
160.9
tasyā gṛhaṃ sa prayayau sumatirbrāhmaṇādhamaḥ || sumatiṃ sā ca jagrāha kirātī nirdhanaṃ dvijam
160.10
atha sumatyākhyadvijasya kirātīsaṅgānmahāpāta
kapātiḥ || tayā yukto'tha sumatistatsaṃyogaikatatparaḥ || itastataścorayitvā bahudravyāṇi santatam
160.11
dattvā tayā ciraṃ reme tadgṛhe bubhuje ca saḥ
ekena ṣaṭkenāsau tayā saha surāṃ papau
160.12
evaṃ sa bahukālaṃ vai ramamāṇastayā saha || pitarau nijapatnīṃ ca nāsmaradviṣayāturaḥ
160.13
sa
kadācitkirātaistu cauryaṃ kartuṃ yayau saha || viprasya kasyacidgehe so'pi kairātaveṣabhṛt
160.14
yayau corayituṃ dravyaṃ sāhasī khaḍgahastavān || tadgṛhaṃ
svāminaṃ vipraṃ hatvā khaḍgena sāhasāt
160.15
samādāya bahu dravyaṃ kirātībhavanaṃ yayau || taṃ yāntamanvayāti sma brahmahatyā bhayaṃkarī
160.16
nīla
vastradharā bhīmā bhṛśaṃ raktaśiroruhā || garjantī sāṭṭahāsaṃ sā kampayantī ca rodasī
160.17
anudbutastayā so'yaṃ babhrāma jagatītale || evaṃ bhramanbhuvaṃ
sarvāṃ kadācitsumatiḥ svayam
160.18
svagrāmaṃ prayayau bhītyā viprabandhurdurātmavān || anudbutastayā bhītaḥ prayayau svagṛhaṃ prati
160.19
brahmaha
tyāpyanudrutya tena sākaṃ gṛhaṃ yayau || pitaraṃ rakṣarakṣeti sumatiḥ śaraṇaṃ yayau
160.20
mā bhaiṣīriti taṃ procya pitā rakṣitumudyataḥ || tadānīṃ brahmahatyeyaṃ
tattātaṃ pratyabhāṣata
160.21
brahmahatyovāca || || maiva tvaṃ pratigṛhṇīṣva yajñadeva dvijottama || asau surāpī steyī ca brahmahā cātipātakī
160.22
mātṛdrohī pitṛdrohī bhāryātyāgī ca pātakī || kirātīsaṃgaduṣṭaśca henaṃ muṃca durātmakam
160.23
gṛhṇāsi cedimaṃ vipra mahāpātakinaṃ sutam || tvadvā
ryāmasya bhāryāṃ ca tvāṃ ca putramimaṃ dvija
160.24
bhakṣayiṣyāmi vaṃśaṃ ca tasmānmuñca sutaṃ tvimam || imaṃ tyajasi cetputraṃ yuṣmānsuṃcāmi sāṃpratam
160.25
naikasyārthe kulaṃ hantumarhasi tvaṃ mahāmate || ityuktaḥ sa tayā tatra yajñadevo'bravīcca tām
160.26
yajñadeva uvāca || || bādhate māṃ
sutasnehaḥ kathamenaṃ parityaje || brahmahatyā tadākarṇya dvijottamaṃ tamabhāṣata
160.27
brahmahatyovāca || || ayaṃ hi patito bhūtvā varṇāśrama
bahiṣkṛtaḥ || putresminmā kuru snehaṃ ninditaṃ cāsya darśanam
160.28
ityuktvā brahmahatyā sā yajñadevasya paśyataḥ || talena prajahārāsya putraṃ
sumatināmakam
160.29
ruroda tātatāteti pitaraṃ pratyuvanmuhuḥ
160.30
atha sumartiṃ prati durvāsaḥkathitabrahmahatyāmuttayupāyaḥ || || ruru
durjanako mātā bhāryāpi sumatestadā || etasminnaṃtare tatra durvāsāḥ śaṃkarāṃśakaḥ
160.31
diṣṭyā samāyayau yogī dhārmiko munisattamaḥ
yajñadevo'tha taṃ dṛṣṭvā muniṃ rudrāvatārakam
160.32
stutvā praṇamya śaraṇaṃ yayāce putrakāraṇāt || durvāsāstvaṃ mahāyoginsākṣāddhe śaṃkarāṃśakaḥ
160.33
tvaddarśanamapuṇyānāṃ bhavitā na kadācana || brahmahā ca surāpī ca steyī cābhūtsuto mama
160.34
enaṃ prahartumāyātā brahmahatyāpi vartate
bhūyādyathā me putro'yaṃ mahāpātakamocitaḥ
160.35
ghorā ca brahmahatyeyaṃ yathā śīghraṃ layaṃ vrajet || tamupāyaṃ vadasvādya mama putre dayāṃ kuru
160.36
ayameva hi putro me nānyo'sti tanayo mune || asminmṛte tu vaṃśo me samucchidyeta mūlataḥ
160.37
tataḥ pitṛbhyaḥ piṇḍānāṃ dātāpi na bhaveddhruvam || tataḥ kṛpāṃ kuruṣva tvamasmāsu bhagavanmune
160.38
ityuktaḥ sa tadovāca durvāsāḥ śaṃkarāṃśakaḥ || dhyātvātha suciraṃ kālaṃ yajñadevaṃ dvijottamam
160.39
durvāsā uvāca || || yajñadevakṛtaṃ pāpamatikūraṃ sutena te || nāsya pāpasya śāṃtiḥ syātprāyaścittāyutairapi
160.40
tathāpi te sutasyāhaṃ tasya pāpasya śāntaye || prāyaścittaṃ vadiṣyāmi śṛṇu nānyamanā dvija
160.41
veṃkaṭādrau mahā
puṇye sarvapātakanāśane || svāmipuṣkariṇī ceti vartate maṃgalapradā
160.42
atha sumateḥ svāmipuṣkariṇīsnānādbrahmahatyā
vimuktiḥ || || snāti cettava putro'yaṃ pātakānmucyate kṣaṇāt || evaṃ śrutvā munervākyaṃ yajñadevo mahāmatiḥ
160.43
putramādāya sumatiṃ
svāmipuṣkariṇīṃ gataḥ || snāpayāmāsa sumatiṃ hatyayā pīḍitaṃ sutam
160.44
ākāśavāṇī taṃ vipramuvāca madhurasvarā || yajñadeva mahābhāga snāne
nānena suvrata
160.45
pūto'bhavattava sutaḥ saṃśayaṃ mā kṛthā dvija || evaṃprabhāvaṃ tattīrthaṃ pāpavṛkṣakuṭhārakam
160.46
evaṃ vaḥ kathitaṃ viprā iti
hāsaṃ purātanam || śṛṇvatāṃ paṭhatāṃ cāpi vājapeyaphalaṃ labhet
160.46.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye svāmipuṣkariṇītīrthamahimānuvarṇananāma caturdeśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Setukhaṇḍa — Sanskrit