Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 165

Vaiṣṇavakhaṇḍa 165

Language
Sanskrit

Contents

165.1

atha brahmādīnāṃ nairaṃtaryeṇa śrīveṃkaṭācale sthitivarṇanam || || śrīsūta uvāca || || athātaḥ saṃpravakṣyāmi veṃkaṭācalavaibhavam || yuṣmākaṃ sāvadhānena śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ

165.2

lakṣakoṭisahasrāṇi sarāṃsi saritastathā || samudrāśca mahāpuṇyā vanānyapyāśramā api

165.3

puṇyāni kṣetrajātāni vedāraṇyādikāni ca || munayaśca vasiṣṭhādyāḥ siddhacāraṇakiṃnarāḥ

165.4

lakṣmyā saha dharaṇyā ca bhagavānmadhusūdanaḥ || sāvitryā ca sarasvatyā sahaiva caturānanaḥ

165.5

pārvatyā saha deveśaruymbakatripurāṃtakaḥ || herambaṣaṇmukhādyāśca devāḥ sendrapurogamāḥ

165.6

ādityādi grahāścaiva tathāṣṭavasavo dvijāḥ || pitaro lokapālāśca tathānye devatāgaṇāḥ

165.7

mahāpātakasaṃghānāṃ nāśane lokapāvane || divāniśaṃ vasantyatra veṃkaṭācalamūrdhani

165.8

tasya darśanamātreṇa buddhisaukhyaṃ nṛṇāṃ bhavet || tanmūrdhani kṛtāvāsāḥ siddhacāraṇayoṣitaḥ

165.9

pūjayaṃti sadākālaṃ veṃkaṭeśaṃ kṛpānidhim || koṭayo brahmahatyānāmagamyāgamakoṭayaḥ

165.10

aṅgulayyā vinaśyaṃti veṃkaṭācalamārutaiḥ

165.11

atha śrīveṃkaṭācalā rohaṇasamayānusaṃdhyānakramaḥ || || veṃkaṭādriṃ giriṃ taṃ tu prārthayetpuṇyavardhanam || svarṇācala mahāpuṇya sarvadevaniṣevita

165.12

brahmādayo'pi yaṃ devāḥ sevante śraddhayā saha || taṃ bhavantamahaṃ padbhacāmākrameyaṃ nagottama

165.13

kṣamasva tadaghaṃ me'dya dayayā pāpacetasaḥ || tvanmūrdhani kṛtāvāsaṃ mādhavaṃ darśayasva me

165.14

prārthayitvā narastvevaṃ veṃkaṭādriṃ nagottamam || tato mṛdupadaṃ gacchetpāvanaṃ veṃkaṭācalam

165.15

veṃkaṭādrau mahāpuṇye sarva pātakanāśane || svāmipuṣkariṇītīrthe snātvā niyamapūrvakam

165.16

piṇḍadānaṃ tataḥ kuryādapi sarṣapamātrakam || śamīdalasamānānvā dadyātpiḍā nnipitṝnprati

165.17

svargasthā mokṣamāyāṃti svargaṃ narakavāsinaḥ

165.18

atha pāpavināśanākhyatīrthamāhātmyam || tatastasyopari mahatsarvalokeṣu viśrutam || sarvatīrthottamaṃ puṇyaṃ nāmnā pāpavināśanam

165.19

asti puṇyatame viprāḥ pavitre veṃkaṭācale || yasya saṃsmaraṇādeva garbhavāso na vidyate

165.20

tatprāpya tu naraḥ snāyātsvāmitīrthasya cottare || tatra snānānnarā yāṃti vaikuṇṭhaṃ nātra saṃśayaḥ

165.21

ṝṣaya ūcuḥ || || sūta pāpavināśākhyatīrthasya brūhi vaibhavam || vyāsena bodhitastvaṃ hi vetsi sarvaṃ mahāmune

165.22

śrīsūta uvāca
brahmāśramapade vṛttāṃ pārśve himavataḥ śubhe || vakṣyāmi brāhmaṇaśreṣṭhā yuṣmākaṃ tu kathāṃ śubhām

165.23

tadāśramapadaṃ puṇyaṃ brahmāśramapadaṃ
śubham || nānāvṛkṣasamākīrṇaṃ pārśve himavataḥ śubhe

165.24

bahugulmalatākīrṇaṃ mṛgadvipaniṣevitam || siddhacāraṇasaṃghuṣṭaṃ ramyaṃ puṣpitakānanam

165.25

yatibhirbahubhiḥ kīrṇaṃ tāpasairupaśobhitam || brāhmaṇaiśca mahābhāgaiḥ sūryajvalanasannibhaiḥ

165.26

niyamavratasampannaiḥ samākīrṇaṃ tapasvibhiḥ
dīkṣitairyāgaśīlaiśca yatāhāraiḥ kṛtātmabhiḥ

165.27

vedādhyayanasaṃpannairvedikaiḥ pariveṣṭitam || varṇibhiśca gṛhasthaiśca vānaprasthaiśca bhikṣubhiḥ

165.28

svā
śramācāranirataiḥ svavarṇoktavidhāyibhiḥ || bālakhilyaiśca ṛṣibhiḥ samaṃtātpariveṣṭitam

165.29

tatrā
śrame purā kaścicchūdro haḍhamatirdvijāḥ || sāhasī brāhmaṇābhyāśamājagāma mudānvitaḥ

165.30

āgato hyāśramapadaṃ pūjitaśca tapasvibhiḥ || nāmnā
haḍhamatiḥ śūdraḥ sāṅgaṃ praṇanāma vai

165.31

tānsa dṛṣṭvā munigaṇāndevakalpānmahaujasaḥ || kurvato vividhānyajñānsaṃprāhṛṣyata śūdrakaḥ

165.32

athāsya buddhirabhavattapaḥ kartumanuttamam || tato'bravītkulapatiṃ munimāgatya tāpasam

165.33

tapodhana namaste'stu rakṣa
māṃ karuṇānidhe || tava prasādādicchāmi yāgaṃ kartuṃ prasīda me

165.34

evamuktastu
śūdreṇa tamāha brāhmaṇastadā

165.35

yāge dīkṣayituṃ śakyo na śūdro hīnajanmabhāk || śrūyate yadi te buddhiḥ śuśrūṣā
nirato bhava

165.36

upadeśo na kartavyo jātihīnasya karhicit || upadeśe mahāndoṣa upādhyāyasya vidyate

165.37

nādhyāpayedbudhaḥ śūdraṃ tathā
neva ca yājayet || na pāṭhayettathā śūdraṃ śāstraṃ vyākaraṇādikam

165.38

kāvyaṃ vā nāṭakaṃ vāpi tathālaṃkārameva vā || purāṇamitihāsaṃ ca
śūdraṃ naiva tu pāṭhayet

165.39

yadi copadiśedvipraḥ śūdrasyaitāni karhicit || tyajeyurbrāhmaṇā vipraṃ taṃ grāmādbahisaṃkulāt

165.40

śūdrāya copadeṣṭāraṃ
dvijaṃ caṇḍālavattyajet || śūdraṃ cākṣarasaṃyuktaṃ dūrataḥ parivarjayet

165.41

tacchuśrūṣasva bhadraṃ te brāhmaṇāñchūdrayā saha || śūdrasya dvijaśuśrūṣā manvā
dibhirudīritā

165.42

na hi naisargikaṃ karma parityaktuṃ tvamarhasi || evamuktaḥ sa muninā sa śūdro'cintayattadā

165.43

kiṃ kartavyaṃ mayā tvaṣa
vrate śraddhā hi me parā || yathā syānmama sujñānaṃ yatiṣye'haṃ tathādya vai

165.44

iti niścitya manasā śūdro haḍhamatistadā || gatvāśramapadāddūraṃ kṛta
vānuṭajaṃ śubham

165.45

tatra vai devatāgāraṃ puṇyānyāyatanāni ca || puṣpārāmādikaṃ cāpi taṭākakhananādikam

165.46

śraddhayā kārayāmāsa tapaḥ
siddhacarthamātmanaḥ || abhiṣekāṃśca niyamānupavāsādikānapi

165.47

baliṃ kṛtvā ca hutvā ca devatānyabhyapūjayat || saṃkalpaniyamopetaḥ phalā
hāro jiteṃdriyaḥ

165.48

nityaṃ kandaiśca mūlaiśca puṣpairapi tathā phalaiḥ || atithīnpūjayāmāsa yathāvatsamupāgatān

165.49

evaṃ hi sumahānkālo
vyaticakrāma tasya vai

165.50

atha haḍhamataye sumatyākhyavipraprakāśitakarmānuṣṭhānakramaḥ || || athāśramamagāttasya sumatirnāma nāmataḥ || dvijo
gargakulodbhūtaḥ satyavādī jiteṃdriyaḥ

165.51

svāgatairmunimārādhya toṣayitvā phalādikaiḥ || kathayanvai kathāḥ puṇyāḥ kuśalaṃ paryapṛcchata

165.52

itthaṃ vipraḥ sa pādyārghairupacāraistu pūjitaḥ || āśīrbhirabhinandyainaṃ pratigṛhya ca satkriyām

165.53

tamāpṛcchatprahṛṣṭātmā svāśramaṃ punarāyayā || evaṃ
dinedine vipraḥ śūdre'sminpakṣapātavān

165.54

āgacchadāśramaṃ tasya draṣṭuṃ taṃ śūdrayonijam || bahukālaṃ dvijasyābhūtsaṃsargaḥ śūdrayoninā

165.55

snehasya vaśamāpannaḥ śūdroktaṃ nāticakrame || athāgataṃ dvijaṃ śūdraḥ prāha snehavaśīkṛtam

165.56

hanyakṛtyavidhānaṃ me brūhi tvaṃ tu gururmataḥ || evamuktaḥ
sa śūdreṇa sarvametadupādiśat

165.57

kārayāmāsa śūdrasya pitrakāryādikaṃ tadā || pitrakārye kṛte tena visṛṣṭaḥ sa dvijottamaḥ

165.58

atha śūdrasya
vedikakarmopadeśena sumatyanubhūtadurgatiḥ || || atha dīrgheṇa kālena poṣitaḥ śūdrayoninā || tyakto vipragaṇaiḥ so'yaṃ paścatvamagamadvijaḥ

165.59

vaiva
svatabhaṭairnītvā pātito narakeṣvapi || kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatāni ca

165.60

bhuktvā krameṇa narakāṃstadante sthāvaro'bhavat || gardabhastu
tato jajñe viḍvarāhastataḥ param

165.61

jajñe'tha sārameyo'sau paścādvāyasatāṃ gataḥ || atha caṇḍālatāṃ prāpya śūdrayonimagāttataḥ

165.62

gata
vānvaiśyatāṃ paścātkṣatriyastadanantaram || prabalairbādhyamāno'sau brāhmaṇo vai tadābhavat

165.63

upanītaḥ sa pitrā tu varṣe garbhāṣṭame dvijaḥ || vartamānaḥ
piturgehe svācārābhyāsatatparaḥ

165.64

gacchankadācidvahane gṛhīto brahmarakṣasā || rudanbhramanskhalanmūḍhaḥ pralapanprahasannasau

165.65

śaśvadvāheti ca
vadanvaidikaṃ karma so'tyajat || dṛṣṭvā sutaṃ tathābhūtaṃ pitā duḥkhena pīḍitaḥ

165.66

sutamādāya ca snehādgastyaṃ śaraṇaṃ yayau || suvarṇamukharītīre
tapasyantaṃ śivāgrataḥ

165.67

bhaktyā muniṃ praṇamyāsau pitā tasya sutasya vai || tasmai nivedayāmāsa svaputrasya viceṣṭitam

165.68

athāgastyo
kṛtyā durgatyapanodanārthaṃ sumatervaiṃkaṭādrigamanam || || abravīcca tadā vipraḥ kumbhajaṃ munipuṃgavam || eṣa me tanayo brahmangṛhīto brahmarakṣasā

165.69

sukhaṃ
na labhate brahmarakṣaṃ taṃ karuṇāhṛśā || nāsti me tanayo'pyanyaḥ pitṝṇāmṛṇamuktaye

165.70

tasya pīḍāvināśārthamupāyaṃ brūhi kumbhaja || tvatsamastriṣu
lokeṣu tapaḥśīlo na vidyate

165.71

tvāṃ vināsya paritrātā na me putrasya vidyate || putre dayāṃ kuru guro dayāśīlā hi sādhavaḥ

165.72

śrīsūta uvāca || || evamuktastadā tena kumbhajo dhyānamāsthitaḥ || dhyātvā tu suciraṃ kālamabravīdbāhmaṇaṃ tataḥ

165.73

agastya uvāca
pūrvajanmani te putro brāhmaṇo'yaṃ mahāmate || sumatirnāma vipro'yaṃ matiṃ śūdrāya vai dadau

165.74

karmāṇi vaidikānyeṣa sarvāṇyupadeśa vai || ato'yaṃ
narakānmuktā kalpakoṭisahasrakam

165.75

jāto bhuvi tadanteṣu sthāvarādiṣu yoniṣu || idānīṃ brāhmaṇo jātaḥ karmaśeṣeṇa te sutaḥ

165.76

yamena preṣitenātra gṛhīto brahmarakṣasā || krūreṇa pātakenādya pūrvajanmakṛtena vai

165.77

upāyaṃ te pravakṣyāmi brahmarakṣovināśane || śṛṇuṣva śraddhayā yuktaḥ
samādhāya ca mānasam

165.78

suvarṇamukharītīre ṛṣisaṃghaniṣevite || vartate daivataiḥ sevyaḥ pāvano veṃkaṭācalaḥ

165.79

tasyopari mahātīrthaṃ nāmnā
pāpavināśanam || asti puṇyaṃ prasiddhaṃ ca mahāpātakanāśanam

165.80

bhūtapretapiśācānāṃ vetālabrahmarakṣasām || mahatāṃ caiva rogāṇāṃ tīrthaṃ tannāśakaṃ
smṛtam

165.81

sutamādāya gaccha tvaṃ tattīrthaṃ girimadhyagam || prayataḥ snāpaya sutaṃ tīrthe pāpavināśane

165.82

snānena tridinaṃ tatra brahmarakṣo
vinaśyati || naivopāyāntaraṃ tasya vināśe vidyate bhuvi

165.83

tasmācchīghraṃ prayāhi tvaṃ veṃkaṭāhvayaparvatam || tatra pāpavināśākhyatīrthe snāpaya te
sutam

165.84

mā vilambaṃ kuruṣvātra tvarayā yāhi vai dvija || ityuktaḥ sa dvijo'gastyaṃ praṇamya bhuvi daṇḍavat

165.85

anujñātaśca tenāsau
prayayau veṃkaṭācalam || sutena sārdhaṃ vipro'sau gatvā pāpavināśanam

165.86

atha sumateḥ pāpanāśanasnānena durgatyapanodanam
saṃkalpapūrvaṃ saṃsnāpya dinatrayamasau sutam || sannau svayaṃ ca viprendraḥ pitā pāpavināśane

165.87

samāgataḥ papau toyaṃ kṛtvā cāpyāhnikakramam
atha tasya sutastatra vimukto brahmarakṣasā

165.88

samajāyata nīrogaḥ svasthaḥ sundararūpadhṛk || sarvasaṃpatsamṛddho'sau bhuktā bhogānanekaśaḥ

165.89

dehānte prayayau muktiṃ snānātpāpavināśane || pitāpi tatra snānena dehānte muktimāptavān

165.90

atha vaidikakarmānuṣṭhāturddhamaterdurgatiprāpya
panodanam || || tenopadiṣṭo'yaṃ śūdraḥ sa muktvā narakānkramāt || anekāsu janitvā ca kutsitāsvapi yoniṣu

165.91

gṛdhrajanmābhavatpaścā
ṅkaṭācalabhūdhare || sa kadācijjalaṃ pātuṃ tīrthaṃ pāpavināśane

165.92

samāgataḥ papau toyaṃ siṣice cātmanastanum || tadaiva divyadehaḥ sansarvā
bharaṇabhūṣitaḥ

165.93

divyaṃ vimānamāruhya prayayāvamarālayam

165.94

śrīsūta uvāca || || evamprabhāvametaddhi tīrthaṃ pāpavināśanam
pāpānāṃ nāśanāddviprāḥ pāpanāśābhidhaṃ hi tat

165.95

itthaṃ rahasyaṃ kathitaṃ munīndrāstaddhaibhavaṃ pāpavināśanasya || yatrābhiṣekātsahasā vimuktau
dvijaśca śūdraśca vinindyakṛtyo

165.95.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācala māhātmye pāpavināśanatīrthamahimānuvarṇanaṃnāmaikonaviṃśatitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)