Vaishnavakhanda 166
Vaiṣṇavakhaṇḍa 166
- Language
- Sanskrit
Contents
- 166.87 — 1 part
166.1
atha pāpavināśanatīrthamāhātmyavarṇanam
śrīsūta uvāca || || punaścāhaṃ pravakṣyāmi pāpanāśanavaibhavam || bhagavadbhaktibhāvena śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ
166.2
itihāsaṃ pravakṣyāmi
sarvapāpavināśanam || yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
166.3
atha bhadramatyākhyadaridradvijavṛttāntaḥ || || āsītpurā dvija
varo vedavedāṃgapāragaḥ || daridro vṛttihīnaśca nāmnā bhadramatirdvijaḥ
166.4
śrutāni sarvaśāstrāṇi tena vipreṇa dhīmatā || śrutāni ca purāṇāni
dharmaśāstrāṇi sarvaśaḥ
166.5
abhavaṃstasya ṣaṭ patnyaḥ kṛtā siṃdhuryaśovatī || kāminī mālinī caiva śobhā caiva prakīrtitāḥ
166.6
tāsu patnīṣu tasyāsītputrāṇāṃ ca śatadvayam || te sarve tasya putrādyāḥ kṣudhayā paripīḍitāḥ
166.7
akiñcano bhadramatiḥ kṣudhārtānātma
jānpriyān || paśyanpriyāḥ kṣudhārtāśca vilalāpākulendriyaḥ
166.8
dhigjanma bhāgyarahitaṃ dhigjanma dhanavarjitam || dhigjanma kīrti
rahitaṃ dhigjanmātithyavarjitam
166.9
dhigjanmācārarahitaṃ dhigjanma jñānavarjitam || dhigjanma yatnarahitaṃ dhigjanma sukhavarjitam
166.10
dhigjanma bandhurahitaṃ dhigjanma khyātivarjitam || narasya bahvapatyasya dhigjanmaiśvaryavarjitam
166.11
aho guṇāḥ saumyatā
ca vidvattā janma satkule || dāridryāmbudhimagnasya sarvametanna śobhate
166.12
viprāḥ putrāśca pautrāśca bāndhavā bhrātarastathā || śiṣyāśca
sarve manujāstyajantyaiśvaryavarjitam
166.13
iti niścitya matimāndhīro bhadramatirdvijaḥ || caṇḍālo vā dvijo vāpi bhāgyavāneva pūjyate
166.14
daridraḥ puruṣo loke śavavallokaninditaḥ || aho sampatsamāyukto niṣṭhuro vāpyaniṣṭhuraḥ
166.15
guṇahīno'pi guṇavānmūkho vāpi sa paṇḍitaḥ
niṣṭhuro vā guṇī vāpi dharmahīno'tha vā naraḥ
166.16
aiśvaryaguṇayuktaścetpūjya eva na saṃśayaḥ || aho daridratā duḥkhaṃ tatrāpyāśātiduḥkhadā
166.17
āśābhibhūtāḥ puruṣā duḥkhamaśnuvate kṣaṇāt
166.18
āśāyā ye dāsā dāsāste sarvalokasya || āśā dāsī yeṣāṃ teṣāṃ dāsāyate lokaḥ
166.19
sarvaśāstrārthavettāpi daridro bhāti mūrkhavat || ākiñcanyamahāvyāhyastānāṃ nāsti mocakaḥ
166.20
aho duḥkhamaho duḥkhamaho duḥkhaṃ
daridratā || tatrāpi putradārāṇāṃ bāhulyamatiduḥkhadam
166.21
evamuktvā bhadramatiḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ || atyaiśvaryapradaṃ dharmaṃ manasā cintayaṃstadā
tūṣṇīṃ sthito bhadramatirmahākleśasamanvitaḥ
166.22
atha bhadramateḥ kāminīkṛtaveṃkaṭādrigamanaprotsāhanam || || tadānīṃ tāsu bhāryāsu kā
minī patidevatā
166.23
bhāryā sādhuguṇairyuktā patiṃ taṃ pratyabhāṣata
166.24
kāminyuvāca || || bhagavansarvadharmajña sarvaśāstrārthapāraga || mama
nātha mahābhāga vākyaṃ śṛṇu mahāmate
166.25
suvarṇamukharītīra ṛṣisaṃghaniṣevite || vartate devataiḥ sevyaḥ pāvano veṃkaṭācalaḥ
166.26
tasmina
nveṃkaṭaśailendre surāsuranamaskṛte || vartate pāvanaṃ tīrthaṃ pāpānāṃ dāhakaṃ śubham
166.27
tatra gatvā mahābhāga pāpanāśe mahāmate || kuru snānaṃ praya
tnena bhāryāputrasamanvitaḥ
166.28
tasya tīrthasya māhātmyaṃ nāradācca śrutaṃ mayā || bālabhāve mama piturantike proktavānmuniḥ
166.29
veṃkaṭādrau
mahāpuṇye sarvapātakanāśane || sarvaduḥkhapraśamane sarvasaṃpatpradāyake
166.30
pāpanāśe mahātīrthe snātvā saṃkalpapūrvakam || atyaiśvaryapradaṃ dharmaṃ manasā
cintayaṃstadā
166.31
bhūmidānaṃ viniścitya sarvadānottamottamam || prāpakaṃ paralokasya sarvakāmaphalapradam
166.32
dānānāmuttamaṃ dānaṃ bhūdānaṃ
parikīrtitam || taddattvā samavāpnoti yadyadiṣṭatamaṃ naraḥ
166.33
ityevaṃ nāradenoktaṃ śrutvā me janako dvijaḥ || saṃprahṛṣṭamanā bhūtvā śeṣādriṃ prātavāṃ
stadā
166.34
tatra gatvā mahābhāgaḥ sarvasaṃpatpradāyakam || bhūdānaṃ vipravaryāya śrotriyāya pradattavān
166.35
tato me janako vihvansarvabhāgya
samanvitaḥ || ihaloke sukhaṃ prāpya cānte viṣṇupuraṃ yayau
166.36
tvaṃ ca gatvā mahābhāga veṃkaṭādriṃ nagottamam || kuru dānaṃ prayatnena bhūdānaṃ sarva
kāmadam
166.37
atha kāminīkathitabhūdānapraśaṃsā
bhūmidānasya māhātmyaṃ śṛṇuṣva susamāhitaḥ || na ko'pi gadituṃ śakto loke
sminbhagavanprabho
166.38
bhūmidānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati || paraṃ nirvāṇamāpnoti bhūmido nātra saṃśayaḥ
166.39
svalpāmapi
mahīṃ dattvā śrotriyāyāhitāgnaye || brahmalokamavāpnoti punarāvṛttivarjitam
166.40
bhūmidaḥ sarvadaḥ prokto bhūmido mokṣabhāgbhavet
bhūmidānaṃ vṛṣādau ca sarvapāpapraṇāśanam
166.41
mahāpātakayukto vā yukto vā sarvapātakaiḥ || daśahastāṃ mahīṃ dattvā sarvapāpaiḥ pramucyate
166.42
satpātre bhūmidātā yaḥ sarvadānaphalaṃ labhet || bhūmidasya samo nānyastriṣu lokeṣu vidyate
166.43
dvijasya
vṛttihīnasya yaḥ pradadyānmahīṃ śubhām || tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ śeṣo nāhaḥ kadācana
166.44
viprasya vṛttihīnasya sadācārasya kasyacit || yo
svalpāmapi mahīṃ dadyātsa viṣṇurnātra saṃśayaḥ
166.45
ikṣugodhūmakedārapūgavṛkṣādisaṃyutā || pṛthvī pradīyate yena sa viṣṇurnātra saṃśayaḥ
166.46
vṛttihīnasya viprasya daridrasya kuṭumbinaḥ || svalpāmapi mahīṃ dattvā viṣṇusāyujyamaśnute
166.47
sakrasya devapūjāsu viprasyāgravikā mahī
dattā bhavati gaṃgāyāṃ trirātrasnānajaṃ phalam
166.48
viprasya vṛttihīnasya sadācāraratasya ca || droṇikāṃ pṛthivīṃ dattvā yatphalaṃ labhate śṛṇu
166.49
gaṃgātīre'śvamedhānāṃ śatāni vidhivannaraḥ || kṛtvā yatphalamāpnoti tadāpnoti mahatphalam
166.50
dadāti bhārikāṃ bhūmiṃ daridrāya dvijātaye || tasya
puṇyaṃ pravakṣyāmi mantrārtha bhagavanprabho
166.51
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyaśatāni ca || vidhāya jāhnavītīre yatphalaṃ tadbhaveta saḥ
166.52
bhūmi
dānaṃ mahādānamatidānaṃ prakīrtitam || sarvapāpapraśamanamapavargaphalapradam
166.53
yacchutvā śraddhayā yukto bhūmidānaphalaṃ labhet || āryāyāṃ vacanaṃ
śrutvā tvitihāsasamanvitam
166.54
santuṣṭo manasi dhyātvā śeṣācalanivāsinam
166.55
atha bhadramataye bhūpradānātsughoṣasya sadgatiḥ
gantuṃ pracakrame buddhyā krīḍācalamanuttamam || tato bhadramatiḥ saumyaḥ sarvadharmaparāyaṇaḥ
166.56
suśālināma nagarīṃ kalatrasahito yayau
sughoṣanāma viprendraṃ sarvaiśvaryasamanvitam
166.57
gatvā yācitavānbhūmiṃ pañcahastāyatāṃ dvijaḥ || sughoṣo dharmaniratastaṃ nirīkṣya kuṭumbinam
166.58
manasā prītimāpanna samabhyarcyainamabravīt || kṛtārtho'haṃ bhadramate saphalaṃ mama janma ca || matkulaṃ cānaghaṃ jātaṃ tvaṃ hi śrāddho'si me yataḥ
166.59
ityuktvā taṃ samabhyarcya sughoṣo dharmatatparaḥ || pañcahastapramāṇāṃ tāṃ dadau tasmai mahāmatiḥ
166.60
pṛthivī vaiṣṇavī puṇyā pṛthivī
viṣṇupālitā || pṛthivyāstu pradānena prīyatāṃ me janārdanaḥ
166.61
mantreṇānena viprendrāḥ sughoṣastaṃ dvijeśvaram || viṣṇubuddhyā samabhyarcya
tāvatīṃ pṛthivīṃ dadau
166.62
sa bhadramataye viprā dhīmāṃstāṃ yācitāṃ bhuvam || dattavānharibhaktāya śrotriyāya kuṭuṃbine
166.63
sughoṣo bhūmidāne
na koṭivaṃśasamanvitaḥ || prapede viṣṇubhavanaṃ yatra gatvā na śocati
166.64
atha bhadramateḥ pāpanāśanatīre bhūdānārthaṃ veṃkaṭādrigamanam || || vipro
bhadramatiścāpi putradārasamanvitaḥ || gato veṃkaṭaśailendraṃ surāsuranamaskṛtam
166.65
gandharvayakṣaśailādisevitaṃ meruputrakam || vaikuṇṭhādāgataṃ divyaṃ krīḍā
calamanuttamam
166.66
tatra svāmisarastoye nirmale pāvane śubhe || dāraputrādisaṃyuktaḥ snātvā saṃkalpapūrvakam
166.67
tatpaścimataṭe śvetasūkaraṃ vapu
dhādharam || natvā tatra vidhānena śrīnivāsālayaṃ gataḥ
166.68
tatra brahmādidevaiśca sevitaṃ veṃkaṭeśvaram || hṛṣṭavānsaha putrādyairviṣṇubhakto mahāmatiḥ
166.69
bhaktyā praṇamya deveśaṃ śrīnivāsaṃ kṛpānidhim || putradārādisaṃyuktaḥ pāpanāśanamāyayau
166.70
tatra snātvā vidhānena kṛtadharmādisatkriyaḥ || kasmai
cidviṣṇubhaktāya śrotriyāya mahāmatiḥ
166.71
viṣṇubuddhyā sa pradadau bhūdānaṃ mokṣadaṃ śubham
166.72
atha bhūdānaprabhāveṇa bhadramaterbhagavatsākṣātkāraḥ
tadā prādurabhūddevaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ
166.73
vinatānandanārūḍho vanamālāvibhūṣitaḥ || pāpanāśasya tīre tu bhūdānasya prabhāvataḥ
166.74
tadā bhadra
tiḥ saumyaḥ stotuṃ samupacakrame
166.75
namonamaste'khilakāraṇāya namonamaste'khilapālakāya || namonamaste'maranāyakāya namonamo daityavi
sardanāya
166.76
namonamo bhaktajanapriyāya namonamaḥ pāpavidāraṇāya || namonamo durjananāśakāya namo'stu tasmai jagadīśvarāya
166.77
namo
namaḥ kāraṇavāmanāya nārāyaṇāyāmitavikramāya || śrīśārṅgacakrāsigadādharāya namo'stu tasmai puruṣottamāya
166.78
namaḥ payorāśinivāsakāya
namo'stu lakṣmīpataye'vyayāya || namo'stu sūryādyamitaprabhāya namonamaḥ puṇyagatāgatāya
166.79
namonamo'kenduvilocanāya namo'stu te
yajñaphalapradāya || namo'stu yajñāṅgavirājitāya namo'stu te sajjanavallabhāya
166.80
namonamaḥ kāraṇakāraṇāya namo'stu śabdādivivarjitāya
namo'stute'bhīṣṭasukhapradāya namonamo bhaktamanoramāya
166.81
namonamaste'dbhutakāraṇāya namo'stu te mandaradhārakāya || namo'stu te yajñavarāhanā
mre namo hiraṇyākṣavidārakāya
166.82
namo'stu te vāmanarūpabhāje namo'stu te kṣatrakulāntakāya || namo'stu te rāvaṇamardanāya namo'stu te
nandasutāgrajāya
166.83
namaste kamalākānta namaste sukhadāyine || śritārtināśine tubhyaṃ bhūyobhūyo namonamaḥ
166.84
vipreṇa saṃstuto
devo bhagavānbhaktavatsalaḥ || vātsalyenābravīdvākyaṃ śrīnivāso dayānidhiḥ
166.85
tāta tuṣṭo'smi bhadraṃ te stotreṇa mahatā dvija || sarvabhoga
samāyuktaḥ putrapautrādibhiryutaḥ
166.86
iha loke sukhaṃ prāpya dehānte muktimāpnuhi || ityuktvā bhagavānviṣṇustatraivāntaradhīyata
166.87
evaṃ vaḥ
kathitaṃ viprāḥ pāpanāśanavaibhavam || tattīre bhūpradānasya māhātmyaṃ cāpi varṇitam
166.87.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye pāpavināśanatīrthe bhūdānaphalānuvarṇanaṃnāma viṃśatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Bṛhannāradīyapurāṇa — Sanskrit
- Bṛhannāradapurāṇa — Sanskrit