Vaishnavakhanda 170
Vaiṣṇavakhaṇḍa 170
- Language
- Sanskrit
Contents
- 170.49 — 1 part
170.1
cha || atha sundarākhyagandharvasya rākṣasatvaprāptinivṛttyorupodghātaḥ || || ṛṣaya ūcuḥ || || bhagavanrākṣasaḥ koḍasau
sūta paurāṇikottama || viṣṇubhaktaṃ mahātmānaṃ yo brāhmaṇamabādhata
170.2
śrīsūta uvāca || || vakṣyāmi rākṣasaṃ krūraṃ taṃ viprāḥ śṛṇutādarāt
yathā ca rākṣaso jāto munīnāṃ śāpavaibhavāt
170.3
purā vaikuṇṭhasadṛśe śrīraṅge viṣṇumandire || vasiṣṭhātrimukhāḥ sarve viṣṇubhaktā mahaujasaḥ
170.4
śrīraṅganāthaṃ deveśaṃ bhaktānāmabhayapradam || upāsāṃcakrire muktyai śrīraṅgapuravāsinaḥ
170.19
kadācittatra gandharvo vīrabāhusuto balī || sundaro
vratagnīśca tathā caṇḍīṃ kadācinnābhivādayet
170.20
sabhāyāṃ yajñaśālāyāṃ devatāyataneṣvapi || pratyekaṃ tu namaskāro hanti puṇyaṃ purātanam
170.21
śrāddhavrate niyuktaśca devatābhyarcakaṃ tathā || yajñaṃ ca tarpaṇañcaiva kurvantaṃ nābhivādayet
170.22
kurvate vandanaṃ yastu na kuryātprativandanam
nābhivādyaḥ sa vijñeyo yathā śūdrastathaiva ca
170.23
tasmātsarveṣu kāleṣu buddhimānbrāhmaṇottamaḥ || vandhyāpatiṃ dvijaṃ krūraṃ kadācinnābhivādayet
170.24
athākāśagaṃgāmāhātmyam || || śrīsūta uvāca || || atretihāsaṃ vakṣyāmi puṇyaśīlasya dhīmataḥ || sanatkumāramunaye nāradena prabhāṣitam
170.25
tadvakṣyāmi muniśreṣṭhāḥ śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ || purā godāvarītīre sarvadharmaparāyaṇaḥ
170.26
puṇyaśīlo dvijavaraḥ satyavādī jitendriyaḥ || dayāvānsarvabhūteṣu devāgnidvijapūjakaḥ
170.27
karmaṇā janmaśuddhaśca mātāpitṛhite rataḥ || gurubhaktiḥ sadākṣiṇyo brahmaṇyaḥ sādhusaṃmataḥ
170.28
etāhaśaguṇairyuktaḥ puṇyaśīlasya dhīmataḥ
170.29
atha puṇyaśīlasya vandhyāpatinimantraṇena gardabhamukhatvaprāptiḥ || || gṛhaṃ samprāptavā nipro vedavedāṃgapāragaḥ || prārthitaḥ puṇyaśīlena pitṛśrāddhe'tivegataḥ
170.30
taṃ vipraṃ śrotriyaṃ śāntaṃ pitṛśrāddhe niyojya vai || śrāddhaṃ cakāra dharmā tmā pratyābdikamanuttamam
170.31
tataḥ kālāntare tasya puṇyaśīlasya cānane || vairūpyaṃ prātamatthugraṃ rāsabhānanavattadā
170.32
tataḥ khinnamanā bhūtvā puṇyaśīlo'tidhārmikaḥ || niḥśvasya bahudhā khinnaḥ prapede'gastyayoginaḥ
170.33
suvarṇamukharītīre ṛṣisaṃghaniṣevite || āśramaṃ paramaṃ divyaṃ sarvakāmaphalapradam
170.34
tatrāśrame munivaraiḥ sevyamānamaharniśam || dṛṣṭvāgastyaṃ mahātmānaṃ sarvalokahitaiṣiṇam
170.35
praṇāmagakaro tasmai gārdabhāsyo'tiduḥkhitaḥ
170.36
puṇyaśīla uvāca || || taponidhe namastubhyamagastya munisevita || kṛtsitāsyaṃ mahāpāpaṃ rakṣarakṣa dayā nidhe
170.37
kena doṣeṇa me cātra mukhasyāsītkurūpatā
170.38
mayi prītyā mahābhāga vadasva munisattama
170.39
agastya uvāca || || vipravarya mahābhāga puṇyaśīla mahāmate || ānanasya virūpaṃ vai śṛṇu nānyamanā dvija
170.40
atha vandhyāpateḥ śrāddhanimantraṇānarhatvakathanam || || kaścidvipraṃ guṇanidhiṃ vedavedāṃgapāragam || śrotriyaṃ putrarahitaṃ śrāddhe tvaṃ viniyuktavān
170.41
tena doṣeṇa mahatā mukhe tava virūpatā || ye loke havyakavyādo vandhyāyāḥ svāminaṃ dvijam
170.42
niyojayanti te yānti mukhe gardabharūpatām || śubhakarmaṇi vā vipra paitṛke vāpi karmaṇi
170.43
vandhyāpatiṃ mahāpāpaṃ kadācinna nimantrayet || vandhyāpatiṃ mahākrūraṃ vṛṣalīpatimeva vā
170.44
śreyaskāmī hi viprendra śrāddhe tu na
nimantrayet || vedaśāstrādiyukto'pi kulīnaḥ karmaṭho'pi vā
170.5
vandhyābhartā dvijaśreṣṭha śrāddhe tyājyaḥ kathañcana || jyotiṣṭomādiyajñeṣu vrateṣu
nāma vipreṃdrā viṭagoṣṭhīparāyaṇaḥ
170.6
lalanāśatasaṃyukto vivastraḥ salilāśaye || cikrīḍa sa vivastrābhiḥ sākaṃ yuvatibhirmudā
170.7
kavera
jāyāstīrthe tu vasiṣṭho munibhiḥ saha || mādhyāhnikaṃ kartumanā yayau śrīraṃgamaṃdirāt
170.8
tāndṛṣīnavalokyātha rāmāstā bhayakātarāḥ || vāsā
syācchādayāmāsuḥ sundaro na tu sāhasī
170.9
tato vasiṣṭhaḥ kupitaḥ śaśāpainaṃ gatatrapam
170.10
vasiṣṭha uvāca || || yasmātsundara
gandharva dṛṣṭvāsmām̐llajjayā tvayā || vāso nācchāditaṃ śīghraṃ yāhi rākṣasatāṃ tataḥ
170.11
evamukte vasiṣṭhena rāmāḥ prāñjalayastadā || praṇipatya
vasiṣṭhaṃ taṃ bhaktinamreṇa cetasā
170.12
munimaṇḍalamadhye tu vasiṣṭhamidamabruvan
170.13
rāmā ūcuḥ || || bhagavansarvadharmajña caturānanandana
dayāsindho'valokyāsmānna kopaṃ kartumarhasi
170.14
patireva hi nārīṇāṃ bhūṣaṇaṃ paramucyate || patihīnā tu yā nārī śataputrāpi sā mune
170.15
vidhavetyucyate loke tāsāṃ janma nirarthakam || tatprasādaṃ kuru mune patyāvasmākamādarāt
170.16
eko'parādhaḥ kṣaṃtavyo munibhistattvada
śibhiḥ || kṣamāṃ kuru dayāsindho yuṣmacchiṣye'tra sundare
170.17
śrīsūta uvāca || || vasiṣṭhaḥ prārthitastvevaṃ sundarasyāṃganājanaiḥ
provāca vacanaṃ bhūyaḥ prasannaḥ sa dvijottamaḥ
170.18
atha sundarākhyasya vasiṣṭhoktarākṣasatvanivṛttyupāyaḥ || || vasiṣṭha uvāca
na me syādvacanaṃ mithyā kadācidapi subhruvaḥ || upāyaṃ vaḥ pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ śraddhayā saha
170.19-2
ṣoḍaśābdāvadhiḥ śāpo bharturvai bhavitā dhruvam
ṣoḍaśābdāvadhau caiva sundaro rākṣasākṛtiḥ
170.20-2
yadṛcchayā veṃkaṭādriṃ sarvapāpaharaṃ śubham || gatvāsau cakratīrthaṃ tadbhaviṣyati surāṃganāḥ
170.21-2
āste tatra mahāyogī padmanābho munīśvaraḥ || bhakṣārthaṃ taṃ muniṃ so'yaṃ rākṣaso'bhigamiṣyati
170.22-2
tato brāhmaṇarakṣārthaṃ preritaṃ cakramuttamam
viṣṇunāsya śiraḥ kāyāddhariṣyati na saṃśayaḥ
170.23-2
tataḥ svaṃ rūpamāsādya śāpānmuktaḥ sa sundaraḥ || patirvaistridivaṃ bhūyo gantā nāstyatra
saṃśayaḥ
170.24-2
tatastridivamāsādya sundaro'yaṃ patirhi vaḥ || ramayiṣyati sundaryo yuṣmānsundaraveṣabhṛt
170.25-2
śrīsūta uvāca
ityuktā tu vasiṣṭhastāḥ sundarasya varāṃganāḥ || svāśramaṃ prayayau tūrṇaṃ śrīraṃgeśvarabhaktimān
170.26-2
atha rāmāstamāliṃgya sundaraṃ patimātmanaḥ
ruruduḥ śokasantaptā duḥkhasāgaramadhyagāḥ
170.27-2
dṛśyamānāsu tāstrevaṃ sundaro rākṣaso'bhavat || mahādaṃṣṭro mahākāyo raktaśmaśruśiroruhaḥ
170.28-2
taṃ dṛṣṭvā bhayasaṃvignā jagmū rāmāśviviṣṭapam || tato rākṣasaveṣo'yaṃ suṃdaro bhairavākṛtiḥ
170.29-2
bhakṣayanprāṇinaḥ sarvāndeśādeśaṃ vanādranam || bhramanna
nilavego'yaṃ veṃkaṭādriṃ nagottamam
170.30-2
praviśyāsau mahāpāpī cakratīrthaṃ tato yayau || evaṃ ṣoḍaśavarṣāṇi bhramato'sya yayustadā
170.31-2
tatastu
ṣoḍaśābdānte rākṣaso'yaṃ munīśvarāḥ || bhakṣituṃ padmanābhaṃ taṃ cakratīrthanivāsinam
170.32-2
upādravadvāyuvegaḥ sa cāstauṣījjanārdanam || yoginā ca
stuto viṣṇustadā cakramacodayat
170.33-2
rakṣituṃ padmanābhaṃ taṃ rākṣasena prapīḍitam || athāgatya hareścakraṃ rākṣasasya śiro'harat
170.34-2
atha sundarākhyasya rākṣasatvavimuktipūrvakaṃ svasvarūpaprāptiḥ || || tato'yaṃ rākṣasaṃ dehaṃ tyaktvā divyakalevaraḥ || vimānavaramāruhya
sundaraḥ puṣpavarṣitaḥ
170.35-2
prāñjaliḥ praṇato bhūtvā vavaṃde tatsudarśanam || tuṣṭāva śrutiramyābhirvāgbhiramyābhirādarāt
170.36-2
sundara
uvāca || || sudarśana namaste'stu viṣṇuhastaikabhūṣaṇa || namaste'surasaṃhartre sahasrādityatejase
170.37-2
kṛpāveśena bhavatastyaktvāhaṃ rākṣasī
tanum || svaṃ rūpamabhajaṃ viṣṇoścakrāyudha namo'stu te
170.38-2
anujānīhi māṃ gaṃtuṃ tridivaṃ viṣṇuvallabha || bhāryā me pariśocanti vira
hāturacetasaḥ
170.39-2
tvanmanasko bhaviṣyāmi yāvajjīvaṃ yathā hyaham || tathā rūpaṃ kuruṣva tvaṃ mayi cakra namo'stu te
170.40-2
evaṃ stutaṃ
viṣṇucakraṃ sundareṇa sabhaktikam || anujajñāha sahasā tathāstviti munīśvarāḥ
170.41-2
cakrāyudhābhyanujñātaḥ sundaro brāhmaṇottamam
praṇamya tenānujñāto gandharvastridivaṃ yayau
170.42-2
sundare tu gate svargaṃ padmanābho munīśvaraḥ || taccakraṃ prārthayāmāsa viṣṇavāyudha namo'stu te
170.43-2
cakrāyudha namāmi tvāṃ mahāsuravimardana || sannidhānaṃ kuruṣva tvaṃ cakratīrthe'male śubhe
170.44-2
tvatsannidhānātsarveṣāṃ snātānāṃ pāpināmiha
pāpanāśaṃ kuruṣva tvaṃ mokṣaṃ ca kuru śāśvatam
170.45
cakratīrthamiti khyātiṃ loke'sya parikalpaya || tvatsannidhānādatratyamunīnāṃ bhayanāśa
nam
170.46
itaḥ paraṃ bhavatvārya cakrāyudha namo'stu te || bhūtapretapiśācebhyo bhayaṃ mā bhavatu prabho
170.47
iti samprārthitaṃ cakraṃ padmanābhena
yoginā || tathaivāstviti sambhāṣya tasmiṃstīrthe tirohitam
170.48
śrīsūta uvāca || || evaṃ vaḥ kathitaṃ viprā rākṣasasyodbhave mayā
māhātmyaṃ cakratīrthasya kathitaṃ ca malāpaham
170.49
yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate mānavo bhuvi
170.49.p1
iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye cakratīrthamahimānuvarṇananāma caturviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Bṛhannāradīyapurāṇa — Sanskrit
- Bṛhannāradapurāṇa — Sanskrit