Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 170

Vaiṣṇavakhaṇḍa 170

Language
Sanskrit

Contents

170.1

cha || atha sundarākhyagandharvasya rākṣasatvaprāptinivṛttyorupodghātaḥ || || ṛṣaya ūcuḥ || || bhagavanrākṣasaḥ koḍasau
sūta paurāṇikottama || viṣṇubhaktaṃ mahātmānaṃ yo brāhmaṇamabādhata

170.2

śrīsūta uvāca || || vakṣyāmi rākṣasaṃ krūraṃ taṃ viprāḥ śṛṇutādarāt
yathā ca rākṣaso jāto munīnāṃ śāpavaibhavāt

170.3

purā vaikuṇṭhasadṛśe śrīraṅge viṣṇumandire || vasiṣṭhātrimukhāḥ sarve viṣṇubhaktā mahaujasaḥ

170.4

śrīraṅganāthaṃ deveśaṃ bhaktānāmabhayapradam || upāsāṃcakrire muktyai śrīraṅgapuravāsinaḥ

170.19

kadācittatra gandharvo vīrabāhusuto balī || sundaro
vratagnīśca tathā caṇḍīṃ kadācinnābhivādayet

170.20

sabhāyāṃ yajñaśālāyāṃ devatāyataneṣvapi || pratyekaṃ tu namaskāro hanti puṇyaṃ purātanam

170.21

śrāddhavrate niyuktaśca devatābhyarcakaṃ tathā || yajñaṃ ca tarpaṇañcaiva kurvantaṃ nābhivādayet

170.22

kurvate vandanaṃ yastu na kuryātprativandanam
nābhivādyaḥ sa vijñeyo yathā śūdrastathaiva ca

170.23

tasmātsarveṣu kāleṣu buddhimānbrāhmaṇottamaḥ || vandhyāpatiṃ dvijaṃ krūraṃ kadācinnābhivādayet

170.24

athākāśagaṃgāmāhātmyam || || śrīsūta uvāca || || atretihāsaṃ vakṣyāmi puṇyaśīlasya dhīmataḥ || sanatkumāramunaye nāradena prabhāṣitam

170.25

tadvakṣyāmi muniśreṣṭhāḥ śṛṇudhvaṃ susamāhitāḥ || purā godāvarītīre sarvadharmaparāyaṇaḥ

170.26

puṇyaśīlo dvijavaraḥ satyavādī jitendriyaḥ || dayāvānsarvabhūteṣu devāgnidvijapūjakaḥ

170.27

karmaṇā janmaśuddhaśca mātāpitṛhite rataḥ || gurubhaktiḥ sadākṣiṇyo brahmaṇyaḥ sādhusaṃmataḥ

170.28

etāhaśaguṇairyuktaḥ puṇyaśīlasya dhīmataḥ

170.29

atha puṇyaśīlasya vandhyāpatinimantraṇena gardabhamukhatvaprāptiḥ || || gṛhaṃ samprāptavā nipro vedavedāṃgapāragaḥ || prārthitaḥ puṇyaśīlena pitṛśrāddhe'tivegataḥ

170.30

taṃ vipraṃ śrotriyaṃ śāntaṃ pitṛśrāddhe niyojya vai || śrāddhaṃ cakāra dharmā tmā pratyābdikamanuttamam

170.31

tataḥ kālāntare tasya puṇyaśīlasya cānane || vairūpyaṃ prātamatthugraṃ rāsabhānanavattadā

170.32

tataḥ khinnamanā bhūtvā puṇyaśīlo'tidhārmikaḥ || niḥśvasya bahudhā khinnaḥ prapede'gastyayoginaḥ

170.33

suvarṇamukharītīre ṛṣisaṃghaniṣevite || āśramaṃ paramaṃ divyaṃ sarvakāmaphalapradam

170.34

tatrāśrame munivaraiḥ sevyamānamaharniśam || dṛṣṭvāgastyaṃ mahātmānaṃ sarvalokahitaiṣiṇam

170.35

praṇāmagakaro tasmai gārdabhāsyo'tiduḥkhitaḥ

170.36

puṇyaśīla uvāca || || taponidhe namastubhyamagastya munisevita || kṛtsitāsyaṃ mahāpāpaṃ rakṣarakṣa dayā nidhe

170.37

kena doṣeṇa me cātra mukhasyāsītkurūpatā

170.38

mayi prītyā mahābhāga vadasva munisattama

170.39

agastya uvāca || || vipravarya mahābhāga puṇyaśīla mahāmate || ānanasya virūpaṃ vai śṛṇu nānyamanā dvija

170.40

atha vandhyāpateḥ śrāddhanimantraṇānarhatvakathanam || || kaścidvipraṃ guṇanidhiṃ vedavedāṃgapāragam || śrotriyaṃ putrarahitaṃ śrāddhe tvaṃ viniyuktavān

170.41

tena doṣeṇa mahatā mukhe tava virūpatā || ye loke havyakavyādo vandhyāyāḥ svāminaṃ dvijam

170.42

niyojayanti te yānti mukhe gardabharūpatām || śubhakarmaṇi vā vipra paitṛke vāpi karmaṇi

170.43

vandhyāpatiṃ mahāpāpaṃ kadācinna nimantrayet || vandhyāpatiṃ mahākrūraṃ vṛṣalīpatimeva vā

170.44

śreyaskāmī hi viprendra śrāddhe tu na
nimantrayet || vedaśāstrādiyukto'pi kulīnaḥ karmaṭho'pi vā

170.5

vandhyābhartā dvijaśreṣṭha śrāddhe tyājyaḥ kathañcana || jyotiṣṭomādiyajñeṣu vrateṣu
nāma vipreṃdrā viṭagoṣṭhīparāyaṇaḥ

170.6

lalanāśatasaṃyukto vivastraḥ salilāśaye || cikrīḍa sa vivastrābhiḥ sākaṃ yuvatibhirmudā

170.7

kavera
jāyāstīrthe tu vasiṣṭho munibhiḥ saha || mādhyāhnikaṃ kartumanā yayau śrīraṃgamaṃdirāt

170.8

tāndṛṣīnavalokyātha rāmāstā bhayakātarāḥ || vāsā
syācchādayāmāsuḥ sundaro na tu sāhasī

170.9

tato vasiṣṭhaḥ kupitaḥ śaśāpainaṃ gatatrapam

170.10

vasiṣṭha uvāca || || yasmātsundara
gandharva dṛṣṭvāsmām̐llajjayā tvayā || vāso nācchāditaṃ śīghraṃ yāhi rākṣasatāṃ tataḥ

170.11

evamukte vasiṣṭhena rāmāḥ prāñjalayastadā || praṇipatya
vasiṣṭhaṃ taṃ bhaktinamreṇa cetasā

170.12

munimaṇḍalamadhye tu vasiṣṭhamidamabruvan

170.13

rāmā ūcuḥ || || bhagavansarvadharmajña caturānanandana
dayāsindho'valokyāsmānna kopaṃ kartumarhasi

170.14

patireva hi nārīṇāṃ bhūṣaṇaṃ paramucyate || patihīnā tu yā nārī śataputrāpi sā mune

170.15

vidhavetyucyate loke tāsāṃ janma nirarthakam || tatprasādaṃ kuru mune patyāvasmākamādarāt

170.16

eko'parādhaḥ kṣaṃtavyo munibhistattvada
śibhiḥ || kṣamāṃ kuru dayāsindho yuṣmacchiṣye'tra sundare

170.17

śrīsūta uvāca || || vasiṣṭhaḥ prārthitastvevaṃ sundarasyāṃganājanaiḥ
provāca vacanaṃ bhūyaḥ prasannaḥ sa dvijottamaḥ

170.18

atha sundarākhyasya vasiṣṭhoktarākṣasatvanivṛttyupāyaḥ || || vasiṣṭha uvāca
na me syādvacanaṃ mithyā kadācidapi subhruvaḥ || upāyaṃ vaḥ pravakṣyāmi śṛṇudhvaṃ śraddhayā saha

170.19-2

ṣoḍaśābdāvadhiḥ śāpo bharturvai bhavitā dhruvam
ṣoḍaśābdāvadhau caiva sundaro rākṣasākṛtiḥ

170.20-2

yadṛcchayā veṃkaṭādriṃ sarvapāpaharaṃ śubham || gatvāsau cakratīrthaṃ tadbhaviṣyati surāṃganāḥ

170.21-2

āste tatra mahāyogī padmanābho munīśvaraḥ || bhakṣārthaṃ taṃ muniṃ so'yaṃ rākṣaso'bhigamiṣyati

170.22-2

tato brāhmaṇarakṣārthaṃ preritaṃ cakramuttamam
viṣṇunāsya śiraḥ kāyāddhariṣyati na saṃśayaḥ

170.23-2

tataḥ svaṃ rūpamāsādya śāpānmuktaḥ sa sundaraḥ || patirvaistridivaṃ bhūyo gantā nāstyatra
saṃśayaḥ

170.24-2

tatastridivamāsādya sundaro'yaṃ patirhi vaḥ || ramayiṣyati sundaryo yuṣmānsundaraveṣabhṛt

170.25-2

śrīsūta uvāca
ityuktā tu vasiṣṭhastāḥ sundarasya varāṃganāḥ || svāśramaṃ prayayau tūrṇaṃ śrīraṃgeśvarabhaktimān

170.26-2

atha rāmāstamāliṃgya sundaraṃ patimātmanaḥ
ruruduḥ śokasantaptā duḥkhasāgaramadhyagāḥ

170.27-2

dṛśyamānāsu tāstrevaṃ sundaro rākṣaso'bhavat || mahādaṃṣṭro mahākāyo raktaśmaśruśiroruhaḥ

170.28-2

taṃ dṛṣṭvā bhayasaṃvignā jagmū rāmāśviviṣṭapam || tato rākṣasaveṣo'yaṃ suṃdaro bhairavākṛtiḥ

170.29-2

bhakṣayanprāṇinaḥ sarvāndeśādeśaṃ vanādranam || bhramanna
nilavego'yaṃ veṃkaṭādriṃ nagottamam

170.30-2

praviśyāsau mahāpāpī cakratīrthaṃ tato yayau || evaṃ ṣoḍaśavarṣāṇi bhramato'sya yayustadā

170.31-2

tatastu
ṣoḍaśābdānte rākṣaso'yaṃ munīśvarāḥ || bhakṣituṃ padmanābhaṃ taṃ cakratīrthanivāsinam

170.32-2

upādravadvāyuvegaḥ sa cāstauṣījjanārdanam || yoginā ca
stuto viṣṇustadā cakramacodayat

170.33-2

rakṣituṃ padmanābhaṃ taṃ rākṣasena prapīḍitam || athāgatya hareścakraṃ rākṣasasya śiro'harat

170.34-2

atha sundarākhyasya rākṣasatvavimuktipūrvakaṃ svasvarūpaprāptiḥ || || tato'yaṃ rākṣasaṃ dehaṃ tyaktvā divyakalevaraḥ || vimānavaramāruhya
sundaraḥ puṣpavarṣitaḥ

170.35-2

prāñjaliḥ praṇato bhūtvā vavaṃde tatsudarśanam || tuṣṭāva śrutiramyābhirvāgbhiramyābhirādarāt

170.36-2

sundara
uvāca || || sudarśana namaste'stu viṣṇuhastaikabhūṣaṇa || namaste'surasaṃhartre sahasrādityatejase

170.37-2

kṛpāveśena bhavatastyaktvāhaṃ rākṣasī
tanum || svaṃ rūpamabhajaṃ viṣṇoścakrāyudha namo'stu te

170.38-2

anujānīhi māṃ gaṃtuṃ tridivaṃ viṣṇuvallabha || bhāryā me pariśocanti vira
hāturacetasaḥ

170.39-2

tvanmanasko bhaviṣyāmi yāvajjīvaṃ yathā hyaham || tathā rūpaṃ kuruṣva tvaṃ mayi cakra namo'stu te

170.40-2

evaṃ stutaṃ
viṣṇucakraṃ sundareṇa sabhaktikam || anujajñāha sahasā tathāstviti munīśvarāḥ

170.41-2

cakrāyudhābhyanujñātaḥ sundaro brāhmaṇottamam
praṇamya tenānujñāto gandharvastridivaṃ yayau

170.42-2

sundare tu gate svargaṃ padmanābho munīśvaraḥ || taccakraṃ prārthayāmāsa viṣṇavāyudha namo'stu te

170.43-2

cakrāyudha namāmi tvāṃ mahāsuravimardana || sannidhānaṃ kuruṣva tvaṃ cakratīrthe'male śubhe

170.44-2

tvatsannidhānātsarveṣāṃ snātānāṃ pāpināmiha
pāpanāśaṃ kuruṣva tvaṃ mokṣaṃ ca kuru śāśvatam

170.45

cakratīrthamiti khyātiṃ loke'sya parikalpaya || tvatsannidhānādatratyamunīnāṃ bhayanāśa
nam

170.46

itaḥ paraṃ bhavatvārya cakrāyudha namo'stu te || bhūtapretapiśācebhyo bhayaṃ mā bhavatu prabho

170.47

iti samprārthitaṃ cakraṃ padmanābhena
yoginā || tathaivāstviti sambhāṣya tasmiṃstīrthe tirohitam

170.48

śrīsūta uvāca || || evaṃ vaḥ kathitaṃ viprā rākṣasasyodbhave mayā
māhātmyaṃ cakratīrthasya kathitaṃ ca malāpaham

170.49

yacchrutvā sarvapāpebhyo mucyate mānavo bhuvi

170.49.p1

iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye cakratīrthamahimānuvarṇananāma caturviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)