Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 174

Vaiṣṇavakhaṇḍa 174

Language
Sanskrit

Contents

174.2

atha kaṭāhatīrthamāhātmyam || || ṛṣaya ūcuḥ || || sūta sarvārthatattvajña vedavedāntapāraga || śrīveṃkaṭācale tīrthaṃ kaṭāhākhyaṃ supāvanam
1||śrūyate tasya māhātmyaṃ ghuṣyate ca jagattraye || asmākametadbrūhi tvaṃ kṛpayā vyāsaśāsita

174.3

purā vai nāradaḥ śrīmānbrahmaputro mahānṛṣiḥ
dṛṣṭvā vai naimiṣāraṇyaṃ saṃprāpto dvijasattamaḥ

174.4

tadānīṃ brahmaputraṃ tamarghyapādyādibhiḥ śubhaiḥ || pūjayitvā yathānyāyaṃ pavitre ca kuśāsane

174.5

sanniveśya mahābhaktyā vinayānatakandharāḥ || praṇamya prārthayāmāsurime sarve maharṣayaḥ

174.6

tvāṃ vinā nārada śrīmannasmākaṃ bhuvanatraye
dharmopadeśakaḥ kaścinnāsti nāsti maharṣiṣu

174.7

veṃkaṭādrau mahāpuṇye sarvadevaniṣevite || vaikuṇṭhādāgate divye siddhagandharvasevite

174.8

kaṭāha
tīrthamāhātmyaṃ varṇayāva vanaukasām

174.9

śrīnārada uvāca || || śṛṇudhvamṛṣayaḥ sarve śaunakādyā mahaujasaḥ || kaṭāhatīrthamāhātmyaṃ
ko vetti bhuvanatraye

174.10

mahādevo vijānāti tasya tīrthasya vaibhavam || yāni kāni ca puṇyāni brahmāṇḍāntargatāni vai

174.11

tāni
gaṃgāditīrthāni svapāpapariśuddhaye || kaṭāhatīrthasevāṃ ca kurvanti dvijasattamāḥ

174.12

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścetarajātayaḥ || spṛśanti
tajjalamiti na pibedyo vimūḍhadhīḥ

174.13

sa hi caṇḍālatāṃ prāpya kumbhīpāke patiṣyati || brahmacārī gṛhastho vā vānaprastho yatīśvaraḥ

174.14

sevayā tasya tīrthasya prāpnoti paramaṃ padam || śrutismṛtipurāṇeṣu tattīrthasya praśaṃsanam

174.15

bahudhā varṇyate paṃcamahāpātakanāśanam || atya
dbhutataraṃ viprāḥ sarvalokaikapāvanam

174.16

brahmahatyāyutaṃ cāpi surāpānāyutaṃ tathā || ayutaṃ gurudārāṇāṃ gamanaṃ pāpakāraṇam

174.17

steyāyutaṃ
suvarṇānāṃ tatsaṃsargāśca koṭayaḥ || śīghraṃ vilayamāyāṃti tasya tīrthasya sevayā

174.18

yāni niṣkṛtihīnāni pāpāni vividhāni ca || tāni
sarvāṇi naśyaṃti tīrthasyāsya niṣevaṇāt

174.19

idaṃ tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ bhagavatpādanissṛtam || kuṣṭhādirogayukto yaḥ pratyahaṃ ca pibedidam

174.20

atha kaṭāhatīrthamahimaśraddhāśūnyānāṃ mahānarakaprāptiḥ || || so'pi rogavihīnaḥ sanviṣṇulokaṃ ca gacchati || bhagavāñchaṃkaro devo
rahasyānubhave purā

174.21

pārvatyai kathayāmāsa tasya tīrthasya vaibhavam || ukteṣveteṣu sandeho na kartavyaḥ kadācana

174.22

arthavādo'ya
miti ca na vaktavyaṃ kadācana || ye'rthavādamidaṃ brūyusteṣāṃ vai nāstikātmanām

174.23

jihvāgre paraśuṃ tatraṃ prakṣipanti ca kiṃkarāḥ || tasmātkaṭā
hatīrthaṃ tu sevanīyaṃ prayatnataḥ

174.24

sarvaduḥkhapraśamanamapavargaphalapradam || yatra pītvā naro bhaktyā sarvānkāmānavāpnuyāt

174.25

evamukkā mahābhāgaḥ
kāśīṃ trailokyapāvanīm || saṃprāpto nāradaḥ śrīmānsūta paurāṇikottamam

174.26

saṃkṣepataśca bhagavānnaimiṣe huktavānkhalu || idānīṃ śrotumicchāmaḥ
kaṭāhasya ca vaibhavam

174.27

suvistareṇa cāsmākaṃ vada sūta kṛpāvaśāt

174.28

atha kaṭāhatīrthapānakramaḥ || || śrīsūta uvāca
bhobhostapodhanāḥ sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ || kaṭāhatīrthamāhātmyaṃ śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ

174.29

kaṭāhatīrthaṃ bho viprāḥ sarva lokeṣu viśrutam || sarva
sampatkaraṃ śuddhaṃ sarvapāpapraṇāśanam

174.30

duḥsvapranāśanaṃ hyetanmahāpātakanāśanam || mahāvighnapraśamanaṃ mahāśāntikaraṃ nṛṇām

174.31

smṛ
timātreṇa yatkuṃsāṃ sarvapāpaniṣūdanam || mantreṇāṣṭākṣareṇaiva pibettīrthaṃ manoharam

174.32

athavā keśavādyaiśca nāmabhirvā pibejjalam || yadvā nāmatra
yenā'pi pibettīrthaṃ śubhapradam

174.33

āhosvidveṃkaṭeśasya mantreṇāṣṭākṣareṇa vai || pibetkaṭāhatīrthaṃ tadbhuktimuktipradāyakam

174.34

vinā maṃtreṇa
yo vipraḥ saṃpibetīrthamuttamam || pāpaṃ me nāśaya kṣipraṃ janmāntarakṛtaṃ mahat

174.35

ityukkā sa pibennityaṃ mokṣamārgaikasādhanam || svāmipuṣkari
ṇīsnānaṃ varāhaśrīśadarśanam

174.36

kaṭāhatīrthapānaṃ ca trayaṃ trailokyadurlabham || bahunā kimihoktena brahmahatyādināśanam

174.37

atha
keśavākhyadvijavṛttāntaḥ || || purā kaścidvijo mohātkeśavākhyo bahuśrutam || hattvā khaḍgena durvuddhacā brahmahatyāmavāptavān

174.38

so'pi tasmi
nmahātīrthe pītvā jalamanuttamam || keśavākhyo mahāpāpī vimukto brahmahatyayā

174.39

ṛṣaya ūcuḥ || || kasya putraḥ keśavākhyaḥ kathaṃ prāpto
bhayaṃkarīm || brahmahatyāmatikrūrāmasmākaṃ vaktumarhasi

174.40

śrīsūta uvāca || || tuṅgabhadrātaṭe ramye gandharvairupasevite || agrahāro mahānāsī
dredākhya iti nāmataḥ

174.41

tasminvedapure ramye brāhmaṇā vedapāragāḥ || śabdaśāstraparāḥ sarve jyotiḥśāstrapravartakāḥ

174.42

mīmāṃsātarkaśāstra
jñāḥ sarve vedāntavādinaḥ || dharmaśāstreṣu niratā annadānaparāḥ sadā

174.43

putravantaśca te sarve hyagrahāre mahājanāḥ || vedāṅgheḍapyagrahāre vai padmanābha
iti śrutaḥ

174.44

atha gaṇikālaṃpaṭasya keśavadvijasya brahmahatyāprātikramaḥ || || tasya putraḥ keśavākhyaḥ sarvakarmabahiṣkṛtaḥ || mātaraṃ
pitaraṃ tyaktvā bhāryāmapi pativratām

174.45

sarvadā gaṇikāsakto veśyāgāraṃ viveśa ha || dinadye ca tāṃ veśyāmanubhūya dvijastataḥ

174.46

niṣkadvayaṃ pradātavyaṃ haste dattvā gataḥ sukham || veśyayā cādhanastyaktastatsaṃyogaikatatparaḥ

174.47

itastataścorayitvā bahudravyāṇi santatam
dattvā tayā ciraṃ reme tadgṛhe bubhuje ca saḥ

174.48

ekena caṣakeṇāsau tayā saha surāṃ papau || sa kadācitkirātestu dravyaṃ haṃtuṃ yayau dvijaḥ

174.49

viprasya kasyacidgṛhe so'pi kairātaveṣadhṛk || keśavo viprabandhurvai sāhasī khaḍgahastavān

174.50

tadgṛhasvāminaṃ vipraṃ hatvā khaḍgena sāhasāt || samādāya bahu dravyaṃ veśyāgāraṃ viveśa ha

174.51

taṃ yāntamanuyāti sma brahmahatyā bhayaṃkarī || nīlavastradharā bhīmā bhṛśaṃ raktaśiroruhā

174.52

garjantī sāṭṭahāsaṃ sā kampayantī ca rodasī || anudrutastayā vipro babhrāma jagatītale

174.53

evaṃ bhramandharāṃ sarvāṃ viprabandhurdurātmavān
svagrāmaṃ prayayau bhītyā śaunakādyā mahaujasaḥ

174.54

anudrutastayā bhītaḥ prayayau svaniketanam || brahmahatyāpyanudrutya tena sākaṃ gṛhaṃ yayau

174.55

janakaṃ rakṣa rakṣeti keśavaḥ śaraṇaṃ yayau || mā bhaiṣīriti sa procya pitā rakṣitumudyataḥ

174.56

atha svasutarakṣaṇodyukte padmanābhe brahmahatyoktiḥ
krūrenaṃ brahmahatyā sā janakaṃ pratyabhāṣata

174.57

brahmahatyovāca || || mainaṃ tvaṃ pratigṛhṇīṣva padmanābha dvijottama || ayaṃ surāpī steyī ca brahmahā cātipātakī

174.58

mātṛdrohī pitṛdrohī bhāryātyāgī ca duṣṭadhīḥ || gaṇikāsaktacittaśca hyenaṃ muñca durātmakam

174.59

gṛhṇāsi cetsutaṃ vipra mahāpātakinaṃ vṛthā || tvadbhāryāmasya bhāryāṃ ca tvāṃ ca putramimaṃ dvija

174.60

bhakṣayiṣyāmi vaṃśaṃ ca tasmānmuñca durātmakam || imaṃ tyajasi cetputraṃ ghuṣmānmuñcāmi sāṃpratam

174.61

naikasyārthe kulaṃ hantumarhasi tvaṃ mahāmate || ityuktaḥ sa tayā tatra padmanābho'bravīcca tām

174.62

padmanābha uvāca || || bādhate māṃ sutasnehaḥ kathaṃ putraṃ parityaje || brahmahatyā tadākarṇya padmanābhaṃ tamabravīt

174.63

brahmahatyovāca
putro'yaṃ patito'bhūtte varṇāśramabahiṣkṛtaḥ || putresminmā kuru snehaṃ niṃditaṃ tasya darśanam

174.64

ityuktā brahmahatyā sā padmanābhasya paśyataḥ || hastena prajahārāsya sutaṃ keśavanāmakam

174.65

ruroda tātatātā iti janakaṃ prabuvanmuhuḥ || rurudurjanako mātā bhāryā tasya durātmanaḥ

174.66

atha padmanābhaṃ prati bharadvājakathito brahmahatyāvimuktyupāyaḥ || || tasminkāle mahābhāgo bharadvājo mahāmuniḥ || diṣṭyā samāyayau yogī śaunakādyā mahaujasaḥ

174.67

padmanābho'tha taṃ dṛṣṭvā bharadvājaṃ mahāmunim || stutvā praṇamya śaraṇaṃ yayāce putrakāraṇāt

174.68

bharadvāja mahābhāga sākṣādviṣṇvaṃśako bhavān || tvaddarśanamapuṇyānāṃ bhavitā na kadācana

174.69

brahmahā ca surāpī ca steyī cābhūtsuto mama || putraṃ mahartumā
yātā brahmahatyā bhayaṃkarī

174.70

bhūyādyathā me putroyaṃ mahāpātakamocitaḥ || ghoreyaṃ brahmahatyā ca yathā śīghraṃ layaṃ vrajet

174.71

tamupāyaṃ
vadasvādya mama putre dayāṃ kuru || eka eva hi putro me nānyo'sti tanayo mune

174.72

sute mṛte tu vaṃśo me samucchidyeta mūlataḥ || tataḥ pitṛ
bhyaḥ piṇḍānāṃ dātā'pi na bhaveddhruvam

174.73

tataḥ kṛpāṃ kuruṣva tvamasmāsu bhagavanmune || ityuktaḥ sa bharadvājaḥ sākṣānnārāyaṇāṃśakaḥ

174.74

dhyātvā tu suciraṃ kālaṃ padmanābhaṃ vaco'bravīt

174.75

bharadvāja uvāca || || padmanābha kṛtaṃ pāpamatikrūraṃ sutena te || nāsya pāpasya
śāntiḥ syātprāyaścittāyutairapi

174.76

tathā'pi te sutasyāhamasya pāpasya śāntaye || prāyaścittaṃ vadiṣyāmi padmanābha śṛṇu dvija

174.77

gaṅgāyā dakṣiṇe bhāge dviśatīyojane dvija || pūrvāmbhodheḥ paścime tu pañcabhiyojanairmite

174.78

suvarṇamukharītīre cottare krośamātrake || veṃkaṭā
dririti khyātaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ

174.79

meruputro mahāpuṇyaḥ sarvadevābhivanditaḥ || vaikuṇṭhalokādānīto viṣṇoḥ krīḍācalo mahān

174.80

garutmatā vegavatā svarṇamukhyāstaṭe śubhe || vartate devasaṃghaiśca ṛṣisaṃghaiśca pūjitaḥ

174.81

tasminveṃkaṭaśailendre sākṣānnārāyaṇaḥ svayam
lakṣmīdevyā ca bhūdevyā nīlādevyā samāgataḥ

174.82

vartate veṃkaṭeśaḥ sa sākṣānmokṣapradāyakaḥ || tasya veṃkaṭanāthasya
hyālayasya tathottare

174.83

kaṭāhatīrthaṃ viprendra vartate maṅgalapradam || brahmahatyādipāpaghnaṃ vāñchitārthapradāyakam

174.84

sutena sākaṃ viprendra piba tīrthaṃ manoharam || bharadvājasya vākyaṃ tacchrutvā vai vedasaṃmitam

174.85

śirasā taṃ praṇamyātha yayau veṃkaṭaparvatam

174.86

atha bharadvājoktyā kaṭāhatīrthapānena keśavasya brahmahatyāvimuktiḥ || || taṃ gatvā veṃkaṭaṃ śailaṃ svāmipuṣkariṇījale || sutena sākaṃ
vipreṃdraḥ sasau niyamapūrvakam

174.87

varāhasvāminaṃ natvā śrīnivāsālayaṃ gataḥ || pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā vimānaṃ saṃpraṇamya ca

174.88

padmanābho
'tha putreṇa keśavena durātmanā || papau kaṭāhatīrthaṃ tadbrahmahatyāvināśakam

174.89

tadānīṃ brahmahatyā sā śīghrameva layaṃ gatā || anantaraṃ tato
gatvā veṃkaṭeśaṃ kṛpānidhim

174.90

putreṇa saha viprendraḥ padmanābho darśe saḥ || tadā prādurabhūdevo veṅkaṭeśo dayānidhiḥ

174.91

kaṭāhatīrtha
pānena toṣito vākyamabravīt

174.92

atha brahmahatyāvimuktasutena sahitaṃ padmanābhaṃ prati bhagavaduktiḥ || || śrībhagavānuvāca || || padmanābha
mahābuddhe vedavedāntapāraga || bharadvājasya vākyena prāpya veṃkaṭaparvatam

174.93

kaṭāhatīrthaṃ tvaṃ pītvā kṛtārtho'si na saṃśayaḥ || tava putraḥ keśavā
khyo vimukto brahmahatyayā

174.94

tasmātkaṭāhatīrthaṃ tu sevanīyaṃ prayatnataḥ || tasmiṃstīrthe mahābhāga pītvā jalamanuttamam

174.96

pāpino'pi
kṛtārthāḥ syuḥ satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || māmakaṃ lokamāgatya sukhī bhava mahāmate

174.96-2

ityuktvā veṃkaṭeśo'sāvantardhānaṃ gatastataḥ

174.97

śrīsūta uvāca || || tasmāttapodhanāḥ sarve śaunakādyā mahaujasaḥ || kaṭāhatīrthamāhātmyamitihāsamanvitam

174.98

yathāśrutaṃ mayā samyakkathoktaṃ
bhavatāṃ dvijāḥ

174.98.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye sūtaśaunaka saṃvāde kaṭāhatīrthapraśaṃsananāmāṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)