Vaishnavakhanda 178
Vaiṣṇavakhaṇḍa 178
- Language
- Sanskrit
Contents
- 178.66 — 1 part
178.1
cha
atha nadyutpādanāyāgastyaṃ prati aśarīryuktiḥ || || bharadvāja uvāca || || sa kadācinmunivaraḥ kṛtapaurvāhṇikakṛiyaḥ || viveśa
devatāgāraṃ samārādhayituṃ śivam
178.2
adṛśyarūpā vāgdevī tatrāśrāviḥ mahātmanā || tenādbhutopapannena vyaktavarṇasamujjvalā
178.3
ākāśa
vāṇyuvācainamagastyaṃ japatāṃ varam || nadīhīno hyayaṃ deśaḥ prasiddho'pi na śobhate
178.42
jñānavijñānavimukhaḥ sākāra iva bhūsuraḥ || dīkṣeva
178.4
dakṣiṇāhīnā jyotsnāhīneva śarvarī
178.5
na vibhāti nadīhīnā pṛthvīyaṃ bhūsurottama || pravartaya nadīṃ kāścillokānāṃ hitakāmyayā
178.6
agādhaduritodbhūtabhītimocanaśālinīm || hitametatpuraughānāmetanmunivarārthitam
178.7
bhadrametanmanuṣyāṇāmetadācara suvrata || devānāmṛṣivaryāṇāṃ bhujagānāṃ hitāvaham
178.8
pāpapaṃkapraśamanīṃ pravartaya mahānadīm
178.9
śrībharadvāja uvāca || || tadākarṇya vaco vipraḥ kṣaṇaṃ cintāparāyaṇaḥ || samāpya devatāpūjāṃ bahirvedyāmupāviśat
178.10
ānāyayāmāsa tadā tadāśramagatānmunīn || teṣāmakathayaccāsau divyavāṇīritaṃ vacaḥ
178.11
tadadbhutamupaśrutya munayo hṛṣṭamānasāḥ
178.12
abhivandya muniśreṣṭhaṃ maitrāvaruṇimabruvan
178.13
atha suvarṇamukhararyutpāda
nāyāgastyaṃ prati maharṣiprārthanā || || munaya ūcuḥ || || āścaryāṇāṃ mahāścaryaṃ maṃgalānāṃ ca maṃgalam || tavaiva śobhate divyaṃ tvaccaritraṃ kṛpānidhe
178.14
tava huṃkāramātreṇa bhraṣṭo devādhirājyataḥ || nahuṣaḥ kīṭatāṃ prāpa tatraścitraṃ na vidyate
178.15
samāvṛtadharācakraḥ kallolatāḍitāmbaraḥ || kiṃ navato vidyate citraṃ yaddhiśculkīkṛtaḥ
178.16
sūryamārganirodhārthaṃ pravṛtto vindhyabhūdharaḥ || tvayā praśāṃtiṃ gamitaḥ kiṃ navato vidyate param
178.17
tavādbhutāni karmāṇi kaḥ stotuṃ prabhavedbhuvi || manmahābhāgyayogāttvaṃ prāpto'sīti śarīritām
178.18
vayaṃ kṛtārthāḥ saṃjātāścailokye yanmahāmune || nivasāmo'tra bhavatā sanāthā hyāśramasthale
178.19
vaṇryo hi yāmyato dūre viṣayo'yaṃ dvijottama || samastavastupūrṇo'pi nadīhīno na rājate
178.20
kimalabdhanadīsnānenā'sunā hatajanmanā || anadīke janapade vāsādjananaṃ varam
178.21
pāripākastu bhāgyānām smākaṃ samupasthitaḥ || yadādiṣṭo'si vibudhaiḥ pravartaya mahānadīm
178.22
pravartitāyāṃ deśesminmahānadyāṃ tavānagha || kadā nu khalu yāsyāmaḥ kṛtakṛtyānāḥ kṛtārthatāṃ
178.23
kiṃ vitarkeṇa bahunā prayatnaḥ kriyatāṃ dhruvam || samānetuṃ jagadvandyāṃ śaraṇyāṃ sarittamām
178.24
śrībharadvāja uvāca || || sa teṣāṃ vacanaṃ hyadyaṃ mānayitvā mahādvijaḥ || samāneṣyāmi saritamiti cakre viniścayam
178.25
atha suvarṇamukharyāṃvibhāṃvāyāgastyakṛtatapaḥprakāraḥ || || munīśvareranujñātastānabhyarcya surānapi || viśeṣapūjāṃ vidhivadvidhāya puravidviṣaḥ
178.26
aṃgīkṛtya vrataṃ gāḍhaṃ bahulakleśaduḥsaham || ananyasulabhaṃ yatnātsa cakāra mahattapaḥ
178.27
ghoreṣu gharmadivaseṣvantarastho havirbhujām || caturṇāṃ savitṛnyastahadirnāpayayā kramam
178.28
vārṣikeṣu dineṣūgravāyusampātaduḥsaheḥ || āsāraistāḍyamāno'pi no dvegamagamadbhadi
178.29
hemante samaye tiṣṭhankaṇṭhadaghneṣu vāriṣu || japadhyānaparo bhūtvā na kiñcidvikṛtiṃ yayau
178.30
tataḥ samīhitārthasya vila
svamavalokya saḥ || punargāḍhatarāṃ niṣṭhāṃ prapede lokabhīṣaṇām
178.31
nigṛhya mānasīṃ vṛttiṃ nirāhāro jitendriyaḥ || avijñātabahirvṛttistasthau
pāṣāṇavattadā
178.32
evaṃ tapasyatastasya sarvāṅgeṣu hutāśanaḥ || abhraṃliho jvalajjyotirniścakrāma bhayaṅkaraḥ
178.33
tato'dbhutaśikhājālairāvṛtāḥ
sarvato diśaḥ || samudraścabhayodvignā janaughāḥ paricukruśuḥ
178.34
tadā tathāvidhaṃ ghoraṃ jagatsaṃkṣobhamāgatam || devā vijñāpayāmāsurnamaskṛtyābjajanmane
178.35
athāgastyāśramaṃ prati caturmukhāgamanam
tānāśvāsya tato brahmā siddhagandharvasevitaḥ || prādurāsītkumbhabhuvaḥ purobhāge
tapasyataḥ
178.36
tamāgataṃ samālokya brahmāṇaṃ paramaṃ dvijaḥ || praṇamya vividhaiḥ stotraistoṣayāmāsa tanmanāḥ
178.37
tatastaṃ vinayānamramagastyaṃ vīkṣya padmabhūḥ || prasādasumukho bhūtvā pūtāṃ giramupādade
178.38
brahmovāca
parituṣṭo'smi tapasā duścareṇa tavānagha || vṛṇīṣva
yadyadiṣṭaṃ te tattadāsyāmi suvrata
178.39
agastya uvāca
tava prasādātsakalamupapannaṃ mama prabho || saṃprayacchasi cetkāmaṃ yāce niḥśaṃka
yā dhiyā
178.40
nadīhīnamimaṃ deśaṃ dṛṣṭvā khidyati me manaḥ || arthāvabodharahitaṃ śrutipāṭhamivādhikam
178.41
urvīṃ pāvayituṃ dakṣāṃ rakṣituṃ ca
mahānadīm || prasādaṃ kuru deveśa mameṣṭamidameva hi
178.42-2
athāgastyaprārthanayā gaṅgāṃ prati caturmukhacodanā || śrībharadvāja uvāca
agastyasya vacaḥ śrutvā bhūyādevamiti bruvan || smarāra manasā brahmā suravartmāśrayāṃ nadīm
178.43
athopetya viyadgaṅgā purastātparameṣṭhinaḥ
atiṣṭhanmukuṭanyastapraśasতāñjalibhāsurā
178.44
svaśāsanātsamāyātāṃ vinayānatamastakām || tāṃ sarvajagatāṃ dhātrīmidaṃ vacanamabravīt
178.45
brahmovāca
gaṃge mayānuśāsyāsi kāryeṃ lokopakārake || tavāpi lokarakṣāyāṃ mameva niyatā sthitiḥ
178.46
deśe nadīvihīne'tra
pravartayitumāpagām || hitārthaṃ sarvalokānāṃ kumbhajanmā samīhate
178.47
tasmāttvamavatīryorvīṃ svāṃśenaikena bhūjanān || punīhi gaccha vasudhāmetad
śitavartmanā
178.48
bhūloke saṃpravṛtte tu pravāhe siddhikāṃkṣiṇaḥ || seviṣyante suravarā munivaryāśca saṃtatam
178.49
nadīṣūttamatāṃ yāhi trāhi tvatsaṃśrayāñjanān || kuru priyamagastyasya gaccha bhadre yathāsukham
178.50
bharadvāja uvāca
ityuktāntardadhe brahmā tayā nadyā ca tena ca || praṇāmapūjanastotrairviśeṣairabhinanditaḥ
178.51
athāgastyasamīpe svāṃśatvena gaṃgākṛtanadyutpattyabhyupagamaḥ
atha gaṃgā munipateḥ purastātsvāṃśasaṃbhavām || divyatejomayīṃ mūrtiṃ darśayitvā vaco'bravīt
178.52
gaṃgovāca
madīyāṃśo'yamavanīṃ saṃprāpya munivachabha || pūrayiṣyati te'bhīṣṭaṃ nadīrūpaṃ samāśritaḥ
178.63
bharadvāja uvāca
ityuktā siddhavāhinyāṃ gatāyāṃ tatprayuktayā || gantavyaṃ vartmanā kene
tyukto muniruvāca tām
178.64
agastya uvāca || || gacchanpurastātkalyāṇi tvadīyagamanocitam || ahaṃ pradarśayiṣyāmi
mārgaṃ tvaṃ māmanuvraja
178.65
ityuktā muninā tena saṃprahṛṣṭā tavānagha || yadiṣṭaṃ tatkariṣye'hamiti provāca sā śubhā
178.66
atha
muniravatārya tāṃ nagendrādbhutataṭinītantumabhrasaṃgiśṛṅgāt || muditataramanā yayau purastāttadabhimatāṃ padavīṃ pradarśayansaḥ
178.66.p1
iti śrī skāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīveṃkaṭācalamāhātmye śrīsuvarṇamukharīmāhātmyapraśaṃsāyāṃ suvarṇamukharyā vibhārbhāvarṇanaṃnāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ