Vaishnavakhanda 2
Vaiṣṇavakhaṇḍa 2
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.213 — 1 part
2.1
tāvatsiddham || tatra ca ṣaṭsaṃhitātmake skāndanāmakopapurāṇe prathamāyāṃ sanatkumārasaṃhitāyāṃ viṃśe kālikākhaṇḍe prathame'dhyāye samagratatskāndopapurāṇasthaṣaṭsaṃhitāntaḥpātipañcāśatkhaṇḍānāmanukramaṇikoktā'sti | sā cedānīṃ tatskāndanāmakopapurāṇasya sarvasajjanānāṃ paricayāya tadvibhāgaparijñānāya cedānīmucyate—yathā—"oṃbālasūryapratīkāśaṃ vande devaṃ gaṇādhipam || karasthakadalīcūtapanasekṣukramodakam
2.2
purā sarasvatītīre munayo dīrghasatriṇaḥ || tepustapo mahāghoraṃ manasyajñānavāsinaḥ
2.3
yadṛcchayā''gataṃ sūtaṃ saṃpūjya vinayottaram || tasmai te viṣṭaraṃ dattvā papracchurvītakalmaṣāḥ
2.4
munaya ūcuḥ || sūta dhanyā vayaṃ sarve tvatsamāgamakāṃkṣiṇaḥ || anaṣṭājñānatamasaḥ kiñcitpṛcchāmahe vayam
2.5
tvaṃ sarvamunihityaścavikāsanakaro raviḥ || pārāśaryādiha sthāni śrutavānasi vistarāt
2.6
purāṇāni saśaivāni skāndādīni vadādhunā || skāndaṃ kiyatkathitaṃ guruṇā te maharṣiṇā
2.7
tasminnahasyasāraṃ yatpramāṇaṃ vadādhunā || yasya ca śravaṇādeva vimuktirbhavabaṃdhanāt
2.8
sūta uvāca || || tapasvinaḥ pātratamā bhavantaḥ puṇyavardhanāḥ || gopyaṃ bhavatsu vipreṣu śrāvayāmi purāṇake
2.9
purā saṃśayamāpannaḥ kṛṣṇadvaipāyano muniḥ || praṇipatya sa kailāse kumāraṃ bhavallabham
2.10
skāndaṃ purāṇaṃ saṃprāpa pañcāśatkhaṇḍamaṇḍitam || ṣaḍvidhaṃ saṃhitābhedaiḥ śivadharmaṃmahārṇavam
2.11
sanatkumāraḥ śrutavānvistarātkanmukhoditam || sanatkumāraśiṣyeṇa mama vyāsena darśitam
2.12
tadvadāmyānupūrvyeṇa śṛṇvantu paramarṣayaḥ || ādyā sanatkumārīyā saṃhitāsminpurāṇake
2.13
sā pañcāśatsahasreṇa kathitā vistarādvijāḥ || pañcaviṃśatikhaṇḍaiśca maṇḍitā śrutisammitā
2.14
kṣetrakhaṇḍaḥ prathamato dvitīyastīrthakhaṇḍakaḥ || varṣe'sminbhārate yāni tīrthakṣetrāṇi sattamāḥ
2.15
śaivāni vaiṣṇavānyeva kathitāni suvistarāt || kāśīkhaṇḍastṛtīyastu khaṇḍaḥ sahyādrisaṃjñakaḥ
2.16
himācalākhyakhaṇḍastu malayācalakhaṇḍakaḥ || vindhyādrikhaṇḍo mokṣāraṇyaḥ prabhāsaḥ puṣkarastathā
2.17
nāgarākhyastataḥ khaṇḍo narmadākhaṇḍa eva ca || śrīśailakhaṇḍo vikhyāto hyavantīkhaṇḍa eva ca
2.18
gaurīkhaṇḍastato viprāḥ kurukṣetrākhyakhaṇḍakaḥ || kedārakhaṇḍastvaparo haridvārākhyakhaṇḍakaḥ
2.19
setumāhātmyakhaṇḍākhyaḥ kālikākhaṇḍa eva ca || tattvopākhyānakhaṇḍaśca nadīkhaṇḍastathaiva ca
2.20
dharmakhaṇḍo deśakhaṇḍo varṣakhaṇḍastathaiva ca || ete sanatkumārīyasaṃhitāyāṃ prakīrtitāḥ
2.21
tīrthakhaṇḍe tīrthakathā tatra dānatapaḥkriyāḥ || śivaviṣṇavādi kṣetrāṇāṃ setihāsakathādikam
2.22
kāśīkhaṇḍe'vimuktasya praśaṃsā pārikīrtitā || sahyādrikhaṇḍe sahyādreḥ prabhāvaḥ kīrtito dvijāḥ
2.23
setubhūpālamāhātmyaṃ candralāpīṭhavarṇanam || himācalāraṇye viśveśaprabhāvo munisattamāḥ
2.24
malayācalakhaṇḍe tu śivapūjopavarṇanam || vindhyādrikhaṇḍe viśveśamahimā pārikīrtitaḥ
2.25
mokṣāraṇye mokṣadharmāṇāṃ kathanamṛṣisattamāḥ || prabhāse tu prabhāsasya mahimākathanaṃ punaḥ
2.26
narmadāraṇyānakathanaṃ narmadākhaṇḍake dvijāḥ || śrīśailakhaṇḍe śrīśailaguṇakīrtana
varṇanam
2.27
avaṃtimahimā caiva tasminkhaṃḍe prakīrtitaḥ || gauryāstapaḥphalaprāptirgaurīvratavidhiḥ śrutaḥ
2.28
kurukṣetraprabhāvaśca dānaṃ sūryagraheṇa ca
kedārakhaṃḍe cākhyātā prabhūtiḥ śūlinastathā
2.29
haridvārapraśaṃsā ca tasminkhaṃḍe śrutā dvijāḥ || kālīkhaṃḍe praśaṃsā ca nānākhyānaśivastutiḥ
2.30
vratānāṃ vidhayastatra sodyāpanavinirṇayaḥ || nadīpañcaśatānāṃ tu samutpattiḥ prakīrtitā
2.31
dharmāśramavidhirvarṇanirṇayastatra kīrtitaḥ || deśa
dharmānukathanaṃ tathā deśavidhikramaḥ
2.32
varṣāṇāṃ dvīpabhedānāṃ bhuvanasya vinirṇayaḥ || tatra khaṃḍeṣu kathitāḥ saṃhitāyāṃ dvijātayaḥ
2.33
pañcāśacca
sahasreṇa saṃhiteyaṃ kumārikā || sanatkumārī prathamā pañcaviṃśatikhaṃḍakaiḥ
2.34
prokteyaṃ daśasāhasrairadhyāyairvedasammatā || dvitīyā sūtasaṃjñā hi saṃhitā
pārikīrtitā
2.35
caturthī khaṇḍitā sāpi pavitrā vedasammitā || śivamāhātmyakhaṇḍākhyaḥ prathamastatra īritaḥ
2.36
dvitīyo jñānayogākhya
stṛtīyo muktikhaṇḍakaḥ || caturthastatra vikhyāto yaṃtrabhairavakhaṇḍakaḥ
2.37
brahmagītāsūtagītādvitayaṃ tatra kīrtitam || ṣaṇṣaṣṭibhiradhyāyaiḥ kīrtitāḥ
khaṇḍakāḥ punaḥ
2.38
śāṃkarī saṃhitā proktā triṃśatsāhasrataḥ smṛtā || prathamaḥ saṃbhavaḥ kāṇḍaḥ skandotpattyupavarṇanam
2.39
āsurākhyastataḥ prokto vīrabhadrendra
saṃjñakaḥ || devakāṇḍastato viprā yuddhakāṇḍastato dvijāḥ
2.40
dakṣakāṇḍastataḥ prokta upadeśastataḥ paraḥ || pūrvīrdhe saṃhitāyāstu proktametanmunīśvarāḥ
2.41
kāṇḍāruṇyā'tra khaṇḍo hi kīrtitaśca munīśvarāḥ || upavītāruṇyakhaṇḍastu svaraskhaṇḍastathaivaca
2.42
gaṅgāsāgarakhaṇḍaśca khaṇḍaḥ sāgarasaṃjñakaḥ || vedasā
rākhyakhaṇḍastu siddhakhaṃḍastathaiva ca
2.43
prameyakhaṃḍastvapara umākhaṃḍastathaiva ca || nāgarāruṇyo hi khaṃḍastu prāyaścittāruṇyakhaṃḍakaḥ
2.44
vipākakhaṇḍo
vikhyātaḥ karmaṇāṃ dvijasattamāḥ || dānapraśaṃsākhaṇḍāruṇyaḥ khaṇḍaḥ kalyāṇasaṃjñakaḥ
2.45
agastyakhaṃḍo viprendrāḥ śāṃkaryā tu prakīrtitāḥ || taṃtrapraśaṃsā
kathitā khaṃḍeṣveteṣu tatra hi
2.46
sūtāruṇyāyāṃ tu śāṃkaryo khaṇḍāste pañcaviṃśakāḥ || proktāḥ ṣaṭtriṃśasāhasraiḥ saṃkhyayā munisattamāḥ
2.47
dvisahasravarādhyāyaiḥ
skānde vai saṃhitādvayam || vaiṣṇavī daśasāhasrā saṃhiteyaṃ prakīrtitā
2.48
viṣṇudharmapraśaṃsā ca kīrtitā sā śatatrayaiḥ || adhyāyairbhunayastatra brāhmī tu trisaha
srikā
2.49
tatrottaro mahānkhaṇḍaḥ sa brahmottarasaṃjñakaḥ || saurī tu saṃhitā ṣaṣṭhī sahasraślokairyutā
2.50
skāndemetallakṣamānaṃ skando yatkathayatpurā
sanatkumāramunaye tasmācchuśrāva me guruḥ
2.51
tena saṃśrutametaddhi tadvakṣye munisattamāḥ || khaṇḍastu kālikākhyo'yaṃ dharmasāramahodayaḥ
2.52
nābhaktāyāvinītāya
pradeyo'yaṃ viśeṣataḥ || śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yathā mayyāha me guruḥ
2.72
oṃ tatsaditi śrīmatskānda upapurāṇe sanatkumārasaṃhitāyāṃ kālikākhaṇḍe
bhadrāyumahimā cāpi bhasmamāhātmyakīrtanam || śavarākhyānakaṃ caivāthomāmāheśvaraṃ vratam
2.73
rudrākṣasya ca māhātmyaṃ rudrādhyāyasya puṇyadam || śravaṇādika
puṇyaṃ ca brāhmakhaṇḍo'yamīritaḥ
2.74
ataḥ paraṃ caturthe tu kāśīkhaṇḍamanuttamam || vindhyanāradayoryatra saṃvādaḥ parikīrtitaḥ
2.75
satyalokaprabhāva
śvāgastyāvāse surāgamaḥ || pativratācāritraṃ ca tīrthayātrāpraśaṃsanam
2.76
tataśca satapuryākhyāḥ saṃyaminyā nirūpaṇam || budhasya ca tathendrājhyorlokāniḥ śiva
śivaśarmaṇaḥ
2.77
agneḥ samudravaścaiva kanyādruṇasaṃbhavaḥ || gandharvatyalakāpuryorīśvaryāśca samudravaḥ
2.78
candrārkabudhalokānāṃ kujejyārkabhuvāṃ kramāt
mama viṣṇorbhuvasyāpi tapolokasya varṇanam
2.79
bhuvalokakathā puṇyā satyalokanirīkṣaṇam || skandāgastyasamālāpo maṇikarṇīsamudbhavaḥ
2.80
prabhāvaścāpi gaṅgāyā gaṅgānāmasahasrakam || vārāṇasīpraśaṃsā ca bhairavāvirbhavastataḥ
2.81
daṇḍapāṇijñānavāpyorudvaḥ samanantaram || tataḥ kalāvatyākhyānaṃ sadācāra
nirūpaṇam
2.82
brahmacārisamākhyānaṃ tataḥ strīlakṣaṇāni ca || kṛtyākṛtyavinirdeśo hyavimukteśvarṇanam
2.83
gṛhasthayogino dharmāḥ kālajñānaṃ tataḥ
param || divodāsakathā puṇyā kāśikāvarṇanaṃ tataḥ
2.84
māyāgaṇapateścātha bhuvi prādurbhavastataḥ || viṣṇumāyāprapañco'tha divodāsavimokṣaṇam
2.85
tataḥ pañcanadotpattirbindumādhavasaṃbhavaḥ || tato vaiṣṇavatīrthākhyā śūlinaḥ kāśikāgamaḥ
2.86
jaigīṣavyeṇa saṃvādo jyeṣṭheśākhyā maheśituḥ || kṣetrākhyānaṃ kandukeśo
vyāghreśvarasamudbhavaḥ
2.87
śaileśaratneśvarayoḥ kṛttivāsasya codbhavaḥ || devatānāmadhiṣṭhānaṃ durgāsuraparākramaḥ
2.88
durgāyā vijayaścātha oṃkāreśasya varṇanam || puna
roṃkāramāhātmyaṃ trilocanasamudbhavaḥ
2.89
kedārākhyā ca dharmeśakathā viṣṇusamudbhavā || vīreśvarasamākhyānaṃ gaṃgāmāhātmyakīrtanam
2.90
viśvakarmeśamahimā dakṣa
yajñodbhavastathā || satīśasyāmṛteśāderbhujastambhaḥ parāśare
2.91
kṣetratīrthakadaṃbaśca muktimaṇḍapasaṃkathā || viśveśavibhavaścātha tato yātrāparikramaḥ
2.92
ataḥparaṃ
tvavantyākhyaṃ śṛṇu khaṇḍaṃ ca pañcamam || mahākālavanākhyānaṃ brahmaśīrṣacchidā tataḥ
2.93
prāyaścittavidhiścāgnerutpattiśca surāgamaḥ || devadīkṣā śivastotraṃ nānāpā
takanāśanam
2.94
kapālamocanākhyānaṃ mahākālavanasthitiḥ || tīrthe kanakhaleśasya sarvepāpapraṇāśanam
2.95
kuṇḍamapsarasaṃjñaṃ ca saro rudrasya puṇyadam || kuḍa
veśaṃ ca vighnaṃ markaṭeśvaratīrthakam
2.96
svargadvāraṃ catuḥsiṃdhutīrtha śaṃkaravāpikā || śaṃkarārkaṃ gaṃdhavatītīrtha pāpapraṇāśanam
2.97
daśāśvamedhikānaśātīrtheśahara
siddhidam || piśācakādiyātrā ca hanumatkeśvaraṃ saraḥ
2.98
mahākāleśayātrā ca vālmīkeśvaratīrthakam || śukeśvarādimāhātmyaṃ kuśasthalyāḥ pradakṣiṇā
2.99
akrūrasaṃjñakaṃ tvekapādaṃ caṃdrārkavaibhavam || karabheśākhyatīrthaṃ ca laṭukeśāditīrthakam
2.100
mārkaṃḍeśaṃ yajñavāpīsomeśaṃ narakāntakam || kedāreśvararāmeśasaubhāgyeśanarārka
kam
2.101
keśavārkaṃ śaktibhedaṃ svarṇasāramukhāni ca || oṃkāreśāditīrthāni andhakaśrutikīrtanam
2.102
kālāraṇye liṃgasaṃkhyā svarṇaśrṛṃgābhidhānakam
kuśasthalyā avantyāścojjayinyā abhidhānakam
2.103
padmāvatī kumudvatyamarāvatikanāmakam || viśālāmbikalpābhidhānaṃ ca jvaraśāntikam
2.104
śivānāmā
dikaphalaṃ nāgodgītā śivastutiḥ || hiraṇyākṣavadhākhyānaṃ tīrthaṃ sundarakuṇḍakam
2.105
nīlagaṃgāpuṣkarākhyaṃ vindhyavāsanatīrthakam || puruṣottamābhidhānaṃ tu tantīrtha
cāghanāśanam
2.106
gomatī vāmanaṃ kuṇḍaṃ viṣṇornāmasahasrakam || vīreśvarasaraḥ kālabhairavasya ca tīrthakam
2.107
mahiṣā nāgapaṃcamyā nṛsiṃhasya jaya
ntikā || kuṭuṃbeśvarayātrā ca devasādhanakīrtanam
2.108
karkarājākhyatīrthaṃ ca vidyeśādisurohanam || rudrakuṇḍaprabhṛtiṣu bahutīrthanirūpaṇam
2.109
yātrāṣṭatīrthajā
puṇyā revāmāhātmyamucyate || dharmaputrasya vairāgyānmārkaṇḍeyena saṃgamaḥ
2.110
bhāggīyānubhavākhyānamamṛtāpārikīrtanam || kalpekalpe pṛthaṅnāma narmadāyāḥ prakīrtitam
2.111
stavamārṣe nārmadaṃ ca kālarātrikathā tataḥ || mahādevastutiḥ paścātpṛthakkalpakathādbhutā
2.112
viśalyākhyānakaṃ paścājjāleśvarakathā tathā || gaurīvrata
samākhyānaṃ tripurajvālanaṃ tathā
2.113
dehapātavidhānaṃ ca kāverīsaṃgamastataḥ || dārutīrthaṃ brahmāvartaṃ yajñeśvarakathānakam
2.114
agnitīrthaṃ ravitīrthaṃ meghanādā
didārukam || devatīrthaṃ narmadeśaṃ kapilākhyaṃ karaṃjakam
2.115
kuṇḍaleśaṃ pippalādaṃ vimaleśaṃ ca śūlabhit || śacīharaṇamākhyānamandhakasya vadhastathā
2.116
śūlabhedodbhavo yatra dānavarmoḥ pṛthagvidhāḥ || ākhyānaṃ dīrghatapasa ṛṣyaśrṛṅgakathā tataḥ
2.117
citrasenakathā puṇyā kāśīrājasya lakṣaṇam || tato devaśilākhyānaṃ
śabarītīrthakānvitam
2.118
vyādhākhyānaṃ tataḥ puṇyaṃ puṣkāriṇyarkatīrthakam || ādityeśvaratīrthaṃ ca śakratīrthaṃ karoṭikam
2.119
kumāreśamagastyeśamānaṃdeśaṃ ca
mātṛjam || lokeśaṃ dhanadeśaṃ ca maṃgaleśaṃ ca kāmajam
2.120
nāgeśaṃ cāpi gopāraṃ gautamaṃ śaṃkhacūḍakam || nāradeśaṃ naṃdikeśaṃ varuṇeśvaratīrthakam
2.121
dadhi
skandāditīrthāni hanūmaṃteśvaraṃ tataḥ || rāmeśvarāditīrthāni someśaṃ piṃgaleśvaram
2.122
ṛṇamokṣaṃ kapileśaṃ pūtikeśaṃ jaleśayam || caṇḍārkaṃ yamatīrthaṃ ca kahoḍīśaṃ vanādi
kam
2.123
nārāyaṇaṃ ca koṭīśaṃ vyāsatīrthaṃ prabhāsakam || nāgeśasaṃkarṣaṇakaṃ praścayeśvaratīrthakam
2.124
eraṇḍīsaṃgamaṃ puṇyaṃ suvarṇaśilatīrthakam || karaṃjaṃ
kāmahaṃ tīrthaṃ bhāṇḍīro rohiṇībhavam
2.125
cakratīrthaṃ dhautapāpaṃ skāndamāṃgirasāhvayam || koṭitīrthamayonyākhyamaṅgārāravyaṃ trilocanam
2.126
indreśaṃ kambukeśaṃ
ca someśaṃ kohanāṃśakam || nārmadaṃ cārkamādyeyaṃ bhārgaveśvaramuttamam
2.127
brāhmaṃ daivaṃ ca mārgeśamādivārāhakeśvaram || rāmeśamatha siddheśamāhilyaṃ kaṃkaṭeśvaram
2.128
śākraṃ saumyaṃ ca nādeśaṃ toyeśaṃ rukmiṇībhavam || yojaneśaṃ varāheśaṃ dvādaśīśivatīrthakam
2.129
siddheśaṃ maṃgaleśaṃ ca liṃgavārāhatīrthakam || kuṇḍeśaṃ
śvetavārāhaṃ garbhāveśaṃ ravīśvaram
2.130
śuklādīni ca tīrthāni huṃkārasvāmitīrthakam || saṃgameśaṃ nārakeśaṃ mokṣaṇaṃ paścagopakam
2.131
nāgaśāvaṃ ca siddheśaṃ
mārkaṇḍākūratīrthake || kāmodaśūlāropākhye māṃḍavyaṃ gopakeśvaram || kapileśaṃ piṃgaleśaṃ bhūteśaṃ gāṃgagautame
2.132
aśvamedhaṃ bhṛgukacchaṃ kedāreśaṃ ca pāpanut || kalka
leśaṃ ca jāleśaṃ śāliyāmaṃ varāhakam
2.133
candrahāsyaṃ tathādityaṃ śrīpatyākhyaṃ ca haṃsakam || mūlasthānaṃ ca śūleśamāśvinaṃ citradaivakam
2.134
śikhīśaṃ
koṭitīrthaṃ ca tīrthaṃ paitāmahaṃ param || tathaiva kurkurītīrthe daśakanyaṃ suvarṇakam || ṛṇamokṣaṃ bhārabhūtiṃ puṃkhilaṃ muṃḍiḍiṃḍimam
2.135
āmaleśaṃ kapāleśaṃ śṛṃgeraṃḍībhavaṃ
tataḥ || koṭitīrthaṃ loṣṭeśaṃ phalastutirataḥ param
2.136
ṛmijāṃgalamāhātmye rohitāśvakathā tataḥ || dhuṃdhumārasamākhyānaṃ vadhopāyastato'sya ca
2.137
vadho dhuṃdho
stataḥ paścāttāścitrabahodravaḥ || sahebhāsyā tataścaṇḍī saprabhāvo ratīśvaraḥ
2.138
kedāreśo lakṣatīrthaṃ tato viṣṇupadībhavam || mukhāraṃ cyavanāṃdhāsyaṃ brahmaṇaśca sarasta
taḥ
2.139
cakrārdhyaṃ lalitākhyānaṃ tīrthaṃ ca bahugomayam || rudrāvartaṃ ca mārkaṇḍaṃ tīrthaṃ pāpapraṇāśanam
2.140
śravaṇeśaṃ śuddhapuṭaṃ devāṃdhapretatīrthakam || jihvodatī
rthasaṃbhūtiḥ śivodbhedaṃ phalastutiḥ
2.141
eṣa khaṇḍo hyavantyākhyaḥ śrṛṇvatāṃ pāpanāśanaḥ || ataḥ paraṃ nāgarākhyaḥ khaṇḍaḥ ṣaṣṭho'bhidhīyate
2.142
liṃgotpattisa
mākhyānaṃ hariścandrakathā śubhā || viśvāmitrasya māhātmyaṃ triśaṃkusvargatistathā
2.144
hāṭakeśvaramāhātmye vṛtrāsuravadhastathā || nāgabilaṃ śaṃkhatīrthaṃcaleśvaravarṇanam
142 || camatkārapurākhyānaṃ camatkārakaraṃ param || gayaśīrṣaṃ bālaśārkhyaṃ bālamaṇḍaṃ mṛgāhvayam
2.145
viṣṇupādaṃ ca gokarṇa yugarūpaṃ samāśrayaḥ || siddheśvaraṃ nāgasaraḥ
sattārṣeyamagastyakam
2.156
bhūgartaṃ naleśaṃ ca bhaiṣmaṃ vaidyuramarkakam || śārmiṣṭhaṃ somanāthaṃ ca daurgamārntakeśvaram
2.147
jāmadagrayavākhyānaṃ naiḥkṣatriyakathānakam || rāmahṛdaṃ nāgapuraṃ ṣaḍliṃgaṃ caiva yajñabhūḥ
2.148
muṇḍīrāditrikārkaṃ ca satīpāriṇayāhvayam || rudraśīrṣaṃ ca yāgeśaṃ bālakhilyaṃ ca gāruḍam
2.149
lakṣmī
śāpaḥ saptaviṃśaṃ somaprāsādameva ca || aṃbāvṛddhaṃ pāṇḍukākhyamāhveyaṃ brahmakuṇḍakam
2.150
gomukhaṃ lohayaṣṭyākhyamajāpāleśvarī tathā || śānaiścaraṃ rājavāpī rāmeśo lakṣma
ṇeśvaraḥ
2.151
kuśeśākhyaṃ laveśākhyaṃ liṃgaṃ sarvottamottamam || aṣṭaṣaṣṭisamākhyānaṃ damayantyābjijātakam
2.152
tatombārevatī vāpī bhaktikātīrthasaṃbhavaḥ
kṣemaṃkarī ca kedāraṃ śukratīrthamukhārakam
2.153
satyasaṃdheśvarākhyānaṃ tathā karṇotpalākathā || aṭeśvaraṃ yājñavalkyaṃ gauryaṃ gāṇeśameva ca
2.154
tato vāstupadākhyānam
jāgṛhakathānakam || saubhāgyāndhuśca śūleśaṃ dharmarājakathānakam
2.155
miṣṭānnadeśvarākhyānaṃ gāṇapatyatrayaṃ tataḥ || jābālicāritaṃ caiva makareśakathā tataḥ
2.156-2
kāleśvaryaṃdhakākhyānaṃ kuṇḍamāpsarasaṃ tathā || puṣpādityaṃ rohitāśvaṃ nāgarotpattikīrtanam
2.157
bhārgavaṃ cāritaṃ caiva vaiśvāmitraṃ tataḥ param || sārasvataṃ paippalādaṃ
kaṃsārīśaṃ ca piṇḍakam
2.158
brahmaṇo yajñacāritaṃ sāvitryākhyānasaṃyutam || raivataṃ bhārtṛyajñākhyaṃ mukhyatīrthanirīkṣaṇam
2.159
kauravaṃ hāṭakeśākhyaṃ
prabhāsaṃ kṣetrakatrayam || pauṣkaraṃ naimiṣaṃ dhārmaraṇyatritayaṃ smṛtam
2.160
vārāṇasī dvārakākhyaṃ manvākhyeti purītrayam || vṛndāvanaṃ khāṇḍavākhyamadvaitākhyaṃ
vanatrayam
2.161
kalpaḥ śālastathā nandidhāmatrayamanuttamam || asiśuklapitṛsaṃjñaṃ tīrthatrayamudāhṛtam
2.162
śyarbudau raivataścaiva parvatatrayamuttamam
nadīnāṃ tritayaṃ gaṃgā narmadā ca sarasvatī
2.163
sārdhakoṭitrayaphalamekaṃ caiṣu prakīrtitam || kapikā śaṃkhatīrthaṃ cāmarakaṃ bālamaṇḍanam
2.164
hāṭakeśakṣetraphalapradaṃ proktaṃ catuṣṭayam || śrāddhādityaṃ śrāddhakalpaṃ yaudhiṣṭhiramathāṃdhakam
2.165
jalaśāyi caturmāsamaśūnyaśayanavratam || maṅkaṇeśaṃ
śivarātristulāpuruṣadānakam
2.166
pṛthvīdānaṃ vānakeśaṃ kapālamocaneśvaram || pāpapiṃḍaṃ māsalaiṃgaṃ yugamānādikīrtanam
2.167
niṃveśaśākaṃbharyāsyā
rudraikādaśakīrtanam || dānamāhātmyakathanaṃ dvādaśādityakīrtanam
2.168
ityeṣa nāgaraḥ khaṇḍaḥ prābhāsākhyo'dhunocyate || someśo yatra viśveśorkakasthalaṃ puṇyadaṃ
mahat
2.169
siddheśvarādikākhyānaṃ pṛthagatra prakīrtitam || agnitīrtha kapardīśaṃ kedāreśaṃ gatipradam
2.170
bhīmabhairavacaṇḍīśabhāskarāṃgārakeśvarāḥ || budhejyabhṛgu
saurāguśikhīśā haravighnahāḥ
2.171
siddheśvarāyā: paścānye rudrāstatra vyavasthitāḥ || varārohā hyajāpālā maṅgalā laliteśvarī
2.172
lakṣmīśo vāḍaveśaścorvīśaḥ
kāmeśvarastathā || gaurīśavaruṇeśākhyaṃ durvāseśaṃ gaṇeśvaram
2.173
kumāreśaṃ caṇḍakalpaṃ śakulīśvarasaṃjñakam || tataḥ proktāśca koṭīśabālabrahmādisatkathā
2.174
narakeśasaṃvarteśanidhīśvarakathā tataḥ || balabhadreśvarasyātha gaṃgāyā gaṇapasya ca
2.175
jāmbavatyākhyasāritaḥ pāṇḍukūpasya satkathā || śatamedhalakṣamedhakoṭimedhakathā
tathā
2.176
durvāsārkaghaṭasthānahiraṇyāsaṃgamotkathā || nagarārkasya kṛṣṇasya saṃkarṣaṇasamudrayoḥ
2.177
kumāryāḥ kṣetrapālasya brahmeśasya kathā pṛthak
piṃgalāsaṃgameśasya śaṃkarārkaghaṭeśayoḥ
2.178
ṛṣitīrthasya nandārkatritakūpasya kīrtanam || śaśāpānasya parṇāṃkanyaṃkumatyoḥ kathā'dbhutā
2.179
vārāhasvāmi
vṛttāntaṃ chāyāliṅgākhyagulphayoḥ || kathā kanakanandāyāḥ kuntīgaṃgeśayostathā
2.180
camasodbhedaviduratrilokeśakathā tataḥ || saṃkaṇeśatripureśaṣaṇḍatīrthakathā
stathā
2.181
sūryaṃpācītrīkṣaṇayorumānāthakathā tathā || bhudvāraśūlasthalayoścyavanārkeśayostathā
2.182
ajapāleśabālārkakuberasthalajā kathā || ṛṣitoyā
kathā puṇyā saṃgāleśvarakīrtanam
2.183
nāradādityakathanaṃ nārāyaṇanirūpaṇam || tanmakuṇḍasya māhātmyaṃ mūlacaṃḍīśavarṇanam
2.184
caturvakragaṇādhyakṣakalaṃbe
śvarayostathā || gopālasvāmibakulasvāminormerutāṃ kathā
2.185
kṣemārkonnatavidyeśajalasvāmikathā tataḥ || kālameghasya rukmiṇyā durvāseśvaramadrayoḥ
2.186
śaṃkhāvartamokṣatīrthagoṣpadācyutasaṃjñanām || jāleśvarasya huṃkāreśvaracaṇḍīśayoḥ kathā
2.187
āśāpurasthavidyeśakalākuṇḍakathādbhutā || kapileśasya ca kathā jaradrava
śivasya ca
2.188
nalakarkoṭeśvarayorhāṭakeśvarajā kathā || nāradeśayantrabhūṣādurgakūṭagaṇeśajā
2.189
suparṇelākhyabhairavyorbhartṛtīrthabhavā kathā || kīrtanaṃ
kardamālasya guptasomeśvarasya ca
2.190
bahusvarṇeśaśṛṃgeśakoṭīśvarakathā tataḥ || mārkaṇḍeśvarakoṭīśadāmodaragṛhotthakā
2.191
svarṇarekhā jalakuṃḍaṃ kuntībhīmeśvarau
tathā || mṛgīkuṇḍaṃ ca sarvasvaṃ kṣetre vakrāpathe smṛtam
2.192
durgābhadreśagaṃgeśaraivatānāṃ kathādbhutā || tato'rbudeśvarakathā acaleśvarakīrtanam
2.193
nāgatīrthasya ca
kathā vasiṣṭhāśramavarṇanam || bhadrakarṇasya māhātmyaṃ trinetrasya tataḥ param
2.194
kedārasya ca māhātmyaṃ tīrthāgamanakīrtanam || koṭīśvararūpatīrthahaṣīkeśakathāstataḥ
2.195
siddheśaśukreśvarayormaṇikarṇīśakīrtanam || paṃgutīrthayamatīrthavārāhatīrthavarṇanam
2.196
candraprabhāsapiṇḍodaśīmātāśukratīrthajam || kātyāyanyāśca māhātmyaṃ
tataḥ piṇḍārakasya ca
2.197
tataḥ kanakhalasyātha cakramānuṣatīrthayoḥ || kapilāgnitīrthakathā tathā raktānubandhajā
2.198
gaṇeśapārtheśvarayoryātrāyā
mujjvalasya ca || caṇḍīsthānanāgodravaśivakuṇḍamaheśajāḥ
2.199
kāmeśvarasya mārkaṇḍeyotpatteśca kathā tataḥ || uddālakeśāsiddheśagatatīrthakathāḥ pṛthak
2.200
śrīdevamātotpattiśca vyāsagautamatīrthayoḥ || kulasaṃtāramāhātmyaṃ rāmakoṭyāhvatīrthayoḥ
2.201
candreddedeśānaśṛṃgabrahmasthānodbhavodbhutaḥ || tripuṣkarudrahṛdaguheśvara
kathā śubhā
2.202
avimuktasya māhātmyamumāmāheśvarasya ca || mahaujasaḥ prabhāvaśca jaṃbutīrthasya varṇanam
2.203
gaṅgādharamiśrakayoḥ kathā cātha phala
stutiḥ || dvārakāyāśca māhātmye candraśarmakathānakam
2.204
jāgarārcanācārūyā vratamekādaśībhavam || mahādvādaśikākhyānaṃ mahārṣisamāgamaḥ
2.205
durvāsasa upākhyānaṃ yātropakramakīrtanam || gomatyutpattikathanaṃ tasyāṃ snānādijaṃ phalam
2.206
cakratīrthasya māhātmyaṃ gomatyudadhisaṃgamaḥ || sanakādihṛdākhyānaṃ
mṛgatīrthakathā tataḥ
2.207
gopacārakathā puṇyā gopīnāṃ dvārakāgamaḥ || gopīsaraḥsamākhyānaṃ brahmatīrthādikīrtanam
2.208
pañcanadyāgamākhyānaṃ
nānākhyānasamanvitam || śivaliṃgagadātīrthakṛṣṇapūjādikīrtanam
2.209
trivikramasya mūrtyākhyā durvāsaḥkṛṣṇasaṃkathā || kuśadaityavarācāraviśeṣārcanajaṃ
phalam
2.210
gomatyāṃ dvārakāyāṃ ca tīrthāgamanakīrtanam || kṛṣṇamandirasaṃprekṣā dvāravatyabhiṣecanam
2.211
tatra tīrthāvāsakathā dvārakāpuṇyakīrtanam
ityeṣa saptamaḥ proktaḥ khaṇḍaḥ prābhāsiko dvijāḥ
2.212
skānde sarvottarakathe śivamāhātmyavarṇane || likhitavaitat yo dadyādbhemaśūlasamanvitam
2.213
māghyāṃ
satkṛtya viśāya sa śaive modate padaṃ
2.213.p1
iti śrīnāradīyapurāṇe pūrvo0 bṛhadupākhyāne caturthapāde skāndamahāpurāṇānukramaṇīvarṇanaṃnāma caturadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nāradopapurāṇa — Sanskrit
- Kāśīpurāṇa — Sanskrit