Vaishnavakhanda 27
Vaiṣṇavakhaṇḍa 27
- Language
- Sanskrit
Contents
- 27.86 — 1 part
27.1
lomaśa uvāca || || etasminnaṃtare tatra maheśena praṇoditāḥ || ājagmuḥ sahasā sadya ṛṣayo'pi himālayam
27.2
tāndṛṣṭvā sahasotthāya himādriḥ prītamānasaḥ || pūjayāmāsa tānsarvānuvāca natakaṃdharaḥ
27.3
kimarthamāgatā yūyaṃ brūtāgamanakāraṇam || tadocuḥ
sattra ṛṣayo maheśapreritā vayam
27.4
samāgatāstvatsakāśaṃ kanyāyāśca vilokane || tānasmānviddhi bhoḥ śaila svāṃ kanyāṃ darśayāśu vai
27.5
tathetyuktvā ṛṣigaṇānītā tatra pārvatī || svotsaṃge parigṛhyāśu girīndraḥ putravatsalaḥ || himavāngirirājo'tha uvāca prahasanniva
27.6
iyaṃ sutā
madīyā hi vākyaṃ śṛṇuta me punaḥ || tapasvināṃ vāriṣṭho'sau virakto madanāṃtakaḥ
27.7
kathamudvahanārthī ca yenānaṃgaḥ kṛtaḥ smaraḥ || atyāsanne
cātidūre āḍhye dhanavivarjite || vṛttihīne ca mūrkhe ca kanyādānaṃ na śasyate
27.8
mūḍhāya ca viraktāya ātmasaṃbhāvitāya ca || āturāya prama
ttāya kanyādānaṃ na kārayet
27.9
tasmānmayā vicāryaiva bhavadbhirṛṣisattamāḥ || pradātavyā maheśāya etanme vratamuttamam
27.10
tacchrutvā girirājasya
vacanaṃ te maharṣayaḥ || ekapadyena ūcuste prahasya ca himālayam
27.11
yayā kṛtaṃ tapastīvraṃ yayā cārādhitaḥ śivaḥ || tapasā tena saṃtuṣṭaḥ prasa
nnodya sadāśivaḥ
27.12
asyāstasya ca bhoḥ śaila na jānāsi ca kiṃcana || mahimānaṃ paraṃ caiva tasmādenāṃ prayaccha vai
27.13
śivāya giri
jāmenāṃ kurūpva vacanaṃ hi naḥ || tacchrutvā vacanaṃ tepāmrṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām
27.14
uvāca tvarayā yuktaḥ parvatānparvateśvaraḥ || he mero he niṣadha
kiṃ gandhamādana mandara || maināka kriyatāmadya śaṃsadhvaṃ ca yathātatham
27.15
menā tadā uvācedaṃ vākyaṃ vākyaviśāradā || adhunā kiṃ vimarśena
kṛtaṃ kāryaṃ tadeva hi
27.26
utpanneyaṃ mahābhāgā devakāryārthameva ca || pradātavyā śivāyeti śivasyārthe'vatāritā
27.17
anayārādhito
rudro rudreṇa paristhāpitā || iyaṃ satī mahābhāgā śivāya pratidīyatām
27.18
nimittamātraṃ ca kṛtaṃ tayā vai śivapūjane || etacchrutvā vacastasyā
menāyāḥ paristhāpitam
27.19
parituṣṭo himādriśca vākyaṃ cedamuvāca ha || rūpīnprati nirīkṣaṃstāṃ kanyeyaṃ mama saṃprati
27.20
tataḥ samānīya
sulocanāṃ tāṃ śyāmāṃ nitaṃbārpitamekhalāṃ śubhām || vaiḍūryamuktāvalayānddhānāṃ bhāsvatprabhāṃ cāṃdramasīṃ vai rekhām
27.21
lāvaṇyāmṛtavāpikāṃ
suvadanāṃ gaurīṃ suvāsāṃ śubhāṃ dṛṣṭvā te ṝṣayo'pi mohamagamanbhrāṃtāstadā saṃbhramāt || nocuḥ kiṃcana vākyameva sudhiyo hyāsanpramattā iva stabdhāḥ
kāntimatīmatīva rucirāṃ trailokyanāthapriyām
27.22
evaṃ tadā te ṝṣayo'pi mohitā rūpeṇa tasyāḥ kimutātha devatāḥ || tathaiva sarve ca
nirīkṣya tanvīṃ satīṃ girīndrasya sutāṃ śivapriyām
27.23
tataḥ punaścaitya śivaṃ śivapriyāḥ śaśaṃsurasmāṃ ṛṣayastadānīm
27.24
ṛṣaya
ūcuḥ || || bhūṣitā hi girīndreṇa svasutā nāsti saṃśayaḥ || udvoḍhuṃ gaccha deveśa devaiśca parivāritaḥ
27.25
gaccha śīghraṃ mahādeva pārvatīmātmajāṃ
namne || tacchrutvā vacanaṃ teṣāṃ prahasyedamuvāca ha
27.26-2
vivāho hi mahābhāgā na dṛṣṭo na śruto'pi vā || mayā purā ca ṛṣayaḥ kathyatāṃ ca viśe
ṣataḥ
27.27
tadocurṝṣayaḥ sarve prahasaṃtaḥ sadāśivam || viṣṇumāhvaya vai deva brahmāṇaṃ ca śatakratum
27.28
tathā ṛṣigaṇāṃścaiva yakṣagandharvapanna
gān || siddhavidyādharāṃścaiva kiṃnarāṃścāpsarogaṇān
27.29
etāṃścānyāṃśca subahūnānayasveti satvaram || tadākarṇya ṛṣiproktaṃ vākyaṃ vākyavi
śāradaḥ
27.30
uvāca ca nāradaṃ devo viṣṇumānaya satvaram || brahmāṇaṃ ca mahendraṃ ca anyāṃścaiva samānaya
27.31
śaṃbhorvacanamādāya śirasā
lokapāvanaḥ || jagāma tvarito bhūtvā vaikuṇṭhaṃ viṣṇuvallabhaḥ
27.32
dadarśa devaṃ paramāsane sthitaṃ śriyā ca devyā parisevyamānam || caturbhujaṃ deva
varaṃ mahāprabhaṃ nīlotpalaśyāmatanuṃ vareṇyam
27.33
mahārharatnāvṛtacārukuṇḍalaṃ mahākirīṭottamaratnabhāṃsvatam || suvaijayantyā vanamālayā vṛtaṃ sa nāra
dastaṃ bhuvanaikasundaram
27.34
uvāca nārado'bhyetya śaṃbhorvākyamathādarāt || brahmavīṇāṃ vādyamānaḥ sarvajña ṛṣisattamaḥ
27.35
ehohi tvaṃ mahā
viṣṇo mahādevaṃ tvarānvitaḥ || udvāhanārthaṃ śaṃbhośca tvamekaḥ kāryasādhakaḥ
27.36
prahasya bhagavānprāha nāradaṃ prati vai tadā || kathamudvahane buddhiru
tpannā tasya śūlinaḥ || vijñātārtho'pi bhagavānnāradaṃ paripṛṣṭavān
27.37
nārada uvāca || || tapasā mahatā rudraḥ pārvatyā paritoṣitaḥ
svayamevāgatastatra yatrāste girijā satī
27.38
dāso'hamavadcchaṃbhuḥ pārvatyā paritoṣitaḥ || pārvatīṃ ca samabhyarthya varayasva ca bhāmini
27.39
tvaritenāvadcchaṃbhustvāmāhvayati saṃprati || tasya tadvacanaṃ śrutvā devadevo janārdanaḥ || nāradena samāyuktaḥ pārṣadaiḥ parivāritaḥ
27.40
suparṇamāruhya
tadā mahātmā yogīśvarāṇāṃ prabhuracyuto mahān || yayau tadā''kāśapathā hariḥ svayaṃ sanārado devavaraiḥ sametaḥ
27.41
taṃ dṛṣṭvā tvaritaṃ devo yogidhye
yāṃghripaṃkajaḥ || abhyutthāya mudā yuktaḥ pariṣvajya ca śārṅgiṇam
27.42
tadā hariharau devāvaikapadyena tiṣṭhataḥ || ūcatuḥ sma tadānyonyaṃ kṣemaṃ kuśa
lameva ca
27.43
īśvara uvāca || || girijātapasā viṣṇo jito'haṃ nātra saṃśayaḥ || pāṇigrahārthamevādya gaṃtukāmo himālayam
27.44
yathārthena ca bho viṣṇo kathayāmi tavāgrataḥ || yadā dakṣeṇa bho viṣṇo pradattā ca purā satī
27.45
na ca saṃkalpavidhinā mayā pāṇigrahaḥ kṛtaḥ
adhunaiva mayā kāryaṃ karmavistāraṇaṃ bahu
27.46
yatkāryaṃ tanna jānāmi sarvaṃ pāṇigrahocitam || śaṃbhostadvacanaṃ śrutvā prahasya madhusūdanaḥ
27.47
yāvadvaktuṃ samārebhe tāvadbrahmā samāgataḥ || iṃdreṇa saha sarvaiśca lokapālaistvarānvitaḥ
27.48
tathaiva devāsurayakṣadānavā nāgāḥ pataṃgāpsaraso maharṣayaḥ
sametya sarve parivakrumīśamūcustadānīṃ śirasā praṇamya
27.49
gacchagaccha mahādeva asmābhiḥ sahitaḥ prabho || tato viṣṇuruvācedaṃ prastāvasadṛśaṃ
vacaḥ
27.50
gṛhyoktavidhinā śaṃbho karma kartumihārhasi
27.51
nāṃdīmukhaṃ maṇḍapasthāpanaṃ ca tathā caitatkuru dharmeṇa yuktam || mahānadīsaṃgamaṃ varjayitvā kurvaṃti kecidvedamanīṣiṇaśca
27.52
maṇḍapasthāpanaṃ caiva kriyatāṃ hyadhunā vibho || tathokto viṣṇunā śaṃsuścakārātmahitāya vai
27.53
brahmādibhiḥ kṛtaṃ tena sarvamabhyudayocitam || grahāṇāṃ pūjanaṃ cakre kaśyapo brahmaṇā yutaḥ
27.54
tathātriśca vaśiṣṭhaśca gautamotha gururbhṛguḥ || kaṇvo bṛhaspatiḥ śaktirjamadagniḥ parāśaraḥ
27.55
mārkaṃḍeyaḥ śilāvākaḥ śūnyapālo'kṣataśramaḥ || agastyaśyavano gargaḥ śilādo'tha mahāmuniḥ
27.56
ete cānye ca bahavo hyāgatāḥ śivasannidhau || brahmaṇā noditāstatra cakruste vidhivatkriyām
27.57
vedoktavidhinā sarve vedavedāṃgapāragāḥ
cakrū rakṣāṃ maheśasya kṛtakautukamaṃgalām
27.58
ṛgyajuḥsāmasahitaiḥ sūktairnānāvidhaistathā || maṃgalāni ca bhūrīṇi ṛṣayastattvavedinaḥ
27.59
abhyaṃjanādikaṃ sarvaṃ cakrustasya parātmanaḥ || syātaḥ kapardastasyaiva śivasya paramātmanaḥ
27.60
anekairmauktikairyuktā muṇḍamālā'bhavattadā
ye sarpā vyaṃgabhūtāśca te sarve tatkṣaṇādiva || babhūvurmaṇḍanānyeva jātarūpamayāni ca
27.61
sarvabhūṣaṇasaṃpanno devadevo maheśvaraḥ || yayau
devaiḥ parivṛtaḥ śailarājapuraṃ prati
27.62
caṃḍikā varabhaginī tadā jātā bhayāvahā || pretāsanā gatā caṇḍī sarpābharaṇabhūṣitā
27.63
haimaṃ kalaśamādāya pūrṇaṃ mūrdhnā mahāprabhā || parivārairmahācaṃḍī dīptāsyā hyugralocanā
27.64
tatra bhūtānyanekāni virūpāṇi
sahasraśaḥ || taiḥ sametāgrataścaṃḍī jagāma vikṛtānanā
27.65
tasyāḥ sarve pṛṣṭhataśca gaṇāḥ paramadāruṇāḥ || koṭacekādaśasaṃkhyākā raudrā rudrapriyāśca ye
27.66
tadā ḍamarunirghoṣaipyāntamārsīnjagattrayam || bherībhāṃkāraśabdena śaṃkhānāṃ ninadena ca
27.67
tathā duṃdubhinirghoṣaiḥ śabdaḥ
kolāhalo'bhavat || gaṇānāṃ pṛṣṭhato bhūtvā sarve devāḥ samutsukāḥ || anvayuḥ sarvasiddhāśca lokapālaiḥ samanvitāḥ
27.68
madhye vrajanmaheṃdro'tha
airāvatamupāsthitaḥ || śubhreṇocchriyamāṇena chatreṇa parameṇa hi
27.69
cāmarairvījyamāno'sau surairbahubhirāvṛtaḥ || tadā tu vrajamānāsta ṛṣayo
bahavo hyamī
27.70
bharadvājādayo viprāḥ śivasyodvahanaṃ prati || śākinyo yātudhānāśca vetālā brahmarākṣasāḥ
27.71
bhūtapretapiśācāśca
tathānye pramathādayaḥ || pṛcchamānāstadā caṃḍīṃ pṛṣṭhato'nvagamaṃstadā
27.72
ka gatā sādhunā caṃḍī dhāvamānāstadā bhṛśam || prāptā gatā vrajaṃtīṃ
tāṃ praṇipatya mahāprabhām
27.73
atha procustadā sarve caṃḍīṃ bhairavasaṃyutām || vināsmābhiḥ kuto yāsi vada caṃḍi yathā tathā
27.74
prahasyo
vāca sā caṃḍī bhūtānāṃ tatra śṛṇvatām || śaṃbhorudvahanārthāya pretārūḍhā vrajāmyaham
27.75
haimaṃ kalaśamādāya śirasā bibhratī svayam || karavālīsva
rūpeṇa caṃḍī jātā tataḥ svayam
27.76
bhūtaiḥ parivṛtā sarvaiḥ sarveṣāmagrato'vrajat || gaṇāstāmanujagmuste gaṇānāṃ pṛṣṭhataḥ surāḥ
27.77
iṃdrādayo
lokapālā ṛṣayaste'grapṛṣṭhataḥ || ṛṣīṇāṃ pṛṣṭhato bhūtvā pārṣadāśca mahāprabhāḥ
27.78
viṣṇoramitabhāvajñā mukuṃdāśca manoramāḥ || sarve payodasaṃkāśāḥ
sakṣiṇo vanamālinaḥ || śrīvatsāṃkadharāḥ sarve pītavāsonvitāśca te
27.79
caturbhujāḥ kuṃḍalinaḥ kirīṭakaṭakāṃgadaiḥ || hāranūpurasūtraiśca kaṭisūtrāṅkulīyakaiḥ || śobhitāḥ sarva evaite mahāpuruṣalakṣaṇāḥ
27.80
teṣāṃ madhye gato viṣṇuḥ śriyopetaḥ surārihā
27.81
babhau trilokīkṛtaviśvamaṃgalo mahābhāvairhadi kṛtya dhiṣṭhitaḥ || śivena sākaṃ paramārthadastadā hariḥ parātmā jagadekabaṃdhuḥ
27.82
sa tākṣryaputropari saṃsthito mahām̐llakṣmyā sameto bhuvanaika
bhartā || sa cāmarairvījyamāno munīṃdraiḥ sarvaiḥ sameto harirīśvaro mahān
27.83
tathā viriṃcirnijavāhanastho vedaiḥ sametaḥ saha pañciraṃgaiḥ
tathājasaiḥ setihāsaiḥ purāṇaiḥ sa saṃvṛto hemagarbho babhūva
27.84
vedhoharibhyāṃ ca tadā sureṃdraiḥ samāvṛtaścarṣibhiḥ saṃparītaḥ || vṛṣārūḍho vṛṣaketurdurāpo
yogīśvarairapi sarvairagamyaḥ
27.85
śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ vṛṣabhaṃ dharmavatsalam || sameto mātṛbhiścaiva gobhiśca kṛtalakṣaṇam
27.86
ebhissameto'suradānavaiḥ saha yayau maheśo vibudhairalaṃkṛtaḥ || himālayaṃ girivaryaṃ tadānīṃ pāṇigrahārthaṃ pramadottamāyāḥ
27.86.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe śrīśivasya vivāhavarṇanaṃnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit