Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 28

Vaiṣṇavakhaṇḍa 28

Language
Sanskrit

Contents

28.1

lomaśa uvāca || || tathaiva
sarvaṃ parayā mudānvitaścake girīṃdraḥ svasutārthameva || gargaṃ puraskṛtya mahānubhāvo maṃgalyabhūmiṃ parayā vibhūtyā

28.2

āhūya viśvakarmāṇaṃ kārayā
māsa sādṛśam || maṃḍapaṃ ca suvistīrṇaṃ vedikābhirmanoramam

28.3

ayutenaiva vistāraṃ yojanānāṃ dvijottamāḥ || maṃḍapaṃ ca guṇopetaṃ
nānāścaryasamanvitam

28.4

sthāvaraṃ jaṃgamaṃ caiva sahasrāṃ ca manoharam || jaṃgamaṃ ca jitaṃ tatra sthāvareṇa tathaiva ca

28.5

jaṃgamena
ca tatraiva jitaṃ sthāvarameva ca || payasā ca jitā tatra sthalabhūmirabhūttadā

28.6

jalaṃ kiṃ nu sthalaṃ tatra na vidustattvato janāḥ || kacitsiṃhāḥ
kaciddhaṃsāḥ sārasāśca mahāprabhāḥ

28.7

kacicchikhaṃḍinastatra kṛtrimāḥ sumanoharāḥ || tathā nāgāḥ kṛtrimāśca hayāścaiva tathā mṛgāḥ

28.8

ke
satyāḥ ke asatyāśca saṃskṛtā viśvakarmaṇā || tathaiva caivaṃ vidhinā dvārapā adbhutāḥ kṛtāḥ

28.9

puṃso dhanūṃṣi cotkṛṣya sthāvarā jaṃgamopamāḥ
tathāśvāḥ sādibhiścaiva gajāśca gajasādibhiḥ

28.10

cāmarairvījyamānāśca kecitpuṣpāṃkurānvitāḥ || kecicca puruṣāstatra virejuḥ khaḍgiṇastathā

28.11

kṛtrimāśca tathā bahvayaḥ patākāḥ kalpitāstathā || dvāri sthitā mahālakṣmīḥ kṣīrodadhisamudbhavā

28.12

gajāḥ svalaṃkṛtā hyāsa
nkṛtrimā hyakṛtopamāḥ || tathāśvāḥ sādibhiścaiva gajāśca gajasādibhiḥ

28.13

rathā rathiyutā hyāsankṛtrimā hyakṛtopamāḥ || sarveṣāṃ mohanārthāya
tathā ca saṃsadaḥ kṛtāḥ

28.14

mahādvāri sthito naṃdī kṛtastena hi maṃḍape || śuddhasphaṭikasaṃkāśo yathā naṃdī tathaiva saḥ

28.15

tasyopari
mahādivyaṃ puṣpakaṃ ratnabhūṣitam || rājitaṃ pahnavacchatraiścāmaraiśca suśobhitam

28.16

vāmapārśve gajau dvau ca śuddhakāśmīrasannibhau || caturdaṃtau
ṣaṣṭivarṣoṃ mahātmānau mahāprabhau

28.17

tathaiva dakṣiṇe pārśve dvāvaśvau daṃśitau kṛtau || ratnālaṃkārasaṃyuktām̐llokapālāṃstathaiva ca

28.18

ṣoḍaśa
prakṛtīstena yāthātathyena dhīmatā || sarve devā yathārthena kṛtā vai viśvakarmaṇā

28.19

tathaiva ṛṣayaḥ sarve bhṛgvādyāśca tapodhanāḥ || viṃśe ca
pārṣadaiḥ sākamindro hi paramārthataḥ

28.20

kṛtāḥ sarve mahātmāno yāthātathyena dhīmatā || evaṃbhūtaḥ kṛtastena maṃḍapo divyarūpavān

28.21

anekāścaryasaṃbhūto divyo divyavimohanaḥ || etasminnaṃtare tatra āgato nārado'yataḥ

28.22

brahmaṇā noditastatra himālayagṛhaṃ prati
nāradotha dadarśāgre ātmānaṃ vinayānvitam

28.23

śrāṃto hi nāradastena kṛtrimeṇa mahāyaśāḥ || avalokaparastatra caritaṃ viśvakarmaṇaḥ

28.24

praviṣṭo maṃḍapaṃ tasya himādre ratnacitritam || suvarṇakalaśairjuṣṭaṃ raṃbhādyairupaśobhitam

28.25

sahasrastambhasaṃyuktaṃ tato'driḥ
svagaṇairvṛtaḥ || tamṛṣiṃ pūjayāmāsa kiṃ kāryamiti pṛṣṭavān

28.26

nārada uvāca || || āgatāste mahātmāno devā indrapuro
gamāḥ || tathā maharṣayaḥ sarve gaṇaiśca parivāritāḥ || mahādevo vṛṣārūḍho hyāgatodvahanaṃ prati

28.27

tatastadvacanaṃ śrutvā himavāngi
risattamaḥ || uvāca nāradaṃ vākyaṃ praśastamadhuraṃ mahat

28.28

pūjayitvā yathānyāyaṃ gaccha tvaṃ śaṃkaraṃ prati

28.29

tatastadvacanaṃ śrutvā
munirhimavato gireḥ || tathaiva matvā vacanaṃ śailarājānamabravīt || menākena ca sahyena meruṇā giriṇā saha

28.30

ebhiḥ sameto hyadhunā
mahāmate yatasva śīghraṃ śivamatra cānaya || devaiḥ sametaṃ ca maharṣivaryaiḥ surāsurairarcitapādapaṃkajam

28.31

tatheti matvā sa jagāma tūrṇaṃ sahe
va taiḥ parvatarājabhiśca || tvarāgataścaikapadena śaṃsuṃ prāptoharṣīṇāṃ pravaro mahātmā

28.32

tāvaddṛṣṭo mahādevo devaiśca parivāritaḥ || tadā brahmā ca
viṣṇuśca rudraścaiva suraiḥ saha

28.33

papracchurnāradaṃ sarve ye'nye rudracarā bhṛśam || kathyatāṃ pṛcchamānānāmasmākaṃ kathyate na hi

28.34

ekaikasyā
tmajāḥ svāḥ svāḥ sahyamainākameravaḥ || kanyāṃ dāsyanti vā śaṃbhoḥ kiṃ tvidānīṃ pravartate

28.35

tato'vocanmahātejā nāradarṣisattamaḥ
brahmāṇaṃ purataḥ kṛtvā viṣṇuṃ prati sahetukam

28.36

ekāṃtamāśritya tadā surendraṃ sa nārado vākyamidaṃ babhāṣe || tvaṣṭrā kṛtaṃ vai bhavanaṃ mahattaraṃ yenaiva
sarve ca vimohitā vayam

28.37

purā kṛtaṃ tasya mahātmanastvayā kiṃ vismṛtaṃ tatsakalaṃ śacīpate || tasmādasau tvāṃ vijigīṣukāmo gṛhe vasaṃstasya
girermahātmanaḥ

28.38

aho vimohitastena pratirūpeṇa bhāsvatā || tathā viṣṇuḥ kṛtastena śaṃkhacakragadādibhṛt

28.39

brahmā caiva tathābhūtas
caiva kṛtavānasau

28.40

māyāmayo vṛṣabhastena veṣātkṛto hi nāgośvatarastathaiva || tathā cānyānyapyanenāmarendra sarvāṇyevocchikhitānyatra viddhi

28.41

tacchrutvā vacanaṃ tasya deveṃdro vākyamabravīt

28.42

viṣṇuṃ prati tadā śīghraṃ dṛṣṭvā yāmi vasātra bhoḥ || putraśokena tatto'sau vyājenānyena
vā'karot

28.43

tasya tadvacanaṃ śrutvā devadevo janārdanaḥ || uvāca prahasanvākyaṃ śakramāntabhayaṃ tadā

28.44

nivātakavacaiḥ pūrvaṃ mohito'si śacīpate || vidyāmṛtā tatra mayā samānītopasattaye

28.45

mahāvidyābalenaiva praviśya maṇḍape'dhunā || parvato himavāneṣa tathānye parvatottamāḥ

28.46

vipakṣā hi kṛtāḥ sarve mama vākyācca vāsava || hetuṃ smṛtvātha vai tvaṣṭā māyayā hyakarodidam

28.47

jayamicchaṃti vai mūḍhā na ca bhetavyamaṇvapi

28.48

evaṃ vivadamānāṃstāndevāñchakrapurogamān || sāṃtvayāmāsa vai viṣṇurnāradaṃ te tato'bruvan

28.49

dadāti vā na dadāti kanyāṃ girīndraḥ
svāṃ vai kathyatāṃ śīghrameva || kiṃ tena dṛṣṭaṃ kiṃ kṛtaṃ cādya śaṃsa tatsarvaṃ bho nārada te namo'stu

28.50

tacchrutvā prahasañchuruvāca vacanaṃ tadā || kanyāṃ
dāsyati cenmahyaṃ parvato hi himālayaḥ || māyayā mama kiṃ kāryaṃ vada viṣṇo yathātatham

28.51

kenāpyupāyena phalaṃ hi sādhyamityucyate paṃḍitai
rnyāyavidbhiḥ || tasmātsarvairgamyatāṃ śīghrameva kāryārthibhiścendrapurogamaiśca

28.52

tadā śivo'pi viśvātmā paṃcabāṇena mohitaḥ|| mahābhūtena bhūteśastva
nyeṣāṃ caiva kā kathā

28.53

evaṃ ca vidyamāne'sau śaṃbhuḥ paramaśobhanaḥ || kṛto hyanaṃgena vaśe yathānyaḥ prākṛto janaḥ

28.54

madano hi balī loke
yena sarvamidaṃ jagat || jitamasti nijaprauḍhacā sadevarṣisamanvitam

28.55

sarveṣāmeva bhūtānāṃ devānāṃ ca viśeṣataḥ || rājā hyanaṃgo balavānyasya
cājñā balīyasī

28.56

pārvatīstrīsvarūpeṇa ajeyo bhuvanatraye || tāṃ dṛṣṭvā hi striyaṃ sarve ṛṣayo'pi vicakṣaṇāḥ

28.57

devā manuṣyā gandharvāḥ
piśācoragarākṣasāḥ || ājñānullaṃghinaḥ sarve madanasya mahātmanaḥ

28.58

tapobalena mahatā tathā dānabalena ca || vettuṃ na śakyo madano vina
yena vinā dvijāḥ

28.59

tasmādanaṃgasya mahākrogho hi balavattaraḥ || īśvaraṃ madanenaivaṃ mohitaṃ vīkṣya mādhavaḥ

28.60

uvāca vākyaṃ vākyajño
mā ciṃtāṃ kuru vai prabho || yaduktaṃ nāradenaiva maṃḍapaṃ prati sarvaśaḥ

28.61

tvaṣṭrā kṛtaṃ vicitraṃ ca tatsarvaṃ madanātprabhoḥ || tadānīṃ śaṃkaro vākyamuvāca
madhusūdanam

28.62

avidyayā vṛtaṃ tena kṛtaṃ tvaṣṭrā hi maṇḍapam || kiṃ tu vakṣyāmahe viṣṇo maṇḍapaḥ kevalena hi

28.63

vivāho hi mahābhāga
avidyāmūla eva ca || tasmātsarve vayaṃ yāma uddhāhāthaṃ ca saṃprati

28.64

nāradaṃ ca puraskṛtya sarve devāḥ savāsavāḥ || himādrisahitā jagmurmaṃ
ndiraṃ paramādbhutam || anekāścaryasaṃyuktaṃ vicitraṃ viśvakarmaṇā

28.65

kṛtaṃ ca tenādya pavitramuttamaṃ taṃ yajñavāṭaṃ bahubhiḥ puraskṛtam || vicitracitraṃ
manaso haraṃ ca taṃ yajñavāṭaṃ sa cakāra buddhimān

28.66

pravekṣyamāṇāste sarve surendrā ṛṣibhiḥ saha || dṛṣṭvā himādriṇā tatra abhyutthānagato'bhavat

28.67

tathaiva teṣāṃ ca manoharāṇi harmyāṇi tena pratikalpitāni || gandharvayakṣāḥ pramathāśca siddhā devāśca nāgāpsarasāṃ gaṇāśca || vasanti yatraiva
sukhena tebhyaḥ sa tatratatropavanaṃ cakāra

28.68

teṣāmarthe mahārhāṇi dhārājiragṛhāṇi ca || atyadbhutāni śobhaṃte kṛtānyeva mahātmanā

28.69

nivā
sārthe kalpitāni sāvakāśāni tatra vai || devānāṃ caiva sarveṣāmṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām

28.70

evaṃ vistārayāmāsa viśvakarmā bahūnyapi || mandi
rāṇi yathāyogyaṃ yatra tatraiva tiṣṭhatām

28.71

bhairavāḥ kṣetrapālāśca ye'nye ca kṣetravāsinaḥ || śmaśānavāsinaścānye ye'nye nyagrodhavāsinaḥ

28.72

aśvatthasevinaścānye khecarāśca tathā pare || yeye yatropaviṣṭāśca tatratatraiva tena vai

28.73

kṛtāni ca manojñāni bhavanāni mahāṃti
vai || teṣāmevānukūlāni bhūtānāṃ viśvakarmaṇā

28.74

tatraiva te sarvagaṇaiḥ sametā nivāsitāstena himādriṇā svayam || seṃdrāḥ surā yakṣapiśācara
kṣasāṃ gandharvavidyāpsarasāṃ samūhāḥ

28.74.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe pārva tīpariṇayane himādriṇā devānāṃ nivāsasthānakaraṇavarṇanaṃnāma caturviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)