Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 29

Vaiṣṇavakhaṇḍa 29

Language
Sanskrit

Contents

29.1

lomaśa uvāca || || tatropaviviśuḥ sarve
satkṛtāśca himādriṇā || te devāḥ saparīvārāḥ saharṣāśca savāhanāḥ

29.2

tatraiva ca mahāmātraṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā || dīptyā paramayā yuktaṃ nivāsārthaṃ
svayambhuvaḥ

29.3

tathaiva viṣṇostvaparaṃ bhavanaṃ svayameva hi || bhāsvaraṃ suvicitraṃ ca kṛtaṃ tvaṣṭrā manoramam || vaṇḍīgṛhaṃ manojñaṃ ca tathaiva kṛtavānsva
yam

29.4

tathaiva śvetaṃ paramaṃ manojñaṃ mahāprabhaṃ devavaraiḥ supūjitam || kailāsalakṣmīprabhayā mahatyā suśobhitaṃ tadvanaṃ cakāra

29.5

tatraiva śaṃsuḥ
parayā vibhūtyā sa sthāpitastena himādriṇā vai

29.6

etasminnaṃtare menā samāyātā sakhīgaṇaiḥ || nīrājanārthaṃ śaṃsuṃ ca ṛṣibhiḥ parivāritā

29.7

tadā vāditranirghoṣairnāditaṃ bhuvanatrayam || nīrājanaṃ kṛtaṃ tasya senayā ca tapasvinaḥ

29.8

avalokya parā sādhvī menā'jānāddharaṃ
tadā || girijoktamanusmṛtya menā vismayamāgatā

29.9

yadve puroktaṃ ca tayā pārvatyā mama sannidhau || tato'dhikaṃ prapaśyāmi sauṃdaryaṃ parameṣṭhinaḥ
maheśasya mayā dṛṣṭamanirvācyaṃ ca saṃprati

29.10

evaṃ vismayamāpannā viprapatnībhirāvṛtā || ahatāṃbarayugmena śobhitā varavarṇinī

29.11

kaṃcukī paramā divyā nānāratnaiśca śobhitā || aṃgīkṛtā tadā devyā rarāja parayā śriyā

29.12

bibhratī ca tadā hāraṃ divyaratnavibhūṣitam
valayāni mahārhāṇi śuddhacāmīkarāṇi ca

29.13

tatropaviṣṭā subhagā dhyāyaṃtī parameśvaram || sakhībhiḥ sevyamānāḥ sā viprapatnībhireva ca

29.14

etasminnaṃtare tatra gargo vākyamabhāṣata || pāṇigrahārthaṃ śaṃsuṃ ca ānayadhvaṃ svamaṃdiram || tvaritenaiva velāyāmasyāmeva vicakṣaṇāḥ

29.15

tacchrutvā vacanaṃ tasya gargasya ca mahātmanaḥ || abhyutthānaparāḥ sarve parvatāḥ sakalatrakāḥ

29.16

mahāvibhūtyā saṃyuktāḥ sarve
maṃgalapāṇayaḥ || sālaṃkṛtāstadā teṣāṃ patnyolaṃkāramaṃḍitāḥ

29.17

upāyanānyanekāni jagṛhuḥ snigdhalocanāḥ || tadā vāditraghoṣeṇa brahmaghoṣeṇa
bhūyasā

29.18

ājagmuḥ sakalatrāste yatra devo maheśvaraḥ || pramathairāvṛtastatra caṃḍā caivābhisevitaḥ

29.19

tathā maharṣibhistatra tathā devagaṇaiḥ
saha || ebhiḥ parivṛtaḥ śrīmāñchaṃkaro lokaśaṃkaraḥ

29.20

śrutvā vāditranirghoṣaṃ sarve śaṃkarasevakāḥ || utthitā aikapadyena devairṛṣibhirā
vṛtāḥ

29.21

tathodyato yoginīcakrayukto gaṇo gaṇānāṃ patirekavarcasām || śivaḥ puraskṛtya tadānubhāvāstathaiva sarve gaṇanāyakāśca

29.22

tadyoginī
cakramatipracaṃḍaṃ ṭaṃkārabherīravanisvanena || caṃḍī puraskṛtya bhayānakāṃ tadā mahāvibhūtyā samalaṃkṛtāṃ tadā

29.23

kaṃṭhe karkoṭakaṃ nāgaṃ hārabhūtaṃ ca
kāra sā || padakaṃ vṛścikānāṃ ca daṃdaśūkāṃśca bibhratī

29.24

karṇāvataṃsānsā dadhe pāṇipādamayāṃstathā || raṇe hatānāṃ vīrāṇāṃ śirāṃsyurasi
cāparān

29.25

dvīpicarmaparīdhānā yoginīcakrasaṃyutā || kṣetrapālāvṛtā tadvadbhairavaiḥ parivāritā

29.26

tathā pretaiśca bhūtaiśca kapardaiḥ parivāritā
vīrabhadrādyaścaiva gaṇāḥ paramadāruṇāḥ || ye dakṣayajñanāśārthe śivenājñāpitāstadā

29.27

tathā kālī bhairavī ca māyā caiva bhayāvahā || tripurā ca
jayā caiva tathā kṣemakarī śubhā

29.28

anyāścaiva tathā sarvāḥ puraskṛtya sadāśivam || gaṃtukāmāśśoyatarā bhūtaiḥ pretaiḥ samāvṛtāḥ

29.29

etāḥ sarvā
vilokyātha śivabhakto janārdanaḥ || maharṣīṃśca puraskṛtya hyamarāṃśca tathaiva ca || anasūyāṃ puraskṛtya tathaiva ca hyaruṃdhatīm

29.30

viṣṇuruvāca
caṇḍīṃ kuru samīpasthāṃ lokapālanatāṃ prabho

29.31

taduktaṃ viṣṇunā vākyaṃ niśamya jagadīśvaraḥ || uvāca prahasanneva caṃḍīṃ prati sadāśivaḥ

29.32

atraiva sthīyatāṃ caṃḍi yāvadudrahanaṃ bhavet || mama bhāvānvijānāsi kāryākārye suśobhane

29.33

evamākarṇya vacanaṃ śaṃbhoramitatejasaḥ || uvāca kupitā
caṃḍī viṣṇumuddiśya sādaram

29.34

tathānye pramathāḥ sarve viṣṇusūcuḥ prakopitāḥ || yatrayatra śivo bhāti tatratatra vayaṃ prabho

29.35

tvayā nivāritāḥ
kasmādvayamabhyudaye pare || teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā keśavo vākyamabravīt

29.36

caṇḍīmuddiśya pramathānanyāṃścaiva tathāvidhān || yūyaṃ caiva mayā proktā mā
kopaṃ kartumarhatha

29.37

evamuktāstadā tena caṃḍīmukhyā gaṇāstadā || ekāṃtamāśritāḥ sarve viṣṇuvākyājvaladvadaḥ

29.38

tāvatsarve samāyātāḥ parvataṃ
drasya maṃtriṇaḥ || sakalatrāḥ saṃbhrameṇa maheśaṃ prati satvaram

29.39

paṃcavādyapraghoṣeṇa brahmaghoṣeṇa bhūyasā || yoṣidbhiḥ saṃvṛtāstatra gītaśabdena bhūyasā

29.40

evaṃ prātā yatra śaṃbhuḥ sakalaiḥ parivāritaḥ || āgatya kalaśaiḥ sākaṃ hyāpito hi sadāśivaḥ || strībhirmaṃgalagītena sarvābharaṇabhūṣitaḥ

29.41

ṛṣayo devagaṃdharvāstathānye parvatottamāḥ || śaṃbhvagyagāstadā jagmuḥ striyaścaiva supūjitāḥ || babhau chatreṇa mahatā ghriyamāṇena mūrddhani

29.42

cāmarai
vījyamāno'sau mukuṭena virājitaḥ || brahmā viṣṇustathā caṃdro lokapālāstathaiva ca

29.43

anyagā hyapi śobhaṃtaḥ śriyā paramayā yutāḥ || tathā
śaṃkhāśca bheryaśca paṭahānakagomukhāḥ

29.44

tathaiva gāyakāḥ sarve jagmuḥ paramaṃgalam || punaḥpunaravādyaṃta vāditrāṇi mahotsave

29.45

aruṃdhatī
mahābhāgā anasūyā tathaiva ca || sāvitrī ca tathā lakṣmīrmātṛbhiḥ parivāritāḥ

29.46

ebhiḥ sameto jagadekabaṃdhurbabhau tadānīṃ parameṇa varcasā
sacaṃdrasūryānilavāyunā vṛtaḥ salokapālapravarairmaharṣibhiḥ

29.47

sa vījyamānaḥ pavanenasākṣācchatraṃ ca tasmai śaśinā hyadhiṣṭhitam || sūryaḥ purastāda
bhavatprakāśakaḥśriyānvito viṣṇurabhūcca sannidhau

29.48

puṣpairvavarṣurdhvakīryamāṇā devāstadānīṃ munibhiḥ sametāḥ || yayau gṛhaṃ kāṃcanakuṭṭimaṃ mahanmahāvi
bhūtyāpariśobhitaṃ tadā || viveśa śaṃbhuḥ parayā saparyayā saṃpūjyamāno naradevadānavaiḥ

29.49

evaṃ samāgataḥ śaṃbhuḥ praviṣṭo yajñamaṇḍapam || saṃstūyamāno
vibudhaiḥ stutibhiḥ parameśvaraḥ

29.50

gajāduttārayāmāsa maheśaṃ parvatottamaḥ || upaviśya tataḥ pīṭhe kṛtvā nīrājanaṃ mahat

29.51

menayā sakhibhiḥ
sākaṃ tathaiva ca purodhasā || madhuparkādikaṃ sarvaṃ yatkṛtaṃ caiva tatra vai

29.52

brahmaṇā noditaḥ sadyaḥ purodhāḥ kṛtavānprabhuḥ || maṃgalaṃ śubhakalyāṇaṃ
prastāvasadṛśaṃ bahu

29.53

aṃtarvedyāṃ saṃpraveśya yatra sā pārvatī sthitā || vedikopari tanvaṃgī sarvābharaṇabhūṣitā

29.54

tatrānīto haraḥ sākṣād
ṣṇunā brahmaṇā saha || lagnaṃ nirīkṣamāṇāste vācaspatipurogamāḥ

29.55

gargo muniścopaviṣṭastatraiva vaṭikālaye || yāvatpūrṇā ghaṭī jātā tāvatpraṇava
bhāṣaṇam

29.56

oṃpuṇyeti praṇigadangargo vadhvaṃjaliṃ dadhe || pārvatyakṣatapūrṇaṃ ca śivopari vavarṣa vai

29.57

tathā saṃpūjito rudro dadhyakṣatakuśā
dibhiḥ || mudā paramayā yuktā pārvatī rucirānanāḥ

29.58

vilokayaṃtī śaṃbhuṃ taṃ yadarthe paramaṃ tapaḥ || kṛtaṃ purā mahādevyā pareṣāṃ paramaṃ mahat

29.59

tapasā tena saṃprāpto jagajjīvanajīvanaḥ || nāradena tataḥ prokto mahādevo vṛṣadhvajaḥ

29.60

tathā gaṃgādibhiścānyairmunibhiḥ sanakādibhiḥ || prati
pūjāṃ kuru kṣipraṃ pārvatyāśca trilocana || tadā śivena sā tanvī pūjitādhryākṣatādibhiḥ

29.61

evaṃ parasparaṃ tau ca pārvatīparameśvarau || arcyamānau
tadānīṃ ca śuśubhāte jaganmayau

29.62

trailokyalakṣmyā saṃvītau nirīkṣaṃtau parasparam || tadā nīrājitau lakṣmyā sāvitryā ca viśeṣataḥ
aruṃdhatyā tadā tau ca daṃpatī parameśvarau

29.63

anasūyā tathā śaṃbhuṃ pārvatīṃ ca yaśasvinīm || dṛṣṭvā nīrājayāmāsa prītyutkalitalocanā

29.64

tathaiva sarvā dvijayoṣitaśca nīrājayāmāsuraho punaḥpunaḥ || satīṃ ca śaṃbhuṃ ca vilokayaṃtyastathaiva sarvā muditā hasaṃtyaḥ

29.65

lomaśa
uvāca || || etasminnaṃtare tatra gargācāryapraṇoditaḥ || himavānmenayā sārdhaṃ kanyāṃ dātuṃ pracakrame

29.66

haimaṃ kalaśamādāya menā cārdhā
gamāśritā || himādreśca mahābhāgā sarvābharaṇabhūṣitāḥ

29.67

tadā himādriṇā prokto viśvanātho varapradaḥ || brahmaṇā saha saṃgatya viṣṇunā ca
tathaiva ca

29.68

sārdhaṃ purodhasā caiva gargeṇa sumahātmanā || kanyādānaṃ karomyadya devadevasya śūlinaḥ

29.69

prayogo bhaṇyatāṃ brahmannasminsamaye
āgate || tatheti matvā te sarve kālajñā dvijasattamāḥ

29.70

kathyatāṃ tāta gotraṃ svaṃ kulaṃ caiva viśeṣataḥ || kathayasva mahābhāga ityākarṇya
vacastathā || sumukho vimukhaḥ sadyo hyaśocyaḥ śocyatāṃ gataḥ

29.71

evaṃvidhaḥ suravarairṛṣibhistadānīṃ gaṃdharvayakṣamunisiddhagaṇaistathaiva || hṛṣṭo niruttara
mukho bhagavānmaheśo hāsyaṃ cakāra subhṛśaṃ tvatha nāradaśca

29.72

vīṇāṃ prakaṭyāmāsa brahmaputro'tha nāradaḥ || tadānīṃ vārito dhīmānvīṇāṃ mā vādaya
prabho

29.73

ityuktaḥ parvatenaiva nārado vākyamabravīt || tvayā pṛṣṭo bhavaḥ sākṣātsvagotrakathanaṃ prati

29.74

asya gotraṃ kulaṃ caiva nāda eva
paraṃ gire || nāde pratiṣṭhitaḥ śaṃbhurnādo hyasminpratiṣṭhitaḥ

29.75

tasmānnādamayaḥ śaṃbhurnādācca pratilabhyate || tasmādvīṇā mayā cādya vāditā hi
paraṃtapa

29.76

asya gotraṃ kulaṃ nāma na jānaṃti hi parvata || brahmādayo hi vibudhā anyeṣāṃ caiva kā kathā

29.77

tvaṃ hi mūḍhatvamāpanno na
jānāsi hi kiṃcana || vācyāvācyaṃ maheśasya viṣayā hi bahirmukhāḥ

29.78

yeye āgamikāścādde naṣṭāste nātra saṃśayaḥ || arūpoyaṃ virūpākṣo
hyakulīno'yamucyate

29.79

agotro'yaṃ giriśreṣṭha jāmātā te na saṃśayaḥ || na kartavyo vimarśo'tra bhavatā vibudhena hi

29.80

na jānaṃti
haraṃ sarve kiṃ bahūktyā mama prabho || yasyājñānānmahābhāga mohitā ṛṣayo hyamī

29.81

brahmāpi taṃ na jānāti mastakaṃ parameṣṭhinaḥ
viṣṇurgato hi pātālaṃ na dṛṣṭo hi tathaiva ca

29.82

tena liṃgena mahatā hyagādhena jagattrayam || vyāptamastīti tadviddhi kimanena prayojanam

29.83

anayārādhitaṃ nūnaṃ tava putryā himālaya || tattvato hi na jānāsi kathaṃ caiva mahāgire

29.84

ābhyāmutpādyate viśvamābhyāṃ caiva pratiṣṭhitam
etacchrutvā vacastasya nāradasya mahātmanaḥ

29.85

himādripramukhāḥ sarve tathā ceṃdrapurogamāḥ || sādhusādhviti te sarve ūcurvismitamānasāḥ

29.86

īśvarasya tu gāṃbhīryaṃ jñātvā sarve vicakṣaṇāḥ || vismayena samāśliṣṭā ūcuḥ sarve parasparam

29.87

ṛṣaya ūcuḥ || || yasyājñayā jagadidaṃ
ca viśālameva jātaṃ parātparamidaṃ nijabodharūpam || sarvaṃ svataṃtraparameśvarabhāvagamyaṃ so'sau trilokanijarūpayuto mahātmā

29.87.p1

iti śrīskande mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śivaśāstre śivapārvatīvivāhavarṇanaṃnāma paṃcaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)