Vaishnavakhanda 39
Vaiṣṇavakhaṇḍa 39
- Language
- Sanskrit
Contents
- 39.64 — 1 part
39.1
lomaśa uvāca || || vanaṃ gate mahādeve girijā virahāturā || sukhaṃ na lebhe tanvaṃgī hyaryeṣvāyataneṣu vā
39.2
ciṃtayaṃtī śivaṃ
tanvī sarvabhāvena śobhanā || ciṃtamānāṃ śivāṃ jñātvā hyuvāca vijayā sakhī
39.3
vijayovāca || || tapasā mahatā caiva śivaṃ
prāptāsi śobhane || mṛṣā dyūtaṃ kṛtaṃ tena śaṃkareṇa tapasvinā
39.4
dyūte hi bahavo doṣā na śrutāḥ kiṃ tvayā'naghe || kṣamā
paya śivaṃ tanvi tvareṇaiva vicakṣaṇe
39.5
asmābhiḥ sahitā devi gacchagaccha varānane
39.6
yāvacchaṃbhudūrato nābhigacchettāvadvatvā śaṃkaraṃ kṣāmayasva || no cettanvi kṣāmayethāḥ śivaṃ tvaṃ duḥkhaṃ paścātte bhaviṣyatyavaśyam
39.7
niśamya vākyaṃ vijayāprayuktaṃ grahyamānā samadhīracetāḥ || uvāca vākyaṃ vijayāṃ sakhīṃ ca āścaryabhūtaṃ paramārthayuktam
39.8
mayā jito'sau nirapatrapaśca purā vṛto vai parayā vibhūtyā || kiṃcicca kṛtyaṃ mama nāsti sadyo mayā vināsau ca virūpa āsthitaḥ
39.9
rūpīkṛto mayā devo maheśo nānyathā vada || mayā tena viyogaśca saṃyogo naiva jāyate
39.10
sākāro hi nirākāro maheśo hi mayā kṛtaḥ
39.11
kṛtaṃ mayā viśvamidaṃ samagraṃ carācaraṃ devavaraiḥ sametam || krīḍārthamasyodvavṛttihetubhiścikrīḍitaṃ me vijaye prapaśya
39.12
evamuktvā tadā devī girijā sarvamaṃgalā || śabarīrūpamāsthāya gaṃtukāmā maheśvaram
39.13
śyāmā tanvī śikharadaśanā biṃbabiṃbādharoṣṭhī suthīvāchyā kucabharanatā varddhita snigdhakeśī || madhye kṣāmā pṛthukaṭitaṭā hemaraṃbhorugaurī patnīyuktā varavalayinī barhibarhāvataṃsā
39.14
pāṇau mṛṇālasadṛśaṃ dadhatī ca cāpaṃ pṛṣṭhe lasatkṛtaketakibāṇakośam || sā taṃ nirīśamalokayati sma tatra saṃsevitā suvadanā bahubhiḥ sakhībhiḥ
39.15
śṛṃgīnādena mahatā nādayaṃtī jagatrayam || girijā manmathaṃ sadyo jīvayaṃtī punaḥpunaḥ
39.16
sakāmanā rājahaṃsā babhūvustatkṣaṇādapi || dvirephā barhiṇaścaiva sarve te hṛcchayānvitāḥ
39.17
ekākī saṃsthito yatra samādhistho maheśvaraḥ || dṛṣṭastatastayā devyā bhṛṃgīnādena mohitaḥ
39.18
prabuddho hi mahādevo nirīkṣya śabarīṃ tadā || samādherutthitaḥ sadyo maheśo madanānvitaḥ
39.19
yāvatkare gṛhyamāṇo girijāṃ sa samīpagaḥ || tāvattasya puraḥ sadyastirodhānaṃ gatā satī
39.20
tadvajñā tatkṣaṇādeva devo bhrāṃtivināśanaḥ || bhramamāṇastadā śaṃbhurnāpaśyadasitekṣaṇām
39.21
viraheṇa samāyukto hṛccha yena samanvitaḥ || madanāristadā śaṃbhurjñānarūpo niraṃtaram
39.22
nirmoho mohamāpanno dadarśa girijāṃ punaḥ || uvāca vākyaṃ śabarīṃ prastāva saddaśaṃ mahat
39.23
śiva uvāca || vākyaṃ me śṛṇu tanvaṃgi śrutvā tatkartumarhasi || kāsi kasyāsi tanvaṃgi kimarthamaṭanaṃ vane || tatkathyatāṃ mahābhāge yāthātathyaṃ sumadhyame
39.24
śivovāca || patimanveṣayiṣyāmi sarvajñaṃ sakalārthadam || svataṃtraṃ nirvikāraṃ ca jagatāmīśvaraṃ varam
39.25
ityuktaḥ pratyuvācedaṃ girijāṃ vṛṣabhadhvajaḥ || ahaṃ tavocito bhadre patirnānyo hi bhāmini
39.26
vismṛśyatāṃ
varārohe tattvato hi varānane || vaco niśamya rudrasya smitapūrvamabhāṣata
39.27
mayārthito mahābhāga patitvaṃ nānyathā vad || kiṃ tu vakṣyāmi
bhadraṃ te nirguṇo'si paraṃtapaḥ
39.28
yayā purā vṛto'si tvaṃ tapasā ca pareṇa hi || parityaktā tvayāraṇye kṣaṇamātreṇa bhāminī
39.29
durārā
dhyo'si satataṃ sarveṣāṃ prāṇināmapi || tasmānna vācyaṃ hi punaryaduktaṃ te mayāgrataḥ
39.30
śabaryā vacanaṃ śrutvā pratyuvāca vṛṣadhvajaḥ || maivaṃ
vada viśālākṣi na tyaktā sā tapasvinī || yadi tyaktā mayā tanvi kiṃ vaktumiha pāryate
39.31
evaṃ jñātvā viśālākṣi kṛpaṇaṃ kṛpaṇapriyam
tasmāttvayā hi kartavyaṃ vacanaṃ me sumadhyame
39.32
evamabhyarthitā tena bahudhā śūlapāṇinā || prahasya girijā prāha upahāsaparaṃ vacaḥ
39.33
tapodhano'si yogīśa virakto'si niraṃjanaḥ || ātmārāmo hi nirdvaṃdvo madano yena ghātitaḥ
39.34
sa tvaṃ sākṣādvirūpākṣo mayā dṛṣṭo'si cādya
ve || aśakyohi mayā prāptuṃ sarveṣāṃ duratikramaḥ || tasmāttvayā na vaktavyaṃ yaduktaṃ ca purā mama
39.35
tasyāstadvacanaṃ śrutvā provāca madanāṃtakaḥ || mama bhāryā bhava tvaṃ hi nānyathā kartumarhasi
39.36
ityuktvā tāṃ kare'gṛhṇācchabarīṃ madanāturaḥ || uvāca taṃ smayaṃtī sā muṃcasuṃ ceti sādaram
39.37
nocitaṃ bhagavankartuṃ tāpasena balādidam || yācayasva piturme tvaṃ nānyathābhibhaviṣyasi
39.38
mahādeva uvāca || pitaraṃ kathayāśu tvaṃ sthitaḥ kutra śubhānane || drakṣyāmi taṃ viśālākṣi praṇipātapuraḥsaram
39.39
etaduktaṃ tadā tena niśamyāsitanetrayā || ānīto hi tayā tanvyā pitaraṃ vṛṣabhadhvajaḥ
39.40
sthitaṃ kailāsaśikhare himavaṃtaṃ nagottamam || ahibhirbahubhiścaiva saṃvṛtaṃ ca mahāprabham
39.41
dvāri sthitaṃ tayā devyā darśitaṃ śaṃkarasya ca || asau mama pitā deva yācasva vigatatrapaḥ || dadāti māṃ na saṃdehastapasvinmā vilaṃbitam
39.42
tatheti matvā sahasā praṇamya himālayaṃ vākyamidaṃ babhāṣe || prayaccha tāṃ cādya girīśavarya hyarthāya kanyāṃ subhagāṃ mahāmate
39.43
kṛpaṇaṃ vākyamākarṇya samutthāya himālayaḥ || maheśaṃ ca samādāya hyuvāca girirāṭ svayam
39.44
kiṃ jalpasi hi bho deva tavāyuktaṃ ca sāṃpratam
tvaṃ dātā triṣu lokeṣu tvaṃ svāmī jagatāṃ vibho
39.45
tvayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadetaccarācaram || evaṃ stutiparo'bhūcca himālayagirirmahān
āgato nāradastatra ṛṣibhiḥ parivāritaḥ
39.46
uvāca prahasanvākyaṃ śūlapāṇe namaḥ prabho || he śaṃbho śṛṇu me vākyaṃ tattvasāramayaṃ param
39.47
yoṣidbhiḥ saṃgatiḥ puṃsāṃ viḍaṃbāyopakalpate || tvaṃ svāmī jagatāṃ nāthaḥ parāṇāṃ paramaḥ paraḥ || vimṛśya sarvaṃ deveśa yathāvadvaktumarhasi
39.48
evaṃ prabo
dhitastena nāradena mahātmanā || prabodhamagamacchaṃbhurjahāsa parameśvaraḥ
39.49
śiva uvāca || || satyamuktaṃ tvayā cātra nānyathā nārada
kacit || yoṣitsaṃgatimātreṇa nṛṇāṃ patanameva ca
39.50
bhaviṣyati na saṃdeho nānyathā vacanaṃ tava || anayā mohito'dyāhamānīto gaṃdhamādanam
nam
39.51
piśācavatkṛtamidaṃ caritaṃ paramādbhutam
39.52
tasmānna tiṣṭhāmi gireḥ samīpe vrajāmi cādyaiva vanāṃtaraṃ punaḥ || ityevamuktā sa
jagāma mārgaṃ duratyayaṃ yogināmapyagamyam
39.53
nirālaṃbaṃ sa vijñāya nārado vākyamabravīt || girijāṃ ca girīṃdraṃ ca pārṣadānprati satvaram
39.54
vaṃdanīyaśca stutyaśca kṣāmyatāṃ paramārthataḥ || maheśo'yaṃ jagannāthastripurārirmahāyaśāḥ
39.55
etacchrutvā tu vacanaṃ nāradasya mukhodgatam
girijāṃ purataḥ kṛtvā girayo hi mahāprabhāḥ
39.56
daṇḍavatpatitāḥ sarve śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram || tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pramathā guhyakādayaḥ
39.57
stūyamāno hi bhagavānāgato gaṃdhamādanam || aṃgirasā hi sarveśo hyabhiṣikto mahātmabhiḥ
39.58
tadā dundubhayo nedurvādyitrāṇi bahūni ca
indrādayaḥ surāḥ sarve puṣpavarṣaṃ vavarṣire
39.59
brahmādibhiḥ suragaṇairbahubhiḥ parīto yogīśvaro girijayā saha viśvavaṃdyaḥ || abhyarthitaḥ paramamaṃgala
maṃgalaiśca divyāsanopari rāja mahāvibhūtyā
39.60
evaṃvidhānyanekāni caritāni mahātmanaḥ || maheśasya ca bho viprāḥ pāpahārīṇi śṛṇva
tām
39.61
yāniyānīha rudrasya caritāni mahāntyapi || śrutāni paramāṇyeva bhūyaḥ kiṃ kathayāmi vaḥ
39.62
ṛṣaya ūcuḥ || || eva
muktaṃ tvayā sūta caritaṃ śaṃkarasya ca || anena caritenaiva saṃtṛptāḥ smo na saṃśayaḥ
39.63
sūta uvāca || || vyāsaprasādācchrutamasti sarvaṃ
mayā tataṃ śaṃkararūpamadbhutam || suvistṛtaṃ cādbhutavedagarbhaṃ jñānātmakaṃ paramaṃ vedamuktam
39.64
śraddhayā parayopetāḥ śrāvayaṃti śivapriyam || śṛṇvaṃti caiva
ye bhaktyā śaṃbhormāhātmyamadbhutam || śivaśāstramidaṃ prītyā te yāṃti paramāṃ gatim
39.64.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śivaśāstre pārvatyā śabarīrūpeṇa śivasya gandhamādanaparvataṃ pratyānayanapūrvakaṃ bṛhaspatikṛtaśivarājyābhiṣekavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit