Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 39

Vaiṣṇavakhaṇḍa 39

Language
Sanskrit

Contents

39.1

lomaśa uvāca || || vanaṃ gate mahādeve girijā virahāturā || sukhaṃ na lebhe tanvaṃgī hyaryeṣvāyataneṣu vā

39.2

ciṃtayaṃtī śivaṃ
tanvī sarvabhāvena śobhanā || ciṃtamānāṃ śivāṃ jñātvā hyuvāca vijayā sakhī

39.3

vijayovāca || || tapasā mahatā caiva śivaṃ
prāptāsi śobhane || mṛṣā dyūtaṃ kṛtaṃ tena śaṃkareṇa tapasvinā

39.4

dyūte hi bahavo doṣā na śrutāḥ kiṃ tvayā'naghe || kṣamā
paya śivaṃ tanvi tvareṇaiva vicakṣaṇe

39.5

asmābhiḥ sahitā devi gacchagaccha varānane

39.6

yāvacchaṃbhudūrato nābhigacchettāvadvatvā śaṃkaraṃ kṣāmayasva || no cettanvi kṣāmayethāḥ śivaṃ tvaṃ duḥkhaṃ paścātte bhaviṣyatyavaśyam

39.7

niśamya vākyaṃ vijayāprayuktaṃ grahyamānā samadhīracetāḥ || uvāca vākyaṃ vijayāṃ sakhīṃ ca āścaryabhūtaṃ paramārthayuktam

39.8

mayā jito'sau nirapatrapaśca purā vṛto vai parayā vibhūtyā || kiṃcicca kṛtyaṃ mama nāsti sadyo mayā vināsau ca virūpa āsthitaḥ

39.9

rūpīkṛto mayā devo maheśo nānyathā vada || mayā tena viyogaśca saṃyogo naiva jāyate

39.10

sākāro hi nirākāro maheśo hi mayā kṛtaḥ

39.11

kṛtaṃ mayā viśvamidaṃ samagraṃ carācaraṃ devavaraiḥ sametam || krīḍārthamasyodvavṛttihetubhiścikrīḍitaṃ me vijaye prapaśya

39.12

evamuktvā tadā devī girijā sarvamaṃgalā || śabarīrūpamāsthāya gaṃtukāmā maheśvaram

39.13

śyāmā tanvī śikharadaśanā biṃbabiṃbādharoṣṭhī suthīvāchyā kucabharanatā varddhita snigdhakeśī || madhye kṣāmā pṛthukaṭitaṭā hemaraṃbhorugaurī patnīyuktā varavalayinī barhibarhāvataṃsā

39.14

pāṇau mṛṇālasadṛśaṃ dadhatī ca cāpaṃ pṛṣṭhe lasatkṛtaketakibāṇakośam || sā taṃ nirīśamalokayati sma tatra saṃsevitā suvadanā bahubhiḥ sakhībhiḥ

39.15

śṛṃgīnādena mahatā nādayaṃtī jagatrayam || girijā manmathaṃ sadyo jīvayaṃtī punaḥpunaḥ

39.16

sakāmanā rājahaṃsā babhūvustatkṣaṇādapi || dvirephā barhiṇaścaiva sarve te hṛcchayānvitāḥ

39.17

ekākī saṃsthito yatra samādhistho maheśvaraḥ || dṛṣṭastatastayā devyā bhṛṃgīnādena mohitaḥ

39.18

prabuddho hi mahādevo nirīkṣya śabarīṃ tadā || samādherutthitaḥ sadyo maheśo madanānvitaḥ

39.19

yāvatkare gṛhyamāṇo girijāṃ sa samīpagaḥ || tāvattasya puraḥ sadyastirodhānaṃ gatā satī

39.20

tadvajñā tatkṣaṇādeva devo bhrāṃtivināśanaḥ || bhramamāṇastadā śaṃbhurnāpaśyadasitekṣaṇām

39.21

viraheṇa samāyukto hṛccha yena samanvitaḥ || madanāristadā śaṃbhurjñānarūpo niraṃtaram

39.22

nirmoho mohamāpanno dadarśa girijāṃ punaḥ || uvāca vākyaṃ śabarīṃ prastāva saddaśaṃ mahat

39.23

śiva uvāca || vākyaṃ me śṛṇu tanvaṃgi śrutvā tatkartumarhasi || kāsi kasyāsi tanvaṃgi kimarthamaṭanaṃ vane || tatkathyatāṃ mahābhāge yāthātathyaṃ sumadhyame

39.24

śivovāca || patimanveṣayiṣyāmi sarvajñaṃ sakalārthadam || svataṃtraṃ nirvikāraṃ ca jagatāmīśvaraṃ varam

39.25

ityuktaḥ pratyuvācedaṃ girijāṃ vṛṣabhadhvajaḥ || ahaṃ tavocito bhadre patirnānyo hi bhāmini

39.26

vismṛśyatāṃ
varārohe tattvato hi varānane || vaco niśamya rudrasya smitapūrvamabhāṣata

39.27

mayārthito mahābhāga patitvaṃ nānyathā vad || kiṃ tu vakṣyāmi
bhadraṃ te nirguṇo'si paraṃtapaḥ

39.28

yayā purā vṛto'si tvaṃ tapasā ca pareṇa hi || parityaktā tvayāraṇye kṣaṇamātreṇa bhāminī

39.29

durārā
dhyo'si satataṃ sarveṣāṃ prāṇināmapi || tasmānna vācyaṃ hi punaryaduktaṃ te mayāgrataḥ

39.30

śabaryā vacanaṃ śrutvā pratyuvāca vṛṣadhvajaḥ || maivaṃ
vada viśālākṣi na tyaktā sā tapasvinī || yadi tyaktā mayā tanvi kiṃ vaktumiha pāryate

39.31

evaṃ jñātvā viśālākṣi kṛpaṇaṃ kṛpaṇapriyam
tasmāttvayā hi kartavyaṃ vacanaṃ me sumadhyame

39.32

evamabhyarthitā tena bahudhā śūlapāṇinā || prahasya girijā prāha upahāsaparaṃ vacaḥ

39.33

tapodhano'si yogīśa virakto'si niraṃjanaḥ || ātmārāmo hi nirdvaṃdvo madano yena ghātitaḥ

39.34

sa tvaṃ sākṣādvirūpākṣo mayā dṛṣṭo'si cādya
ve || aśakyohi mayā prāptuṃ sarveṣāṃ duratikramaḥ || tasmāttvayā na vaktavyaṃ yaduktaṃ ca purā mama

39.35

tasyāstadvacanaṃ śrutvā provāca madanāṃtakaḥ || mama bhāryā bhava tvaṃ hi nānyathā kartumarhasi

39.36

ityuktvā tāṃ kare'gṛhṇācchabarīṃ madanāturaḥ || uvāca taṃ smayaṃtī sā muṃcasuṃ ceti sādaram

39.37

nocitaṃ bhagavankartuṃ tāpasena balādidam || yācayasva piturme tvaṃ nānyathābhibhaviṣyasi

39.38

mahādeva uvāca || pitaraṃ kathayāśu tvaṃ sthitaḥ kutra śubhānane || drakṣyāmi taṃ viśālākṣi praṇipātapuraḥsaram

39.39

etaduktaṃ tadā tena niśamyāsitanetrayā || ānīto hi tayā tanvyā pitaraṃ vṛṣabhadhvajaḥ

39.40

sthitaṃ kailāsaśikhare himavaṃtaṃ nagottamam || ahibhirbahubhiścaiva saṃvṛtaṃ ca mahāprabham

39.41

dvāri sthitaṃ tayā devyā darśitaṃ śaṃkarasya ca || asau mama pitā deva yācasva vigatatrapaḥ || dadāti māṃ na saṃdehastapasvinmā vilaṃbitam

39.42

tatheti matvā sahasā praṇamya himālayaṃ vākyamidaṃ babhāṣe || prayaccha tāṃ cādya girīśavarya hyarthāya kanyāṃ subhagāṃ mahāmate

39.43

kṛpaṇaṃ vākyamākarṇya samutthāya himālayaḥ || maheśaṃ ca samādāya hyuvāca girirāṭ svayam

39.44

kiṃ jalpasi hi bho deva tavāyuktaṃ ca sāṃpratam
tvaṃ dātā triṣu lokeṣu tvaṃ svāmī jagatāṃ vibho

39.45

tvayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadetaccarācaram || evaṃ stutiparo'bhūcca himālayagirirmahān
āgato nāradastatra ṛṣibhiḥ parivāritaḥ

39.46

uvāca prahasanvākyaṃ śūlapāṇe namaḥ prabho || he śaṃbho śṛṇu me vākyaṃ tattvasāramayaṃ param

39.47

yoṣidbhiḥ saṃgatiḥ puṃsāṃ viḍaṃbāyopakalpate || tvaṃ svāmī jagatāṃ nāthaḥ parāṇāṃ paramaḥ paraḥ || vimṛśya sarvaṃ deveśa yathāvadvaktumarhasi

39.48

evaṃ prabo
dhitastena nāradena mahātmanā || prabodhamagamacchaṃbhurjahāsa parameśvaraḥ

39.49

śiva uvāca || || satyamuktaṃ tvayā cātra nānyathā nārada
kacit || yoṣitsaṃgatimātreṇa nṛṇāṃ patanameva ca

39.50

bhaviṣyati na saṃdeho nānyathā vacanaṃ tava || anayā mohito'dyāhamānīto gaṃdhamādanam
nam

39.51

piśācavatkṛtamidaṃ caritaṃ paramādbhutam

39.52

tasmānna tiṣṭhāmi gireḥ samīpe vrajāmi cādyaiva vanāṃtaraṃ punaḥ || ityevamuktā sa
jagāma mārgaṃ duratyayaṃ yogināmapyagamyam

39.53

nirālaṃbaṃ sa vijñāya nārado vākyamabravīt || girijāṃ ca girīṃdraṃ ca pārṣadānprati satvaram

39.54

vaṃdanīyaśca stutyaśca kṣāmyatāṃ paramārthataḥ || maheśo'yaṃ jagannāthastripurārirmahāyaśāḥ

39.55

etacchrutvā tu vacanaṃ nāradasya mukhodgatam
girijāṃ purataḥ kṛtvā girayo hi mahāprabhāḥ

39.56

daṇḍavatpatitāḥ sarve śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram || tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pramathā guhyakādayaḥ

39.57

stūyamāno hi bhagavānāgato gaṃdhamādanam || aṃgirasā hi sarveśo hyabhiṣikto mahātmabhiḥ

39.58

tadā dundubhayo nedurvādyitrāṇi bahūni ca
indrādayaḥ surāḥ sarve puṣpavarṣaṃ vavarṣire

39.59

brahmādibhiḥ suragaṇairbahubhiḥ parīto yogīśvaro girijayā saha viśvavaṃdyaḥ || abhyarthitaḥ paramamaṃgala
maṃgalaiśca divyāsanopari rāja mahāvibhūtyā

39.60

evaṃvidhānyanekāni caritāni mahātmanaḥ || maheśasya ca bho viprāḥ pāpahārīṇi śṛṇva
tām

39.61

yāniyānīha rudrasya caritāni mahāntyapi || śrutāni paramāṇyeva bhūyaḥ kiṃ kathayāmi vaḥ

39.62

ṛṣaya ūcuḥ || || eva
muktaṃ tvayā sūta caritaṃ śaṃkarasya ca || anena caritenaiva saṃtṛptāḥ smo na saṃśayaḥ

39.63

sūta uvāca || || vyāsaprasādācchrutamasti sarvaṃ
mayā tataṃ śaṃkararūpamadbhutam || suvistṛtaṃ cādbhutavedagarbhaṃ jñānātmakaṃ paramaṃ vedamuktam

39.64

śraddhayā parayopetāḥ śrāvayaṃti śivapriyam || śṛṇvaṃti caiva
ye bhaktyā śaṃbhormāhātmyamadbhutam || śivaśāstramidaṃ prītyā te yāṃti paramāṃ gatim

39.64.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṇḍe śivaśāstre pārvatyā śabarīrūpeṇa śivasya gandhamādanaparvataṃ pratyānayanapūrvakaṃ bṛhaspatikṛtaśivarājyābhiṣekavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)