Vaishnavakhanda 46
Vaiṣṇavakhaṇḍa 46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 46.138 — 1 part
46.1
api varṣaśatasyāṃte sa dvihāyanavaccaret || samarthaṃ vā'samarthaṃ vā kṛśaṃ vāṣyakṛśaṃ tathā
46.2
rakṣayecca sutaṃ mātā nānyaḥ poṣyavidhānataḥ || tadā
sa vṛddho bhavati tadā bhavati duḥkhitaḥ
46.3
tadā śūnyaṃ jagattasya yadā mātrā viyujyate || nāsti mātṛsamā cchāyā nāsti mātṛsamā gatiḥ
46.4
nāsti mātṛsamaṃ trāṇaṃ nāsti mātṛsamā prapā || kukṣisaṃdhāraṇāddhātrī jananājjananī tathā
46.9
aṃgānāṃ vardhanādaṃbā vīrasūtve ca vīrasūḥ
śiśoḥ śuśrūṣaṇācchuśrūrmātā syānmānanāttathā
46.6
devatānāṃ samāvāpamekatvaṃ pitaraṃ viduḥ || martyānāṃ devatānāṃ ca pūgo nātyeti mātaram
46.8
patitā guravastyājyā mātā ceṃ na kathaṃcanā || garbhadhāraṇapoṣābhyāṃ tena mātā garīyasī ||7||evaṃ sa kauśikītīre baliṃ rājānamīkṣatīm ||trīvṛttiṃ cira
kālatvādvantuṃ diṣṭaḥ svamātaram
46.9-2
vimṛśya cirakālaṃ hi ciṃtāṃtaṃ nābhyapadyata || etasminnaṃtare śakro brāhmaṇaṃ rūpamāsthitaḥ
46.110
gāyangā
thāsupāyātaḥ pitustasyāśramāṃtike || anṛtā hi striyaḥ sarvāḥ sūtrakāro yadabravīt
46.11
atastābhyaḥ phalaṃ yāhyaṃ na syādoṣekṣaṇaḥ sudhīḥ || iti
śrutvā tamānarca medhātithirudāradhīḥ
46.12
duḥkhitaściṃtayanprāto bhṛśamaśrūṇi vartayan || aho'hamīrṣyayākṣipto magno'haṃ duḥkhasāgare
46.13
hatvā nārīṃ ca sādhvīṃ ca ko nu māṃ tārayiṣyati || sattvareṇa mayājñataścirakārī hyudāradhīḥ
46.14
yadyayaṃ cirakārī syātsa māṃ trāyeta pātakāt
cirakārika bhadraṃ te bhadraṃ te cirakārika
46.15
yadya cirakārī tvaṃ tato'si cirakārikaḥ || trāhi māṃ mātaraṃ caiva tapo yaccārjitaṃ mayā
46.16
ātmānaṃ pātake viṣṭaṃ śubhāhva cirakārika || evaṃ sa duḥkhitaḥ prāto gautamo'ciṃtayattadā
46.17
cirakārikaṃ darśārtha putraṃ māturupāṃtike
cirakārī tu pitaraṃ dṛṣṭvā paramaduḥkhitaḥ
46.18
śastraṃ tyaktvā sthito mūrdhnā prasādāyopacakrame || medhātithiḥ sutaṃ dṛṣṭvā śirasā patitaṃ bhuvi
46.19
patnīṃ caiva tu jīvaṃtīṃ parāmabhyagamanmudam || hanyāditi na sā veda śastrapāṇau sthite sute
46.120
buddhirāsītsutaṃ dṛṣṭvā pituścaraṇayornatam || śastragrahaṇacāpalyaṃ saṃvṛṇoti bhayāditi
46.21
tataḥ pitrā ciraṃ smṛtvā ciraṃ cāghrāya mūrdhani || ciraṃ dorbhyāṃ pariṣvajya ciraṃjīvetyudāhṛtaḥ
46.22
ciraṃ mudānvitaḥ putraṃ medhātithirathābravīt|| cirakārika bhadraṃ te cirakārī bhavecciram
46.23
cirāya yatkṛtaṃ saumya ciramasminna duḥkhitaḥ || gāthāścāpyabravīdvidvāngautamo munisattamaḥ
46.24
cireṇa maṃtraṃ saṃdhīyāccireṇa ca kṛtaṃ tyajet|| cireṇa vihitaṃ mitraṃ ciraṃ dhāraṇamarhati
46.25
roge darpe ca maāne ca drohe pāpe ca karmaṇi || apriye caiva kartavye cirakārī praśasyate
46.26
baṃdhūnāṃ suhṛdāṃ caiva bhṛtyānāṃ strījanasya ca || avyakteṣvaparādheṣu cirakārī praśasyate
46.27
ciraṃ dharmānniṣeveta kuryāccānveṣaṇaṃ ciram || ciramanvāsya viduṣaściramiṣṭānupāsya ca
46.28
ciraṃ vinīya cātmānaṃ ciraṃ yātyanavajñatām || dhruvaṃ taśca parasyāpi vākyaṃ dharmopasaṃhitam
46.29
ciraṃ pṛcchecca śṛṇuyācciraṃ na paribhūyate || dharme śatrau śastrahaste pātre ca nikaṭasthite
46.130
bhaye ca sādhupūjāyāṃ cirakārī na śasyate || evamuktvā putrabhāryāsahitaḥ prāpya cāśramam
46.31
tataściramupāsyātha divaṃ yātaściraṃ muniḥ || vayaṃ tvevaṃ bruvanto'pi mohenaivaṃ pratāritāḥ
46.32
kalau ca bhavatāṃ viprā macchāpo nipatiṣyati || kecitsadā bhaviṣyaṃti viprāḥ sarvaguṇairyutāḥ
46.33
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā tato'haṃ dharmavarmaṇaḥ || samīpe sākṣiṇo devānkṛtvā saṃkalpamācaram
46.34
kāṃcanairgopradānaiśca gṛhadānairdhanādibhiḥ || bhāryābhū paṇavastraiśca kṛtārthā brāhmaṇāḥ kṛtāḥ
46.35
tataḥ karaṃ samudyamya prāhendro devasaṃgame || harāṃgaruddhavāmārdhā yāvadevī gireḥ sutā
46.36
gaṇā
dhīśo vayaṃ yāvadyāvattribhuvanaṃ tvidam || tāvannandyādidaṃ sthānaṃ nāradasthāpitaṃ surāḥ
46.37
brahmaśāpo rudraśāpo viṣṇuśāpastathaiva ca || dvijaśā
pastathā bhūyādidaṃ sthānaṃ viluṃpataḥ
46.138
tatastatheti taiḥ sarvairhṛṣṭaistatra tathoditam || evaṃ mayā sthāpite sthānake'sminsaṃsthāpayāmāsa ca
kāpilaṃ muniḥ|| sthāne ubhe devakṛte prasannāstato yaẏurdevatā devasaṃgha
46.138.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvara khaṇḍe kaumārikākhaṃḍe nāradīyasthānapratiṣṭhāvarṇananāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Linked texts (9)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Bhaktisāgara — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit