Vaishnavakhanda 50
Vaiṣṇavakhaṇḍa 50
- Language
- Sanskrit
Contents
- 50.68 — 1 part
50.1
7 || ulūka uvāca
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam || svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me
50.2
ityuktvā virate tasminpuruhūtasanāmani || nāḍī
jaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ
50.3
nāḍījaṃgha uvāca || || yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate || kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāma
pyupāgatam
50.4
iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati || tasyānu mitraṃ mārkaṇḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam
50.5
mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ
nirīkṣate || yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigastingadhaṃ durātmanaḥ
50.6
tadetāvantuyāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija || āpṛcche tvāṃ namaskāra āśleṣaścātha
paścimaḥ
50.7
pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca || kathaṃkāraṃ na lajjante hatāśā jīvitepsavaḥ
50.8
tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamā
bhyāmasaṃśayam || āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim
50.9
ityuktavatyulūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam || sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ sudhāmucam
50.10
ulūka uvāca || || mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇamiti ca || adyaprabhṛti kastārhi hṛdā mama labhiṣyati
50.11
astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate || mattaścirāyurmitrosti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt
50.12
sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim
ityuktvā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ
50.13
mārkaṇḍeyo bakaścaiva prayayurgandhamādanam || tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam
50.14
svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau || kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ
50.15
ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā || sa cāca
khyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila
50.16
munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthoṃyamudyataḥ || iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā
50.17
vāh
pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam || mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā
50.18
taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇā dehi jīvitam || hraṃra
kṣyādruhi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ
50.19
gṛdhra uvāca || || ṣaṭpaṃcāśabdatītā me kalpā jātasya kauśika || na dṛṣṭo na śruto'smā
bhiriṃdradyumno mahīpatiḥ
50.20
tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ || papraccha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam
50.21
gṛdhra
uvāca || || śṛṇu bhadra purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ || āsaṃ kadācidabhavadvasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt
50.22
tatrāgne devadevasya vanamadhye śivālaye || bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe
50.23
caturdaśīdine hastanakṣatre harṣaṇābhidhe || yoge caitre site pakṣa āsīdamanakotsavaḥ
50.24
atra sauvarṇyadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ || niśāyāmadhiruhyāhaṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam
50.25
nisargājjāticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim
50.26
dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmāṃ vyatāḍayan || dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamaṃdire
50.27
tepāṃ prahāraiḥ suhṛdairbahubhirvatraduḥsahaiḥ || śivāṃdolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire
50.28
kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ || jāti
smarastato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram
50.29
kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam || yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ
50.30
tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka || śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ
50.31
śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt
nirvāhadīkṣāparyaṃtānsaṃskārānprāpya sarvataḥ
50.32
ārādhayāmi deveśaṃ pratyakicattamumāpatim || samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum
50.33
cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ || japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannaṣṭamaṃ rasam
50.34
tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā || antarāyā
nupahataṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ
50.35
īśvara uvāca || kuśadhvajāhaṃ tuṣṭodya varaṃ varaya vāṃchitam || na hīdṛśamanuṣṭānaṃ kasyāpyasti mahītale
50.36
śrutvetyukto mayā śambhuryāsaṃ te gaṇo hyaham || anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ
50.37
tataḥ kailāsamānīya vimānaṃ mama cādiśat || sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam
50.38
vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā || atha kāle kiyanmātre vyatīte'traiva parvate
50.39
gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasaṃte munikanyakām || pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ
50.40
aśviveśyasutāṃ bhadra vivṛttāṃ jala madhyagām || udbhinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām
50.41
vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhorū saṃhatastanīm || tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā divāgrataḥ
50.42
pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim || yathāprajñānayāthātmyādvidvidvirapi varṇinīm
50.43
prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śara vrātairiva smaraḥ || svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ hṛdam
50.44
vayasyāsaṃvṛtāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā || avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanā turaḥ
50.45
sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam || tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka
50.46
tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ pradhāvitāḥ || vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā
50.47
rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ || tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ
50.48
aśviveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran || tiṣṭhatiṣṭheti māmuktvā saṃstabhya tapasā gatim
50.49
tataḥ prakupitaḥ prāha munirmāmati duḥsaham || || aśviveśya uvāca || || yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā
50.50
gṛdhreṇevāḍunā vyomni tasmādbhro bhava drutam || anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī
50.51
tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate || ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ
50.52
pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā || na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā
50.63
prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya tapo
nidhe || praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ
50.64
bhavaṃti saṃtastadbhro mā bhaveyaṃ prasīda me || iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ
50.65
prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkacit || kiṃ tvindradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām
50.66
yadā yāsyasi śāpasya
tadā muktimavāpsyasi
50.67
ityuktvā sa muniḥ prāyāddhitvā nijakanyakām || akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā
50.68
evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ || śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamuktam
50.68.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamā hātmyanāma navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit