Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 50

Vaiṣṇavakhaṇḍa 50

Language
Sanskrit

Contents

50.1

7 || ulūka uvāca
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam || svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me

50.2

ityuktvā virate tasminpuruhūtasanāmani || nāḍī
jaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ

50.3

nāḍījaṃgha uvāca || || yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate || kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāma
pyupāgatam

50.4

iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati || tasyānu mitraṃ mārkaṇḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam

50.5

mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ
nirīkṣate || yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigastingadhaṃ durātmanaḥ

50.6

tadetāvantuyāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija || āpṛcche tvāṃ namaskāra āśleṣaścātha
paścimaḥ

50.7

pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca || kathaṃkāraṃ na lajjante hatāśā jīvitepsavaḥ

50.8

tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamā
bhyāmasaṃśayam || āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim

50.9

ityuktavatyulūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam || sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ sudhāmucam

50.10

ulūka uvāca || || mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇamiti ca || adyaprabhṛti kastārhi hṛdā mama labhiṣyati

50.11

astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate || mattaścirāyurmitrosti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt

50.12

sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim
ityuktvā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ

50.13

mārkaṇḍeyo bakaścaiva prayayurgandhamādanam || tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam

50.14

svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau || kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ

50.15

ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā || sa cāca
khyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila

50.16

munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthoṃyamudyataḥ || iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā

50.17

vāh
pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam || mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā

50.18

taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇā dehi jīvitam || hraṃra
kṣyādruhi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ

50.19

gṛdhra uvāca || || ṣaṭpaṃcāśabdatītā me kalpā jātasya kauśika || na dṛṣṭo na śruto'smā
bhiriṃdradyumno mahīpatiḥ

50.20

tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ || papraccha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam

50.21

gṛdhra
uvāca || || śṛṇu bhadra purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ || āsaṃ kadācidabhavadvasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt

50.22

tatrāgne devadevasya vanamadhye śivālaye || bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe

50.23

caturdaśīdine hastanakṣatre harṣaṇābhidhe || yoge caitre site pakṣa āsīdamanakotsavaḥ

50.24

atra sauvarṇyadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ || niśāyāmadhiruhyāhaṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam

50.25

nisargājjāticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim

50.26

dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmāṃ vyatāḍayan || dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamaṃdire

50.27

tepāṃ prahāraiḥ suhṛdairbahubhirvatraduḥsahaiḥ || śivāṃdolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire

50.28

kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ || jāti
smarastato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram

50.29

kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam || yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ

50.30

tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka || śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ

50.31

śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt
nirvāhadīkṣāparyaṃtānsaṃskārānprāpya sarvataḥ

50.32

ārādhayāmi deveśaṃ pratyakicattamumāpatim || samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum

50.33

cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ || japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannaṣṭamaṃ rasam

50.34

tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā || antarāyā
nupahataṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ

50.35

īśvara uvāca || kuśadhvajāhaṃ tuṣṭodya varaṃ varaya vāṃchitam || na hīdṛśamanuṣṭānaṃ kasyāpyasti mahītale

50.36

śrutvetyukto mayā śambhuryāsaṃ te gaṇo hyaham || anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ

50.37

tataḥ kailāsamānīya vimānaṃ mama cādiśat || sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam

50.38

vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā || atha kāle kiyanmātre vyatīte'traiva parvate

50.39

gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasaṃte munikanyakām || pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ

50.40

aśviveśyasutāṃ bhadra vivṛttāṃ jala madhyagām || udbhinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām

50.41

vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhorū saṃhatastanīm || tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā divāgrataḥ

50.42

pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim || yathāprajñānayāthātmyādvidvidvirapi varṇinīm

50.43

prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śara vrātairiva smaraḥ || svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ hṛdam

50.44

vayasyāsaṃvṛtāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā || avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanā turaḥ

50.45

sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam || tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka

50.46

tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ pradhāvitāḥ || vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā

50.47

rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ || tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ

50.48

aśviveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran || tiṣṭhatiṣṭheti māmuktvā saṃstabhya tapasā gatim

50.49

tataḥ prakupitaḥ prāha munirmāmati duḥsaham || || aśviveśya uvāca || || yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā

50.50

gṛdhreṇevāḍunā vyomni tasmādbhro bhava drutam || anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī

50.51

tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate || ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ

50.52

pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā || na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā

50.63

prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya tapo
nidhe || praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ

50.64

bhavaṃti saṃtastadbhro mā bhaveyaṃ prasīda me || iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ

50.65

prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkacit || kiṃ tvindradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām

50.66

yadā yāsyasi śāpasya
tadā muktimavāpsyasi

50.67

ityuktvā sa muniḥ prāyāddhitvā nijakanyakām || akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā

50.68

evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ || śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamuktam

50.68.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamā hātmyanāma navamo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)