Vaishnavakhanda 52
Vaiṣṇavakhaṇḍa 52
- Language
- Sanskrit
Contents
- 52.55 — 1 part
52.1
cha || || kūrma uvāca
śāṃḍilya iti vikhyātaḥ purāhamabhavaṃ dvijaḥ || bālabhāve mayā bhūpa krīḍamānena nirmitam
52.2
purā prāvṛṣi pāṃśūtthaṃ śivāyatanamucchritam
jalārdravālukāprāyaṃ prāṃśuprākāraśobhitam
52.3
paṃcāyatanavinyāsamanoharataraṃ nṛpa || vināyakaśivāsūryamadhusūdanamūrtimat
52.4
pītamṛtsvarṇa
kalaśaṃ dhvajamālāvibhūṣitam || kāṣṭhatoraṇavinyastaṃ dolakena vibhūṣitam
52.5
haḍhaprāṃśusamudbhūtasopānaśreṇibhāsuram || sarvāścaryamayaṃ divyaṃ vaya
syaiḥ saṃvṛtena me
52.6
tatra jāgeśvaraṃ liṃgaṃ kṛtvātha viniveśitam || bālyādupalarūpaṃ tadvarṣāvāriviśuddhimat
52.7
bakapuṣpaistathānyaiśca kedāro
tthaiḥ samāhataiḥ || komalairaparaiḥ puṣpairvṛtivallīsamudbhavaiḥ
52.8
kūṣmāṃḍaiścaiva varṇāḍhyairunmattakusumāyutaiḥ || maṃdārairbilvapatraiśca dūrvādyaiśca navāṃkuraiḥ
52.9
pūjā viracitā ramyā śaṃbhoriti mayā nṛpa || tatastāṃḍavamārabdhamanapekṣitasatkriyam
52.10
śivasya purato bālyādgītaṃ ca svaravarjitam || a
kārṣaṃ sakṛdevāhaṃ bālye śiśugaṇāvṛtaḥ
52.11
tato mṛto'haṃ jātaśca vipro jātismaro nṛpa || vaidiśe nagare'kārṣaṃ śivapūjāṃ viśeṣataḥ
52.12
śivadīkṣāmupāgamyānugṛhītaḥ śivāgamaiḥ || śivaprāsāda ādhāya liṃgaṃ śraddhāsamanvitaḥ
52.13
kalpakoṭiṃ vasetsvargeyaḥ karoti śivālayam || yāvaṃti
paramāṇūni śivasyāyatane nṛpa
52.14
bhavaṃti tāvadvarṣāṇi kārakaḥ śivasaṃnidhau || iti paurāṇavākyāni smaranchailaṃ śivālayam
52.15
akāripamahaṃ ramyaṃ viśvakarmavidhānataḥ || mṛnmayaṃ kāṣṭhaniṣpannaṃ pākveṣṭaṃ śailameva vā
52.16
kṛtamāyatanaṃ dadyātkamādaśaguṇaṃ phalam || bhasmaśāyī
triṣavaṇo bhikṣāvratakṛtabhojanaḥ
52.17
jaṭādharastapasyaṃśca śivārādhanatatparaḥ || itthaṃ me kurvato jātaṃ punarbhūpa pramāpaṇam
52.18
jāto jāti
smarastatra tṛtīye'haṃ bhavāṃtare || sārvabhaumo mahīpālaḥ pratiṣṭhāne purottame
52.19
jayadatta iti khyātaḥ sūryavaṃśasamudbhavaḥ || tato mayā bahuvidhāḥ
prāsādāḥ kāritā nṛpa
52.20
tasminbhavāṃtare śaṃbhorāādhanapareṇa ca || tato nirūpitā jātā bakapuṣpapurassarāḥ
52.21
sauvarṇe rājata
ratnanirmitaiḥ kurvairnṛpa || tathāvidhe'nnadānādi karomi nṛpasattama
52.22
kevalaṃ śivaliṃgānāṃ pūjāṃ puṣpaiḥ karomyaham || tato me bha
vāñchaṃsuḥ samutthātha varaṃ dadau
52.23
ajarāmaratāṃ rājaṃstenaiva vapuṣā vṛtaḥ || tatastathāvidhaṃ prāpyānyasādhāraṇaṃ varam
52.24
vicarāmi
mahīmetāṃ madāṃdha iva vāraṇaḥ || śivabhaktiṃ vihāyātha nṛpo'haṃ madanāturaḥ
52.25
pradharṣayitumārabdhaḥ striyaḥ paraparigrahāḥ || ayupasta
pasaḥ kīrtestejaso yaśasaḥ śriyaḥ
52.26
vināśakāraṇaṃ mukhyaṃ paradārapradharṣaṇam || sakarṇaḥ śrutihīno'sau paśyannaṃdho vadañjaḍaḥ
52.27
acetanaścetanāvānmūkhoṃ vidvānapi sphuṭam || tadā bhavati bhūpāla puruṣaḥ kṣaṇamātrataḥ
52.28
yadaiva hariṇākṣīṇāṃ gocaraṃ yāti cakṣuṣām || sṛtasya
niraye vāso jīvataśceśvarājñayam
52.29
evaṃ lokadvayaṃ haṃtrī paradārapradharṣaṇā || jarāmaraṇahīnohamiti niścayamāsthitaḥ
52.30
aihikāmuṣmikabhayaṃ
vihāya nāhaṃ tataḥ param || pradharṣayitumārabdhastadā bhūpa parastriyaḥ
52.31
atha māṃ saṃparijñāya maryādārahitaṃ yamaḥ || varapradānādīśasya tadaṃtikamupā
yayau || vyajijñapanmadīyaṃ ca śaṃbhordharmavyatikramam
52.32
yama uvāca || || nāhaṃ tavānubhāvena guptasyāsya vinigraham
52.33
śaknomi
pāpīnro deva mantriyoge'nyamādiśa || jagadādhārūpā hi tvayeśoktāḥ pativratāḥ
52.34
gāvo viprāḥ sanigamā alubdhā dānaśīlinaḥ || satya
niṣṭhā iti svāmiṃsteṣāṃ mukhyatamā satī
52.35
tāstena dharṣitā lutaṃ madīyaṃ dharmaśāsanam || varadānapramattena tavaiva paribhūya mām
52.36
jaya
dattena deveśa pratiṣṭhānādhivāsinā || imāṃ dharmasya bhagavānnigamākarṇya kopitaḥ || śaśāpa māṃ samānīya vepamānaṃ kṛtāṃjalim
52.37
īśvara uvāca || || yasmādduṣṭasamācāra dharṣitāste pativratāḥ
52.38
kāmārtena mayā śaptastasmātkūrmaḥ kṣaṇādbhava || tataḥ praṇamya vijñaptaḥ
śāpatāpaharo mayā
52.39
prāha ṣaṣṭitame kalpe viśāpo bhavitā gaṇaḥ || madīya iti saṃprocya jagāmādarśanaṃ śivaḥ
52.40
ahaṃ kūrmastadā
jāto daśayojanavistṛtaḥ || samudrasalile nītastvayāhaṃ yajñasādhane
52.41
purastādyauyajūkena smaraṃstacca bibhemi te || dagdhastvayāhaṃ pṛṣṭhetra
vraṇānyetāni paśya me
52.42
cayanāni bahūnyatra kalpasūtravidhānataḥ || pṛṣṭhopari kṛtānyāsanniṃdradhumna tadā tvayā
52.43
bhūyaḥ saṃtāpitā yajñaiḥ
pṛthivī pṛthivīpate || susrāva sarvatīrthānāṃ sāraṃ sā'bhūnmahīnadī
52.44
tasyāṃ ca snānamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate || tato naimittike kasminnapi
pralaya āgataḥ
52.45
bhruvamānamidaṃ rājanmānasaṃ śatayojanam || ṣaṭpaṃcāśatpramāṇena kalpā mama purā nṛpa
52.46
vyatītā iha catvāraḥ śeṣe
mokṣastataḥ param || evamāyuridaṃ dīrghamevaṃ śāpācca kūrmatā
52.47
mamābhūdīśvarasyaiva satīdharmadruho nṛpa || brūhi kiṃ kriyatāṃ śatrorapi te gṛhagāminaḥ
52.48
mama pṛṣṭhiściraṃ bhūpa tvayā dagdhāgninā'purā || ahaṃ jvalaṃtīmiva tāṃ paśyāmyadyāpi satriṇā
52.49
idaṃ vimānamāyātaṃ tvayā kasmānnirā
kṛtam || devadūtasamāyuktaṃ bhuṃkṣva bhogānvijārjitān
52.51
iṃdradyumna uvāca || || caturmukhena tenāhaṃ svargānnirvāsitaḥ svayam || vilajjyo
52.50
na prayāsyāmi pātādhikyādidūṣite
52.51-2
tasmādvivekavairāgyamavidyāpāpanāśanam || āliṃgyāhaṃ yatiṣyāmi prāpya bodhaṃ vimuktaye
52.52
tanme gṛhāgatasyādya yathātithyakaro bhavān || tadādiśa yathā'pārapāradaḥ kopi me guruḥ
52.53
kūrma uvāca || || lomaśonāma dīrghāyu
martto'pyasti mahāmuniḥ || mayā kalāpagrāme sa pūrvaṃ dṛṣṭaḥ kacinnṛpa
52.54
iṃdradyumna uvāca || || tasmādāgaccha gacchāmastameva sahitā
vayam || prāhuḥ pūtatamāṃ tīrthādapi satsaṃgatiṃ budhāḥ
52.55
itthaṃ niśamya nṛpatervacanaṃ tadānīṃ sarve'pi te ṣaḍatha taṃ munimukhyamāśu || citte vidhāya
muditāḥ prayayurdvijeṃdraṃ jijñāsavaḥ sucirajīvitahetumasya
52.55.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvara khaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve kūrmākhyānaṃnāmaikādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit