Vaishnavakhanda 53
Vaiṣṇavakhaṇḍa 53
- Language
- Sanskrit
Contents
- 53.63 — 1 part
53.1
cha || || nārada uvāca || || atha te
dṛdṛśuḥ pārtha saṃyamasthaṃ mahāmunim || kriyāyogasamāyuktaṃ tapomūrtimivaṃ yathā
53.2
jaṭāściṣavaṇasnānakapilāḥ śirasā tadā || dhārayantaṃ
lomaśākhyamājyasiktamivānalam
53.3
savyahaste tṛṇaughaṃ ca cchāyārthaṃ viprasattamam || dakṣiṇe cākṣamālāṃ ca bibhrataṃ maitramārgagam
53.4
ahiṃsayanduruktādyaiḥ prāṇino bhūmicāriṇaḥ || yaḥ siddhimeti japyena sa maitro munirucyate
53.5
bakabhūpadbhijolūkagṛdhrakūrmā vilokya ca
nemuḥ kalāpagrāme taṃ ciraṃtanataponidhim
53.6
svāgatāsanasatkāreṇāmunā te'ti satkṛtāḥ || yathocitaṃ pratītāstamāhuḥ kāryaṃ hṛdi sthitam
53.7
kūrma uvāca || || indradyumno'yamavanīpatiḥ satrijanāgraṇīḥ || kīrtilopānnirasto'yaṃ vedhasā nākapṛṣṭhataḥ
53.8
mārkaṇḍeyādibhiḥ prāpya kīrtyuddhāraṃ
ca sattama || nāyaṃ kāmayate svargaṃ punaḥpātādribhīṣaṇam
53.9
bhavatānugṛhīto'yamihecchati mahodayam || praṇodyastadayaṃ bhūpaḥ śiṣyaste bhagavanmayā
tvatsakāśamihānīto brūhi sādhvasya vāṃchitam
53.10
paropakaraṇaṃ nāma sādhūnāṃ vratamāhitam || viśeṣataḥ praṇodyānāṃ śiṣyavṛttimupeyuṣām
53.11
apraṇodyeṣu pāpeṣu sārdhaṃ proktamasaṃśayam || vidveṣaṃ maraṇaṃ cāpi kurute'nyatarasya ca
53.12
apramattaḥ praṇodyeṣu munireṣa prayacchati || tadeveti bhavānevaṃ
dharmaṃ vetti kuto vayam
53.13
lomaśa uvāca || || kūrma yuktamidaṃ sarvaṃ tvayābhihitamaṣya naḥ || dharmaśāstropanataṃ tatsmāritāḥ sma purātanam
53.14
brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam || kaste kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ
53.15
indradyumna uvāca || || bhagavantyathasaḥ
praśnastāvadeva samocyatām || śrīṣmakāle'pi madhyasthe ravau kiṃ na tavāśramaḥ
53.16
kuṭīmātro'pi yacchāyā tṛṇeḥ śirasi pāṇigaiḥ
53.17
lomaśa uvāca || || martavyamastyavaśyaṃ ca kāya eṣa patiṣyati || kasyārthe kriyate gehamanityabhavamadhyagaiḥ
53.18
yasya mṛtyumeva
mnimatraṃ pītaṃ vā'mṛtamuttamam || tasyaitaducitaṃ vaktumidaṃ me śro bhaviṣyati
53.19
idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhavaddinam || tadyadyatvamāpannaṃ kā kathā
maraṇāvadheḥ
53.20
kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādabhūddapuḥ || kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravadghaṭ
53.21
tadasyāpi kṛte pāpaṃ śatruṣa
durganirjitāḥ || kathaṃkāraṃ na lajjante kurvāṇā nṛpasattama
53.22
tadbhrūṇa ihotpannaḥ sikatādryasambhavaḥ || nigamoktaṃ paṭhañchṛṇvannidaṃ jīvipyate
katham
53.23
tathāpi vaiṣṇavī māyā mohayatyavivekinam || hṛdayasthaṃ na jānaṃti hyapi mṛtyuṃ śatāyuṣaḥ
53.24
dantāśvalāśvalā lakṣmīryovanaṃ
jīvitaṃ nṛpa || calācalamatīvedaṃ dānamevaṃ gṛhaṃ nṛṇām
53.29
iti vijñāya saṃsāramasāraṃ ca calācalam || kasyārthe kriyate rājankuṭajādi
parigrahaḥ
53.26
indradyumna uvāca || || cirāyurbhaṃgavāneva śrūyate bhuvanatraye || tadarthamahamāyātastatkimevaṃ vacastava
53.27
lomaśa uvāca
pratikalpaṃ maccharīrādekaromaparikṣayaḥ || jāyate sarvanāśe ca mama bhāvi pramāpaṇam
53.28
paśya jānupradeśaṃ me dvyaṃgulaṃ romavarjitam || jātaṃ vapusta
dvibhemi martavye sati kiṃ gṛhaiḥ
53.29-2
nārada uvāca || || itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ || bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tāha
śāyuṣaḥ
53.30
indradyumna uvāca || || pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanyadāyuridamīhaśam || tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā
53.31
lomaśa uvāca || || śṛṇu bhūpa pravakṣyāmi pūrvajanmasamudbhavām || śivadharmayutāṃ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm
53.32
ahamāsaṃ purā śūdro daridro
'tīvabhūtale || bhramāmi vasudhāpṛṣṭhe hyaśanāpīḍito bhṛśam
53.33
tato mayā mahalliṃgaṃ jālimadhyagataṃ tadā || madhyāhne'sya jalādhāro hṛṣṭaścaivā
vidūrataḥ
53.34
tataḥ praviśya tadvāri pītvā snātvā ca śāṃbhavam || talliṃgaṃ snāpitaṃ pūjā vihitā kamalaiḥ śubhaiḥ
53.35
atha kṣutkṣāmakaṃṭho'haṃ
śrīkaṃṭhaṃ taṃ namasya ca || punaḥ pracalito mārge pramīto nṛpasattama
53.36
tato'haṃ brāhmaṇagṛhe jāto jātismaraḥ sutaḥ || snāpanācchivaliṃgasya
sakṛtkamalapūjanāt
53.37
smarannivalasitaṃ mithyā satyābhāsamidaṃ jagat || avidyāmayamityevaṃ jñātvā mūkatvamāsthitaḥ
53.38
tena vipreṇa
vārdhakye samārādhya maheśvaram || prāto'hamiti me nāmaḥ īśāna iti kalpitam
53.39
tataḥ sa vipro vātsalyādgadānsubahūnamama || cakāra
vyapaneṣyāmi mūkatvimiti niścayaḥ
53.40
maṃtravādānbahūnvaidyānupāyānaparānapi || pitrostathā mahāmāyāsaṃbaddhamanasostathā
53.41
nirīkṣya
mūḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā || tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham
53.42
saṃpūjya kamalaiḥ śaṃbhuṃ tataḥ śayanamabhyagām || tataḥ
pramīte pitari mūḍhetyahamujjhitaḥ
53.43
saṃbaṃdhibhiḥ pratīto'tha phalāhāramavasthitaḥ || pratītaḥ pūjayāmīśamanjairbahuvidhaistathā
53.44
atha
varṣaśatasyāṃte varadaḥ śaśiśekharaḥ || pratyakṣo yācito dehi jarāmaraṇasaṃkṣayam
53.45
īśvara uvāca || || ajarāmaratā nāsti nāmarūpabhṛto
yataḥ || mamāpi dehapātaḥ syādavadhiṃ kuru jīvite
53.46
iti śaṃbhorvacaḥ śrutvā mayā vṛtamidaṃ tadā || kalpāṃte romapāto'stu maraṇaṃ sarvasaṃkṣaye
53.47
tatastava gaṇo bhūyāmiti me'bhīpsito varaḥ || tathetyuktvā sa bhagavānharaścādarśanaṃ gataḥ
53.48
ahaṃ tapam̐siniṣṭhaśca tataḥ prabhṛti cābha
vam || brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate śivapūjanāt
53.49
brahmnajairitarairvāpi kamalairnātra saṃśayaḥ || evaṃ kuru mahārāja tvamapyāpsyasi vāṃchitam
53.50
harabhaktasya lokasya trilokyāṃ nāsti durlabham || bahiḥpravṛttiṃ saṃgṛhya jñānakarmendriyādi ca
53.51
layaḥ sadāśive nityamaṃtayoṃ
go'yamucyate || duṣkaratvāddhiyogaṃ śiva eva svayaṃ jagau
53.52
paṃcabhiścārcanaṃ bhūtairviśiṣṭaphaladaṃ dhruvam || kleśakarmavipākādyairāśayaiścāpya
saṃyutam
53.53
īśānamārādhya japanpraṇavaṃ muktimāpnuyāt || sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā
53.54
pāpopahatabuddhīnāṃ śive vārtāpi durlabhā
durlabhaṃ bhārate janma durlabhaṃ śivapūjanam
53.55
durlabhaṃ jāhnavīsnānaṃ śive bhaktiḥ sudurlabhā || durlabhaṃ brāhmaṇe dānaṃ durlabhaṃ vahnipūjanam
53.56
alpapuṇyaiśca duṣprāpaṃ puruṣottamapūjanam
53.57
lakṣeṇa dhanuṣāṃ yogastaddhardhena hutāśanaḥ || pātraṃ śatasahasreṇa revā rudraśca ṣaṣṭibhiḥ
53.58
itī
damuktamakhilaṃ mayā tava mahīṇṭe || yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram
53.59
na durlabhaṃ na duṣprāpaṃ na cāsādhyaṃ mahātmanām || śivabha
ktikṛtāṃ puṃsāṃ trilokyāmiti niścitam
53.60
naṃdīśvarasya tenaiva vapuṣā śivapūjanāt || siddhimālokya ko rājañchaṃkaraṃ na namasyati
53.16-2
śvetasya ca mahīpasya śrīkaṃṭhaṃ ca namasyataḥ || kālopi pralayaṃ yātaḥ kastamīśaṃ na pūjayet
53.62
yadicchayā viśvamidaṃ jāyate vyava
tiṣṭhate || tathā saṃlīyate cāṃte kastaṃ na śaraṇaṃ vrajet
53.63
etadvahasyamidameva nṛṇāṃ pradhānaṃ kartavyamatra śivapūjanameva bhūpa
yasyāṃtarāyapadavīmupayāṃti lokāḥ sadyo naraḥ śivanataḥ śivameti satyam
53.63.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve lomaśavṛttānte śivapūjanamāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Śārṅgadharapaddhati — Śārṅgadhara, Sanskrit