Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 56

Vaiṣṇavakhaṇḍa 56

Language
Sanskrit

Contents

56.1

cha || || varāṃguvāca || || nāśitāsmyapaviddhāsmi trāsitā pīḍitāsmi ca || raudreṇa devanāthena naṣṭanātheva
bhūriśaḥ

56.2

duḥkhapāramapaśyaṃtī prāṇāṃstyaktuṃ vyavasthitā || putraṃ me ghoraduḥkhasya tārakaṃ dehi cetkṛpā

56.3

evamuktastu daityeṃdro duḥkhito'ciṃta
yadvadi || āsureṣvapi bhāveṣu spṛhā yadyapi nāsti me

56.4

tathāpi manye śāstrebhyastvanukaṃpyā priyeti yat || sarvāśramānupādāya svāśrameṇa
kalatravān

56.5

vyasanārṇavamatyeti jalayānairivārṇavam || yāmāśrityeṃdriyārātīndurjayānitarāśrayaiḥ

56.6

gehino helayā jigurdaisyūndurge
patiryathā || na ke'pi prabhavastāṃ cāpyanukartuṃ gṛheśvarīm

56.7

athāthuṣā vā kātsnyena dharme ditsuryathaiva ca || yasyāṃ bhavati cātmaiva tato jāyā
nigadyate

56.8

bhartavyā eva yasmācca tasmādbhāryeti sā smṛtā || sā eva gṛhamukaṃ ca gṛhiṇī sā tataḥ smṛtā

56.9

saṃsārakalmaṣāttrātrī
kalatramiti sā tataḥ || evaṃvidhāṃ priyāṃ ko vai nānukaṃpitumarhati

56.10

trīṇi jyotīṃṣi puruṣa iti vai devalo'bravīt || bhāryā karma ca vidyā
ca saṃsādhyaṃ yatnatastrayam

56.11

tadenāṃ pīḍitāṃ cedyaiḥ patirbhūtvā na pālaye || tato yāsye śāstravādāvrarakāṃtaṃ na saṃśayaḥ

56.12

aha
madhyenamiṃdraṃ vai śakto jetuṃ yathā'nṛṇām || punaḥ kāmaṃ kariṣye'syā dāsye putraṃ mahābalam

56.13

iti saṃcitya vajrāṃgaḥ kopavyākulalocanaḥ || pratikartuṃ maheṃdrāya tapo bhūyo vyavasyata

56.14

jñātvā tu tasya saṃkalpaṃ brahmā krūrataraṃ punaḥ || ājagāma tvarāyukto yatrā'sau ditinaṃdanaḥ

56.15

uvācainaṃ sa bhagavānprasūrmadhurayā girā

56.16

brahmovāca || || kimarthaṃ bhūya eva tvaṃ niyamaṃ krūramicchasi || āhārābhimukho daitya tanme brūhi mahāvrataḥ

56.17

yāvadvarṣasahasreṇa nirāhāreṇa vai phalam || tyajatā prāṃtamāhāraṃ labdhaṃ te kṣaṇamātrataḥ

56.18

tyāgo hyaprātakāmānāṃ na tathā ca guruḥ smṛtaḥ || yathā prātaṃ parityajya kāmaṃ kamalalocana || śrutvaitadbrahmaṇo vākyaṃ daityaḥ prāṃjalirabravīta

56.19

daitya uvāca || || patnyarthe'haṃ kariṣyāmi tapo ghoraṃ pitāmaha || putrārthamudyataścāhaṃ yaḥ syādvīryāṇadarpahā

56.20

etacchutvā vaco devaḥ padmagarbhodravastadā || uvāca daityarājānaṃ prasannaścaturānanaḥ

56.21

brahmovāca || || alaṃ te tapasā vatsa mā kleśe vistare viśa || putraste tārakonāma bhaviṣyati mahābalaḥ

56.22

devasīmaṃtinīkāmyadhammichakavimokṣaṇaḥ || ityukto daityarājastu praṇamya prapitāmaham

56.23

visṛjya gatvā mahiṣīṃ naṃdayā māsa tāṃ mudā || tau daṃpatī kṛtārthau ca jagmatuścāśramaṃ tadā

56.24

āhitaṃ ca tato garbhaṃ varāṃgī varavarṇinī || pūrṇaṃ varṣasahasraṃ tu dadhārodara eva hi

56.25

tato varṣasahasrāṃte varāṃgī samasūyata || jāyamāne tu daityeṃdre tasminchokabhayaṃkare

56.26

cacāla sakalā pṛthvī prodbhūtāśca mahārṇavāḥ || celurdharādharāścāpi vabhurvātāḥ vibhīṣaṇāḥ

56.27

jepurjagyaṃ munivarā vyādhaviddhā mṛgā iva || jahuḥ kāṃtiṃ ca sūryādyā nīhārāśchāṃdayandiśaḥ

56.28

jāte mahāsure tasminsarva eva mahāsurāḥ || ājagmurharṣitāstatra tathā cāsurayoṣitaḥ

56.29

jagu harṣasamāviṣṭā nanṛtuścāsurāṃganāḥ || tato mahotsave jāte dānavānāṃ pṛthāsuta

56.30

viṣaṇṇamanaso devāḥ samaheṃdrāstadābhavan || jātamātrastu daityeṃdrastārakaścaṃḍavikramaḥ

56.31

abhiṣikto'suro daityaiḥ kuraṃgamahiṣādibhiḥ || sarvāsuramahārājye yutaḥ sarvairmahāsuraiḥ

56.32

sa tu prātamahārājya stārakaḥ pāṃḍusattama || uvāca dānavaśreṣṭhānyuktiyuktamidaṃ vacaḥ

56.33

śṛṇudhvamasurāḥ sarve vākyaṃ mama mahābalāḥ || śrutvā vaḥ stheyaṃsī buddhiḥ kriyatāṃ vacane mama

56.34

asmākaṃ jātidharmeṇa virūḍhaṃ vairamakṣayam || kariṣyāmyahaṃ tadvairaṃ teṣāṃ ca vijayāya ca

56.35

kiṃ tu tattapasā
sāṃdhyaṃ manyehaṃ surasaṃgamam || tasmādādau kariṣyāmi tapo ghoraṃ danoḥ sutāḥ

56.36

tataḥ surānvijeṣyāmo bhokṣyāmo'tha jagatrayam
yuktopāyo'hi puruṣaḥ sthiraśrīreva jāyate

56.37

ayuktaścapalaḥ prājñāmapi rakṣitumakṣamaḥ || tacchrutvā dānavāḥ sarve vākyaṃ tasyāsurasya tu

56.38

sādhusādhvityathocuste vacanaṃ tasya vismitāḥ || so'gacchatpāriyātrasya gireḥ kaṃdaramuttamam

56.39

sarvartukusumākīrṇanānauṣadhividīpitam || nānādhāturasasrāvi vicitranānāgṛhāśrayam

56.40

anekākārabahulaṃ pṛthakpakṣikulākulam || nānāprasravaṇopetaṃ nānāvidhajalāśayam

56.41

prāpya tatkaṃdaraṃ daityaścakāra vipulaṃ tapaḥ || vahnapāśupatīṃ dīkṣāṃ paṃca maṃtrāñjajāpa saḥ

56.42

nirāhāraḥ paṃcatapā varṣāyutamabhūtkila || tataḥ svadehādutkṛtya karpakarṣaṃ dinedine

56.43

māṃsasyāgnau juhāvaiva tato nirmāṃsatāṃ gataḥ || tato nirmāṃsadehaḥ sa taporāśirajāyata

56.44

jajvaluḥ sarvabhūtāni tejasā tasya sarvataḥ || udvignāśca surāḥ sarve tapasā tasya bhīṣitāḥ

56.45

etasminnaṃtare brahmā paramaṃ toṣamāgataḥ || tārakasya varaṃ dātuṃ jagāma śikharaṃ gireḥ

56.46

prāpya taṃ śailarājānaṃ haṃsasyaṃdanamāsthitaḥ || uvāca tārakaṃ devo girā madhurayā tadā

56.47

brahmovāca || uttiṣṭha putra tapaso nāstyasādhyaṃ tavādhunā || varaṃ vṛṇīṣvābhimataṃ yatte manasi vartate

56.48

ityuktastārako daityaḥ prāṃjaliḥ prāha taṃ vibhum

56.49

tāraka uvāca || vayaṃ prabho jātidharmāḥ kṛtavairāḥ sahāmaraiḥ || taiśca niḥśeṣitā daityāḥ kṛtāḥ kūrairnṛśaṃsavat

56.50

teṣāmahaṃ samuddhartā bhaveyamiti me matiḥ || avadhyaḥ sarvabhūtānāmastrāṇāṃ ca mahaujasām

56.51

syāmahaṃ cāmareśveva varo mama hṛdi sthitaḥ || etanme dehi deveśa nānyaṃ vai rocaye varam

56.52

tamuvāca tato daityaṃ viriṃco'maranāyakaḥ || na yujyate vinā mṛtyuṃ dehino dehadhāraṇam || jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ satyametacchrutīritam

56.53

iti saṃciṃtya varaya varaṃ yasmānna śaṃkase || tataḥ saṃciṃtya daityeṃdraḥ śiśutaḥ saptavāsarāt

56.54

tāraka uvāca || || vāsarāṇāṃ ca saptānāṃ varjayitvā tu bālakam || devānāmapyavadhyo'haṃ bhūyāsaṃ tena yācitaḥ

56.55

vatre mahāsuro mṛtyuṃ brahmāṇaṃ mānamohitaḥ || brahmā proce tatastaṃ ca tatheti haravākyataḥ

56.56

jagāma tridivaṃ devo daityo'pi svakamālayam || uttīrṇa tapasastaṃ ca daityaṃ daityeśvarāstadā

56.57

parivavruḥ phalākīrṇaṃ vṛkṣaṃ śakunayo yathā || tasminmahati rājyasthe tārake ditinaṃdane

56.58

brahmaṇābhihi
tasthāne mahārṇavataṭottare || taravo jajñire pārtha tatra sarvartavaḥ śubhāḥ

56.59

kāṃtirdyutirdhṛtirmedhā śrīrakhaṃḍā ca dānavam || parivartuguṇā
kīrṇā niśchidrāḥ sarva eva hi

56.60

kālāgaruviliptāṃgaṃ mahāmukuṭamaṃḍitam || rucirāṃgadasannaddhaṃ mahāsiṃhāsane sthitam

56.61

nṛtyaṃtyapsarasaḥ śreṣṭhā gandharvā gāyaṃti ca || candrārkau dīpamārgeṣu vyajaneṣu ca mārutaḥ || grahā agresarāstasya jīvādeśaprabhāṣiṇaḥ

56.62

evaṃ
svakādbāhubalātsa daityaḥ saṃprāpya rājyaṃ parimodamānaḥ || kadācidābhāṣya jagāda maṃtriṇaḥ prodvṛttasarvāṃgabalena darpitaḥ

56.62.p1

iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye tārakāsurotpattivarṇananāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)