Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 57

Vaiṣṇavakhaṇḍa 57

Language
Sanskrit

Contents

57.1

cha || || tāraka uvāca || || rājyena buddhdābhena strībhirakṣaiśca pānakaiḥ || mohito janma labdhvātra tyajate pauruṣaṃ naraḥ

57.2

janma tasya vṛthā sarvamākalpāṃtaṃ na saṃśayaḥ

57.3

mātāpitṛbhyāṃ na karoti kāmānbandhūnaśokānna karoti yo vā || kīrtiṃ hi vā nārjayate na
mānaṃ naraḥ sa jāto'pi mṛto'tra loke

57.4

tasmājjayāyāmarapuṃgavānāṃ trailokyalakṣmīharaṇāya śīghram || saṃyojyatāṃ me rathamaṣṭacakraṃ balaṃ ca me
durjayadaityacakram

57.5

dhvajaṃ ca me kāṃcanapaṭṭabandhaṃ chatraṃ ca me mauktikajālabaddham || adyāhamāsāṃ surakāminīnāṃ dhammillakāṃścāgrathitānkariṣye

57.6

yathā purā markaṭako jananyāstasyāśca satyena tu tārakaḥ syām

57.7

nārada uvāca || || tārakasya vacaḥ śrutvā grasanonāma
dānavaḥ || senānīrdaityarājasya tathā cakre'vilaṃbitam

57.8

āhatya bherīṃ gambhīrāṃ daityānāhūya satvaraḥ || sajjaṃ cakre rathaṃ daityo daityarājasya dhīmataḥ

57.9

garuḍānāṃ sahasreṇa garuḍopamitatviṣā || te hi putrāḥ suparṇasya saṃsthitā merukandare

57.10

vijitya daityarājena vāhanatve prakalpitāḥ
aṣṭāṣṭacakraḥ sarathaścaturyojanavistṛtaḥ

57.11

nānākrīḍāgṛhayuto gītavādyamanoharaḥ || gaṃdharvanagarākāraḥ saṃyuktaḥ pratyadṛśyata

57.12

ājagmustatra
daityāśca daśa caṃḍaparākramāḥ || koṭikoṭiparīvārā anye ca bahavo raṇe

57.13

teṣāmagresaro jambhaḥ kujambho'naṃtarastathā || mahiṣaḥ kuñjaro seṣaḥ kālane
mirnimistathā

57.14

mathano jaṃbhakaḥ śumbho daityeṃdrā daśa nāyakāḥ || daityeṃdrā girivarṣmāṇaḥ saṃti caṃḍaparākramāḥ

57.15

nānāvidhapraharaṇā nānāśa
strāstrapāragāḥ || tārakasyābhavatketurbahurūpo mahābhayaḥ

57.16

kacicca rākṣaso ghoraḥ piśācadhvāṃkṣagṛdhrakaḥ || evaṃ bahuvidhākāraḥ sa ketuḥ pratyadṛśyata

57.17

ketunā makareṇāpi senānīrścasano babhau || paiśācaṃ yatra vadanaṃ jaṃbhasyāsīdayasmayam

57.18

kharo vidyutalāṃgūlaḥ kujambhasyābhavadbhaje
mahiṣasya ca gomāyuḥ kāṃto haimastathām̐ babhau

57.19

gṛdhro vai kuṃjarasyāsīnmeṣasyābhūcca rākṣasaḥ || kālanemirmahākālo nimerāsīnmahātimiḥ

57.20

rākṣasī mathanasyāpi dhvāṃkṣo'bhūjjaṃbhakasya ca || mahāvṛkaśca śumbhasya dhvajā evaṃvidhā babhuḥ

57.21

anekākāravinyāsādanyeṣāṃ ca dhvajā bhavan
śatena śīghravegānāṃ vyāghrāṇāṃ hemamālinām

57.22

grasanasya ratho yukto mahāmegharavo babhau || śatena cāpi siṃhānāṃ ratho jaṃbhasya yojitaḥ

57.23

kujaṃbhasya ratho yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ || tāvadbhirmahiṣasyoṣṭrairgajasya ca hayairyutaḥ

57.24

meṣasya dvīpibhirbhīmaiḥ kuñjaraiḥ kālaneminaḥ || parvataṃ vai samārūḍho niścitya vidhūtaṃ gajaiḥ

57.25

caturdaṃṣṭrairgaṃdhavadbhiścaturbhirmaghasannibhaiḥ || śatahastāyate kṛṣṇe turaṃge hemabhūṣaṇe

57.26

sitacāmarajālena śobhite puṣpadāmani || mathanonāma daityendraḥ pāśahasto vyarājata

57.27

kiṃkiṇīmālinaṃ coṣṭramārūḍho'bhūcca jaṃbhakaḥ || kālamuṃcaṃ mahāmeghamārūḍhaḥ śumbhadānavaḥ

57.28

anye ca dānavā vīrā nānāvāhanahetayaḥ || pracaṇḍacitravarmāṇaḥ kuṇḍaloṣṇīṣabhūṣitāḥ

57.29

nānāvidhottarāsaṃgā nānāmālyavibhūṣaṇāḥ || nānāsugaṃdhagaṃdhāḍhyā nānābaṃdiśatastutāḥ

57.30

nānāvādyaparisyaṃdasāśresaramahārathāḥ || nānāśauryakathāsaktāstasminsainye mahārathāḥ

57.31

tadvalaṃ daityasiṃhasya bhīmarūpaṃ vyadṛśyata || bhūmireṇusamāliṃgaccaturaṃgarathapattikam

57.32

sa ca daityeśvaraḥ kruddhaḥ samārūḍho mahāratham || daśabhiḥ śuśubhe daityairdeśabāhuriveśvaraḥ || jagadgaṃtuṃ pravṛtto vā pratasthe'sau surānprati

57.33

etasminnaṃtare vāyurdevadūtaḥ surālayam || dṛṣṭvā taddānavaṃ balaṃ jagāmeṃdrasya śaṃsitum

57.34

sa gatvā tu sabhāṃ divyāṃ maheṃdrasya mahātmanaḥ || śaśaṃsa madhye devānāmidaṃ kāryamupasthitam

57.35

tacchrutvā devarājaḥ sa nimīlitavilocanaḥ || bṛhaspatimuvācedaṃ vākyaṃ kāle mahāmatiḥ

57.36

indra uvāca || || saṃprāto'tivimardo'yaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha || kāryaṃ kimatra tadrūhi nītyupāyopabṛṃhitam

57.37

etacchrutvā ca vacanaṃ maheṃdrasya girāṃpatiḥ || pratyuvāca mahābhāgo bṛhaspatirudāradhīḥ

57.38

bṛhaspatiruvāca || || sāmapūrvaṃ smṛtā nītiścaturaṃgāmanīkinīm || jigīṣatāṃ suraśreṣṭha sthitireṣā sanātanī

57.39

sāma dānaṃ ca bhedaśca caturtho daṃḍa eva ca || nītau kramātprayojyāśca deśakālaviśeṣataḥ

57.40

tatra sāma prayoktavyamāryeṣu guṇavatsu ca || dānaṃ lubdheṣu bhedaśca śaṃkiteṣviti niścayaḥ

57.41

daṇḍaścāpi prayoktavyo nityakālaṃ durātmasu || sāma daityeṣu naivāsti nirguṇatvāddurātmasu

57.42

śriyā teṣāṃ ca kiṃ kāryaṃ samṛddhānāṃ tathāpi yat || jātidharmeṇa cābhedyā vidhāturapi te matāḥ

57.43

eko hyupāyo daṃḍo'tra bhavatāṃ yadi rocate
durjanaḥ sujanatvāya kalpate na kadācana

57.44

lālitaḥ pālito vāpi svasvabhāvaṃ na muṃcati || evaṃ me manyate buddhirbhaṃvato yadyacavasyatām

57.45

evamuktaḥ sahasrākṣa evamevetyuvāca ha || kartavyatāṃ ca saṃciṃtya provācāmarasaṃsadi

57.46

bahumānena me vācaṃ śṛṇudhvaṃ nākavāsinaḥ

57.47

bhavaṃto yajñabhoktāraḥ satāmiṣṭāśca sāttvikāḥ || sve sve pade sthitā nityaṃ jagataḥ pālane ratāḥ

57.48

bhavatāṃ ca nimittena bādhaṃte
dānaveśvarāḥ || teṣāṃ sāmādi naivāsti daṃḍa eva vidhīyatām

57.49

kriyatāṃ samare buddhiḥ sainyaṃ saṃyojyatāmiti || āvāhyaṃtāṃ ca śastrāṇi pūjyaṃ
tāṃ śastradevatāḥ

57.50

ityuktāḥ samanahyaṃta devānāṃ ye pradhānataḥ || vājināmayutenājau hemapaṭṭapariṣkṛtāḥ

57.51

vāhanāni vimānāni yoja
yaṃtu mamāmarāḥ || yamaṃ senāpatiṃ kṛtvā śīghraṃ niryāta devatāḥ

57.52

nānāścaryaguṇopetā durjayā devadānavaiḥ || ratho mātalinā yukto maheṃdrasyāpyaha
śyata

57.53

yamo mahiṣamāsthāya senāgre samavartata || caṃḍakiṃkiṇivṛṃdena sarvataḥ parivāritaḥ

57.54

kalpakālojvalajvālāpūritāṃbaragocaraḥ
hutāśa uraṇārūḍhaḥ śaktihasto vyavasthitaḥ

57.55

pavano'kuśapāṇistu vistāritamahājavaḥ || mahāṛkṣaṃ samārūḍhaḥ senāgre samadṛśyata

57.56

bhujagendraṃ samārūḍho jaleśo bhagavānsvayam || mahāpāśadharo vīraḥ senāyāṃ samavartata

57.57

narayukte rathe divye dhanādhyakṣo vyacīca
rat || mahāsiṃharavo yuddhe gadāhasto vyavasthitaḥ

57.58

rākṣaseśo'tha nirṛtirtho rathe rakṣomukhairhayaiḥ || dhanvī rakṣogaṇavṛto mahārāvo vyadṛśyata

57.59

caṃdrādityāvaśvinau ca vasavaḥ sādhyadevatāḥ || viśvedevāśca rudrāśca sannaddhāstasthurāhave

57.60

hemapīṭhottarāsaṃgāścitravarmāyudhadhvajāḥ
gaṃdharvāḥ pratyadṛśyanta kṛtvā viśvāvasuṃ mukhe

57.61

tathā raktottarāsaṃgā nirmalāyovibhūṣaṇāḥ || gṛdhradhvajā adṛśyaṃta rākṣasā raktamūrdhajāḥ

57.62

tathā bhīmāśanikarāḥ kṛṣṇavastrā mahārathāḥ || yakṣāstatra vyadṛśyaṃta maṇibhadrādikoṭiśaḥ

57.63

tāmrolūkadhvajā raudrā dvīpicarmāṃbarāstathā||piśācā
statra rājaṃte mahāvegapuraḥsarāḥ

57.64

tathaiva śvetavasanāḥ sitapaṭṭapatākinaḥ || mattebhavāhanaprāyā kiṃnarāstasthurāhave

57.65

muktājāla
pariṣkāro haṃso hārasamaprabhaḥ || keturjaladhināthasya saumyarūpo vyarājata

57.66

paṃcarāgamahāratnaviṭaṃko dhanadasya ca || dhvajaḥ samutthito bhāti
yātukāma ivāṃbaram

57.67

kāṣṇaॅlohamayo dhvāṃkṣo yamasyābhūnmahādhvajaḥ || rākṣaseśasya vadanaṃ pretasya dhvaja ābabhau

57.68

hemasiṃhadhvajau
devau candrārkāvamitadyutī || kuṃbhena citravarṇena keturāśvinayorabhūt

57.69

mātaṃgo hemaracitaścitraratnapariṣkṛtaḥ || dhvajaḥ śatakratorāsītsitacā
marasaṃsthitaḥ

57.70

anyeṣāṃ ca dhvajāstatra nānārūpā babhū raṇe || sanāgayakṣagaṃdharvamahoraganiśācarāḥ

57.71

senā sā devarājasya durjayā pratya
dṛśyata || koṭayastāṝyastriṃśatrtrānādevanikāyinām

57.72

haimācalābhe sitakarṇacāmare suvarṇapadmāmalasundarasraji || kṛtābhirāmojvalakuṃkumāṅkure
kapolalīlāvivimuktarāve

57.73

śritastadairāvaṇanāmakuṃjare mahābalaścitraviśeṣitāmbaraḥ || viśālavajrāṅgavitānabhūṣitaḥ prakīrṇakeyūrabhujāyamaṃḍalaḥ

57.74

sahasrahagbaṃdisahasrasaṃstutaściviṣṭape'śobhata pākaśāsanaḥ

57.74.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe tārakāsuradevendrayuddhopakramavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)