Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 59

Vaiṣṇavakhaṇḍa 59

Language
Sanskrit

Contents

59.1

cha || || nārada uvāca || || dhanādhipasya jaṃbhena sāyakairmarmabhedibhiḥ || diśoparuddhāḥ kuddhena sainyaṃ
cābhyarditaṃ bhṛśam

59.2

taddṛṣṭvā karma daityasya dhanādhyakṣaḥ pratāpavān || ākarṇākṛṣṭacāpastu jaṃbhamājau mahābalam

59.3

hṛdi vivyādha
bāṇānāṃ sahasreṇāgnivarcasām || sa prahasya tato vīro bāṇānāmayutatrayam

59.4

niyutaṃ ca tathā koṭirmurbudaṃ cākṣipatkṣaṇāt || tasya taḍlāghavaṃ
dṛṣṭvā kuddho gṛhya mahāgadām

59.5

dhanādhyakṣaḥ pracikṣepa svargepsuḥ svadhanaṃ yathā || muktāyāṃ ca gadāyāṃ vai nādo'bhūtpralaye yathā

59.6

bhūtānāṃ
bahudhā rāvā jajñire khe mahābhayāḥ || vāyuśca sumahāñche khamāyānmeghasaṃkulam

59.7

sā hi vaiśravaṇasyāste trailokyābhyarcitā gadā || āyāṃtīṃ tāṃ
samālokya taḍitsaṃghātadurdaśām

59.8

daityo gadāvighātārthaṃ śastravṛṣṭiṃ mumoca ha || cakrāṇi kuṇapānprāsāñchataghnīḥ paṭṭiśāṃstathā

59.9

parighānmuśalānvṛkṣāngirīṃścātulavikramaḥ || kadarthīkṛtya śastrāṇi tāni sarvāṇi sā gadā

59.10

kalpāṃtabhāskaro yadvanyapatadaityavakṣasi || sa
tayā gāḍhabhinnaḥ sansaphenarudhiraṃ vaman

59.11

niḥpapāta rathāṅgaṃbho vasudhāṃ gatacetanaḥ || jaṃbhaṃ nipatitaṃ dṛṣṭvā kujaṃbho ghoraniścayaḥ

59.12

dhanādhipasya saṃkuddho nādenāpūrayandiśaḥ || cakre bāṇamayaṃ jālaṃ śakuṃtasyeva paṃjaram

59.13

vicchidya bāṇajālaṃ ca māyājālamivotkaṭam
mumoca bāṇānaparāṃstasya yakṣādhipo balī

59.14

ciccheda līlayā tāṃśca daityaḥ krodhīva sadvacaḥ || niṣphalāṃstāṃstato dṛṣṭvā bāṇānkuddho dhanādhipaḥ

59.16

śaktiṃ jagrāha durdharṣāṃ śataghaṃṭāmahāsvanām || preṣitā sā tadā śaktirdārayāmāsa taṃ hṛdi||15||yathālpabodhaṃ puruṣaṃ duḥkhaṃ saṃsārasaṃbhavam||tathāsya
hṛdayaṃ bhittvā jagāma dharaṇītalam

59.17

nimeṣātso'bhisaṃstambhya dānavo dāruṇākṛtiḥ || jagrāha paṭṭiśaṃ daityo girīṇāmapi bhedanam

59.18

sa tena paṭṭiśenājau dhanadasya stanāṃtaram || vākyena tīkṣṇarūpeṇa marmākṣaravisarpiṇā

59.19

nirbibhedābhijātasya hṛdayaṃ durjano yathā || tena paṭṭiśa
ghātena dhaneśaḥ parimūrchitaḥ

59.20

niṣasāda rathopasthe durvācā sujano yathā || tathāgataṃ tu taṃ dṛṣṭvā dhaneśaṃ vai mṛtaṃ yathā

59.21

rākṣaso nirṛtirdevo
niśācarabalānugaḥ || abhidudrāva vegena kujaṃbhaṃ bhīmavikramam

59.22

atha dṛṣṭvātidurdharṣaṃ kujaṃbho rākṣaseśvaram || nodayāmāsa daityānsa rākṣaseśa
rathaṃ prati

59.23

sa dṛṣṭvā noditāṃ senāṃ prabalāśvāṃ subhīṣaṇām || rathādāplutya vegena nirṛtī rākṣaseśvaram

59.24

khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa carmaṇā
ṇiraghāvata || praviśya dānavānīkaṃ gajaḥ padmasaro yathā

59.25

loḍayāmāsa bahudhā viniṣkṛtya sahasraśaḥ || ciccheda kāṃścicchataśo bibhedānyā
nvarāsinā

59.26

saṃdaṣṭauṣṭhamukhaiḥ pṛthvīṃ daityānāṃ so'bhyapūrayat || tato niḥśeṣitaprāyāṃ vilokya svāṃ camūṃ tadā

59.27

muktā dhanapatiṃ daityaḥ
kujaṃbho nirṛtiṃ yayau || labdhasaṃjñastu jaṃbho'pi dhanādhyakṣapadānugān

59.28

jīvagrāhaṃ sa jagrāha baddhā pāśaiḥ sahasradhā || mūrtimaṃti ca ratnāni
padmādīṃśca nidhīṃstathā

59.29

vāhanāni ca divyāni vimānāni ca sarvaśaḥ || dhaneśo labdhasaṃjñastu tāmavasthāṃ vilokya saḥ

59.30

niḥśva
sandīrghamuṣṇaṃ ca roṣāttāmravilocanaḥ || dhyātvāstraṃ gāruḍaṃ divyaṃ bāṇaṃ saṃdhāya kārmuke

59.31

mumoca dānavānīke taṃ bāṇaṃ śatrudāraṇam
prathamaṃ kārmukaṃ tasya vahnijvālamadṛśyata

59.32

niścerurvisphuliṃgānāṃ koṭayo dhanuṣastathā || tato jvālākulaṃ vyoma cake cābhraṃ samaṃtataḥ

59.33

tadabhraṃ sahasā dṛṣṭvā jaṃbho bhīmaparākramaḥ || saṃvartaṃ mumuce tena praśāṃtaṃ gāruḍaṃ tadā

59.34

tatastaṃ dānavo dṛṣṭvā kuberaṃ roṣavihvalaḥ
abhidudrāva vegena padātirdhanadaṃ nadan

59.35

athābhimukhamāyāṃtaṃ daityaṃ dṛṣṭvā dhanādhipaḥ || babhūva saṃbhramāviṣṭaḥ palāyanaparāyaṇaḥ

59.36

tataḥ
palāyatastasya mukuṭo ratnamaṃḍitaḥ || papāta bhūtale dīpto ravibiṃbamivāṃbarāt

59.37

yakṣāṇāmabhijātānāṃ bhagnaṃ pravartate raṇāt || martuṃ saṃgrāma
śirasi yuktaṃ no bhūṣaṇāya tat

59.38

iti vyavasya durdharṣā nānāśastrāstrapāṇayaḥ || yuyutsavastathā yakṣā mukuṭaṃ parivārya te

59.39

abhimāna
dhanā vīrā dhanadasya padānugāḥ || tānamarṣācca saṃprekṣya dānavaścaṃḍapauruṣaḥ

59.40

bhuśuṇḍīṃ bhīṣaṇākārāṃ gṛhītvā śailagauravām || rakṣiṇo mukuṭa
syātha niṣpipeṣa niśācarān

59.41

tānpramathyātha niyutaṃ mukuṭaṃ taṃ svake rathe || samāropyāmarārirjitvā dhanadamāhave

59.42

dhanāni ca nidhī
ngṛhya svasainyena samāvṛtaḥ || nādena mahatā devāndrāvayāmāsa sarvaśaḥ

59.43

dhanado'pi dhanaṃ sarvaṃ gṛhīto muktamūrdhajaḥ || padātirekaḥ saṃtrastaḥ
prāpyaivaṃ dīnavatsthitaḥ

59.44

kujaṃbhenātha saṃsakto rajanīcaranaṃdanaḥ || māyāmamoghāmāśritya tāmasīṃ rākṣaseśvaraḥ

59.45

mohayāmāsa daityendro
jagatkṛtvā tamomayam || tato viphalanetrāṇi dānavānāṃ balāni ca

59.46

na śekuścalituṃ tatra padādapi padaṃ tadā || tato nānāstravarṣeṇa dāna
vānāṃ mahācamūḥ

59.47

jaghāna nirṛtirdevastamasā saṃvṛtā bhṛśam || hanyamāneṣu daityeṣu kujaṃbhe mūḍhacetasi

59.48

mahiṣo dānavendrastu kalpāṃtāṃ
bhodasannibhaḥ || astraṃ cakāra sāvitramulkāsaṃghātamaṃḍitam

59.49

vijṛṃbhatyatha sāvitre paramāstre pratāpini || praṇāśamagamattīvraṃ tamo ghoramanaṃta
ram

59.50

tato'stravisphuliṃgākaṃ tamaḥ śuklaṃ vyajāyata || protphullāruṇapadmaughaṃ śaradīvāmalaṃ saraḥ

59.51

tatastamasi saṃśāṃte daityendrāḥ prātaśca
kṣuṣaḥ || cukruḥ krūreṇa tamasā devānīkaṃ mahādbhutam

59.52

athādāya dhanurghoramiṣuṃ cāśīviṣopamam || kujaṃbho'dhāvata kṣipraṃ rakṣodevabalaṃ prati

59.53

rākṣasendrastathāyāṃtaṃ dṛṣṭvā taṃ sa padānugaḥ || vivyādha niśitairbāṇaiḥ kālāśanisamasvanaiḥ

59.54

nādānaṃ na ca sandhānaṃ na mokṣo vāsya
lakṣyate || cicchedograiḥ śaravātaistāñcharānatilāghavāt

59.55

dhvajaṃ śareṇa tīkṣṇena nicakartāmaradviṣaḥ || sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapāha
rat

59.56

kālakalpena bāṇena taṃ ca vakṣasyatāḍayat || sa tu tena prahāreṇa cakampe pīḍito bhṛśam

59.57

daityeṃdro rākṣasendreṇa kṣitikaṃpe
nago yathā || sa muhūrtātsamāśvāsya matvā taṃ durjayaṃ raṇe

59.58

padātirāsādya rathaṃ rakṣo vāmakareṇa ca || keśeṣu nirṛtiṃ gṛhya jānunākramya ca
sthitaḥ

59.59

tataḥ khaḍgena ca śiraśchettumaicchadmarṣaṇaḥ || tataḥ kalakalo jajñe devānāṃ sumahāṃstadā || kujaṃbhasya vaśaṃ prātaṃ dṛṣṭvā nirṛtimāhave

59.60

etasminnantare devo varuṇaḥ pāśabhṛttadā || pāśena dānaveṃdrasya babandhāśu bhujadvayam

59.61

tato baddhabhujaṃ daityaṃ viphalīkṛtapauruṣam || tāḍayā
māsa gadayā dyāmutsṛjya pāśabhṛt

59.62

sa tu tena prahāreṇa srotobhiḥ kṣatajaṃ sravan || dadhāra kālameghasya rūpaṃ vidyuttābhratam

59.63

tadava
sthāgataṃ dṛṣṭvā kujaṃbhaṃ mahiṣāsuraḥ || vyāvṛttavadanārāvo bhoktumaicchatsurāvubhau

59.64

nirṛtiṃ varuṇaṃ caiva tīkṣṇadaṃṣṭrotkaṭānanaḥ || tāvabhiprāyamā
lokya tasya daityasya dūṣitam

59.65

tyaktvā rathāvubhau bhītau padātī pradrutau drutam || jagmaturmahiṣādrītau śaraṇaṃ pākaśāsanam

59.66

kuddhotha
mahiṣo daityo varuṇaṃ samupādravat || tamaṃtakamukhāsannamālokya himadīdhitiḥ

59.67

cakre śastraṃ visṛṣṭaṃ hi himasaṃghātamulbaṇam || vāyavyaṃ cāstram
matulaṃ caṃdraścakre dvitīyakam

59.68

vāyunā tena caṃḍena saṃśuṣkeṇa himena ca || mahāhimanipātena śastreścaṃdrapraṇoditaiḥ

59.69

gātrāṇyasurasai
nyānāmadahyaṃta samaṃtataḥ || vyathitā dānavāḥ sarve śītacchāditapauruṣāḥ

59.70

na śekuścalituṃ tatra nāstrāṇyādātumeva ca || mahiṣo niṣpraya
traśca śītenākaṃpitānataḥ

59.71

aṃsamāliṃgya pāṇibhyāmupaviṣṭo hyadhomukhaḥ || sarve te niṣpratīkārā daityāścaṃdramasā jitāḥ

59.72

raṇecchāṃ
dūratastyaktā tasthuste jīvitārthinaḥ || tatrātravītkālanemirdaityānkrodhavidīpitaḥ

59.73

bhobhoḥ śṛṃgāriṇaḥ krūrāḥ sarvaśastrāstrapāragāḥ || ekaiko'pi
jagatkṛtsnaṃ śaktastulayituṃ bhujaiḥ

59.74

ekaiko'pi kṣamo grastuṃ jagatsarvaṃ carācaram || ekaikasyāpi paryāptā na sarve'pi divaukasaḥ

59.75

kiṃ
trastanayanāścaiva samare parinirjitāḥ || na yuktametacchūrāṇāṃ viśeṣāddaityajanmanām

59.76

rājñaśca tārakasyāpi darśayiṣyatha kiṃ mukham || vira
tānāṃ raṇāccāsau kruddhaḥ prāṇānhariṣyati

59.77

iti te procyamānāṃpi nocuḥ kiṃcinmahāsurāḥ || śītena naṣṭaśrutayo aṣṭavākyāśca te tathā

59.78

mūkāstathābhavandaityā mṛtakalpā mahāraṇe || tāndṛṣṭvā naṣṭacetaskāndaityāṃścītena pīḍitān

59.79

matvā kālakṣamaṃ kāryaṃ kālanemirme
hāsuraḥ || āśritya mānavīṃ māyāṃ vitatya ca mahāvapuḥ

59.80

pūrayāmāsa gaganaṃ diśo vidiśa eva ca || nirmame dānaveṃdro'sau śarīre
bhāskarāyutam

59.81

diśaśca vidiśaścaiva pūrayāmāsa pāvakaiḥ || tato jvālākulaṃ sarvaṃ trailokyamabhavatkṣaṇāt

59.82

tena jvālāsamūhena himāṃ
suragamadbhutam || tataḥ krameṇa viśrabdhaṃ śītadurdinamābabhau

59.83

tadbalaṃ dānavendrāṇāṃ māyayā kālaneminaḥ || taddṛṣṭvā dānavānīkaṃ labdhasaṃjñaṃ divākaraḥ || uvācāruṇamatyarthaṃ koparaktāṃtalocanaḥ

59.84

divākara uvāca || || nayāruṇa rathaṃ śīghraṃ kālanemiratho yataḥ

59.85

vimardaṃ tatra
viṣame bhavitā bhūtasaṃkṣayaḥ || jita eṣaśaśāṃko'tha vayaṃ yadbalamāśritāḥ

59.86

ityuktvodayāmāsa rathaṃ garuḍapūrvajaḥ || rathe sthito'pi teraśvaiḥ
sitacāmaradhāribhiḥ

59.87

jagaddīpo'tha bhagavāngrāha vitataṃ dhanuḥ || śaraugho vai pāṃḍuputra kṣipramāsīddivādyutiḥ

59.88

śaṃbarāstreṇa saṃdhāya bāṇamekaṃ
sasarja ha || dvitīyaṃ cendrajālenāyojitaṃ pramumoca ha

59.89

śaṃbarāstraṃ kṣaṇāccake teṣāṃ rūpaviparyayam || devānāṃ dānavaṃ rūpaṃ dānavānāṃ ca daivikam

59.90

matvā surānsvakāneva jaghne ghorāstralāghavāt || kālanemī ruṣāviṣṭaḥ kṛtāṃta iva saṃkṣaye

59.91

kāṃścitkhaḍgena tīkṣṇena kāṃścinnārācavṛṣṭibhiḥ || kāṃścidgadābhirghorābhiḥ kāṃścidghoraiḥ paraśvadhaiḥ

59.92

śirāṃsi keṣāṃcidapātayadrthādbhujāṃstathā sārathīṃścogravegān || kāṃścitpipeṣātha
rathasya vegātkāṃścittathātyadbhutamuṣṭipātaiḥ

59.92.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikā khaṇḍe tārakasainyadevasainyayoryuddhavarṇanaṃnāmādśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)