Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 6

Vaiṣṇavakhaṇḍa 6

Language
Sanskrit

Contents

6.1

6 || || lomaśa uvāca || ekadā tu tadā tena yajñaḥ prāraṃbhito
mahān || tatrāhūtāstadā sarve dīkṣitena tapasvinā

6.2

ṛṣayo vividhāstatra vaśiṣṭhādyāḥ samāgatāḥ || agastyaḥ kaśyapo'triśca vāmadevastathā
bhṛguḥ

6.3

dadhīco bhagavānvyāso bharadvājo'tha gautamaḥ|| ete cānye ca bahavaḥ samājagmurmaharṣayaḥ

6.4

tathā sarve suragaṇā lokapālāstathā'pare
vidyādharāśca gaṃdharvāḥ kiṃnarāpsarasāṃ gaṇāḥ

6.5

satyalokātsamānīto brahmā lokapitāmahaḥ || vaikuṃṭhācca tathā viṣṇuḥ samānīto makhaṃ prati

6.6

devendro hi samānīta iṃdrāṇyā saha suprabhaḥ || tathā caṃdro hi rohiṇyā varuṇaḥ priyayā saha

6.7

kuberaḥ puṣpakārūḍho mṛgā''rūḍho'tha mārutaḥ
vastā''rūḍhaḥ pāvakaśca pretā''rūḍho'tha nirṛtiḥ

6.8

ete sarve samāyātā yajñavāṭe dvijanmanaḥ || te sarve satkṛtāstena dakṣeṇa ca durātmanā

6.9

bhavanāni mahārhāṇi suprabhāṇi mahāṃti ca || tvaṣṭrā kṛtāni divyāni kauśalyena mahātmanā

6.10

teṣu sarveṣu dhiṣṇyeṣu yathājoṣaṃ samāsthitāḥ

6.11

varttamāne mahāyajñe tīrthe kanakhale tathā || ṛtvijaśca kṛtāstena bhṛgvādyāśca tapodhanāḥ

6.12

dīkṣāyuktastadā dakṣaḥ kṛtakautukamaṃgalaḥ
bhāryayā sahito vipraiḥ kṛtasvastyayano bhṛśam

6.13

reje mahattvena tadā suhṛdbhiḥ paritaḥ sadā || etasminnaṃtare tatra dadhīcirvākyamabravīt

6.14

dadhīciruvāca || ete sureśā ṛṣayo mahattarāḥ salokapālāśca samāgatāstava || tathāpi yajñastu na śobhate bhṛśaṃ
pinākinā tena mahātmanā vinā

6.15

yenaiva sarvāṇyapi maṃgalāni jātāni śaṃsaṃti mahāvipaścitaḥ || so'sau na dṛṣṭo'tra pumānpurāṇo
vṛṣadhvajo nīlakaṇṭhaḥ kapardī

6.16

amaṃgalānyeva ca maṃgalāni bhavaṃti yenādhikṛtāni dakṣa || tryaṃbakenātha sumaṃgalāni bhavaṃti sadyo
hyapamaṃgalāni

6.17

tasmāttvayaiva kartavyamāhvānaṃ parameṣṭhinā || tvaritaṃ caiva śakreṇa viṣṇunā prabhaviṣṇunā

6.18

sarvaireva hi
gaṃtavyaṃ yatra devo maheśvaraḥ

6.19

dākṣāyaṇyā sametaṃ tamānayadhvaṃ tvarānvitāḥ || tena sarvaṃ pavitraṃ syācchaṃbhunā yoginā bhṛśam

6.20

yasya smṛtyā ca nāmoktyā samagraṃ sukṛtaṃ bhavet || tasmātsarvaprayatnena samāneyo vṛṣadhvajaḥ

6.21

tasya tadvacanaṃ śrutvā prahasannāha durdhīḥ || mūlaṃ
viṣṇurhi devānāṃ yatra dharmaḥ sanātanaḥ

6.22

yasminvedāśca yajñāśca karmāṇi vividhāni ca || pratiṣṭhitāni sarvāṇi so'sau viṣṇurihāgataḥ

6.23

satyalokātsamāyāto brahmā lokapitāmahaḥ || vedaiścopaniṣadbhiśca āgamairvividhaiḥ saha

6.24

tathā suragaṇaiḥ sākamāgataḥ surarāṭ svayam
tathā yūyaṃ samāyātā ṛṣayo vītakalmaṣāḥ

6.25

yeye yajñocitāḥ śāṃtāste sarve samāgatāḥ|| vedavedārthatattvajñāḥ sarve yūyaṃ dṛḍhavratāḥ

6.26

atraiva
ca kimasmākaṃ rudreṇāpi prayojanam || kanyā dattā mayā viprā brahmaṇā noditena hi

6.28

akulīno hyasau viprā naṣṭo naṣṭapriyaḥ sadā
bhūtapretapiśācānāṃ patireko duratyayaḥ ||27||ātmasaṃbhāvino mūḍhaḥ stabdho maunī samatsaraḥ || karmaṇyasminnayogyo'sau nānīto hi mayā'dhunā

6.29

tasmāttvayā na vaktavyaṃ punarevaṃ vaco dvijā || sarvairbhavadbhiḥ kartavyo yajño me saphalo mahān

6.30

etacchrutvā vacastasya dadhīcirvākyamabravīt

6.31

dadhīciruvāca || || sarveṣāmṛṣivaryāṇāṃ purāṇāṃ bhāvitātmanām || anayo'yaṃ mahāñjñāto vinā tena mahātmanā

6.32

vināśo'pi mahānsadyo hyatra tyānāṃ bhaviṣyati || evamuktvā dadhīco'sāveka eva vinirgataḥ

6.33

yajñavāṭācca dakṣasya tvaritaḥ svāśramaṃ yayau || munau vinirgate dakṣaḥ prahasannidamabravīt

6.34

gataḥ śivapriyo vīro dadhīcirnāma nāmataḥ || āviṣṭacittā maṃdāśca mithyāvādaratāḥ khalāḥ

6.35

vedabāhyā durācārāstyājyāste hyatra karmaṇi || vedavādaratā yūyaṃ sarve viṣṇupurogamāḥ

6.36

yajñaṃ me saphalaṃ viprāḥ kurvaṃtu hyacirādiva || tadā te devayajanaṃ cakruḥ sarve saharṣayaḥ

6.37

etasminnaṃtare tatra parvate gaṃdhamādane || dhārāgṛhe vimānena sakhībhiḥ parivāritā

6.38

dākṣāyaṇī mahādevī cakāra vividhāstadā || krīḍā vimānamadhyasthā kandukādyāḥ sahasraśaḥ

6.39

krīḍāsaktā tadā devī dadarśātha mahāsatī || yajñaṃ prayāṃtaṃ somaṃ ca rohiṇyā sahitaṃ prabhum

6.40

kva gamiṣyati caṃdro'yaṃ vijaye pṛccha satvaram || tayoktā vijayā devī taṃ papraccha yathocitam

6.41

kathitaṃ tena tatsarvaṃ dakṣasyaiva makhādikam || tacchrutvā tvaritā devī vijayā jātasaṃbhramā || kathayāmāsa tatsarvaṃ yaduktaṃ śaśinā bhṛśam

6.42

vismṛśya kāraṇaṃ devī kimāhvānaṃ karoti na || dakṣaḥ pitā me mātā ca vismṛtā māṃ kuto'dhunā

6.43

pṛcchāmi śaṃkaraṃ cādya kāraṇaṃ kṛtaniścayā || sthāpayitvā sakhīstatra āgatā śaṃkaraṃ prati

6.44

dadarśa taṃ sabhāmadhye trilocanamavasthitam || gaṇaiḥ parivṛtaṃ sarvaiścaṃḍamuṃḍādibhistadā

6.45

bāṇo bhṛṃgistathā nandī śailādo hi mahātapāḥ || mahākālo mahācaṃḍo mahāmuṃḍo mahāśirāḥ

6.46

dhūmrākṣo dhūmraketuśca dhūmrapādastathaiva ca || ete cānye ca bahavo gaṇā rudrānuvartinaḥ

6.47

keciddhyānakā raudrāḥ kabaṃdhāśca tathā pare || vilocanāśca kecicca vakṣohīnāstathā pare

6.48

evaṃbhūtāśca śataśaḥ sarve te kṛttivāsasaḥ || jaṭākalāpasaṃbhūṣāḥ sarve rudrākṣabhūṣaṇāḥ

6.49

jiteṃdriyā vītarāgāḥ sarve viṣayavairiṇaḥ || ebhiḥ sarvaiḥ parivṛtaḥ śaṃkaro lokaśaṃkaraḥ || hṛṣṭastayā upāviṣṭa āsane paramādbhute

6.50

ākṣiptacittā sahasā jagāma śivasaṃnidhim || śivena sthāpitā svāṃke prītiyuktena vallabhā

6.51

premṇoditā vacobhiḥ sā bahumānapuraḥsaram || kimāgamanakāryaṃ me vada śīghraṃ sumadhyame

6.52

evamuktā tadā tena uvācāsitalocanā

6.53

satyuvāca || || piturmama mahāyajñe kasmāttva na rocate || gamanaṃ devade
veśa tatsarva kathaya prabho

6.54

suhṛdāmeṣa vai dharmaḥ suhṛdbhiḥ saha saṃgatim || kurvaṃti yanmahādeva suhṛdāṃ prītivardhanīm

6.55

tasmātsarvaprayatnena
anāhūto'pi gaccha bhoḥ || yajñavāṭaṃ piturme'dya vacanānme sadāśiva

6.56

tasyāstadvacanaṃ śrutvā babhāṣe sūnṛtaṃ vacaḥ || tvayā bhadre na gaṃtavyaṃ dakṣasya
yajanaṃ prati

6.57

tasya ye māninaḥ sarve surāsurakiṃnarāḥ || te sarve yajanaṃ prāptāḥ pituste na saṃśayaḥ

6.58

anāhūtāśca ye sudhru gacchaṃti parama
ndiram || apamānaṃ prāmuvanti maraṇādadhikaṃ tataḥ

6.59

pareṣāṃ maṃdiraṃ prāpya iṃdro'pi laghutāṃ vrajet || tasmāttvayā na gaṃtavyaṃ dakṣasya yajanaṃ śubhe

6.60

evamuktā satī tena maheśena mahātmanā || uvāca roṣasaṃyuktaṃ vākyaṃ vākyavidāṃ varā

6.61

yajño hi satyaṃ loke tvaṃ sa tvaṃ devavareśvara || anāhūto'si
tenādya pitrā me duṣṭacāriṇā || tatsarvaṃ jñātumicchāmi tasya bhāvaṃ durātmanaḥ

6.62

tasmāccaiva gacchāmi yajñavāṭaṃ piturmama || anujñāṃ dehi me nātha
devadeva jagatpate

6.63

ityukto bhagavānrudrastayā devyā śivaḥ svayam || vijñātākhilahṛddṛṣṭā bhagavānbhūtabhāvanaḥ

6.64

sa tāmuvāca deveśo
maheśaḥ sarvasiddhidaḥ || gaccha devi tvarāyuktā vacanānmama suvrate

6.65

etaṃ naṃdinamāruhya nānāvidhagaṇānvitā || gaṇāḥ ṣaṣṭisahasrāṇi jagmū
raudrāḥ śivājñayā

6.66

tairgaṇaiḥ saṃvṛtā devī jagāma pitṛmaṃdiram || nirīkṣya tadgṛhaṃ sarvaṃ mahādevotivismitaḥ

6.67

bhūṣaṇāni mahārhāṇi tebhyo
devyai paraṃtapaḥ || preṣayāmāsa cāvyayo mahādevo'nu pṛṣṭhataḥ

6.68

devyā gataṃ vai svapiturgṛhaṃ tadā vimṛśya sarvaṃ bhagavānmaheśaḥ || dākṣāyaṇī pitṛvamā
nitā satī na yāsyatīti svapuraṃ punarjagau

6.68.p1

iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe dakṣayajña prati satīdevyāgamanavarṇanaṃnāma dvitīyo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)