Vaishnavakhanda 63
Vaiṣṇavakhaṇḍa 63
- Language
- Sanskrit
Contents
- 63.80 — 1 part
63.1
cha || || nārada uvāca || || evaṃ viprakṛtā devā maheṃdrasahitāstadā || yayuḥ
svāyaṃbhuvaṃ dhāma markarūpaṃpupāśritāḥ
63.2
tataśca vismito brahmā prāha tānsurapuṃgavān || svarūpeṇeha tiṣṭhadhvaṃ nātra vastārakādvayam
63.3
tato
devāḥ svarūpasthāḥ mlānavadanāṃbujāḥ || tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pitaraṃ putrakā yathā
63.4
namo jagatprasūtyai te hetave pālakāya ca || saṃhartre ca nama
stubhyaṃ tiro'vasthāstava prabho
63.5
tvamapaḥ prathamaṃ sṛṣṭvā tāsu vīryamavāsṛjaḥ || tadaṇḍamabhavaddhaimaṃ yasmim̐llokāścarācarāḥ
63.6
vedeṣvāhurvirā
ḍrūpaṃ tvāmekarūpamidaśam || pātālaṃ pādamūlaṃ ca pārṣṇipāde rasātalam
63.7
mahātalaṃ cāsya gulphau jaṃghe cāpi talātalam || sutalaṃ jānunī
cāsya ūrū ca vitalātale
63.8
mahītalaṃ ca jaghanaṃ nābhiścāsya nabhastalam || jyotiḥpadmasuraḥsthānaṃ svaloko bāhurucyate
63.9
grīvā mahaśca
vadanaṃ janalokaḥ prakīrtyate || lalāṭaṃ ca tapolokaḥ śīrṣa satyamudāhṛtam
63.10
candrasūryau ca nayane diśaḥ śrotre nāsikāśvinau || ātmānaṃ
brahmaraṃdhrasthamāhustvāṃ vedavādinaḥ
63.11
evaṃ ye te virāḍrūpaṃ saṃsmaraṃta upāsate || janmabandhavinirmuktā yāṃti tvāṃ paramaṃ padam
63.12
evaṃ
sthūlaṃ prāṇimadhyaṃ ca sūkṣmaṃ bhāvebhāve bhāvitaṃ tvāṃ gṛṇaṃti || sarvatrasthaṃ tvāmataḥ prāhurvedāstasmai tubhyaṃ padmaja iddhidhema
63.13
evaṃ stuto viriṃcistu
kṛpayābhipariplutaḥ || jānannapi tadā prāha teṣāmāśvāsahetave
63.14
sarve bhavanto duḥkhārtāḥ parimlānamukhāṃbujāḥ || aṣṭāyudhāstathā'kasmādgṛhā
bharaṇavāsasaḥ
63.15
mamaiveyaṃ kṛtirdevā bhavatāṃ yadviḍambanā || yadvairājaśarīre me bhavanto bāhusaṃjñakāḥ
63.16
yadyadvibhūtimatsattvaṃ dhārmikaṃ
corjitaṃ mahat || tatrāsīdvāhunāśo me bāhusthāne ca te mama
63.17
tannūnaṃ mama aśvau ca bāhū tena durātmanā || yena copehṛtaṃ devāstanmamākhyātu
maheya
63.18
devā ūcuḥ || || yo'sau vajrāṃgatanayastvayā dattavaraḥ prabho || bhṛśaṃ viprakṛtāstena tattvaṃ jānāsi tattvataḥ
63.19
yattanyahīsamudrasya taṭaṃ śārvikatīrthakam || tadākramya kṛtaṃ tena marubhūmisamaṃ prabho
63.20
ṛddhayaḥ sarvadevānāṃ gṛhītāstena sarvataḥ || mahābhūtasvarū
peṇa sa eva ca jagatpatiḥ
63.21
caṃdrasūryau grahāstārā yajñānyadevapakṣataḥ || tacca sarvaṃ nirākṛtya sthāpito daityapakṣakaḥ
63.22
vayaṃ ca vidhṛtā
stena bahūpahasitāstathā || viṣṇoḥ prasādānmuktāśca kathaṃcidiva kṛcchataḥ
63.23
tadvayaṃ śaraṇaṃ prāptāḥ pīḍitāḥ kṣuttṛṣārditāḥ || dharmarakṣā
karāśceti saṃciṃtya trātumarhasi
63.24
ityuktaḥ svātmabhūrdevaḥ surairdaityaviceṣṭitam || surānuvāca bhagavānataḥ saṃciṃtya tattvataḥ
63.25
avadhyastārako daityaḥ sarvairapi surāsuraiḥ || yasya vadhyaśca nādyāpi sa jāto bhagavānpunaḥ
63.26
mayā ca varadānena cchandayitvā
nivāritaḥ
63.27
tapasā sa hi dīpto'bhūtrailokyadahanātmakaḥ || sa ca vatre vadhaṃ daityaḥ śiśutaḥ saptavāsarāt
63.28
sa ca saptadino bālaḥ
śaṃkarādyo bhaviṣyati || tārakasya ca vīrasya vadhakartā bhaviṣyati
63.29
satīnāmā tu yā devī vinaṣṭā dakṣahelayā || sā bhaviṣyati
kalyāṇī himācalaśarīrajā
63.30
śaṃkarasya ca tasyāśca yatnaḥ kāryaḥ samāgame || ahamapyasya kāryasya śeṣaṃ kartā na saṃśayaḥ
63.31
ityuktvā'bjidaśāstena sākṣātkamalayoninā || jagmurmeruṃ praṇamyeśaṃ markarūpeṇa saṃvṛtāḥ
63.32
tato gateṣu deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ || niśāṃ
smāra bhagavānsvāṃ tanuṃ pūrvasaṃbhavām
63.33
tato bhagavatī rātrirupatasthe pitāmaham || tāṃ vivikte samālokya tathovāca vibhāvarīm
63.34
vibhāvari mahatkāryaṃ vibudhānāmupasthitam || tatkartavyaṃ tvayā devi śṛṇu kāryasya niścayam
63.35
tārakonāma daityeṃdraḥ suraketuranirjitaḥ
tasyābhāvāya bhagavām̐ enayiṣyati yaṃ śivaḥ
63.36
sutaḥ sa bhavitā tasya tārakasyāṃtakārakaḥ || ahaṃ tvādau yadā jātastadāpaśyaṃ puraḥsthitam
63.37
ardhanārīśvaraṃ devaṃ vyāpya viśvamavasthitam || dṛṣṭvā tamabruvaṃ devaṃ bhajasveti ca bhaktitaḥ
63.38
tato nārī pṛthagjātā puruṣaśca tathā
pṛthak || tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane smṛtāḥ
63.39
ekādaśa ca rudrāśca puruṣāstasya cāṃśajāḥ || tāṃ nārīmahamālokya putraṃ dakṣamathābravam
63.40
bhajasva putrīṃ jagaṃtī mamāpi ca tavāpi ca || puṃḍuḥ khanarakātrātrī putrī te bhāvinī tviyam
63.41
evamukto mayā dakṣaḥ putrītve pari
kalpitām || rudrāya dattavānbhaktyā nāma dattvā satīti yat
63.42
tataḥ kāle cam̐ kasmiṃścidavamene ca tāṃ pitā || mumūrṣuḥ pāpasaṃkalpo durātmā
kulakajjalaḥ
63.43
ye rudraṃ naiva manyaṃte te sphuṭaṃ kulakajjalāḥ || piśācāste durātmāno bhavaṃti brahmarākṣasāḥ
63.44
avamānena tasyāpi
yathā devī jahau tanum || yathā yajñaḥ sa ca dhvasto bhavena viditaṃ hi te
63.45
adhunā himaśailasya bhavitrī duhitā ca sā || maheśvaraṃ
patiṃ sā ca punaḥ prāpsyati niścitam
63.46
tadidaṃ ca tvayā kāryaṃ menāgarbhe praviśya ca || tasyāśchaviṃ kuru kṛṣṇāṃ yathā kālī bhavettu sā
63.47
yadā rudropahasitā tapastapsyati sā mahat || samāptaniyamā devī yadā cogrā bhaviṣyati
63.48
svayameva yadā rūpaṃ sugauraṃ pratipa
syate || viraheṇa haraśvāsyā matvā śūnyaṃ jagattrayam
63.49
tasyaina himaśailasya kandare siddhasevite || pratīkṣamāṇastāṃ devīmukhaṃ saṃtapsyate tapaḥ
63.50
tayoḥ sutastapasorbhavitā yo mahānsutaḥ || bhaviṣyati sa daityasya tārakasya nivārakaḥ
63.51
tapaso hi vinā nāsti siddhiḥ kutrāpi
śobhane || sarvāsāṃ karmasiddhīnāṃ mūlaṃ hi tapa ucyate
63.52
tvayāpi dānavo devi dehanirgatayā tadā || caṃḍamuṃḍapurogāśca haṃtavyā lokaḍu
rjayāḥ
63.53
yasmāccaṃḍaṃ ca muṃḍaṃ ca tvaṃ devi nihaniṣyasi || cāmuṃḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi
63.54
tatastvāṃ varade devi
lokaḥ saṃpūjayiṣyati || bhedairbahuvidhākāraiḥ sarvagāṃ kāmasādhanīm
63.55
oṃkāravakrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ || ūrjitāṃ baladāṃ cāpi
rājānaḥ sumahābalāḥ
63.56
vaiśyāśca bhūtimityeva śivāṃ śūdrāstathā śubhe || kṣāṃtirmunīnāmakṣobhyā dayā niyamināmapi
63.57
tvaṃ mahopāya
sandohā nītirnayavisarpiṇām || paristhitistvamarthānāṃ tvamaho prāṇikā matā
63.58
tvaṃ yuktiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ sarvadehinām || ratistvaṃ
raticittānāṃ prītistvaṃ hṛdyadarśinām
63.59
tvaṃ kāṃtiḥ śubharūpāṇāṃ tvaṃ śāṃtiḥ śubhakarmiṇām || tvaṃ bhrāṃtirmūḍhacittānāṃ tvaṃ phalaṃ katuyājinām
63.60
jaladhīnāṃ mahāvalā tvaṃ ca līlā vilāsinām || saṃbhūtistvaṃ padārthānāṃ sthitistvaṃ lokapālinī
63.61
tvaṃ kālarātrirniḥśeṣa
bhuvanāvalināśinī || priyakaṃṭhayahānandadāyinī tvaṃ vibhāvarī
63.62
prasīda praṇatānasmānsaumyahṛṣṭacā vilokaya
63.63
iti stuvaṃto ye devi
pūjayiṣyaṃti tvāṃ śubhe || te sarvakāmānāpsyaṃti niyatā nātra saṃśayaḥ
63.64
ityuktvā tu niśādevī tathetyuktvā kṛtāṃjaliḥ || jagāma tvaritā
pūrvaṃ gṛhaṃ himagirermahat
63.65
tatrāsīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśraye || dadarśa menāmāpāṃḍucchavikasaroruhām
63.66
kiṃci
cchayāmasukhodyastanabhāgāvanāmitām || mahauṣadhigaṇābaddhamaṃtrarājaniṣevitam
63.67
tataḥ kiṃcitpramilite menānetrāṃbujadvaye || āviveśa
sukhaṃ rātrirjhillaṇo vacanāttadā
63.68
janmadāyā jaganmātuḥ krameṇa jaṭharāṃtaram || araṃjayacchaviṃ devyā guhamāturvibhāvarī
63.69
tato jaganma
galadā menā himagireḥ priyā || brāhme muhūrte subhage prāsūyata śubhānanām
63.70
tasyāṃ tu jāyamānāyāṃ jaṃtavaḥ sthāṇujaṃgamāḥ || abhavansukhinaḥ
sarve sarvalokanivāsinaḥ
63.71
abhavatkarasattvānāṃ cetaḥ śāṃtaṃ ca dehinām || jyotiṣāmapi tejastvamabhavatsutarāṃ tadā
63.72
vanāśritā
śrauṣadhayaḥ svādavaṃti phalāni ca || gaṃdhavaṃti ca mālyāni vimalaṃ ca nabho'bhavat
63.73
mārutaśca sukhasparśo diśaśca sumanoharāḥ || vismṛtā
ni ca śāstrāṇi prādurbhāvaṃ prapedire
63.74
prabhāvastīrthamukhyānāṃ tadā puṇyatamo'bhavat || satye dharme cādhyayane yajñe dāne tapasyapi
63.75
sarveṣāmabhavacchraddhā janmakāle guhāraṇeḥ || aṃtarikṣemarāścāpi praharṣotphullalocanāḥ
63.76
haribrahmamaheṃdrārkavāyuvahnipurogamāḥ || puṣpavṛṣṭiṃ pramuñcustasminmenāgṛhe śubhe
63.77
meruprabhṛtayaścāpi mūrtimaṃto mahānagāḥ || tasminmahotsave prāptā vīraṃkāṃsyopaśobhitāḥ
63.78
sāgarāḥ saritaḥ
śraiva samājagmuśca sarvaśaḥ
63.79
himaśailo'bhavalloke tadā sarveśvarācaraiḥ || sevyaścāpyabhigamyaśca pūjanīyaśca bhārata
63.80
anubhūyotsavaṃ
te ca jagmuḥ svānālayāṃstadā
63.80.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kumāreśa māhātmye pārvatījanmavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit