Vaishnavakhanda 64
Vaiṣṇavakhaṇḍa 64
- Language
- Sanskrit
Contents
- 64.59 — 1 part
64.1
cha || || nārad uvāca || || tataśca śailajā devī cikrīḍa subhagā tadā
devagaṃdharvakanyābhirnagakiṃnarasaṃbhavāḥ || munīnāṃ cāpi yāḥ kanyāstābhiḥ sārdhaṃ ca śobhanā
64.2
kadācidatha merustho vāsavaḥ pāṃḍunaṃdana || smasmāra
māṃ yayau cāhaṃ saṃsmṛto vāsavaṃ tadā
64.3
māṃ dṛṣṭvā ca sahasrākṣaḥ samutthāyātiharṣitaḥ || pūjayāmāsa tāṃ pūjāṃ pratigṛhyāhamabruvam
64.4
mahāsura
mahonmādakālānala divaspate || kuśalaṃ vidyate kacittava kacica naṃdasi
64.5
pṛṣṭastvevaṃ mayā śakraḥ provāca vacanaṃ smayan || kuśalasyāṃkurastā
vatsaṃbhūto bhuvanatraye
64.6
tatphalodayasaṃpattau tadvānsaṃsmṛto mune || vetsi sarvamataṃ tvaṃ vai tathāpi parinodakaḥ
64.7
nirvṛtiṃ paramāṃ yāti nivedyārthaṃ
suhṛjjane
64.8
tadvāñchailajāṃ devīṃ śaileṃdraṃ śailavallabhām || haraṃ saṃbhāvaya varaṃ yannānyaṃ rocayaṃti te
64.9
tattastadvākyamākarṇya gato'haṃ śailasattamam
oṣadhiprasthanilayaṃ sākṣādiva divaspatim
64.10
tatra haime svayaṃ tena mahābhaktyā nivedite || mahāsane pūjito'hamupaviṣṭo mahāsukham
64.11
gṛhītārghyaṃ
tato māṃ ca papraccha ślakṣṇayā girā || kuśalaṃ tapasaḥ śailaḥ śanaiḥ phullalocanābhujaḥ
64.12
ahamapyasya tatprocya pratyavocaṃ girīśvaram || tvayā śaileṃdra
pūrvāṃ vāṣpaparāṃ cardya diśaṃ tathā
64.13
avagāhya sthitavatā kriyate prāṇipālanā || aho dhanyosi vipreṃdrāḥ sāhāyyena tavācala
64.39
tapojapa
vratasnānaiḥ sādhayaṃtyātmanaḥ param|| yajñāṅgasādhanaiḥ kāṃścitkaṃdādiphaladānataḥ||14||tvaṃ samudrasi viprānnikamataḥ procyate tava||anye'pi jīvā bahudhā
tvāmupāśritya bhūdhara||15||muditāḥ prativartaṃte gṛhasthamiva prāṇinaḥ||śītamātapavarṣāṃśca kleśānnānāvidhānsahan||16||upākaroṣi jaṃtūnāmevaṃrūpā hi
sādhavaḥ||kimataḥ procyate tubhyaṃ dhanyastvaṃ pṛthivīdhara||17||kaṃdaraṃ yasya cādhyāste svayaṃ tava maheśvaraḥ||ityuktavati vākyaṃ ca yathārthaṃ mayi
phālguna||18||himaśailasya mahiṣī menā āgāddidakṣayā||anuyātā duhitrā ca svalpāśca paricārikāḥ||19||lajjayānatasarvāṃgī praviveśa
sado mahat||tato māṃ śailamahiṣī vavaṃde praṇipatya sā||20||vastranirgūḍhavadanā pāṇipadmakṛtāṃjaliḥ||tāpahaṃ satyarūpābhirāśīrbhiḥ samavardhayam
21||pativratā śubhācārā subhagā vīrasūḥ śubhe||sadā vīravatī cāpi bhava vaṃśonnatiprade||22||tato'haṃ vismitākṣīṃ ca himavadgiriputrikā
m||mṛduvāṇyā pratyavocamehi bāle mamāṃtikam||23||tato devī jaganmātā bālabhāvaṃ svakaṃ mayi||darśayaṃtī svapitaraṃ kaṃṭhe gṛhyāṃkamāviśat||24||uvāca ca vācaṃ tāṃ maṃdaṃ muniṃ vaṃdaya putrike||muneḥ prasādato'vaśyaṃ patimāpsyasi saṃmatam||25||ityuktā sā tato bālā vastrāṃtapihitānanā||kiṃcitsahuṃkṛtotkaṃpaṃ procya novāca kiṃcana||26||tato vismitacitto'hamupacāravidāṃvaraḥ||pratyavocaṃ punardevīmehi dāsyāmi te śubhe||27||ratnakrīḍanakaṃ ramyaṃ sthāpitaṃ suciraṃ mayā||ityuktā sā tatotthāya pituraṃkātsavegataḥ||28||vaṃdamānā ca me pādau mayā nītāṃkamātmanaḥ||manyatā tāṃ jagatpūjyāmuktaṃ bāle tavocitam||29||na tatpaśyāmi yaccubhyaṃ dadryāśīḥ kā tavocitā||ityukte mātṛvātsalyācchailendramahiṣī tadā||30||nodayāmāsa māṃ maṃdamanāśīḥśaṃkitā tadā||bhagavanvetsi sarvaṃ tvamatītānāgataṃ prabho||31||tadahaṃ jñātumicchāmi kīdṛśo'syāḥ patirbhavet||śrutveti smitamukhaḥ prāvocaṃ narmavallabhaḥ||32||na jāto'syāḥ patirbhadre vartate ca kulakṣaṇaḥ||nagno'tinirdhanaḥ krodhī vṛtaḥ krūraiśca sarvadā||33||śrutveti saṃbhramāviṣṭo dhvastavīryo himācalaḥ||māṃ tadā pratyuvācedaṃ sāśrukaṇṭho mahāgiriḥ||34||aho vicitraḥ saṃsāro durvedyo mahatāmapi||pravarastvapi śaktyā yo nareṣu na kṛpāyate||35||yatnena mahatā tāvatpuṇyairbahuvidhairapi||sādhayatyātmano loko mānuṣyamatidurlabham||36||adhruvaṃ taddhruvatve ca kathaṃcitparikalpyate||tatrāpi durlabhānāṃ samānavratacāriṇī||37||sādhvī mahākulotpannā bhāryā yā syātpativratā||tatrāpi durlabhaṃ yacca tayā dharmaniṣevaṇam||38||saha vedapurāṇoktaṃ jagattrayahitāvaham||etatsudurlabhaṃ yacca tasyāṃ caiva prajā
yate
64.40
tadapatyamapatyārthaṃ saṃsāre kila nārada || eteṣāṃ durlabhānāṃ hi kiṃcitprāpnoti puṇyavān
64.41
sarvametadvāpnoti sa kopi yadi
vā na vā || kiṃcitkenāpi hi nyūnaṃ saṃsāraḥ kurute naram
64.42
atha sāṃsāriko doṣaḥ svakṛtaṃ yatra bhujyate || gārhasthyaṃ ca praśaṃsaṃti vedāḥ
sarve'pi nārada
64.43
neti kecittatra punaḥ kathaṃ te yadi no gṛhī || ato dhātrā ca śāstreṣu sutalābhaḥ praśaṃsitaḥ
64.44
punaśca
sṛṣṭivṛddharthaṃ narakatrāṇanāya ca || tatra strīṇāṃ samutpattiṃ vinā sṛṣṭirna jāyate
64.45
sā ca jātiprakṛtyaiva kṛpaṇā dainyabhā
ginī || tāsāmupari māvajñā bhavediti ca vedhasā || śāstrepūktamasaṃdigdhaṃ vākyametanmahatphalam
64.46
daśaputrasamā kanyā daśapu
trānpravarddhayan || yatphalaṃ labhate martyastachabhyaṃ kanyayaikayā
64.47
tasmātkanyā pituḥ śocyā sadā duḥkhavivardhinī
64.48
yādi syātpūrṇasarvārthā patiputradhanānvitā || tvayoktaṃ ca kṛte hyasyāstadvākyaṃ mama śokadam
64.49
kena doṣeṇa me putrī na yogyā āśiṣā
matā || na jāto'syāḥ patiḥ kasmādvartate vā kulakṣaṇaḥ
64.50
nirdhanaśca sune kasmātsarveṣāṃ sarvadaḥ kutaḥ || iti durvaṭavākyaṃ te mano mohayatīva me
64.51
iti taṃ putravātsalyātsabhāryaṃ śokasaṃplutam || ahamāśvāsayaṃ vāgmiḥ satyābhiḥ pāṃḍunaṃdana
64.52
mā śucaḥ śailarāja tvaṃ harṣasthāne'tipuṇyabhāk || śṛṇu tadvacanaṃ mahyaṃ yanmayoktaṃ ca hyarthavat
64.53
jaganmātā tviyaṃ bālā putrī te sarvasiddhidā || purā bhave'bhavadbhāryā satīnāmnā bhavasya yā
64.54
tadasyāḥ kimahaṃ dadhni raverdīpamivālpakaḥ || saṃciṃtyeti mahādevyā nāśiṣaṃ dattavānaham
64.55
na jāto'syāḥ patiśceti vartate ca bhavo hi saḥ || na sa jāto mahādevo bhūtabhavyabhavodbhavaḥ
64.56
śaraṇyaḥ śāśvataḥ śāstā śaṃkaraḥ parameśvaraḥ
64.57
sarve devā yatpadamāmanaṃti vedaiśca sarvairapi yo na labhyaḥ || brahmādiviśvaṃ nanu yasya śaila bālasya vā krīḍanakaṃ vadaṃti
64.58
sa cāmaṃgalyaśīlo'pi maṃgalaṃ yatano haraḥ || nirdhanaḥ sarvadaśvāso ved svaṃ svayameva saḥ
64.59
sa ca devo'calaḥ sthāṇurmahādevo'jaro haraḥ || bhaviṣyati patiḥ so'syāstatkimarthaṃ tu śocasi
64.59.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye himavadbhāśvāsanaṃnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit