Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 67

Vaiṣṇavakhaṇḍa 67

Language
Sanskrit

Contents

67.1

cha || || nārada uvāca || || atha brahmā mahādevamabhivādya kṛtāṃjaliḥ || udvāhaḥ kriyatāṃ deva ityuvāca maheśvaram

67.2

tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhedaṃ bhagavānharaḥ || parādhīnā vayaṃ brahmannimādrestava cāpi yat

67.3

yadyuktaṃ kriyatāṃ taddhi vayaṃ yuṣmadvaśe'dhunā || tato brahmā svayaṃ divyaṃ puraṃ ratnamayaṃ śubham

67.4

udvāhārthaṃ maheśasya tatkṣaṇātsamakalpayat || śatayojanavistīrṇaṃ prāsādaśataśobhitam

67.5

pure tasminmahādevaḥ svayameva vyatiṣṭhata || tataḥ saptamunīndevarṣiṃtitābhyāgatānpuraḥ

67.6

prāhiṇodaṃbikāyāśca sthirapatnyarthamīśvaraḥ || sāruṃdhatīkāste
tatra hrādayaṃto himācalam

67.7

sabhāryamīśvaraguṇaiḥ sthirapattrāṇi cāddhuḥ || tataḥ saṃpūjitāstena punarāgamya te'calāt

67.8

nyavedayaṃsryaṃbakāya sa ca tānabhyanaṃdata || udghāhārthaṃ tato devo viśvaṃ sarvaṃ nyamaṃtrayat

67.9

samāgataṃ ca tatsava vinā daityairdurātmabhiḥ || sthāvaraṃ jaṃgamaṃ yacca viśvaṃ viṣṇupurogamam

67.10

sannaddhakaṃ purārātermahimānamavardhayat || tatastaṃ vidhirāhedaṃ gandhamādanaparvate

67.11

pure sthitaṃ vivāhasya deva kālaḥ pravartate || tatastasya jaṭājūṭe caṃdrakhaṃḍaṃ pitāmahaḥ

67.12

babaṃdha praṇayodāravisphāritavilocanaḥ || kapardaṃ śobhanaṃ viṣṇuḥ svaya cakre'sya harṣataḥ

67.13

kapālamālāṃ vipulāṃ cāmuṇḍā mūrdhnyabaṃdhata || uvāca cāpi giriśaṃ putraṃ janaya śaṃkara

67.14

yo daityeṃdrakulaṃ hatvā māṃ rakte starpayiṣyati || sūryo jvalacchikhāraktaṃ bhābhāsitajagattrayam

67.15

babaṃdha devadevasya svayameva pramodataḥ || śeṣavāsukimukhyāśca jvalaṃtastejasā śubhāḥ

67.16

ātmānaṃ bhūṣaṇasthāne svayaṃ te cakrurīśvaraṃ || vāyavaśca tatastīkṣṇaśṛṃgaṃ himagiriprabham

67.17

vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsurnānāratnopapa ttibhiḥ || śakro gajājinaṃ gṛhya svayamagye vyavasthitaḥ

67.18

vinā bhasma samādhāya kapāle rajataprabham || manujāsthimayīṃ mālāṃ pretanāthaśca vandanam

67.19

vahnistejomayaṃ divyamajinaṃ pradadau sthitaḥ || evaṃ vibhūṣitaḥ sarvairbhūtyairīśo babhau bhṛśam

67.20

tato himādreḥ puruṣā vīrakaṃ procire vacaḥ || mā bhūtkālātyayaḥ śīghraṃ bhavasyaitannivedyatām

67.21

tato devaṃ praṇasyāha vīrakaḥ karasaṃpuṭī || tvarayaṃti maheśānaṃ himādreḥ puruṣā stvamī

67.22

iti śrutvā vaco devaḥ śīghramityeva cābravīt || sapta vāridhayastasya cakṣurdarpaṇadarśanam

67.23

tatraikṣata mahādevaḥ svarūpaṃ sa jaga nmayam || tato baddhāṃjalirdhīmānsthāṇuṃ provāca keśavaḥ

67.24

devadeva mahādeva tripurāṃtaka śaṃkara || śobhase'nena rūpeṇa jagadānaṃdadāyinā

67.25

maheśvara yathā sākṣādaparastvaṃ maheśvaraḥ || tataḥ smayanmahādevo jayeti bhuvane śrutaḥ

67.26

karamālaṃbya viṣṇośca vṛṣabhaṃ ruruhe śanaiḥ || tataśca vasavo devāḥ śūlaṃ tasya nyavedayan

67.27

dhanado nidhibhiryuktaḥ samīpasthastato'bhavat || sa śūlapāṇirviśvātmā saṃcacāla tato haraḥ

67.28

devaduṃdubhinādaiśca puṣpāsāraiśca gītakaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca jayeti ca mahāsvanaiḥ

67.29

savyadakṣiṇasaṃsthānau brahmaviṣṇū tu jagmatuḥ || haṃsaṃ ca garuḍaṃ caiva samāruhya mahāprabho

67.30

athāditirditiḥ sā ca danuḥ kadrūḥ suparṇajā || paulomī surasā caiva siṃhikā
surabhirmuniḥ

67.31

siddhirmāyā kṣamā durgā devī svāhā svadhā sudhā || sāvitrī caiva gāyatrī lakṣmīḥ sā dakṣiṇā dyutiḥ

67.32

spṛhā
matirdhṛtirbuddhirmathirūrdhviḥ sarasvatī || rākā kuhūḥ sinīvālī devī bhānumatī tathā

67.33

dharaṇī dhāraṇī velā rājñī cāpi ca rohiṇī
ityetāścānyadevānāṃ mātaraḥ patnayastathā

67.34

udghāhaṃ devadevasya jagumuḥ sarvā mudānvitāḥ || uragā garuḍā yakṣā gaṃdharvāḥ kiṃnarā narāḥ

67.35

sāgarā girayo meghā māsāḥ saṃvatsarāstathā || vedā maṃtrāstathā yajñāḥ śrautā dharmāśca sarvaśaḥ

67.36

huṃkārāḥ praṇavāścaiva itihāsāḥ
sahasraśaḥ || koṭiśaśca tathā devā maheṃdrādyāḥ savāhanāḥ

67.37

anujagmurmahādevaṃ koṭiśo'rbudaśaśca hi || gaṇāśca pṛṣṭhato jagmuḥ śaṃkhavarṇāśca
koṭiśaḥ

67.38

daśabhiḥ kekarākhyāśca vidyuto'ṣṭābhireva ca || catuḥṣaṣṭacā viśākhāśca navabhiḥ pāriyātrikāḥ

67.39

ṣaḍbhiḥ sarvātakaḥ
śrīmāṃstathaiva vikṛtānanaḥ || jvālākeśo dvādaśabhiḥ koṭibhiḥ saṃvṛto yayau

67.40

saptabhiḥ samudaḥ śrīmānduṃdubhoṣṭhābhireva ca || paṃcabhiśca
kapālīśaḥ ṣaḍbhiḥ saṃhrādakaḥ śubhaḥ

67.41

koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā || viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ

67.42

pippa
laśca sahasreṇa sannādaśca tathā balī || āveśanastathāṣṭābhiḥ saptabhiścaṃdratāpanaḥ

67.43

mahākeśaḥ sahasreṇa naṃdirdvādaśabhistathā || nagaṃḥ kālaḥ
karālaśca mahākālaḥ śatena ca

67.44

agnikaḥ śatakoṭyā vai koṭayāgnimukha eva ca || ādityamūrdhā kovyā ca kovyā caiva dhanāvahaḥ

67.45

sannāgaśca śatenaiva kusudaḥ koṭibhistribhiḥ || amoghaḥ kokilaścaiva koṭikovyā sumaṃtrakaḥ

67.46

kākapādastathā ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā saṃtānako
gaṇaḥ || mahābalaśca navabhirmadhupiṃgaśca piṃgalaḥ

67.47

nīlo navatyā saptatyā caturvaktraśca pūrvapāt || vīrabhadraścatuḥṣaṣṭyā karaṇo bālaka
stathā

67.48

paṃcākṣaḥ śatamanyuśca meghamanyuśca viṃśatiḥ || kām̐ṣṭhakoṭiścatuḥṣaṣṭyā sukośo vṛṣabhastathā

67.49

viśvarūpastālaketuḥ paṃcā
śca sitānanaḥ || īśāno vṛddhadevaśca dīptātmā mṛtyuhā tathā

67.50

viṣādo yamahā caiva gaṇo bhṛṃgāriṭistathā || aśanī hāsakaścaiva catuḥṣaṣṭyā
sahasrapāt

67.51

ete cānye ca gaṇapā asaṃkhyātā mahābalāḥ || sarve sahasrahastāśca jaṭāmukuṭadhāriṇaḥ

67.52

caṃdralekhāvataṃsāśca nīlakaṃṭhā
trilocanāḥ || hārakuṃḍalakeyūramukuṭādyairalaṃkṛtāḥ

67.53

aṇimādiguṇairyuktāḥ śaktāḥ śāpaprasādayoḥ || sūryakoṭipratīkāśāstatrājagmu
gaṇeśvarāḥ

67.54

pātālāṃbarabhūmisthāḥ sarvalokanivāsinaḥ || tuṃbururnārado hāhā hūhūścaiva tu sāmagāḥ

67.56

taṃtrīmādāya vādyāṃ
śrādvādyañchaṃkarotsave || ṛṣayaḥ kṛtsnaśaścaiva vedagītāstapodhanāḥ

67.56-2

puṇyānvaivāhikānmaṃtrānjepuḥ saṃhṛṣṭamānasāḥ || evaṃ pratasthe
giriśo vījyamānaśca gaṃgayā

67.57

tathā yamunayā cāpāṃpatinā dhṛtacchatrayā || strībhirnānāvidhālāpairjābhiścānumoditaḥ

67.58

mahotsavena deveśo giristhānaṃ viveśa saḥ || prabhāsatsvarṇakalaśaṃ toraṇānāṃ śatairyutam

67.59

vaiḍūryabaddhabhūmisthaṃ ratnajaiśca gṛhairyutam
tatpraviśya stūyamāno dvāramabhyāsasāda ha

67.60

tato himācalastatra dṛśyate vyākulākulaḥ || ādiśadātmabhṛtyānāṃ mahādeva upasthite

67.61

tato brahmāṇamacalo gurutve prārthayattadā || kṛtyānāṃ sarvabhāreṣu vāsudevaṃ ca buddhimān

67.62

pratyāha ca vivāhe'sminkumārībhrātaraṃ
vinā || bhaviṣyati kathaṃ viṣṇo lājahomādikarmasu

67.63

suto hi mama mainākaḥ sa praviṣṭo'rṇave sthitaḥ || iti ciṃtāviṣaṇṇaṃ taṃ viṣṇurāha
mahāmatiḥ

67.64

atra ciṃtā na kartavyā girirāja kathaṃcana || ahaṃ bhrātā jaganmāturetadevaṃ ca nānyathā

67.65

tataḥ pramuditaḥ śailaḥ pārvatīṃ
ca svalaṃkṛtām || sakhībhiḥ koṭisaṃkhyābhirvṛtāṃ prāveśayatsadaḥ

67.66

tato nīlamayastaṃbhaṃ jvalatkāṃcanakuḍmimam || muktājālapariṣkāraṃ jvalitau
padhidīpitam

67.67

ratnāsanasahasrāḍhyaṃ śatayojanavistṛtam || vivāhamaṃḍapaṃ śarvo viveśānucarāvṛtaḥ

67.68

tataḥ śailaḥ sapatnīkaḥ pādau
prakṣālya harṣitaḥ || bhavasya tena toyena siṣice svaṃ jagattathā

67.69

pādyamācamanaṃ dattvā madhuparkaṃ ca gāṃ tathā || pradānasya prayogaṃ ca saṃciṃtayaṃti
brāhmaṇāḥ

67.70

dauhitrīṃ kavyavāhānāṃ dadhni putrīṃ svakāmaham || ityuktā tasthivāñchailo na jānāti harasya saḥ

67.71

tataḥ sarvānapṛcchatsa
kulaṃ ko'pi na veda tat || tato viṣṇuridaṃ prāha pṛcchayaṃte'nye kimarthataḥ

67.72

ajñātakulatāṃ tasya pṛcchayatāmayameva ca || ahireva aheḥ pādānvetti
nānyo himācala

67.73

svagotraṃ yadi na brūte na deyā bhaginī mama || tato hāsastadā jajñe sarveṣāṃ sumahāsvanaḥ

67.74

nivṛttaśca kṣaṇādvyaḥ
kiṃ vakṣyati harastivati || tato vimṛśya bahudhā kiṃcidrītānato yathā

67.75

lajjājaḍaḥ smitaṃ cake tataḥ pārtha sa vai haraḥ || tato viśiṣṭā bruvati
śīghraṃ kālo'tivartate

67.76

hāriḥ prāha maheśānaṃ vibhyadāveddyahaṃ tava || mātāmahaṃ ca pitaraṃ prayogaṃ śṛṇu bhūdhara

67.77

ātmaputrāya te śaṃbho
ātmadauhitrakāya te || ityukte viṣṇunā sarve sādhusādhviti te jaguḥ

67.78

devo'pyudāharedbuddhiṃ sarvebhyo'pyadhikāṃ varām || tataḥ śailastathā
coktā dattvā devīṃ ca sodakam

67.79

ātmānaṃ cāpi devāya pradadau sodakaṃ nagaḥ || tataḥ sarve tuṣṭuvustaṃ vivāhaṃ vismayānvitāḥ

67.80

dātā
mahībhṛtāṃ nātho hotā devaścaturmukhaḥ || varaḥ paśupatiḥ sākṣātkanyā viśvāraṇistathā

67.81

tataḥ stuvatsu muniṣu puṣpavarṣaṃ mahatyapi || nadatsu
devatūryeṣu karaṃ jagrāha tryambakaḥ

67.82

devo devīṃ samālokya salajjāṃ himaśailajām || na tṛpyati na cāhlādatsā ca devaṃ vṛṣadhvajam

67.83

tatra
brahmādimunayo devīmadbhutarūpiṇīm || paśyaṃtaḥ śaraṇaṃ jagmurmanasā parameśvaram

67.84

mā muhyatāṃ pārvatīṃ ca yathā nāradaparvatau || tatastathaiva taccakre
sarveṣāmīpsitaṃ vacaḥ

67.85

tato devaiśca munibhiḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ || praviveśa śubhāṃ vediṃ mūrtimajjvalanāśritām

67.86

vedhāḥ śrutīritairmaṃ
trairmūrtimadbhirupasthitaiḥ || mūrtamagniṃ juhāva triḥ parikramya ca taṃ haraḥ

67.87

lājāhoma umāśritā prāha taṃ sasmitaṃ hariḥ || bahavo militāḥ saṃti
lokāḥ samarda īśvara

67.88

sāvadhānena rakṣyāṇi bhūṣaṇāni tvayā hara || tato haraśca taṃ prāha svajane mā'tigopaya

67.89

kiṃcitprārthaya
dāsyāmi prāha viṣṇustato varam || tvayi bhaktirdṛḍhā me'stu sa ca taddurlabhaṃ dadau

67.90

dadatuḥ sṛṣṭisaṃrakṣāṃ brahmaṇe dakṣiṇāmubhau || agnaye
yajñabhāgāṃśca prītau harajanārdanau

67.91

bhṛgvādīnāṃ tato dattvā śrutirakṣaṇadakṣiṇām || tato gītaiśca nṛtyaiśca bhojanaiśca yathepsitaiḥ

67.92

mahotsavairanekaiśca vismayaṃ samapadyata || visṛjya lokaṃ taṃ sarvaṃ kimicchādānakairbhavaḥ

67.93

sarasvatyā ca pitarau devyāśvāśvāsya duḥkhitau
āmaṃtrya himaśaileṃdraṃ brāhmaṇaṃ ca sakeśavam

67.94

jagāma maṃdaragiriṃ giriṇā sānugorcitaḥ

67.95

tato gate bhagavati nīlalohite sahomayā
girimalaṃ hi bhūdharaḥ || sabāṃdhavo ruditi hi kasya no mano visaṃṣṭhulaṃ jagati hi kanyakāpituḥ

67.96

imaṃ vivāhaṃ girirājaputryāḥ śṛṇoti
cādhyeti ca yo naraḥ śuciḥ || viśeṣataścāpi vivāhamaṃgale sa maṃgalaṃ vṛddhimavāpnute ciram

67.96.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye haragaurīvivāhavarṇanaṃnāma ṣaḍiṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (12)