Vaishnavakhanda 7
Vaiṣṇavakhaṇḍa 7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.83 — 1 part
7.1
lomaśa uvāca || || dākṣāyaṇī gatā tatra yatra yajño mahānabhūt || tatpituḥ sadanaṃ gatvā nā
nāścaryasamanvitam
7.2
dvāri sthitā tadā devā avatīrya nijāsanāt || naṃdino hi mahābhāgā devalokaṃ nirīkṣya ca
7.3
mātaraṃ pitaraṃ dṛṣṭvā suhṛtsaṃbaṃdhi
bāṃdhavān || abhivādyaiva pitaraṃ mātaraṃ ca mudānvitā
7.4
babhāṣe vacanaṃ devī prastāvasadṛśaṃ tadā || anāhūtastvayā kasmācchaṃbhuḥ paramaśobhanaḥ
7.5
yena pūtamidaṃ sarvaṃ samagraṃ sacarācaram || yajño yajñavidāṃ śreṣṭho yajñāṃgo yajñadakṣiṇaḥ
7.6
dravyaṃ maṃtrādikaṃ sarvaṃ havyaṃ kavyaṃ ca yanmayam || vinā tena kṛtaṃ
sarvamapavitraṃ bhaviṣyati
7.7
śaṃbhunā hi vinā tāta kathaṃ yajñaḥ pravartate || ete kathaṃ samāyātā brahmaṇā sahitāḥ pitaḥ
7.8
he bhṛgo tvaṃ na jānāsi
he kaśyapa mahāmate || atre vaśiṣṭa ekastvaṃ śakra kiṃ kṛtamadya te
7.9
he viṣṇo tvaṃ mahādevaṃ jānāsi parameśvaram || brahman tvaṃ na jānāsi mahādevasya
vikramam
7.10
purā paṃcamukho bhūtvā garvitosi sadāśivam || kṛtaścaturmukhastena vismito'si tadadbhutam
7.11
bhikṣāṭanaṃ kṛtaṃ yena purā dāruvane
vibhuḥ||śatoyaṃ bhikṣuko rudro bhavadbhiḥ sakhibhistadā
7.12
śatenāpi ca rudreṇa bhavadbhirvismṛtaṃ katham || yasyāvayavamātreṇa pūritaṃ sacarācaram
7.14
liṃgabhūtaṃ jagatsarvaṃ jātaṃ tatkṣaṇameva hi||layanālliṃgamityāhuḥ sarve devāḥ savāsavāḥ||13||sarve devāśca saṃbhūtā yato devasya śūlinaḥ || so'sau vedāṃtago devastvayā jñātuṃ na pāryate
7.15
tasyā vacanamākarṇya dakṣaḥ kuddho'bravīdvacaḥ||kiṃ tvayā bahunoktena kāryaṃ nāstīha sāṃpratam
7.16
gaccha vā tiṣṭha vā bhadre kasmāttvaṃ hi samāgatā || amaṃgalo hi bhartā te aśivosau sumadhyame
7.17
akulīno vedabāhyo bhūtapretapiśācarāṭ || tasmānnākārito bhadre yajñārthaṃ cārubhāṣiṇi
7.18
mayā dattāsi suśroṇi pāpinā maṃdabuddhinā || rudrāyāviditāthāya udyatāya durātmane
7.19
tasmātkāyaṃ parityajya svasthā bhava śucismite || dakṣeṇoktā tadā putrī sā satī lokapūjitā
7.20
niṃdāyuktaṃ svapitaraṃ vilokya rupitā bhṛśam || ciṃtayaṃtī tadā devī kathaṃ yāsyāmi maṃdire
7.21
śaṃkaraṃ draṣṭukāmāhaṃ kiṃ vakṣye tena pṛcchilā || yo niṃdati mahādevaṃ niṃdyamānaṃ śṛṇoti yaḥ || tāvubhau narake yāto yāvaccandradivākarau
7.22
tasmāttyakṣyāmyahaṃ dehaṃ pravekṣyāmi hutāśanam
7.23
evaṃ mī māṃsamānā sā śivarudreti bhāṣiṇī || apamānābhibhūtā sā praviveśa hutāśanam
7.24
hāhākāreṇa mahatā vyānamāsīddigaṃtaram
sarve te maṃcamārūḍhāḥ śastrairvyāptā niraṃtarāḥ
7.25
śastraiḥ svairjaghnurātmānaṃ svāni dehāni cicchiduḥ || kecitkaratale gṛhya śirāṃsi svāni cotsukāḥ
7.26
nīrājayaṃtastvaritā bhasmībhūtāśca jajñire || evamūcustadā sarve jagarjjuratibhīṣaṇam
7.27
śastraprahāraiḥ svāṃgāni cicchiduścātibhīṣaṇāḥ || te tathā vilayaṃ prāptā dākṣāyaṇyā samaṃ tadā
7.28
gaṇāstatrāyute dve ca taddbhutamivābhavat || te sarva ṛṣayo devā iṃdrādyāḥ samarudgaṇāḥ
7.29
viśve'śvinau lokapālāstūṣṇīṃbhūtāstadābhavan || viṣṇuṃ vareṇyaṃ kecicca prārthayaṃtaḥ samaṃtataḥ
7.30
evaṃbhūtastadā yajño jātastasya durātmanaḥ || dakṣasya brahmabaṃdhośca ṛṣayo bhayamāgatāḥ
7.31
etasminnaṃtare viprā nāradena mahātmanā || kathitaṃ sarvamevaitaddakṣasya ca viceṣṭitam
7.32
tadākarṇyeśvaro vākyaṃ nāradasya mukhodgatam || cukopa paramaṃ kruddha āsanādutpatanniva
7.33
uddhṛtya ca jaṭāṃ rudro lokasaṃhārakārakaḥ || āsphoṭayāmāsa ruṣā parvatasya śiropari
7.34
tāḍanācca samudbhūto vīrabhadro mahāyaśāḥ || tathā kālī samutpannā bhūtakoṭibhirāvṛtā
7.35
kopāgniḥśvasitenaiva rudrasya ca mahātmanaḥ || jātaṃ jvarāṇāṃ ca śataṃ sannipātāstrayodaśa
7.36
vijñāto vīrabhadreṇa rudro raudraparākramaḥ || kiṃ kāryaṃ bhavataḥ kāryaṃ śīghrameva vada prabho
7.37
ityukto bhagavānrudraḥ preṣayāmāsa satvaram || gaccha vīra mahā
bāho dakṣayajñaṃ vināśaya
7.38
śāsanaṃ śirasā dhṛtvā devadevasya śūlinaḥ || kālikā''lihito vīraḥ sarvabhūtaiḥ samāvṛtaḥ || vīrabhadro mahātejā
yayau dakṣamakhaṃ prati
7.39
tadānīmeva sahasā durnimittāni cābhavan || rūkṣo vavau tadā vāyuḥ śarkarābhiḥ samāvṛtaḥ
7.40
asrugvarṣati
devaiśca timireṇā''vṛtā diśaḥ || ulkāpātāśca bahavaḥ petururvyāṃ sahasraśaḥ
7.41
evaṃvidhānyariṣṭāni dahaśurvibudhādayaḥ || dakṣo'pi bhayamāpanno
viṣṇuṃ śaraṇamāyayau
7.42
rakṣarakṣa mahāviṣṇo tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ || yajño'si tvaṃ suraśreṣṭha bhayānmāṃ parimocaya
7.43
dakṣeṇa prārthya
māno hi jagād madhusūdanaḥ || mayā rakṣā vidhātavyā bhavato nātra saṃśayaḥ
7.44
avajñā hi kṛtā dakṣa tvayā dharmamajānatā || īśvarāvajñayā
sarvaṃ viphalaṃ ca bhaviṣyati
7.45
apūjyā yatra pūjyaṃte pūjanīyo na pūjyate || trīṇi tatra pravartaṃte durbhikṣaṃ maraṇaṃ bhayam
7.46
tasmātsarvamaya
tnena mānanīyo vṛṣadhvajaḥ || amānitānmaheśāttvāṃ mahadbhayamupasthitam
7.47
adhunaiva vayaṃ sarve prabhavo na bhavāmahe || bhavato durnayenaiva
nātra kāryā vicāraṇā
7.48
viṣṇostadvacanaṃ śrutvā dakṣaściṃtāparo'bhavat || vivarṇavadano bhūtvā tūṣṇīmāsīdbhuvi sthitaḥ
7.49
vīrabhadro mahā
bāhū rudreṇaiva pracoditaḥ || kālī kātyāyanīśānā cāmuṃḍā muṃḍamardinī
7.50
bhadrakālī tathā bhadrā tvaritā vaiṣṇavī tathā || navadurgādisaṃhitā
bhūtānāṃ ca gaṇo mahān
7.51
śākinī ḍākinī caiva bhūtapramathaguhyakāḥ || tathaiva yoginīcakraṃ catuḥṣaṣṭiśca samanvitam
7.52
nirjagmuḥ
sahasā tatra yajñavāṭaṃ mahāprabham || vīrabhadrasametā ye gaṇāḥ śatasahasraśaḥ
7.53
pārṣadāḥ śaṃkarasyaite sarve rudrarūpiṇaḥ || paṃcavakrā nīlakaṃṭhāḥ
sarve te śastrapāṇayaḥ
7.54
chatracāmarasaṃvītāḥ sarve haraparākramāḥ || daśabāhavastrinetrā jaṭilā rudrabhūṣaṇāḥ
7.55
ardhacaṃdradharāḥ sarve sarve
caiva mahaujasaḥ || sarve te vṛṣabhārūḍhāḥ sarve te veṣabhūṣaṇāḥ
7.56
sahasrabāhurbhujagādhipairvṛtastrilocano bhīmabalo bhayāvahaḥ || ebhiḥ sametaśca tadā
mahātmā sa vīrabhadro'bhijagāma yajñam
7.57
yugyānāṃ ca sahasreṇa dvipramāṇena syaṃdanam || siṃhānāṃ prayutenaiva vāhyamānaṃ ca tasya tat
7.58
tathaiva
daṃśitāḥ siṃhā bahavaḥ pārśvarakṣakāḥ || śārdūlā makarā matsyā gajāścaiva sahasraśaḥ || chatrāṇi vividhānyeva cāmarāṇi tathaiva ca
7.59
mūrdhni
dhriyamāṇāni sarvatoyāṇi sarvaśaḥ || tato bherīmahānādāḥ śaṃkhāśca vividhasvanāḥ || paṭahā gomukhāścaiva śṛṃgāṇi vividhāni ca
7.60
tato'vādyaṃta tānyeva ghanāni suṣirāṇi ca || kalagānaparāḥ sarve sarve mṛdaṃgavādinaḥ
7.61
anekakalāsyasaṃyuktā vīrabhadrāyatobhavan || raṇavāditra
nirgheṣairjagarjuramitaujasaḥ
7.62
tena nādena mahatā nāditaṃ bhuvanatrayam || evaṃ sarve samāyātā gaṇā rudrapraṇoditāḥ
7.63
yajñavāṭaṃ ca dakṣasya
vināśārthaṃ prahāriṇaḥ || rajasā cā''vṛtaṃ vyoma tamasā ca vṛtā diśaḥ
7.64
saptadvīpavatī pṛthvī cacāla sādrikānanā || te dṛṣṭvā mahāścaryaṃ loka
kṣayakaraṃ tadā
7.65
uttasthuryurgapatsarve devadaityaniśācarāḥ || te vai dahaśurāyāṃtīṃ rudrasenāṃ bhayāvahām
7.66
pṛthvīṃ kecitsamāyātā gagane keci
dāgatāḥ || diśaśca pradiśaścaiva samāvṛtya tathāpare
7.67
anaṃtā hyakṣayāḥ sarve śūrā rudrasamā yudhi || evaṃbhūtaṃ ca tatsainyaṃ rudraiśca parivāritam || dṛṣṭvā
curvismitāḥ sarve yāmo'tha śastrapāṇayaḥ
7.68
iṃdro hi gajamārūḍho mṛgārūḍhaḥ sadāgatiḥ || yamo mahiṣamārūḍho yamadaṃḍasamanvitaḥ
7.69
kuberaḥ
puṣpakārūḍhaḥ pāśī makarameva ca || agnirbastasamārūḍho niṝtiḥ pretameva ca
7.70
tathānye surasaṃghāśca yakṣacāraṇaguhyakāḥ || āruhya vāhanānyeva
svānisvāni pratāpinaḥ
7.71
sveṣāmudyogamālokya dakṣaścāśrumukhastataḥ || daṃḍavatpatito bhūmau sarvānevābhyabhāṣata
7.72
yuṣmadbalenaiva mayā yajñaḥ
prāraṃbhito mahān || satkarmasiddhaye yūyaṃ pramāṇaṃ sumahāprabhāḥ
7.73
viṣṇo tvaṃ karmaṇaḥ sākṣādyajñānāṃ paripālakaḥ || dharmasya vedagarbhasya brahmaṇya
stvaṃ ca mādhava
7.74
tasmādakṣā vidhātavyā yajñasyā'sya mahāprabho || dakṣasya vacanaṃ śrutvā uvāca madhusūdanaḥ
7.75
mayā rakṣā vidhātavyā
dharmasya paripālane || tatsatyaṃ tu tvayoktaṃ hi kiṃ tu tasya vyatikramaḥ
7.76
yātastvadyaiva yajñasya yattvayoktaṃ sadāśivam || naimiṣe'nimiṣakṣetre
tadā kiṃ na smṛtaṃ tvayā
7.77
yo'yaṃ rudro mahātejā yajñarūpaḥ sadāśivaḥ || yajñabāhyaḥ kṛto mūḍha tacca durmaṃtritaṃ tava
7.78
rudrakopācca ko
hyatra samartho rakṣaṇe tava || na paśyāmi ca taṃ vipra tvāṃ vai rakṣati durmatim
7.79
kiṃ karma kimakarmeti tanna paśyasi durmate || samarthaḥ kevalaṃ karma
na bhaviṣyati sarvadā
7.80
seśvaraṃ karma viddhecetatsamarthatvena jāyate || na hyanyaḥ karmaṇo dātā īśvareṇa vinā bhavet
7.81
īśvarasya ca ye
bhaktāḥ śāṃtāstadgatamānasāḥ || karmaṇo hi phalaṃ teṣāṃ prayacchati sadāśivaḥ
7.82
kevalaṃ karma cāśritya nirīśvaraparā janāḥ || nirayaṃ te ca gacchaṃti
koṭiyajñaśatairapi
7.83
punaḥ karmamayaiḥ pāśairbaddhā janmanijanmani || nirayeṣu prapacyaṃte kevalaṃ karmarūpiṇaḥ
7.83.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe vīrabhadraprādurbhāvavarṇanaṃnāma tṛtīyo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit