Vaishnavakhanda 71
Vaiṣṇavakhaṇḍa 71
- Language
- Sanskrit
Contents
- 71.73 — 1 part
71.1
cha || || nārada uvāca || || tataḥ skandaḥ suraiḥ sārdhaṃ śvetaparvata
mastakāt || uttīrya tārakaṃ hantuṃ dakṣiṇāṃ sa diśaṃ yayau
71.2
tataḥ sarasvatītīre yāni bhūtāni nārada || grahāścopagrahāścaiva vetālāḥ śākinī
gaṇāḥ
71.3
unmādā ye hyapasmāraḥ palādāśca piśācakāḥ || devaisteṣāmādhipatye so'bhyaṣicyata pāvakiḥ
71.4
yathā te naiva maryādāṃ saṃtya
jaṃti durāśayāḥ || etaistasmātsamākrāṃtaḥ śaraṇyaṃ pāvakiṃ vrajet
71.5
aprakīrṇendriyaṃ dāṃtaṃ śuciṃ nityamataṃdritam || āstikaṃ skandabhaktaṃ ca
varjayaṃti grahādikāḥ
71.6
maheśvaraṃ ca ye bhaktā bhaktā nārāyaṇaṃ ca ye || teṣāṃ darśanamātreṇa naśyaṃte te vidūrataḥ
71.7
tataḥ sarvaiḥ suraiḥ sārdhaṃ mahīṃ
tīraṃ yayau guhaḥ || tatra devaiḥ prakathitaṃ mahīmāhātmyamuttamam
71.8
śṛṇvannisiṣmiye skandaḥ praṇāma ca tāṃ nadīm || tato mahīdakṣiṇatastīramā
śritya dhiṣṭhitam
71.9
praṇamya śakrapramukhā guhaṃ vacanamabruvan || abhiṣiktaṃ vinā skanda senāpatimakalmaṣam
71.10
na śarma labhate senā tasmāttvamabhi
ṣecaya || mahīsāgarasaṃbhūtaiḥ puṇyaiścāpi śivairjalaiḥ
71.11
abhiṣekṣyāmahe tvāṃ ca tatra no draṣṭumarhasi || yathā hastipade sarvapadāṃtarbhāva iṣyate
71.12
sarvatīrthāntarasthānaṃ tathārṇavamahījale || sarvabhūtamayo yadvatryaṃbakaḥ parikīrtyate
71.13
sarvatīrthamayastadvanmahīsāgarasaṃgamaḥ || ardhanārīśvaraṃ rūpaṃ
yathā rudrasya sarvadam
71.14
tathā mahīsamudrasya snānaṃ sarvaphalapradam || yenātra pitaraḥ skanda tarpitā bhaktibhāvataḥ
71.15
tena sarveṣu tīrtheṣu tarpitā
nātra saṃśayaḥ || na caitadvadi maṃtavyaṃ kṣārametajjalaṃ hi yat
71.16
yathā hi kaṭutiktādi gavā srastaṃ hi kṣīradam || evametattvidaṃ toyaṃ pitṝṇāṃ tṛpti
dāyakam
71.17
evaṃ bruvatsu deveṣu kapilo'pi munirjagau || satyametadumāputra sarvatīrthamayī mahī
71.18
kardamo yastvahamapi jñātvā tīrthamahā
guṇān || sarvā bhuvaṃ parityajya kṛtvā hyāśramamāsthitaḥ
71.19
tato maheśvaraḥ prāha satyametatsuroditam || brahmādyāstaṃ tathā prāhuratra bhūyo'pyatho
guruḥ
71.20
atrābhiṣekaṃ te vīra kariṣyāmaḥ samādiśa || tataḥ suvismitastatra snātvā skando mahāmanāḥ
71.21
abhiṣiñcantu māṃ devā iti
tānabravīdguruḥ || tato'bhiṣekasaṃbhārānsarvānsaṃbhṛtya śāstrataḥ
71.22
juhuvurmaṃtrapūte'gnau catvāro mukhyaṛtvijaḥ || brahmā ca kapilo jīvo viśvā
mitraścaturthakaḥ
71.23
anye ca śataśastatra munayo vedapāragāḥ || tatrādbhutaṃ mahādevo darśayāmāsa bhārata
71.24
yadagnikuṇḍamadhyastho liṃgamūrtiṃ
vyadṛśyata || ahamevāgnimadhyastho havirgṛhṇāmi nityaśaḥ
71.25
etatsaṃdarśanārthāya liṃgamūrtirabhūdvibhuḥ || talliṃgamatulaṃ devā namaścakrumudā
nvitāḥ
71.26
sarvapāpāpahaṃ pārtha sarvakāmaphalapradam || tatra homāvasāne ca datte himavatā śubhe
71.27
divyaratnānvite skando niṣaṇṇaḥ paramā
sane || sarvamaṃgalasaṃbhārairvidhimaṃtrapuraskṛtam
71.28
abhyaṣiṃcaṃstato devāḥ kumāraṃ śaṃkarātmajam || iṃdro viṣṇurmahāvīryo brahmarudrau ca phālguna
71.29
ādityādyā grahāḥ sarve tathobhāvanilānalau || ādityā vasavo rudrāḥ sādhyāścaivāśvināvubhau
71.30
viśvedevāśca maruto gaṃdharvāpsarasastathā || devabrahmarṣayaścaiva bālakhilyā marīcipāḥ
71.31
vidyādharā yogasiddhāḥ pulastyapulahādayaḥ || pitaraḥ kaśyapo'triśca marīcirbhṛguraṃgirāḥ
71.32
dakṣo'tha manavo ye ca jyotīṃṣi ṛtavastathā || mūrtimatyaśca sarito mahīprabhṛtikāstathā
71.33
lavaṇādyāḥ samudrāśca prabhāsādyāśca tīrthakāḥ
pṛthivī dyaurdiśaścaiva pādapāḥ pārvatāstathā
71.34
ādityādyā mātaraśca kurvaṃtyo guhamaṃgalam || vāsukipramukhā nāgāstathobhau garuḍāruṇau
71.35
varuṇo dhanadaścaiva yamaḥ sānucarastathā || rākṣaso nirṛtiścaiva bhūtāni ca palāśanāḥ
71.36
dharmo bṛhaspatiścaiva kapilo gādhinaṃdanaḥ
bahulatvācca ye noktā vividhā devatāgaṇāḥ
71.37
te ca sarve mahīkūle hyabhyaṣiṃcanmudā guham || tato mahāsvanāmugrāṃ devadaityādidarpahām
71.38
dadau paśupatistasmai sarvabhūtamahācamūm || viṣṇurdadau vaijayaṃtīṃ mālāṃ balavivardhinīm
71.39
umā dadau cārajasī vāsasī sūryasaprabhā || gaṃgā kamaṃ
ḍaluṃ divyamṛtodbhavamuttamam
71.40
mahī mahānadī tasya cākṣamālāṃ sasāgarā || dadau mudā kumārāya daṃḍaṃ caiva bṛhaspatiḥ
71.41
garuḍo
dayitaṃ putraṃ mayūraṃ citrabarhiṇam || aruṇastāmracūḍaṃ ca pradadau caraṇāyudham
71.42
chāgaṃ ca varuṇo rājā balavīryasamanvitam || kṛṣṇājinaṃ tathā
brahmā brahmaṇyāya dadau jayam
71.43
caturo'nucarāṃścaiva mahāvīryānbalotkaṭān || naṃdisenaṃ lohitākṣaṃ ghaṇṭākarṇaṃ ca mānasān
71.44
caturthaṃ
cāpyatibalaṃ khyātaṃ kusumamālinam || tataḥ sthāṇurdadau devo mahāpāriṣadaṃ kratum
71.45
sa hi devāsure yuddhe daityānāṃ bhīmakarmaṇām || jaghāna
dorbhyāṃ saṃkuddhaḥ prayutāni caturdaśa
71.46
yamaḥ prādādanucarau yamakālopamau tadā || unmārthaṃ ca pramāthaṃ ca mahāvīryau mahādyutī
71.47
suprājau
bhāskarasyaiva yo sadā cānuyāyinau || tau sūryaḥ kārtikeyāya dadau pārtha mudānvitaḥ
71.48
kailāsaśrṛṃgasaṃkāśau śvetamālyānulepanau || somo'pyanucarau prādānmaṇiṃ sumaṇimeva ca
71.49
jvālājihvaṃ jyotiṣaṃ ca dadāvagnirmahābalau || parighaṃ ca balaṃ caiva bhīmaṃ ca sumahābalam
71.50
skaṃdāya trīnanucarāndadau viṣṇururukramaḥ || utkośaṃ paṃcajaṃ caiva vajradaṃḍadharāvubhau
71.51
dadau maheśaputrāya vāsavaḥ paravīrahā || tau hi śatrūnmahendrasya
jaghnatuḥ samare bahūn
71.52
vardhanaṃ baṃdhanaṃ caiva āyurvedaviśāradau || skandāya dadatuḥ prītāvaśvinau bharatarṣabha
71.53
balaṃ cātibalaṃ caiva mahāvakrau
mahāvalau ||pradadau kārtikeyāya vāyuścānucarābubhau
71.54
ghasaṃ cātighasaṃ vīro varuṇaśca dadau prabhuḥ || suvarcasaṃ mahātmānaṃ tathaivāpyativarcasam
71.55
himavānpradadau pārtha sākṣāddauhitrakāya vai || kāṃcanaṃ ca dadau merurmeghamālinameva ca
71.56
ucchritaṃ cātiśṛṃgaṃ ca mahāpāṣāṇayodhinau
svāheyāya dadau prītaḥ sa viṃdhyaḥ pārṣadau śubhau
71.57
saṃgrahaṃ vigrahaṃ caiva samudro'pi gadādharau || pradadau pārṣadau vīrau mahīnadyā samanvitaḥ
71.58
unmādaṃ puṣpadaṃtaṃ ca śaṃkukarṇaṃ tathaiva ca || pradadāvagniputrāya pārvatī śubhadarśanā
71.59
jayaṃ mahājayaṃ caiva nāgau jvalanasūnave || pradadurbalinā śreṣṭhau
suparṇaḥ pārṣadābubhau
71.60
evaṃ sādhyāśca rudrāśca vasavaḥ pitarastathā || sarve jagati ye mukhyā daduḥ skaṃdāya pārṣadān
71.61
nānāvīryānmahāvīryāṃ
jñānāyudhavibhūṣaṇān || bahulatvānna śakyaṃte saṃkhyātuṃ te ca phālguna
71.62
mātaraśca dadustasmai tadā mātṛgaṇānprabho || yāmirvyāptā imaṃ
yo lokāḥ kalyāṇībhiścarācarāḥ
71.63
prabhāvatī viśālākṣī gopālā gonasā tathā || apsujātā bṛhadaṃḍī kālikā bahuputrakā
71.64
bhayaṃkarī ca cakrāṃgī tīrthanemiśca mādhavī || gītapriyā alātākṣī caṃṭulā śalabhāmukhī
71.65
vidyujihvā rudrakālī śatolūkhalamekhalā || śata
ghaṃṭākiṃkiṇikā cakrākṣī catvarālayā
71.66
pūtanā rodanā tvāṃmā koṭarā meghavāhinī || ūrdhvaveṇīdharā caiva jarāyurjarjarāānanā
71.67
khaṃ
ṭakheṭī dahadahā tathā dhamadhamā jayā || bahuveṇī bahuśirā bahupādā bahustanī
71.68
śatolūkamukhī kṛṣṇā karṇaprāvaraṇā tathā || śūnyālayā
dhānyavāsā paśudā dhānyadā sadā
71.69
etāścānyāśca bahvacaśca mātaro bharatarṣabha || bahulatvādahaṃ tāsāṃ na saṃkhyātumihotsahe
71.70
vṛkṣacatva
vāsinyaścatuṣpathaniveśanāḥ || guhāsmaśānavāsinyaḥ śailaprasravaṇālayāḥ
71.71
nānābharaṇaveṣāṃstā nānāmūrtidharāstathā || nānābhāṣāyudhadharāḥ
parivabrustadā guham
71.72
tataḥ sa śuśubhe śrīmānguho guhaṃ ivāparaḥ || saināpatye cābhiṣikto devairnānāmunīśvaraiḥ
71.73
tataḥ praṇamya sarvāstā
nekaikatvena pāvakiḥ || triyatāṃ vara ityāha bhavannahmapurogamān
71.73.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye kārtikeyasya senānītve'bhiṣekavarṇanaṃnāma triṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Himavatkhaṇḍa — Sanskrit