Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 8

Vaiṣṇavakhaṇḍa 8

Language
Sanskrit

Contents

8.1

lomaśa uvāca || || viṣṇunoktaṃ
vacaḥ śrutvā dakṣo vacanamabravīt || vedānāmapramāṇaṃ ca kṛtaṃ te madhusūdana

8.3

vaidikaṃ karma cotsṛjya kathaṃ seśvaratāṃ vrajet || taducyatāṃ mahāviṣṇo
yena dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ||2||dakṣeṇokto mahāviṣṇuruvāca parisāṃtvayan || traiguṇyaviṣayā vedāḥ saṃbhavaṃti na cānyathā

8.4

vedoditāni karmāṇi īśvareṇa
vinā katham || saphalāni bhaviṣyaṃti viphalānyeva tāni ca

8.5

tasmātsarvaprayatnena īśvaraṃ śaraṇaṃ vraja||evaṃ bruvati govinda āgataḥ sainyasāgaraḥ
vīrabhadreṇa sadṛśo dahaśustaṃ tadā surāḥ

8.6

iṃdropi prahasanviṣṇumātmavādarataṃ tadā || vajrapāṇiḥ suraiḥ sārddhaṃ yoddhukāmo'bhavattadā

8.7

bhṛguṇā
cāritaḥ śīghramuccāṭanapareṇa hi || tadā gaṇāḥ suraiḥ sārdhaṃ yuyudhuste gaṇānvitāḥ

8.8

śaratomaranārācairjaghnuste ca parasparam || neduḥśaṃkhāśca bahuśa
stasmintraṇamahotsave

8.9

tathā dundubhayo neduḥ paṭahā ḍiṃḍimādayaḥ || tena śabdena mahatā kṣāghyamānāstadā surāḥ || lokapālaiśca sahitā jaghnustā
ñchavakiṃkarān

8.10

khaḍgaiścāpi hatāḥ keciddābhiśca vipothitāḥ ||devaiḥ parājitāḥ sarve gaṇāḥ śatasahasraśaḥ

8.11

iṃdrādyairlokapālaiśca gaṇā
ste ca parāṅmukhāḥ || kṛtāśca tatkṣaṇādeva bhṛgormaṃtrabalena hi

8.12

uccāṭanaṃ kṛtaṃ teṣāṃ bhṛguṇā yajvinā tadā || yajanārthaṃ ca devānāṃ tuṣṭayarthaṃ dīkṣita
sya ca

8.13

tenaiva devā jayino jātāstatkṣaṇameva hi || svānāṃ parājayaṃ dṛṣṭvā vīrabhadro ruṣānvitaḥ

8.14

bhūtānpretānpiśācāṃśca kṛtvā tāneva
pṛṣṭhataḥ || vṛṣabhasthānpuraskṛtya svayaṃ caiva mahābalaḥ || tīkṣṇaṃ triśūlamādāya pātayāmāsa tānraṇe

8.15

devānyakṣānpiśācāṃśca guhyakānrākṣasāṃ
stathā || śūlacāptaiśca te sarve gaṇā devānprajaghnire

8.16

kecidvighākṛtāḥ khaḍgairmudgaraiścāpi pothitāḥ || paraśvadhaiḥ khaṃḍaśaśca kṛtāḥ kecidraṇājire

8.17

śūlairbhinnāśca śataśaḥ kecicca śakalīkṛtāḥ || evaṃ parājitāḥ sarve palāyanaparāyaṇāḥ

8.18

parasparaṃ pariṣvajya gatāstepi triviṣṭapam
kevalaṃ lokapālāśca iṃdrādyāstasthurutsukāḥ ||bṛhaspatiṃ pṛcchamānāḥ kutosmākaṃ jayo bhavet

8.19

bṛhaspatiruvācedaṃ sureṃdraṃ tvaritastadā || || bṛhaspati
ruvāca || || yaduktaṃ viṣṇunā pūrvaṃ tatsatyaṃ jātamadya vai

8.20

asti cedīśvaraḥ kaścitphalarūpyasya karmaṇaḥ || kartāraṃ bhajate sopi na hyakartuḥ
prabhurhisaḥ

8.21

na maṃtrauṣadhayaḥ sarve nābhicārā na laukikāḥ || na karmāṇi na vedāśca na mīmāṃsādyaṃ tathā

8.22

jñātumīśāḥ saṃbhavaṃti
bhaktyājñeyastvananyayā || śāṃtyā ca parayā tuṣṭyā jñātavyo hi sadāśivaḥ

8.23

tena sarve saṃbhavaṃti sukhaduḥkhātmakaṃ jagat || paraṃtu saṃvadiṣyāmi
kāryākāryavivakṣayā

8.24

tvamiṃdra bāliśo bhūtvā lokapālaiḥ sahāyya vai || āgato bāliśo bhūtvā idānīṃ kiṃ kariṣyasi

8.25

ete
rudrasahāyāśca gaṇāḥ paramaśobhanāḥ || kupitāśca mahābhāgā na tu śeṣaṃ prakurvate

8.26

evaṃ bṛhaspatervākyaṃ śrutvā te'pi divaukasaḥ || ciṃtāmāpedire
sarve lokapālā maheśvarāḥ

8.27

tato 'bravīdvīrabhadro gaṇaiḥ parivṛto bhṛśam || sarve yūyaṃ bāliśatvādavadānārthamāgatāḥ

8.28

avadānāni
dāsyāmi tṛpyarthaṃ bhavatāṃ tvaran || evamuktvā śitairbāṇairjaghānātha ruṣānvitaḥ

8.29

tairbāṇairnihatāḥ sarve jagmuste ca diśo daśa

8.30

gateṣu lokapāleṣu vidruteṣu sureṣu ca || yajñavāṭe samāyāto vīrabhadro gaṇānvitaḥ

8.31

tadā ta ṛṣayaḥ sarve sarvameveśvareśvaram| vijñaptukāmāḥ sahasā
ūcurevaṃ janārdanam

8.32

rakṣa yajñaṃ hi dakṣasya yajñosi tvaṃ na saṃśayaḥ||etacchrutvā tu vacanamṛṣīṇāṃ vai janārdanaḥ

8.33

yoddhukāmaḥ sthito yuddhe viṣṇur
dhyātmadīpakaḥ || vīrabhadro mahābāhuḥ keśavaṃ vākyamabravīt

8.34

atra tvayāgataṃ kasmādviṣṇo vetrā mahābalam || dakṣasya pakṣamāśritya kathaṃ jeṣyasi
tadvad

8.35

dākṣāyaṇyā kṛtaṃ yacca na dṛṣṭaṃ kiṃ tvayānagha || tvaṃ cāpi yajñe dakṣasya avadānārthamāgataḥ || avadānaṃ prayacchāmi tava cāpi mahābhuja

8.36

evamuktvā praṇamyādau viṣṇuṃ sahasraśūrpiṇam || vīrabhadro'grato bhūtvā viṣṇuṃ vākyamathābravīt

8.37

yathā śaṃbhustathā tvaṃ hi mama
nāstyatra saṃśayaḥ || tathāpi tvaṃ mahābāho yoddhukāmo'grataḥ sthitaḥ || neṣyāmyapunarāvṛttiṃ yadi tiṣṭhestvamātmanā

8.38

tasya tadvacanaṃ śrutvā
vīrabhadrasya dhīmataḥ ||uvāca prahasandevo viṣṇuḥ sarveśvareśvaraḥ

8.39

viṣṇuruvāca || || rudratejaḥprasūtosi pavitro'si mahāmate || anena prārthitaḥ
pūrvaṃ yajñārthaṃ ca punaḥpunaḥ

8.40

ahaṃ bhaktaparādhīnastathā so'pi maheśvaraḥ || tenaiva kāraṇenātra dakṣasya yajanaṃ prati

8.41

āgato'haṃ vīrabhadra
rudrakopasamudbhava || ahaṃ nivārayāmi tvāṃ tvaṃ vā māṃ vinivāraya

8.42

ityuktavati goviṃde prahasya sa mahābhujaḥ || praśrayāvanato bhūtvā idamāha
janārdanam

8.43

yathā śivastathā tvaṃ hi yathā tvaṃ ca tathā śivaḥ || sevakāśca vayaṃ sarve tava vā śaṃkarasya ca

8.44

tacchrutvā vacanaṃ tasya
so'cyutaḥ saṃprahasya ca || idaṃ viṣṇurmahāvākyaṃ jagāda parameśvaraḥ

8.45

yodhayasva mahābāho mayā sārdhamaśaṃkitaḥ || tavāśreḥ pūryamāṇo'haṃ gacchāmi
bhavanaṃ svakam

8.46

tathetyuktvā tu vīro'sau vīrabhadro mahābalaḥ || gṛhītvā paramāstrāṇi siṃhanādairjagarja ha

8.47

viṣṇuścāpi mahāghoṣaṃ
śaṃkhanādaṃ cakāra saḥ || tacchrutvā ye gatā devā raṇaṃ hitvā''yayuḥ punaḥ

8.48

vyūhaṃ cakrustadā sarve lokapālāḥ savāsavāḥ || tadendreṇa hato naṃdī
vajreṇa śataparvaṇā

8.49

naṃdinā ca hataḥ śakraściśūlena stanāṃtare || vāyunā ca hato bhṛṃgī bhṛṃgiṇā vāyurāhataḥ

8.50

śūlena sitadhāreṇa saṃnaddho
daṇḍadhāriṇā || yamena saha saṃgrāmaṃ mahākālo balānvitaḥ

8.51

kubereṇa ca saṃgamya kūṣmāṃḍānāṃ patiḥ svayam || varuṇena samaṃ yuddhaṃ muṇḍaścaiva mahā
balaḥ

8.52

yuyudhe paramāśaktyā trailokyaṃ vismayanniva || nairṛtena samāgamya caṃḍaśca balavattaraḥ

8.53

yuyudhe paramāstreṇa nairṛtyaṃ ca viḍaṃbayan
yoginīcakrasaṃyukto bhairavo nāyako mahān

8.54

vidārya devānakhilānpapau śoṇitamadbhutam || kṣetrapālāstathā cānye bhūtapramathaguhyakāḥ

8.55

śākinī ḍākinī raudrā navadurgāstathaiva ca || yoginyo yātudhānyaśca tathā kūṣmāṃḍakādayaḥ || neduḥ papuḥ śoṇitaṃ ca jubhujuḥ piśitaṃ bahu

8.56

akṣyamāṇaṃ tadā sainyaṃ vilokya surārāṭsvayam|| vihāya naṃdinaṃ paścādvīrabhadraṃ samākṣipat

8.57

vīrabhadro vihāyaiva viṣṇuṃ devendramāsthitaḥ
tayoryuddhamabhūdghoraṃ budhāṅgārakayoriva

8.58

vīrabhadraṃ yadā śakro hantukāmastvarānvitaḥ || tāvacchakraṃ gajasthaṃ hi pūrayāmāsa mārgaṇaiḥ

8.59

vīrabhadro ruṣāviṣṭo durnivāryo mahābalaḥ || tadeṃdreṇāhataḥ śīghraṃ vajreṇa śataparvaṇā

8.60

sagajaṃ ca savajraṃ ca vāsavaṃ yastumudyutaḥ || hāhākāro mahān
nāsīdbhūtānāṃ tatra paśyatām

8.61

vīrabhadraṃ tathābhūtaṃ hantukāmaṃ puraṃdaram || tvaramāṇastadā viṣṇurvīrabhadrāgrataḥ sthitaḥ

8.62

śakraṃ ca pṛṣṭhataḥ kṛtvā
yodhayāmāsa vai tadā || vīrabhadrasya viṣṇośca yuddhaṃ paramabhūttadā

8.63

śastrāstrairvividhākārairyodhayāmāsatustadā || punarnandinamālokya śakro yuddha
viśāradaḥ

8.64

dvaṃdvayuddhaṃ sutumulaṃ devānāṃ pramathaiḥ saha || pramathā mathitā devaiḥ sarve te prādravannatāt

8.65

gaṇānparāṅmukhāndṛṣṭvā sarve te vyādhayo
bhṛśam || rudrakopātsamudbhūtā devāścāpi pradudruvuḥ

8.66

jvaraistu pīḍitāndevāndṛṣṭvā viṣṇurhasanniva || jīvagrāheṇa jagrāha devāṃstāṃśca pṛthakpṛthak

8.67

devāśvino tadāhūya vyādhīnhantuṃ tadā bhṛtim || dadau tābhyāṃ prayatnena gaṇayitvā subuddhimān

8.68

jvarāṃśca sannipātāṃśca anye
bhūtadruhastadā || tānsarvānnigṛhītvātha aśvinau tau mudānvitau || vijvarānatha devāṃśca kṛtvā mumudatuściram

8.69

tairjitaṃ yoginīcakraṃ bhai
ravaṃ vyākulīkṛtam || tīkṣṇāgraiḥ pātayāmāsuḥ śarairbhūtagaṇānapi

8.70

surairvidrāvitaṃ sainyaṃ vilokya patitaṃ bhuvi || vīrabhadro ruṣāviṣṭo
viṣṇuṃ vacanamabravīt

8.71

tvaṃ śūrosi mahābāho devānāṃ pālako hyasi || yudhyasva māṃ prayatnena yadi te matirīdṛśī

8.72

ityuktvā taṃ
samāsādya viṣṇuṃ sarveśvareśvaram || vavarṣa niśitairbāṇairvīrabhadro mahābalaḥ

8.73

tadā cakreṇa bhagavānvīrabhadraṃ jaghāna saḥ || āyāṃtaṃ cakramālokya
grasitaṃ tatkṣaṇācca tat

8.74

grasitaṃ cakramālokya viṣṇuḥ parapuraṃjayaḥ || mukhaṃ tasya parāmṛśya viṣṇunoddilitaṃ punaḥ

8.75

svacakramādāya
mahānubhāvo divaṃ gato'tho bhuvanaikabhartā || jñātvā ca tatsarvamidaṃ ca viṣṇuḥ kṛtī kṛtaṃ duṣprasahaṃ pareṣām

8.75.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe vīrabhadrādīnāṃ viṣṇvādibhiḥ saha yuddhavarṇanaṃnāma caturtho'dhyāyaḥ

Linked texts (2)