Vaishnavakhanda 80
Vaiṣṇavakhaṇḍa 80
- Language
- Sanskrit
Contents
- 80.183 — 1 part
80.1
cha || || nārada uvāca || || sahasrasatatyucchrāyai pātālāni parasparam || atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ
ca rasātalam
80.2
talātalaṃ ca sutalaṃ pātālaṃ cāpi saptamam || kṛṣṇaśukrāruṇāḥ pītāḥ śarkarāśailakāṃcanāḥ
80.3
bhūmayo yatra kauravya varaprā
sādaśobhitāḥ || teṣu dānavadaiteyanāgāścaiva sahasraśaḥ
80.4
svarlokādapi ramyāṇi hṛdyāni bahuśo mayā || āhādakāriṇo nānāmaṇayo yatra
pannagāḥ
80.5
daityadānavakanyābhirmahārūpābhiranvite || pātāle kasya na prītirvimuktasyāpi jāyate
80.6
yatra noṣṇaṃ na vā śītaṃ na varṣaṃ duḥkha
meva ca || bhakṣyabhojyamahābhogakālo yatrāpi jāyate
80.7
pātāle saptame cāsti liṃgaṃ śrīhāṭakeśvaram || brahmaṇā sthāpitaṃ pārtha sahasrayojano
cchritam
80.8
hāṭakasya tu liṃgasya prāsādo yojanāyutaḥ || sarvaratnamayo divyo nānāścayavibhūṣitaḥ
80.9
taccārcayaṃti talliṃgaṃ nānānāgendra
ttamāḥ || tadadhastājjalaṃ bhūri tasyādho narakāḥ smṛtāḥ
80.10
pāpino yeṣu pātyaṃte tāñchṛṇuṣva mahāmate || koṭayaḥ paṃcapaṃcāśadrājānaścaikaviṃśati
80.11
rauravaḥ śūkaro rodhastālo viśasanastathā || mahājvālastaptakumbho lavaṇotha vimohakaḥ
80.12
rudhirāṃdho vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibho
janaḥ || asipatravanaṃ kṛṣṇo lālābhakṣyaśca dāruṇaḥ
80.13
tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālo'pyadhaḥśirāḥ || saṃdaṃśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaśvāvīcireva
ca
80.14
śvabhojano visūciśvāpyavīciśca tathā'paraḥ || kūṭasākṣī rauravaṃ ca rodhaṃ goviprarodhakaḥ
80.15
surāpaḥ sūkaraṃ yāti tālaṃ mithyāma
uṣyahā || gurutalpī taptakumbhaṃ taptalohaṃ ca bhaktahā
80.16
gurūṇāmavamaṃtā yo mahājvāle nipātyate || lavaṇaṃ śāstrahaṃtā ca nirmaryādo vimohake
80.17
kṛmibhakṣye devadreṣṭā kṛmiśe tu duriṣṭakṛt || pitṛdevātpūrvamaścālābhakṣye prayāti ca
80.18
mithyājīvavirodhī viśasane kūṭaśāstrakṛt
adhomukhe hyasadgrāhī ekāśī pūyavāhake
80.19
mārjārakukkuṭaśvānapakṣipoṣṭā prayāti ca || badhirāṃdhagṛhakṣetratṛṇadhānyādijvālakaḥ
80.23
nakṣatraṃ
gajīvī ca yāti vaitaraṇīṃ naraḥ || dhanayauvanamatto yo dhanahā kṛṣṇameti saḥ||20||asipatravanaṃ yāti vṛkṣacchedī vṛthaiva yat||kuhakājīvinaḥ sarve vahni
jvāle pataṃti te||21||parastrīṃ ca parānnaṃ ca gacchansaṃdaṃśameti cā|| divāsvapnaparā ye ca vratalopaparāśca ye||22||śarīramadamattāśca yāṃti caite śvabhojanam
śivaṃ hariṃ na manyaṃte yāṃtyavīcinameva ca
80.24
ityevamādibhiḥ pāpairaśāstraughasya sevanaiḥ || pataṃtyeva mahāghoranarakeṣu sahasraśaḥ
80.25
tasmādya icchedetebhyo vimokṣaṃ buddhimānnaraḥ || śrutimārgeṇa tenārcyo devau hariharāvubhau
80.26
narakāṇāmadhobhāge sthitaḥ kālāgnisaṃjñakaḥ
tadadho haṭṭakaścaiva anaṃtastadadhaḥ smṛtaḥ
80.27
yasyaitatsakalaṃ viśvaṃ mūrdhnāgre sarpapāyate || ityanaṃtaprabhāvātsa hyanaṃta iti kīrtyate
80.28
diśāṃ
gajāstatra padmakumudāṃjanavāmanāḥ || tadadhoṃ'ḍakaṭāhaśca ekavīrāsti tatra ca
80.29
caturlakṣasahasrāṇi navatiśca śatāni ca || etenaiva pramāṇena
udakaṃ ca tataḥ smṛtam
80.30
tadadho narakāḥ koṭyo dvikovyo'gnistato mahān || catvāriṃśatsahasraiśca tadadhastama ucyate
80.31
catvāriṃśacca
koṭyastu catasraśca tataḥ parāḥ || ekonanavatirlakṣāḥ sahasrāśītireva ca
80.32
tadadhoṃ'ḍakaṭāhotha koṭimātrastathāparaḥ || devī yuktā kapālīśā
daṃḍahastena cāpi sā
80.33
devīnāṃ koṭikoṭībhiḥ saṃvṛtā tatra pālinī || saṃkarṣaṇasya niḥśvāsaprerito dāhako'nalaḥ
80.34
kālāgniṃ preraya
tyeva kalpāṃte dahyate jagat || evaṃvidhamadhaḥsūtraṃ nirmitaṃ cātra bhārata
80.35
madhyasūtre kaṭāhe ca pālakāṃstāñchṛṇuṣva me || vasudhāmā sthitaḥ
pūrve śaṃkhapālaśca dakṣiṇe
80.36
takṣakeśaḥ sthitaḥ paścāduttare ketumāniti || harṣasiddhiḥ suparṇākṣī bhāskarā yoganaṃdinī
80.37
koṭikoṭī
yutā devī devīnāṃ pālayatyadaḥ || evametanmahāścaryaṃ brahmāṃḍaṃ sthāpitaṃ ca yaiḥ
80.38
namāmi tānahaṃ nityaṃ brahmaviṣṇumaheśvarān || viṣṇuloko
rudraloko bahiścāsmātprakīrtyaṃte
80.39
taṃ ca varṇayituṃ brahmā śakto naivāsmadādayaḥ || vimuktā yatra saṃyāṃti nityaṃ hariharavratāḥ
80.40
brahmāṃḍa
saṃvṛtaṃ hyetatkaṭāhena samaṃtataḥ || kapitthasya yathā bījaṃ kaṭāhena susaṃvṛtam
80.41
daśottareṇa payasā vṛtaṃ taccāpi tejasā || tejaśca vāyunā vāyurnabha
sāhaṃtayā ca tat
80.42
ahaṃkāraśca mahatā taṃ cāpi prakṛtiḥ parā || daśottarāṇi sarvāṇi ṣaḍāhuḥ saptamaṃ ca tat
80.43
prākṛtaṃ caraṇaṃ pārtha tadanaṃtaṃ
prakīrtitam || aṃḍānāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasrāṇyayutāni ca
80.44
īhaśānāṃ tathā cātra koṭikoṭiśatāni ca || sarvaṇyevaṃvidhānyeva yāhaśaṃ kīrtitaṃ
tvidam
80.45
yasyaivaṃ vaibhavaṃ pārtha taṃ namāmi sadāśivam || aho maṃdaḥ sa pāpātmā ko vā tasmādyacetanaḥ
80.46
ya evaṃvidhasaṃmohatārakaṃ na
śivaṃ bhajet || atha te kīrtayiṣyāmi kālamānaṃ nibodha taṃt
80.47
kāṣṭhā nimeṣā daśa paṃca cāṣṭatriṃśacca kāṣṭhā gaṇayetkalā hi || triṃśatkalā
śvāpi bhavenmuhūrttaṃ triṃśatā rājyahanī ubhe ca
80.48
divase paṃca kālāḥ syustrimuhūrtāḥ śṛṇuṣva tān || prātastataḥ saṃgavaśca madhyāhnaścāparāhṇakaḥ
ṛkḥ
80.49
sāyāhnaḥ paṃcamaścāpi muhūrtā daśa paṃca ca || ahorātrāḥ paṃcadaśa pakṣa ityabhidhīyate
80.50
māsaḥ pakṣadvayenokto dvau māsau
cārkajāvṛtuḥ || ṛtutrayaṃ cāpyayanaṃ dveyanee varṣamucyate
80.51
caturbhedaṃ māsamāhuḥ paṃcabhedaṃ ca vatsaram || saṃvatsarastu prathamo dvitīyaḥ pari
vatsaraḥ
80.52
idvatsarastṛtīyo'sau caturthaścānuvatsaraḥ || paṃcamaśca yugonāma gaṇanāniścayo hi saḥ
80.53
māsena ca manuṣyā
ṇāmahorātraṃ ca paitṛkam || kṛṣṇapakṣastvahaḥ proktaḥ śuklapakṣaśca śarvarī
80.54
mānuṣeṇa ca varṣeṇa daiviko divasaḥ smṛtaḥ || ahastatro
dagayanaṃ rātriḥ syāddakṣiṇāyanam
80.55
varṣeṇa caiva devānāṃ mataḥ saptarṣivāsaraḥ || saptarṣīṇāṃ ca varṣeṇa dhrauvaśca divasaḥ smṛtaḥ
80.56
manuṣyāṇāṃ ca varṣāṇi lakṣasaptadaśaiva tu || aṣṭāviṃśatisahasrāṇi kṛtaṃ tretāyugaṃ tataḥ
80.57
lakṣadvādaśasāhasraṣaṇṇava
tyadhikāḥ parāḥ || ardhau lakṣāścatuḥṣaṣṭisahasrāṇi ca dvāparaḥ
80.58
caturlakṣaṃ tu dvātriṃśatsahasrāṇi kaliḥ smṛtaḥ || caturbhiretairdevānāṃ
yugamityabhidhīyate
80.59
āyurmanoryugānāṃ ca sādhikā hyekasaptatiḥ || caturdaśamanūnāṃ ca kālena brahmaṇo dinam
80.60
yugānāṃ
ca sahasreṇa sa ca kalpaḥ śṛṇuṣva tān || bhavodbhavastapobhavya ṛturvahnirvarāhakaḥ
80.61
sāvitra āsikaścāpi gāṃdhāraḥ kuśikastathā
ṛṣabhaśca tathā khaḍgo gāṃdhārīyaśca madhyamaḥ
80.62
vairājaśca niṣādaśca meghavāhanapaṃcamau || citrako jñāna ākṛtirmīno daṃśaśca bṛhakaḥ
80.63
śveto lohitaraktau ca pītavāsāḥ śivaḥ prabhuḥ || sarvarūpaśca māso'yamevaṃ varṣaśatāvadhiḥ
80.64
pūrvārdhamaparārdhaṃ ca brahmamānamidaṃ smṛtam
viṣṇośca śaṃkarasyāpi nāhaṃ śakraśca varṇane
80.65
kāhamalpamatiḥ pārtha kāparo hariryaṃbakau || daivikenaiva mānena pātāleṣvapi gaṇyate
80.66
iti te sūcitaṃ buddhyā śṛṇu tatprākṛtaṃ punaḥ
80.67
iti vaidhātravyavasthitiḥ || || śrīnārada uvāca || || ṛṣabhonāma yannāmnā nānāpāṣaṃḍa
kalpanāḥ || kalau pārtha bhaviṣyaṃti lokānāṃ mohanātmikāḥ
80.68
tasya putrastu bharataḥ śataśṛṃgastu tatsutaḥ || tasya putrāṣṭakaṃ jātaṃ tathaikā
ca kumārikā
80.69
iṃdradvīpaḥ kaseruśca tāmradvīpo gabhastimān || nāgaḥ saumyaśca gāṃdharvo varuṇaśca kumārikā
80.70
vadanaṃ cāpi
kanyāyāḥ pārtha barkarikākṛti || śṛṇu tatkāraṇaṃ sarvaṃ mahāścaryasamanvitam
80.71
mahīsāgaraparyaṃtaṃ vṛkṣarājivirājite || jālīgulmalatākīrṇe
staṃbhatīrthasya saṃnidhau
80.72
ajāsamaṃjato madhyātkācidekā ca barkarī || bhrāṃtā satī samāyātā pradeśe tatra duścare
80.73
itastato bhramaṃtī
sā jālimadhye samaṃtataḥ || nirgaṃtuṃ naiva śaknoti kṣutpipāsārditā śubhā
80.74
vilagnā jālimadhye tu tataḥ paṃcatvamāgatā || kālena kiyatā
tasya truṭitvā śiraso ghraghaḥ
80.75
papāta śaṃnidarśe ca mahīsāgarasaṃgame || sarvatīrthamaye tatra sarvapāpapramocane
80.76
śirastu tadavasthaṃ
hi samathaṃ tatra saṃsthitam || jāligulmāvalagnaṃ ca tasyā naivāpatajjale
80.77
śeṣakāyaprapātena mahīsāgarasaṃgame || tattīrthasya prabhāvena barkarī
sā kurūdvaha
80.78
śataśṛṃgasya vai rājñaḥ siṃhaleṣvabhavatsutā || mukhaṃ barkarīkātulyaṃ vyaktaṃ tasyā vyajāyata
80.79
divyanārī śubhākārā śeṣa
kāye babhau śubhā || pūrvaṃ tasyāpyaputrasya rājñaḥ putraśatopamā
80.80
putrī jātā pramodena svajanānaṃdavardhinī || tatastasyā vilokyātha mukhaṃ
barkarīkākṛti
80.81
vismayaṃ samanuprāptāḥ sarve te rājapūruṣāḥ || viṣādaṃ paramāpanno rājā sāṃtaḥpurastadā
80.82
khinnāḥ prakṛtayaḥ sarvāstāha
yūpavilokanāt || tatkimityetadāścaryamūcuḥ paurāḥ suvismitāḥ
80.83
tataḥ sā yauvanaṃ prāptā sākṣāddevasutopamā || svamukhaṃ darpaṇe vīkṣya
smṛtaḥ pūrvo bhavastayā
80.84
tattīrthasya prabhāvena mātṛpitrorniveditam || viṣādo naiva kartavyo madarthe tāta niścitam
80.85
mā śokaṃ kuru me mātaḥ pūrvajanmārjitaṃ phalam || tataḥ pūrvaṃ svavṛttāṃtamuktvā sā ca kumārikā
80.86
pūrvajanmodbhavaḥ kāyasta
syā yatrāpatattathā || gamanāya tamuddeśaṃ vijñato pitarau tayā
80.87
ahaṃ tāṃta gamiṣyāmi mahīsāgarasaṃgamam || bhavāmi tatra
saṃprātā yathā kuru tathā nṛpa
80.88
tataḥ pitrā pratijñātaṃ śataśṛṃgeṇa tattathā || tasyāḥ saṃvāhanaṃ cakre rājā potaiḥ saratnakaiḥ
80.89
staṃbhatīrthaṃ tataḥ sāpi prāpya potārthasaṃyutā || bhūridānaṃ tataścake dānaṃ sarvasvalakṣaṇam
80.90
jāligulmāṃtare'nviṣya tato dṛṣṭaṃ nijaṃ śiraḥ
asthicarmāvaśeṣaṃ ca tadādāya prayatnataḥ
80.91
dagdhvā saṃgamasāṃnidhye kṣiptānyasthīni saṃgame || tatastīrthaprabhāveṇa mukhaṃ jātaṃ śaśiprabham
80.92
na tāhagdevakanyānāṃ na tāhaṅnāgayoṣitām || na tāhaṅmartyanārīṇāṃ tasyā yādṛṅmukhaṃ mukham
80.93
surāsuranarāḥ sarve tasyā
rūpeṇa mohitāḥ || bahudhā prārthayaṃtyenāṃ na sā varamabhīpsati
80.94
kaṣṭaṃ tayā mudā tatra prārabdhaṃ duścaraṃ tapaḥ || tataḥ saṃvatsare pūrṇe devadevo mahe
śvaraḥ
80.95
pratyakṣatāṃ gatastasyai varado'smīti cābravīt || tatastaṃ pūjayitvā ca kumārī vākyamabravīt
80.96
yadi tuṣṭo'si deveśa yadi
deyo varo mama || sāṃnidhyaṃ kriyatāmatra sarvakālaṃ hi śaṃkara
80.97
evamastvati śarveṇa prokte hṛṣṭā kumārikā || yatra dagdhaṃ śirastasyā barkaryāḥ
kurusattama
80.98
barkareśaḥ śivastatra tayā saṃsthāpitastadā || manmukhānmahadāścaryaṃ śrutvedaṃ ca talātalāt
80.99
svastikonāma nāgeṃdraḥ
kumārīṃ draṣṭumāgataḥ || śirasā gacchatā tena yatrotkṣiptā ca bhūrabhūt
80.100
īśāne barkareśasya kūpo'bhūtsvastikābhidhaḥ || pūrito gaṃgayā pārtha
sarvatīrthaphalapradaḥ
80.101
dṛṣṭvā ca sthāpitaṃ liṃgaṃ śivastuṣṭo varaṃ dadau || yeṣāṃ mṛtaśarīrāṇāmatra dāhaḥ prajāyate
80.102
kṣipyaṃte'thau tathā
sthīni teṣāṃ syādakṣayā gatiḥ || te svarge suciraṃ kālaṃ vasitvātra samāgatāḥ
80.103
rājānaḥ sarvasaṃpūrṇāḥ sapratāpā bhavaṃti te || barkareśaṃ ca
yo bhaktyā saṃpūjayati mānavaḥ
80.104
snātvārṇavamahītoye tasya syānmanasepsitam || kārtike ca caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ śraddhayānvitaḥ
80.105
kūpe snānaṃ naraḥ kṛtvā saṃtarpya ca pitṝndvijān || pūjayedbarkareśaṃ yaḥ sarvapāpaiḥ sa mucyate
80.106
evaṃ labdhvā varānsarvānsā punaḥ siṃhalaṃ yayau
śataśṛṅgāya pitre ca vṛttāṃtaṃ svaṃ nyavedayat
80.107
tacchrutvā vismito rājā lokāḥ sarve ca phālguna || praśaśaṃsurmahītīrthamājagmuśca kṛtādarāḥ
80.108
snātvā dattvā ca dānāni vividhāni ca te tataḥ || siṃhalaṃ ca yayurbhūyastīrthamāhātmyaharṣitāḥ
80.109
anicchaṃtyāṃ kumāryāṃ ca varaṃ
dravyaṃ ca pārthivaḥ || tathānyadapi prītyāsau yaddau nṛpatiḥ śṛṇu
80.110
idaṃ bhāratakhaṃḍaṃ ca navadhaiva vibhajya saḥ || dadyāvaṣṭau svaputrāṇāṃ kumāryai
navamaṃ tathā
80.111
teṣāṃ vibhedānvakṣyāmi parvatairupaśobhitān || putranāmāni varṣāṇi parvatāṃśca śṛṇuṣva me
80.112
mahendro malayaḥ sahyaḥ
śuktimānṛkṣaparvataḥ || viṃdhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ
80.113
mahendraparataścaiva indradvīpo nigadyate || pāriyātrasya caivārvākkhaṃḍaṃ kaumā
rikaṃ smṛtam
80.114
sahasramekamekaṃ ca sarvakhaṇḍānyamūni ca || nadīnāṃ saṃbhavaṃ cāpi saṃkṣepācchṛṇu phālguna
80.115
vedasmṛtimukhā nadyaḥ
pāriyātrodbhavā matāḥ || narmadāsarasādyāśca nadyo viṃdhyādvinirgatāḥ
80.116
śatadrūcandrabhāgādyā ṛkṣaparvatasaṃbhavāḥ || ṛṣikulyākumāryādyāḥ
śuktimatpādasaṃbhavāḥ
80.117
tāpī payoṣṇī nirviṃdhyā kāverī ca mahīnadī || kṛṣṇā veṇī bhīmarathī sahyapādodbhavāḥ smṛtāḥ
80.118
kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ || trisāmaṛṣyakulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ
80.119
evaṃ vibhajya putrebhyaḥ kumāryai ca mahī
patiḥ || śataśṛṃgo giriṃ gatvā udīcyāṃ taptavāṃstapaḥ
80.120
tatra taptvā tapo ghoraṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ || śataśṛṃgo nṛpaśreṣṭhaḥ śa
taśrṛṃge nagottame
80.121
yatra jāto'si kauṃteya pāṃḍostvaṃ sodaraiḥ saha || kumārī ca mahābhāgā staṃbhatīrthasthitā satī
80.122
khaṃḍodvena
dravyeṇa tepe dānāni yacchatī || tataḥ kenāpi kālena bhrātṛbhyo'ṣṭabhya eva ca
80.123
mahāvīryabalotsāhā jātā nava navātmajāḥ || te sametya
samāgamya kumārīṃ procire tataḥ
80.124
kuladevī tvamasmākaṃ prasādaṃ kuru naḥ śubhe || aṣṭau khaṇḍāni cāsmākaṃ vibhajya svayameva ca || dehi
dvāsaptatīnāṃ no vibhedaḥ syādyathā na naḥ
80.125
ityuktā sarvadharmajñā vijñāne brahmaṇā samā || dvāsaptativibhedaiḥ sā nava khaṃḍānyacīkarat
80.126
teṣāṃ nāmāni grāmāṃśca pattanāni ca phālguna || velākūlāni saṃkhyāṃ ca vakṣyāmi tava tattvataḥ
80.127
koṭiścatasro grāmāṇāṃ nīvṛdāṃsīñca
maṃḍale || sārdhakoṭidvayagrāmairdeśo bālāka ucyate
80.128
sapādakoṭirgrāmāṇāṃ purasāhaṇake viduḥ || lakṣāścatvāra evāpi grāmāṇāṃmaṃdhale
smṛtāḥ
80.129
eko lakṣaśca nepāle grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ || ṣaṭtriṃśallakṣamānaṃ tu kānyakubje prakīrtitam
80.130
dvāsaptatistathā lakṣā grāmā
gājaṇake smṛtāḥ || aṣṭādaśa tathā lakṣā grāmāṇāṃ gauḍadeśake
80.131
kāmarūpe ca grāmāṇāṃ navalakṣāḥ prakīrtitāḥ || ḍāॅhale vedasaṃjñe tu grāmāṇāṃ
navam̐lakṣakam
80.132
navaiva lakṣā grāmāṇāṃ kāṃtipure prakīrtitāḥ || navalakṣāstathā caiva mācipūre prakīrtitāḥ
80.133
oḍḍiyāṇe tathā deśe
navam̐lakṣāḥ prakīrtitāḥ || jālaṃdhare tathā deśe navalakṣāḥ prakīrtitāḥ
80.134
lohapūre tathā deśe lakṣāḥ proktā navaiva ca || grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca pāṃbī
pure prakīrtitam
80.135
grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca raṭarāje prakīrtitam || harīāle ca grāmāṇāṃ lakṣapaṃcakasaṃmitam
80.136
sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ iḍasya
viṣaye tathā || sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ tathāvaṃbhaṇavāhake
80.137
ekaviṃśatisāhasraṃ grāmāṇāṃ nīlapūrake || tathāmalaviṣaye pārtha grāmāṇāmekalakṣakam
80.138
nareṃdunāmadeśe tu lakṣamekaṃ sapādakam || atilāṃgaladeśe ca lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ
80.139
lakṣāṣṭādaśasāhasraṃ navatī dve ca mālave
sayaṃbhare tathā deśe lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ
80.140
mevāḍe ca tathā prokto lakṣaścaikaḥsapādakaḥ || aśītiśca sahasrāṇi vāyuriḥ parikīrtitaḥ
80.141
grāmasaptatisāhasro gurjarātraḥ prakīrtitaḥ || tathā saptatisāhasraḥ pāṃḍorviṣaya eva ca
80.142
jahāhutisahasrāṇi dvācatvāriṃśadeva ca
aṣṭaṣaṣṭisahasrāṇi proktaṃ kāśmīramaṃḍalam
80.143
ṣaṣṭitriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ kauṃkaṇe viduḥ || caturdaśaśataṃ dve ca viṃśatīladhrukauṃkaṇam
80.144
siṃdhuḥ sahasradaśake grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ
80.145
caturdaśaśate dve ca viṃśatiḥ kacchamaṃḍalam || paṃcapaṃcāśatsahasraṃ grāmāḥ saurāṣṭramucyate
80.146
ekaviṃśatisāhasro lāḍadeśaḥ prakīrtitaḥ || atisiṃdhuśca grāmāṇāṃ daśasāhasra ucyate || tathā cāśvamukhaṃ pārtha daśasāhasramucyate
80.147
sahasradaśa
kaṃ cāpi ekapādaḥ prakīrtitaḥ
80.148
tathaiva daśasāhasro deśaḥ sūryamukhaḥ smṛtaḥ || ekabāhustathā deśo daśasāhasramucyate
80.149
sahasradaśakaṃ
caiva saṃjāyuriti deśakaḥ || śivanāmā tathā deśaḥ sahasradaśakaḥ smṛtaḥ || sahasrāṇi daśa khyātaṃ tathā kālahayaṃjayaḥ
80.150
liṃgodbhavastathā deśaḥ
sahasrāṇi daśaiva ca || bhadraśca devabhadraśca pratyekaṃ daśakau smṛtau
80.151
ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi smṛtau caṭavirāṭakau || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi yamakoṭiḥ
prakīrtitā
80.152
aṣṭādaśa tathā koṭyo rāmako deśa ucyate || tomaraścāpi karṇāṭo yugalaṃśca trayastvime
80.153
sapādalakṣagrāmāṇāṃ
pratyekaṃ parikīrtitaḥ || paṃcalakṣāśca grāmāṇāṃ strīrājyaṃ parikīrtitam
80.154
puṃlastyaviṣayaścāpi daśalakṣaka ucyate || pratyekaṃ lakṣadaśakau deśau
kāṃborjakośalau
80.155
grāmāṇāṃ ca caturlakṣo bālhikaḥ parikīrtyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi laṃkādeśaḥ prakīrtitaḥ
80.156
catuḥṣaṣṭisahasrāṇi
kurudeśaḥ prakīrtitaḥ || sārdhalakṣastathā proktaḥ kirātavijayo jayaḥ
80.157
paṃca prāhustathā lakṣānvidarbhāyāṃ ca grāmakān || caturdaśasahasrāṇi varṣa
mānaṃ prakīrtitam
80.158
sahasradaśakaṃ cāpi siṃhaladvīpamucyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi grāmāṇāṃ pāṃḍudeśakaḥ
80.159
lakṣaikaṃ ca tathā proktaṃ
grāmāṇāṃ tu bhayāṇakam || ṣaṭṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi deśo māgadha ucyate
80.160
ṣaṣṭisahasrāṇi tathā grāmāṇāṃ pāṃgudeśakaḥ || triṃśatsāhasra uktaśca
grāmāṇāṃ ca vareṃdukaḥ
80.161
paṃcaviṃśatisāhasraṃ mūlasthānaṃ prakīrtitam || catvāriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ yāvanaḥ smṛtaḥ
80.162
catvāyeṃva
sahasrāṇi paiṃkṣabāhurudīryate || dvāsaptatiramī deśāḥ grāmasaṃkhyāḥ prakīrtitāḥ
80.163
evaṃ bharatakhaṃḍe'sminṣaṇṇavatyeva koṭayaḥ || dvāsaptatistathā
lakṣāḥ pattanānāṃ prakīrtitāḥ
80.164
ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi velākūlāni bhārata || evaṃ vibhajya khaṃḍāni ātṛvyāṇāṃ dadau nava
80.165
ātmī
yamapi sā devī anicchuṣvapi teṣu ca || yato mānyeti bhaginī prati krudhyaṃti bhrātaraḥ
80.166
bhrātṛnprati bhaginī ca vicāryaiva dadau śubhā
tatkṛtvā sānumānyaitānstaṃbhatīrthamupāgatā
80.167
tadā teṣu ca deśeṣu caturvargasya sādhanam || sarveṣāṃ pravaraṃ proktaṃ kumārīśvarameva ca
80.168
tatrāpi guptakṣetraṃ ca vedaitatsā kumārikā || guptakṣetre kumāreśaṃ pūjayaṃtī mahāvratā
80.169
tasthau hṛdeṣu snāyaṃtī ṣaṭsu caivāpi saṃgame || tataḥ kāla
prakarṣācca prāsāde skaṃdanirmite
80.170
jīrṇe navyaṃ svarṇamayaṃ prāsādaṃ sāpyakārayat || tatastuṣṭo mahādevastasyā bhaktyātitoṣitaḥ
80.171
kumāraliṃgādutthāya pratyakṣastāmavocata || bhadre tavāhaṃ bhaktyā ca vijñānena ca toṣitaḥ
80.172
jīrṇaḥ punaruddhato'yaṃ prāsādastena toṣitaḥ
tava nāmnā ca vikhyāto bhaviṣyāmi kumārike
80.173
kartā cāpi tathoddhartā dvau vai samaphalau smṛtau || kumāreśaḥ kumārīśa iti vakṣyaṃti
māṃ tataḥ
80.174
barkareśe ca ye dattā varā dattāḥ sadaiva te || tavāpi prātaḥ kālaśca samīpe varavarṇini
80.175
abhartṛkāyā nāryāśca na svargo
mokṣa eva ca || yathaiva vṛddhakanyāyāḥ sarasvatyāstaṭe śubhe
80.176
tasmāttvamatra tīrthe ca mahākālamiti smṛtam || siddhiṃ gataṃ vṛṇu bhadre patitve
varavarṇini
80.177
tataḥ sā rudravākyena varayāmāsa taṃ patim || rudralokaṃ yayau cāpi mahākālasamanvitā
80.178
tatra tāṃ pārvatī prāha
samāliṃgya praharṣitā || yasmāttvayā citravacca likhitā pṛthivī śubhe
80.179
citralekhetināmnā tvaṃ tasmādva sakhī mama || tataḥ sakhī sama
bhavaccitralekheti sā śubhā
80.180
yatāniruddhaḥ kathita upāyaḥ patiruttamaḥ || yoginīnāṃ variṣṭhā yā mahākālasya vallabhā
80.181
apsu
sā vārṣikaṃ biṃduṃ pūrṇaṃ varṣaśate tapau || tapaścaraṃtī tasmātsā procyate cāpsarā divi
80.182
evaṃvidhā kumārī sā liṃgametaddhi phālguna
sthāpayāmāsa śivadaṃ varkareśvarasaṃjñitam
80.183
tasmādatra nṛṇāṃ dāhaścāsthikṣepaśca bhārata || prayāgādadhikau proktau maheśasya vaco yathā
80.183.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barkareśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonacatvā riṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kiraṇatantra — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit