Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 82

Vaiṣṇavakhaṇḍa 82

Language
Sanskrit

Contents

82.1

cha
karaṃdhama uvāca || || kecicchvaṃ samāśritya viṣṇumāśritya vedhasam || varṇayaṃti pare mokṣaṃ tvaṃ tu kasmāctu manyase

82.2

mahākāla
uvāca || || apāravaibhavā devāstrayo'pyate nararṣabha || yogīṃdrāṇāmapi tvatra ceto muhyati kiṃ mama

82.3

purā kilaivaṃ munayo naimiṣāraṇyavā
sinaḥ || saṃdihyāṃtaḥ śreṣṭhatāyāṃ brahmalokamupāgaman

82.4

tasminkṣaṇe viriṃco'pi ślokaṃ prahvo'bravītkila || anaṃtāya namastasmai yasyāṃto nopa
labhyate

82.5

maheśāya ca bhakte dvau kṛpāyetāṃ sadā mayi || tataḥ śreṣṭhaṃ ca taṃ matvā kṣīrodaṃ munayo yayuḥ

82.6

tatra yogeśvaraḥ ślokaṃ prabudhyannamum
bravīt || brahmāṇaṃ sarvabhūteṣu paramaṃ brahmarūpiṇam

82.7

sadāśivaṃ ca vaṃde tau bhavetāṃ maṃgalāya me || tataste vismitā viprā apasṛtya yayuḥ punaḥ

82.8

kailāse dahaśuḥ sthāṇuṃ vadaṃtaṃ girijāṃ prati || ekādaśyāṃ pranṛtyāni jāgare viṣṇusadmani

82.9

sadā tapasyāṃ carāmi prītyarthaṃ harive
dhasoḥ || śrutveti cāpasṛtyaiva khinnāste munayo'bruvan

82.10

yadvā devā na saṃyāṃti pāraṃ ye ca parasparam || tatsṛṣṭasṛṣṭasṛṣṭeṣu gaṇanā kā'smadā
diṣu

82.11

uttamādhamamadhyatvamamīṣāṃ varṇayaṃti ye || asatyavādinaḥ pāpāste yāṃti nirayaṃ dhruvam

82.12

evaṃ te niścayāmāsurnaimipeyā
stapasvinaḥ || satyametacca rājeṃdra mamāpīdaṃ mataṃ sphuṭam

82.13

jāpakānāṃ sahasrāṇi vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca || śaivānāṃ ca vidhiṃ viṣṇuṃ sthāṇuṃ
cāpyanvamūsucan

82.14

tasmādyasya manorāgo yasmindeve bhavetsphuṭam || sa taṃ bhajedvipāpaḥ syānmamedaṃ matamuttamam

82.15

karaṃdhama
uvāca || || kāni pāpāni vipreṃdra yaistu saṃmūḍhacetasaḥ || na vedeṣu na dharmeṣu ratimāpyate manaḥ

82.16

mahākāla uvāca || || adharma
bhedā vijñeyāścittavṛttiprabhedataḥ || sthūlāḥ sūkṣmā asūkṣmāśca koṭibhedairanekaśaḥ

82.17

tatra ye pāpanicayāḥ sthūlā narakahetavaḥ || te samāsena
kathyaṃte manovākkāyasādhanāḥ

82.18

parastrīdravyasaṃkalpaścetasāniṣṭaciṃtanam || akāryābhiniveśaśca caturdhā karma mānasam

82.19

anibaddhapralā
pitvamasatyaṃ cāpriyaṃ ca yat || parāpavādapaiśunyaṃ caturdhā karma vācikam

82.20

abhakṣyabhakṣaṇaṃ hiṃsā stthitā kāmasya sevanam || parasvā
nāmupādānaṃ caturdhā karma kāyikam

82.21

ityetadvādaśavidhaṃ karma proktaṃ trisaṃbhavam || asya bhedānpunarvakṣye yeṣāṃ phalamanaṃtakam

82.22

ye dviṣaṃti mahādevaṃ saṃsārārṇavatārakam || sumahatpātakopetāste yāṃti narakāgniṣu

82.23

mahāṃti pātakānyāhurniraṃtaraphalāni ṣaṭ
nābhinaṃdaṃti ye dṛṣṭvā śaṃkaraṃ na stuvaṃti ye

82.24

yatheṣṭaceṣṭā niḥśaṃkāḥ saṃtiṣṭhaṃti ramaṃti ca || upacāravinirmuktāḥ śivasya gurusaṃ
nidhau

82.25

śivācāraṃ na manyaṃte śivabhaktāndviṣaṃti ye || gurumārttamaśaktaṃ vā videśaprasthitaṃ tathā

82.26

aribhiḥ paribhūtaṃ
vā yastyajati sa pāpakṛt || tadvāryāputramitreṣu yaścāvajñāṃ karoti vā

82.27

ityetatpātakaṃ jñeyaṃ guruniṃdāsamaṃ mahat || brahmaghnaśca surā
paśca steyī ca gurutalpagaḥ

82.28

mahāpātakinastvete tatsaṃsargī ca paṃcamaḥ || krodhādveṣādryācchobhādbrāhmaṇasya vadaṃti ye

82.29

samāṃtikaṃ
mahādoṣaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam

82.30

paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā smṛtaḥ
yaśca vidyābhimānena nistejayati sadvijam

82.31

udāsīnaḥ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ || mithyāguṇaiḥ svamātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ
balāt

82.32

viruddhaṃ gurubhiḥ sādhaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || kṣuttṛṣṇātantadehānāṃ dvijānāṃ bhoktumicchatām

82.33

yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbra
hmaghātakam || piśunaḥ sarvalokānāṃ chidrānveṣaṇatatparaḥ

82.34

udvegajananaḥ krūraḥ sa cai vai brahmahā smṛtaḥ || gavāṃ tṛṣābhibhūtānāṃ jalārthamupa
sarpatām

82.35

yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam || paradoṣaṃ parijñāya nṛpakarṇe japeta yaḥ

82.36

pāpīyānpiśunaḥ krūrastamāhurbrahmaghāta
kam || nyāyenopārjitaṃ vipraistadravyaharaṇaṃ ca yat

82.37

chadmanā vā balādyāpi brahmahatyāsamaṃ matam || adhītya yaśca śāstrāṇi parityajati mūḍhadhīḥ

82.38

surāpānasamaṃ jñeyaṃ jīvanāyaiva vā paṭhet || agnihotraparityāgaḥ paṃcayajñopakarmaṇām

82.39

mātṛpitṛparityāgaḥ kūṭasākṣī suhṛddhaḥ
abhakṣyabhakṣaṇaṃ vanyajaṃtūnāṃ kāmyayā vadhaḥ

82.40

grāmaṃ vanaṃ gavāvāsaṃ yaśca krodhena dīpayet || iti ghorāṇi pāpāni surāpānasamāni ca

82.41

dīnasarvasvaharaṇaṃ narastrīgajavājinām || gobhūratnasuvarṇānāmauṣadhīnāṃ rasasya ca

82.42

caṃdanāgarukarpūrakastūrīpaṭṭavāsasām || hastanyāsāpaharaṇaṃ
rukmasteyasamaṃ smṛtam

82.43

kanyānāṃ varayogyānāmadānaṃ sahaśe vare || putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca

82.44

kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtya
jantrīniṣevaṇam || savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam

82.45

dvijāyārthaṃ pratiśrutya na prayacchati yaḥ punaḥ || na ca smārayate vipraṃ tulyaṃ
tadupapātakam

82.46

abhimānotikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā || atyaṃtaviṣayāsaktiḥ kārpaṇyaṃ śāṭhyamatsaram

82.47

bhṛtyānāṃ ca parityāgaḥ
sādhubaṃdhutapasvinām || gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca tāḍanam

82.48

śivāśramatarūṇāṃ ca puṣpārāmavināśanam || ayājyānāṃ yājanaṃ
cāpyayācyānāṃ ca yācanam

82.49

yajñārāmataḍāgādidārāpatyasya vikrayaḥ || tīrthayātropavāsānāṃ vratāyatanakarmaṇām

82.50

strīdhanānyupajīvaṃti strībhiratyaṃtanirjitāḥ || arakṣaṇaṃ ca nārīṇāṃ madyapastrīniṣevaṇam

82.51

ṛṇānāmapradānaṃ ca mithyāvṛddhupajīvanam || niṃditānāṃ dhanādānaṃ sādhvīkanyoktidūṣaṇam

82.52

viṣamāraṇayaṃtrāṇāṃ prayogo mūlakarmaṇām || uccāṭanābhicārāśca rāgavidveṣaṇakriyā

82.53

jihvākāmopabho
gārthaṃ yasyāraṃbhaḥ svakarmasu|| mūlyenādhyāpayedyastu mūlyenādhīyate ca ye

82.54

vrātyatā vratasaṃtyāgaḥ sarvāhāraniṣevaṇam || asacchāstrābhigamanaṃ śuṣkatarkāvalaṃbanam

82.55

devāgnigurusādhūnāṃ niṃdā gotrāhmaṇasya ca || pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rājñāṃ maṃḍalināmapi

82.56

utsannapitṛdevejyāḥ svakarmatyāginaśca ye
duḥśīlā nāstikāḥ pāpā na sadā satyavādinaḥ

82.57

parvakāle divā cāpsu viyonau paśuyoniṣu || rajasvalāsvayonau ca methunaṃ yaḥ samācaret

82.58

strīputramitrasuhṛdāmāśācchedakarāśca ye || janasyāpriyavaktāraḥ krūrāḥ samayabhedinaḥ

82.59

bhettā taḍāgakūpānāṃ saṃkramāṇāṃ rasasya ca || ekapaṃktisthitānāṃ ca pākabhedaṃ karoti yaḥ

82.60

ityetaiśca narāḥ pāpairupapātakinaḥ smṛtāḥ || yukkāstadūnakaiḥ pāpaiḥ pāpinastā ścibodha me

82.61

ye gotrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām || antaraṃ yāṃti kāryeṣu te smṛtāḥ pāpino narāḥ

82.62

parastriyābhipryaṃte hīnāṃ sevaṃti ye striyām || paṃktyarthaṃ ye na kurvaṃti dānayajñādikāḥ kriyāḥ

82.63

goṣṭhāgnijalarathyāsu tarucchāyānageṣu ca || tyajaṃti ye purīṣādyamārāmāyataneṣu ca

82.64

gītavādyaratā nityā mattāḥ kilakilāparāḥ || kūṭaveṣakriyācārāḥ kūṭasaṃvyavahāriṇaḥ

82.65

kūṭaśāsana kartāraḥ kūṭayuddhakarāśca ye || nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ

82.66

mithyāprasādito vākyamākarṇayati yaḥ śanaiḥ || capalaścāpi māyāvī śaṭho mithyāvinītakaḥ

82.67

yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān || bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnāti bubhukṣitān

82.68

yaḥ svayaṃ mṛṣṭamaśnāti viprāyānyatprayacchati || vṛthāpākaḥ sa vijñeyo brahmavādivigarhitaḥ

82.69

niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ || ye tāḍayaṃti gāṃ nityaṃ vāhayaṃti muhurmuhuḥ

82.70

durbalānveva puṣṇaṃti praṇaṣṭārthā dviṣaṃti ca || pīḍayantyabhicāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca

82.71

teṣā madattvā cāśnaṃti cikitsaṃti na rogiṇaḥ || ajāviko māhiṣikaḥ samudrī vṛṣalīpatiḥ

82.72

hīnavarṇātmavṛttiśca vaidyo dharmadhvajī ca yaḥ || yaśca śāstramatikramya svecchayaivāharetkramam

82.73

sadā daṇḍaruciryaśca yo vā daṇḍarucirna hi || utkocakairadhikṛtaistaskaraiśca prapīḍayate

82.74

yasya rājñaḥ prajā rāṣṭre pacyate narakeṣu saḥ || acauraṃ cauravatpaśyeccauraṃ vā'caurarūpiṇam

82.75

ālasyopahato rājā vyasanī narakaṃ vrajet || evamādīni cānyāni pāpānyāhuḥ purāvidaḥ

82.76

yadvātadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam || apahatya naraḥ pāpo nārakī nātra saṃśayaḥ

82.77

evamādyairnaraḥ pāpairutkrāntaiḥ samanaṃtaram || śarīraṃ yātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt

82.78

tasmāttrividhamapyetannārakīyaṃ vivarjayet || sadāśivaṃ
ca śaraṇaṃ vrajetsacchraddhayā yutaḥ

82.79

namaskāraḥ stutiḥ pūjā nāmasaṃkīrtanaṃ tathā || saṃparkātkautukāllobhānna tasya viphalaṃ bhavet

82.80

karaṃdhama uvāca || || saṃkṣepācchivapūjāyā vidhānaṃ vaktumarhasi || kṛtena yena manujaḥ śivapūjāphalaṃ labhet

82.81

mahākāla
uvāca || || prātarmadhyāhnasāyāhne śaṃkaraṃ sarvadā bhajet || darśanātsparśanānmartyaḥ kṛtakṛtyo bhavetsphuṭam

82.82

ādau snānaṃ prakurvīta
bhasmasnānamathāpi vā || āpadgataḥ kaṇṭhasnānaṃ mantrasnānamathāpi vā

82.83

āvikaṃ paridhāya ca tato vāsaḥ sitaṃ ca vā || dhātura
kramatho navyaṃ malinaṃ saṃdhitaṃ na ca

82.84

uttarīyaṃ ca saṃdadhyādvinā tanniṣphalārcanam || bhasmatripuṇḍradhārī ca lalāṭe hṛdi cāṃsa
yoḥ

82.85

pūjayedyo mahādevaṃ prītaḥ paśyati taṃ muhuḥ || sarvadoṣānbahiḥ kṣipya śivāyatanamāviśet

82.86

praviśya ca praṇamyeśaṃ tato
garbhagṛhaṃ viśet || pāṇī prakṣālya taccitto nirmālyamavaropayet

82.87

yena rudrāyane bhaktyā kurute mārjanakriyām || tasmānmārjayate tvevaṃ
sthāṇunaitatparasparam

82.88

rudrabhaktyā ca saṃtiṣṭhenmālinyaṃ mārjayettataḥ || bhaktirdevasya tiṣṭhenna mālinyaṃ mārjataḥ sadā

82.89

gaḍukānpūrayetpaścānnirmalena jalena vai || gaḍukāstu samāḥ sarve sarve ca śubhadarśanāḥ

82.90

nirvṛṇāḥ saumyarūpāśca sarve codakapūritāḥ || vastrapūtajalaiḥ pūrṇā
gandhadhūpaiśca vāsitāḥ

82.91

kṣālitāḥ pūritā nītāḥ ṣaḍakṣarajapena ca || gaḍukāṣṭairśataṃ kuryādathavāpyaṣṭaviṃśatiḥ

82.92

aṣṭādaśāpi caturastato
nyūnaṃ na kārayet || payo dadhi ghṛtaṃ caiva kṣaudramiśrurasaṃ tathā

82.93

evaṃ sarvaṃ ca taddravyaṃ vāmataḥ saṃnyasedvaśāt || tato bahirviniṣkramya pūjayetpra
tihārakān

82.94

sarveṣāṃ vācakā mantrāḥ kathyante'taḥ paraṃ kramāt

82.95

oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ || oṃ kṣāṃ kṣetrapālāya namaḥ || oṃ gurubhyo namaḥ
iti ākāśe || oṃ kauṃ kuladevyai namaḥ || oṃ naṃdine namaḥ || oṃ mahākālāya namaḥ || oṃ dhātre vidhātre namaḥ || tataḥ praviśya liṃgācca kiñciddakṣiṇataḥ
śuciḥ || udaṅmukhaḥ kṣaṇaṃ dhyāyetsamakāyāsanasthitaḥ

82.96

darbhādibhiḥ parivṛtaṃ madhyapadmārkamaṃḍalam || somamaṇḍalamadhyasthaṃ dhyāyedvahnimaṃḍalam

82.97

tanmadhye viśvarūpaṃ ca vāmādyaṣṭādiśaktikam || paṃcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ caṃdrabhūṣitam

82.98

vāmāṃkagirijaṃ devaṃ dhyāyetsiddhaiḥ stutaṃ muhuḥ || tataḥ pūrvaṃ
pradadyācca pādyārghaṃ śaṃbhave nṛpa

82.99

pānīyamakṣatā darbhā gaṃdhapuṣpaṃ sasarpiṣam || kṣīraṃ dadhi madhu punarnavāṃgo'rghaḥ prakīrtitaḥ

82.100

tataḥ śraddhārdracittasya
snānaṃ liṃgasya cācaret || gṛhītvā gaḍukaṃ pūrvaṃ malasnānaṃ samācaret

82.101

arddhena snāpayetpūrvaṃ kuryācca malagharṣaṇam || sarveṇa snāpayetpaścātpūjaye
tatsnāpayettataḥ

82.102

praṇamya ca tato bhaktyā snāpayenmūlamaṃtrataḥ || oṃ hūṃ viśvamūrtaye śivāya nama || iti dvādaśākṣaro mūlamaṃtraḥ

82.103

vāri
kṣīradadhikṣaudraghṛtenekṣurasena ca || snāpayenmūlamantreṇa jaladhūpārcanātpṛthak

82.104

gaḍukaiḥ snāpayetsarvaiḥ snātaṃ gandhairvilepayet

82.105

viliptaṃ tataḥ
snāpya śrīkhaṇḍena vilepayet || pūjayedvividhaiḥ puṣpairvidhinā yena tacchṛṇu

82.106

āgneyapāde || oṃ dharmāya namaḥ || nairṛtake || oṃ jñānāya namaḥ
vāyavye || oṃ vairāgyāya namaḥ || īśānapāde || oṃ aiśvaryāya namaḥ || pūrvapāde || oṃ adharmāya namaḥ || dakṣiṇe || oṃ ajñānāya namaḥ || paścime || oṃ a
vairāgyāya namaḥ || uttare || oṃ anaiśvaryāya namaḥ || oṃ anantāya namaḥ || oṃ padmāya namaḥ || oṃ arkamaṇḍalāya namaḥ || oṃ somamaṇḍalāya namaḥ
oṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ || oṃ vāmājyeṣṭhādipaṃcamantraśaktibhyo namaḥ || oṃ paramaprakṛtyai devyai namaḥ || oṃ īśānatatpuruṣāghoravāmadevasadyojātapañcabra
hmaṇe ...
ktrāya rudrasādhyavasvādityaviśvedevādidevaviśvarūpāya aṇḍajasvedajodbhijjarāyujarūpasthāvarajaṅgamamūrtaye parameśvarāya oṃ hūṃ viśvamūrtaye śivāya namaści
śūladhanuḥkhaḍgakapāladaṇḍakuṭhārebhyaḥ

82.107

tato jalādhāramukhe caṇḍīśvarāya namaḥ || evaṃ saṃpūjya vidhivattato'rghyaṃ saṃniveśayet

82.108

pānī
yamakṣatāḥ puṣpametairyuktaṃ phalottamaiḥ || gṛhāṇārghyaṃ mahādeva pūjāsaṃpūrtihetave

82.109

arghādanantaraṃ śaktaḥ pūjayedvasupūjayā || dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ kramā
tpaścānnivedayet

82.110

ghaṇṭāṃ ca vādayettatra tato nīrājanaṃ caret || bhrāmayeddevadevasya śaṃkhavādyaniḥsvanaiḥ

82.111

nīrājanaṃ ca yaḥ paśye
devadevasya śūlinaḥ || sa mucyetpātakaiḥ sarvaiḥ kiṃ punaryaḥ kariṣyati

82.112

nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca alīkamapi yaścaret || tasya tuṣyedanantaṃ
hi gītavādyaphalaṃ yataḥ

82.113

stotraistataśca saṃstūya daṇḍavatpraṇamedbhuvi || kṣamāpayecca deveśaṃ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ kṣama

82.114

ya evaṃ yajate rudrama
smim̐lliṃge viśeṣataḥ || pitaraṃ pitāmahaṃ caiva tathaiva prapitāmaham

82.115

sarvātpāpātsamuttārya rudraloke vasecciram || evaṃ māheśvaro bhūtvā sadācā
ravratasthitaḥ

82.116

paśupāśavimokṣārthaṃ pūjayettanmanā yadi || ya evaṃ yajate rudraṃ tenaitattarpitaṃ jagat

82.117

kiṃ tvetatsaphalaṃ rājannācāra
yo na laṃghayet || ācārātphalate dharmo hyācārātsvargamaśnute

82.118

ācārālbhate hyāyurācāro haṃtyalakṣaṇam || yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na
bhūtaye

82.119

bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṃghya pravartate || tasya kiṃcitsamuddeśaṃ vakṣye taṃ śṛṇu pārthiva

82.120

trivargasādhane yatnaḥ kartavyo
gṛhamedhinā || tatsaṃsiddhau gṛhasthasya siddhiratra paratra ca

82.121

brāhme muhūrte budhyeta dharmārthau cāpi cintayet || samutthāya
tathācamya daṃtadhāvanapūrvakam

82.122

sandhyāmupāsīta budhaḥ saṃśāṃtaḥ prayataḥ śuciḥ || pūrvāṃ sandhyāṃ sanakṣatrāṃ paścimāṃ sadivāka
rām

82.123

upāsīta yathānyāyaṃ naināṃ jahyādanāpadi || varjayedanṛtaṃ cāsatpralāpaṃ paruṣaṃ tathā

82.124

asatsevāṃ hyasadvādaṃ
hyasacchāstraṃ ca pārthiva || ādarśadarśanaṃ daṃtadhāvanaṃ keśasādhanam

82.125

devārcanaṃ ca pūrvāhṇe kāryāṇyāhurmaharṣayaḥ || pālāśamāsanaṃ
caiva pāduke daṃtadhāvanam || varjayedāsanaṃ caiva padā nākarpayedbudhaḥ

82.126

jalamagniṃ ca ninayedyugapanna vicakṣaṇaḥ

82.127

pādau prasārayennaiva
gurudevāgnisaṃmukhau || catuṣpathaṃ caityataruṃ devāgāraṃ tathā yaṃtim

82.128

vidyādhikaṃ guruṃ vṛddhaṃ kuryādetānpradakṣiṇān

82.129

āhāranīhāravi
hārayogāḥ susaṃvṛtā dharmavidānukāryāḥ || vāgbuddhivīryāṇi tapastathaiva vārtāyuṣī guptatame ca kārye

82.130

ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ
dakṣiṇābhimukho rātrau hyevamāyurna riṣyate

82.131

pratyaggina prati sūryaṃ ca prati gāṃ bratinaṃ prati || prati somodakaṃ sandhyāṃ prajñā naśyati mehataḥ

82.132

bhojane śayane sthāne utsarge malamūtrayoḥ || rathyācaṃkramaṇe cārdrapañcakaścācametsadā

82.133

na nadyāṃ mehanaṃ kuryānna śmaśāne na
bhasmani || na gomaye na kṛṣṭe ca naivālūne na śādvale

82.134

udvṛttābhistathādbhistu śaucaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ || aṃtarjalāddevakulādvalmīkānmūṣaka
sthalāt

82.135

apaviddhāpaśaucāśca varjayetpaṃca mṛttikāḥ || gandhalepāpaharaṇaṃ śaucaṃ kuryāttathā budhaḥ

82.136

nātmānaṃ tāḍayennaiva dadyāddhebhya eva ca
ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ kaṇḍūyennātmanaḥ śiraḥ

82.137

rakṣeddārāṃstyajedīrṣyāṃ tāsu niṣkāraṇaṃ budhaḥ || sūryāstaṃ na vinā
kāścitkriyā naivācarettathā

82.138

adroheṇaiva bhūtānāmalpadroheṇa vā punaḥ || śivacittorjayedvittaṃ na cātikṛpaṇo bhavet

82.139

nerṣyuḥ
syānna kṛtaghnaḥ syānna paradrohakarmadhīḥ || na pāṇipādacapalo na netracapalo'nṛjuḥ

82.140

na ca vāgaṅgacapalo na cāśiṣṭasya gocaraḥ || na śuṣka
vādaṃ kurvīta śuṣkavairaṃ tathaiva ca

82.141

upāyaiḥ sādhayedarthāndaṇḍastvagatikā gatiḥ || bhinnāśanaṃ bhinnaśayyāṃ varjayeddvinnabhājanam

82.142

aṃtareṇa na gaccheta dvayorjvalanaliṃgayoḥ || nāgnyorna viprayoścaiva na daṃpatyornṛpottama

82.143

na sūryagyomayornaiva harasya vṛṣabhasya ca || eteṣāmaṃtaraṃ
kurvanyataḥ pāpamavāpnuyāt

82.144

naikavastraśca bhuṃjīta nāgnau homamathācaret || na cārcayedvijānnaiva kuryādevārcanaṃ budhaḥ

82.145

khaṃḍanaṃ
peṣaṇaṃ mārji jalasaṃśodhanaṃ tathā || raṃdhanaṃ bhojanaṃ snāpa utthānaṃ gamanaṃ kṣutam

82.146

kāryāraṃbhaṃ samāptiṃ ca vacaḥ procya tathā priyam || piba
jhighranspṛśañchṛṇvannivakṣurmaithunaṃ tathā

82.147

śucitvaṃ ca japaṃ sthāṇuṃ yaḥ kuryādiṃśatiṃ tathā || māheśvaraḥ sa vijñeyaḥ śeṣonyo nāmadhārakaḥ

82.148

sa vai rudramayo bhūtvā tataścānte śivaṃ vrajet || parastriyaṃ nābhibhāṣettathā saṃbhāṣayedyadi

82.149

mātaḥsvasaratho putri āryeti ca vadedrudhaḥ || ucchiṣṭo nālabhetkiṃcinna ca sūryaṃ vilokayet

82.150

nenduṃ na tārakāścaiva nādayennātmanaḥ śiraḥ || svasrā duhitrā mātrā vā naikāṃtāsana mācaret

82.151

durjayo hīṃdriyagrāmo muhyate paṃḍito'pi san || gurumabhyāgataṃ gehe svayamutthāya yatnataḥ

82.152

āsanaṃ kalpayettasya kuryā tpādābhivaṃdanam || nodavicharāḥ svapejjātu na ca pratyikacharā budhaḥ

82.153

śirasyagrasyamādhāya tathaiva ca puraṃdaram || udakyāda rśanaṃ sparśaṃ varjyaṃ saṃbhāṣaṇaṃ tathā

82.154

nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret || kṛtvā vibhavato devamanuṣyārṣisamarcanām

82.155

pitṝṇāṃ ca tataḥ śeṣaṃ bhoktuṃ māheśvaro rhati || vāgyataḥ śucirācāṃtaḥ prāṅmukhodaṅmukho'pi vā

82.156

antarjānuśca taccitto bhuṃjītānnamakutsayan || nopaghātaṃ vinā doṣānna tasyodāharedrudhaḥ

82.157

nagnasnānaṃ na kurvīta na śayīta vrajeta vā || duṣkṛtaṃ na gurorbrūyātkuddhaṃ cainaṃ prasādayet

82.158

parivādaṃ na śṛṇuyādanyeṣāmapi jalpatām || sadā ca karṇayedrmāṃstyaktā kṛtyaśatānyapi

82.159

nityaṃ nityaṃ hi saṃmārṣṭi gehadarpaṇayoriva || śuklāyāṃ ca caturdaśyāṃ naktabhojī sadā bhavet

82.160

tisro rātrīrna śakkaścedevaṃ māheśvaro bhavet || saṃyāvakkaśarāmāṃsaṃ nātmānamupasādhayet

82.161

sāyaṃprātaśca bhoktavyaṃ kṛtvā hyatithibhojanam || svādhyāyanabhojyāni saṃdhyayośca vivarjayet

82.162

bhuṃjānaḥ saṃdhyayormohādasurāvasatho bhavet || snāto na dhūnayetkeśānkṣute niṣṭhīvite 'dhvani

82.163

ālabheddakṣiṇaṃ karṇaṃ sarvabhūtāni kṣāmayet || na cāpi nīlīvāsāḥ syānna viparyastavastradhṛk

82.164

varjyaṃ ca malinaṃ vastraṃ daśābhiśca vivarjitam || prakṣālya mukhahastau ca pādau cāpyupaviśya ca

82.165

aṃtarjānuścirācāmedvirmukhaṃ parimārjayet || toyena sparśayetkhāni svamūrdhānaṃ tathaiva ca

82.166

ācamya punarācamya kriyāḥ kurvīta sarvaśaḥ || kṣute niṣṭhīvite caiva daṃtalagne tathaiva ca

82.167

patitānāṃ ca saṃbhāṣe kuryādācamanakriyām || adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā

82.168

dharmato dhanamāhārya yaṣṭavyaṃ cāpi yatnataḥ || hīnebhyopi na yuṃjīta tvaṃkāraṃ karhicidbudhaḥ || tvaṃkāro vā vadho vāpi gurūṇāmubhayaṃ samam

82.169

satyaṃ vācyaṃ nityamaitreṇa bhāvyaṃ kāryaṃ tyājyaṃ
nityamāyāsakāri || loke'muṣminyaddinaṃ syāttathāsminnātmā yoge yojanīyo gabhīraiḥ

82.170

tīrthasnānaiḥ sopavāsairvrataiśca pātre dānairhomajapyaiśca
yajñaiḥ || bhavārcanairdevapūjāviśeṣairātmā nityaṃ śodhanīyo malāktaḥ

82.171

yatrāpi kurvato nātmā jugupsāmeti pārthiva || tatkartavyamasaṃgena yatra
gopyaṃ mahājane

82.172

iti te vai samuddeśaḥ kīrtitaḥ kiṃcideva ca || śeṣaḥ smṛtipurāṇebhyastvayā śrotavya eva ca

82.173

evamācarato
dharmaṃ maheśasya gṛhe sataḥ || dharmārthakāmasaṃprāptau paratreha ca śobhanam

82.174

evaṃ nānāvidhāndharmānmahākālasya phālguna || vadato dhvanirā
kāśe sumahānabhyajāyata

82.175

yāvatpaśyaṃti ye tatra samājagmuḥ śṛṇuṣva tān || brahmā viṣṇuḥ svayaṃ rudro devī rudragaṇāstathā

82.176

iṃdrādayastathā devā vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ || tuṃbarupravarāścāpi gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

82.177

tānmaheśamukhānsarvānmahākālo mahāmatiḥ
arcayāmāsa bahudhā bhaktyudrekātipūritaḥ

82.178

tato brahmādibhirdevairvare ratnamayāsane || upaviṣṭo'bhiṣiktaśca mahīsāgarasaṃgame

82.179

tato
devyā samāliṃgya nītvotsaṃgaṃ svakaṃ mudā || putratve kalpitaḥ pārtha mahākālo mahāmatiḥ

82.180

uktvā ca yāvadbrahmāṇḍamidamāste śivavrata
tāvattiṣṭha śivasthāne śivavacchivabhaktitaḥ

82.181

devena ca varo dattastvaliṃgaṃ yo'rcayiṣyati || jitendriyaḥ śucirbhūtvā ūrdhvaṃ machokame
psyati

82.182

darśanaṃ stavanaṃ pūjā praṇāmaśca tato japaḥ || dānaṃ cātra kṛtaṃ liṃge mamātitṛptikāraṇam

82.183

ityukte vismitā devāḥ sādhu
sādhviti te jaguḥ || brahmaviṣṇumukhāścaiva mahākālaṃ pratuṣṭuvuḥ

82.184

tataḥ suraiḥstūyamāno vaṃdyamānaśca cāraṇaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca gītairgaṃdharvajaiḥ
śubhaiḥ

82.185

koṭikoṭigaṇaiścaiva stuvadbhiḥ sarvato vṛtaḥ

82.186

mahākālo rudrabhavanaṃ gato bhavapurassaraḥ || evametanmahāliṃgamutpannaṃ kuru
naṃdana

82.187

kūpaścāpi saraḥ puṇyaṃ mahākālasya siddhidam || atra ye manujāḥ pārtha liṃgasyārādhane ratāḥ

82.188

mahākālaḥ samāliṃgya
tāñchivāya nivedayet || etadatyadbhutaṃ liṃgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam

82.189

dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ pūjitaṃ ca gatāste bhavasaṅgha tat evametāni
liṃgāni sapta jātāni phālguna

82.190

ye śṛṇvaṃti gṛṇaṃtyetattepi dhanyā narottamāḥ

82.190.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīmahākālamāhātmye mahākālakaraṃdhamasaṃvāde śivapūjanavidhinityakartavyadharmanirū paṇapūrvakamahākālaśivalokaprāptivarṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (11)