Vaishnavakhanda 85
Vaiṣṇavakhaṇḍa 85
- Language
- Sanskrit
Contents
- 85.78 — 1 part
85.1
cha || || || śrīnārada
uvāca || || tato'haṃ pārtha bhūyo'pi janānugrahakāmyayā || pratyakṣadevaṃ mārtaṇḍamarcanetumiyeṣa ha
85.2
sarveṣāṃ prāṇināṃ yasmāddurdapo bhagavānraviḥ
ihāmutra ca kauṃteya viśvoddhārī ravirmataḥ
85.3
ye smaraṃti raviṃ bhaktyā kīrtayaṃti ca ye narāḥ || pūjayaṃti ca ye nityaṃ kṛtārthāste na saṃśayaḥ
85.4
sūryabhaktiparā ye ca nityaṃ tadgatamānasāḥ || ye smaraṃti sadā sūryaṃ na te duḥkhasya bhājinaḥ
85.5
bhavanāni manojñāni vividhābharaṇāḥ striyaḥ
dhanaṃ cāddaṣṭaparyaṃtaṃ sūryapūjāvidheḥ phalam
85.6
durlabhā bhaktiḥ sūrye vā durlabhaṃ tasya cārcanam || dānaṃ ca durlabhaṃ tasmai tato homaśca durlabhaḥ
85.7
namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam || jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam
85.8
ityahaṃ hṛdi saṃciṃtya māhātmyaṃ ravijaṃ mahat || pūrṇaṃ
varṣaśataṃ pārtha ravi bhaktyā hyatoṣayam
85.9
japena suviśuddhena cchandasāṃ vāyubhojanaḥ || tataḥ khādvitīyāṃ mūrtiṃ kṛtvā yogabalādvibhuḥ
85.10
tejasā durdṛśo bhāsvānpratyakṣaḥ samajāyata
85.11
tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya raviṃ prabhum || sāmabhirvividhairdevaṃ paryatoṣayamīśvaram
85.12
tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā || tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam
85.13
ityukto'haṃ lokanāthaṃ prāṃjaliḥ prāstuvaṃ vacaḥ
yadi tuṣṭo bhavānmahyaṃ yadi deyo varo mama
85.14
tataste kāmarūpe yā kalā nātha pravartate || rājavardhanarājā yā''rādhitā ca janaiḥ purā
85.15
tayā ca kalayā bhāno sadātra sthātumarhasi || tatastatheti devena prokte tuṣṭena bhārata
85.16
asthāpayamahaṃ sūryaṃ bhaiṃṭṭādityābhidhānakam || bhaṭṭena
sthāpitaṃ yasmānmayā tasmādvijaṃgo
85.17
tataḥ saṃpūjya taṃ puṣpaiḥ kṛtāveśamahaṃ ravim || bhaktyudrekāplutāṃgo'tha stutimetāmathācaram
85.18
sarvavedarahasyaiśca nāmabhiśca śatāṣṭabhiḥ || saptasaptiracityātmā mahākāruṇikottamaḥ
85.19
saṃjīvano jayo jīvo jīvanātho jagatpatiḥ
kālāśrayaḥ kālakartā mahāyogī mahāmatiḥ
85.20
bhūtāṃtakaraṇo devaḥ kamalānandanandanaḥ || sahasrapācca varado divyakuṇḍalamaṇḍitaḥ
85.21
dharmapriyocitātmā ca savitā vāyuvāhanaḥ || ādityo'krodhanaḥ sūryo raśmimālī vibhāvasuḥ
85.22
dinakṛddinahṛnmaunī suratho
rathināṃvaraḥ || rājñīpatiḥ svarṇaretāḥ pūṣā tvaṣṭā dviākaraḥ
85.23
ākāśatilako dhātā saṃvibhāgī manoharaḥ || prājñaḥ prajāpatirdhanyo viṣṇuḥ
śrīśo bhiṣagvaraḥ
85.24
ālokakṛcchokanātho lokapālanamaskṛtaḥ || viditāśayaśca sunayo mahātmā bhaktavatsalaḥ
85.25
kīrtiṃkīrtikaro
nityo rociṣṇuḥ kalmaṣāpahaḥ || jitānando mahāvīryo haṃsaḥ saṃhārakārakaḥ
85.26
kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ || viśvapūjyo
mṛtyuhārī ghṛṇī dharmasya kāraṇam
85.27
praṇatārtiharo'rogaḥ āyuṣmānsukhadaḥ sukhī || maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo vratī vrataphalapradaḥ
85.28
śuciḥ
pūrṇo mokṣamārgadātā bhoktā maheśvaraḥ || dhanvaṃtāriḥ priyābhāṣī dhanurvedavidekarāṭ
85.29
jagatpitā dhūmaketurvidhūto dhvāṃtahā guruḥ
gopatiśca kṛtātithyaḥ śubhācāraḥ śucipriyaḥ
85.30
sāmapriyo lokabandhurnaikarūpo yugādikṛt || dharmaseturlokasākṣī kheṭakaḥ sarvadaḥ
prabhuḥ
85.31
mayaivaṃ saṃstuto bhānurnāmnāmaṣṭaśatena ca || tuṣyatāṃ sarvalokānāṃ sarvalokapriyo vibhuḥ
85.32
ityevaṃ saṃstavātprīto bhāskaro
māmavocata || sadātra kalayā sthāsye devarṣe tvatpriyepsayā
85.33
yo māmatra mahābhaktyā caidyādityaṃ prapūjayet || sahasraśaḥ kā
marūpe saṃpūjyāpnoti tatphalam
85.34
māmuddiśya ca yo vipraḥ svalpaṃ vā yadi vā bahu || dāsyate'trākṣayaṃ tacca grahīṣye karajaṃ yathā
85.35
rakto
tpalaiśca kahlāraiḥ kesaraiḥ karavīrakaiḥ || śatatrayairmahāpadmai ravivāreṇa mānavaḥ
85.36
saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ vā ye'rcayiṣyaṃti māmiha || yānyānprārtha
yate kāmāṃstāṃstānprāpsyati niścitam
85.37
darśanānnama bhaktyā ca nāśo vyādhidaridrayoḥ || praṇāmātsvargamāpnoti śrutvā mokṣaṃ ca nityaśaḥ
85.38
abhaktiṃ yaśca kartā me sa gacchenniścitaṃ kṣayam || aṣṭottaraśataṃ nāma mamāgre yattvayeritam
85.39
trikālamekakālaṃ vā paṭhataḥ śṛṇu
yatphalam || kīrtimānsubhago vidvānsusukhī priyadarśanaḥ
85.40
bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ || yastvidaṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayataḥ
śuciḥ
85.41
akṣayaṃ svalpamapyannaṃ bhavettasyopasādhitam || vijayī ca bhavennityaṃ tathā jātismaro bhavet
85.42
tasmādetattvayā jāpyaṃ paraṃ
svastyayanaṃ mahat || tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam
85.43
kāmarūpakalā yatra tatra kuṃḍaṃ vane bhavet || evaṃ dattvā varānbhānustatraivāṃ
taradhīyata
85.44
tato bhāskaravākyena siddheśasya ca savyataḥ || vanamadhye mayā kuṃḍaṃ kṛtaṃ darbhaśalākayā
85.45
kāmarūpabhavaṃ kuṃḍaṃ vṛkṣāste
cāṃpi bhārata || saṃlīnāstanmahāścaryaṃ mamājāyata cetasi
85.46
māghamāsasya śuklāyāṃ saptamyāṃ strī naro'pi vā || snānaṃ kuṃḍe śubhaṃ kṛtvā
bhahnādityaṃ prapaśyati
85.47
tasyānaṃtaṃ bhavetpuṇyaṃ rathaṃ yaśca prapūjayet || rathayātrāṃ ca kurute yasminyasminnasau pathi
85.48
ye ca paśyaṃti
lokāste dhanyāḥ sarve na saṃśayaḥ || putradhānyadhanairyuktā nīrujastejasā'nvitāḥ
85.49
bhaviṣyaṃti narāste ye kārayaṃti rathotsavam || gaṃgādisarva
tīrtheṣu yatphalaṃ kīrtitaṃ budhaiḥ
85.50
bham̐hādityasya kuṃḍe ca tatphalaṃ saptamīdine || tatra kuṃḍe ca yaḥ snātvā sūryāyārghyaṃ prayacchati || kapilāgośa
tasyāsau dattasya phalamaśnute
85.51
arjuna uvāca || || vāsudevādayaḥ sarve vadaṃtyevaṃ mahāmune
85.52
bhāskarārghaṃ vinā prātaḥ kṛtaṃ sarvaṃ ca
niṣphalam || tasyāhaṃ śrotumicchāmi vidhiṃ vidhividāṃ vara
85.53
nārada uvāca || || yathā brahmādayo devā yacchaṃtyarghaṃ mahātmane
bhāskarāya śṛṇu tvaṃ taṃ vidhiṃ sarvāghanāśanam
85.54
prathamaṃ tāvatpratyūṣe udite sūrye śucirbhūtvā gomayakṛtamaṃḍalasyopari raktacaṃdanena maṃḍalakaṃ
kṛtvā tatastāmrapātre raktacaṃdanodakaśvetacaṃdanādidravyaiḥ prapūraṇaṃ kṛtvā tanmadhye hemākṣatadūrvādadhisarpīṃṣi parikṣipya sthāpayet
85.56
svaśarīramāla
bhet anena maṃtreṇa || oṃ khakholkāya namaḥ || saptavārānuccārya sthātavyam || tena śuddhirupasaṃjāyate dehasyārcāītā bhavati || paścādāsanasthaṃ devaṃ
savitāraṃ maṃḍalamadhye dvādaśātmakaṃ surādibhiḥ saṃpūjyamānaṃ dhyātvā pūrvoktamarghapātraṃ śirasi kṛtvā bhūmau jānunī nipātya sūryābhimukhastadgatamanā
bhūtvārghamaṃtramudāharet || taducyate sūryavaktrādvinirgatamiti
85.56-2
yasyoccāraṇaśabdena rathaṃ saṃsthāpya bhāskaraḥ || pratigṛhṇāti caivārghyaṃ
varamiṣṭaṃ ca yacchati
85.57
oṃyasyāhuḥ sapta.cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ || aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'yataḥ sthitaḥ
85.58
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśanī || iḍā ca piṃgalā caiva vahaṃto'śvamukhāstathā
85.59
ḍiṃḍiśca śeṣanāgaśca gaṇādhyakṣastathaiva ca
skaṃdarevaṃtatākryāśca tathā kalmāṣapakṣiṇau
85.60
rājñī ca nikṣubhā devī lalitā caiva saṃjñikā || tathā yajñabhujo devā ye cānye
parikīrtitāḥ
85.61
ebhiḥ parivṛto yo'sāvadharottaravāsibhiḥ || tamahaṃ lokakartāramāhvayāmi tamopaham
85.62
ammayo bhagavānbhā
nurasuṃ yajñaṃ pravartayan || idamarghyaṃ ca pādyaṃ ca pragṛhāṇa namonamaḥ
85.63
āvāhanam || sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ
iti sāṃnidhyakaraṇam || oṃvaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi padbhyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate || evaṃ pādyaṃ dattvā baddhā
jaliḥ susvāgatamiti kuryāt || svāgataṃ bhagavannehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām || iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru || tiṣṭha tvaṃ
tāvadeva yāvatpūjāṃ karomyaham
85.64
evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam || tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati || āsana
upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena || oṃsomasūrtikṣīrodapataye namaḥ || iti kṣīrādisnapanam || oṃbhāskarāya nīrava.sine
namaḥ || iti jalasnānam || tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa || idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama || kaṭibhūṣaṇamekaṃ te
dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam
85.65
tato yajñopavītaṃ dadyāt anena maṃtreṇa || sūtrataṃtumayaṃ śuddhaṃ pavitramidamuttamam || yajñopavītaṃ deveśa pragṛhāṇa
namo'stu te
85.66
tato yathāśakti śvetamukuṭamudrikādibhūṣaṇāni dadyāt anena maṃtreṇa || mukuṭo ratnanaddho'yaṃ mudrikāṃ bhūṣaṇāni ca || alaṃ
kāraṃ gṛhāṇemaṃ mayā bhaktyā samarpitam
85.67
evamalaṃkāraṃ nivedya paścātkeśarakuṃkumakarpūraraktacaṃdanamiśramanulepanaṃ dadyāt
85.68
oṃ tavātipriya
vṛkṣāṇāṃ raso'yaṃ tigmadīdhite || sa tavaivocitaḥ svāmingṛhāṇa kṛpayā mama
85.69
tataścaṃpakajapākaravīrakarṇakakesarakokanadādibhiḥ pūjāṃ
kuryāt
85.70
oṃvanaspatiraso divyo gaṃdhāḍhyo gaṃdha uttamaḥ || āhāraḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām
85.71
śallakīdhūṃpamaṃtraḥ || tataḥ
pāyasādiniṣpannaṃ naivedyaṃ nivedayedanena maṃtreṇa || naivedyamamṛtaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇavardhanam || pūrṇapātre mayā dattaṃ pratigṛhṇa prasīda me
85.72
tataḥ
śaucodakatāṃbūladīpārtikaśītalikāpunaḥpūjādi nivedya yathāśaktyā stutvā sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā kṣamasveti procya visarjayet || tato bhūyo
namasya hemavastropavītālaṃkārān brāhmaṇāya nivedya nirmālyaṃ saṃhatyāṃbhasi nikṣipet
85.73
ityarghyadānavidhiḥ || ya evaṃ bhāskarāyārghyaṃ mūrtau
maṃḍalake'pi vā || nityaṃ nivedayetprātaḥ syādverātmavatpriyaḥ
85.74
anena vidhinā karṇo bhāskarārghyaṃ prayacchati || tataḥ sūryasya pārthāsāvātma
vadvrahbho mataḥ
85.75
aśaktaścennityamekamarghyaṃ dadyādivākṛte || tato'tra rathasaptamyāṃ kuṃḍe deyaḥ prayatnataḥ
85.76
aśvamedhaphalaṃ prāpya sūryaloka
mavāpnuyāt || tasmātsarvaprayatnena dātavyo'rgho'tra bhārata
85.77
evaṃvidhastvasau devo bhaṭṭādityo'tra tiṣṭhati || bhūyānato'pi bahuśaḥ pāpahā dharma
vardhanaḥ
85.78
divyamaṣṭavidhaṃ cātra sadyaḥ pratyayakārakam || pāpānāṃ copasuktaṃ hi yathā pārtha halāhalam
85.78.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe sāgarasaṃgame bhaṭṭādityamāhātmyavarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit