Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 88

Vaiṣṇavakhaṇḍa 88

Language
Sanskrit

Contents

88.1

cha || || nārada uvāca || bahūdakasya kuṃḍasya tīrasthaṃ
liṃgamuttamam || kapileśvaramabhyarcya naṃdabhadrastataḥ sudhīḥ

88.2

praṇamya cāgratastasthau prabaddhakarasaṃpuṭaḥ || saṃsāracaritaiḥ kiṃciduḥkhī gāthāṃ vyagā
yata

88.3

sraṣṭāramasya jagataścetpaśyāmi sadāśivam || nānāpṛcchābhiraṃtha taṃ kuryāṃ nāthaṃ vilajjitam

88.4

apūryamāṇaṃ tava kiṃ jagatsaṃsṛjanaṃ
vinā || nirīha bahudhā yatte sṛṣṭaṃ bhārgavavajjagat

88.5

sacetanena śuddhena rāgādirahitena ca || atha kasmādātmasadṛśaṃ na sṛṣṭaṃ nirmitaṃ jaḍam

88.6

nirvaireṇa samenātha sukhaduḥkhabhavābhavaiḥ || brahmādikīṭaparyantaṃ kimevaṃ kriśyate jagat

88.7

kāṃścitsvargetha narake pātayastvaṃ sadāśiva
kiṃ phalaṃ samavāpnoṣi kimevaṃ kuruṣe vada

88.8

iṣṭaiḥ putrādibhirnātha viyuktā mānavā bhramī || kraṃdaṃti karuṇāsāra kiṃ ghṛṇāpi bhavenna te

88.9

atīva nocitaṃ sarvametadīśvara sarvathā || yatte bhaktāḥ samaṃ pāpairmajjaṃte duḥkhasāgare

88.10

evaṃvidhena saṃsāracāriṇena vimohitāḥ || sthānāṃ
taraṃ na yāsyāmi bhokṣye pāsyāmi nodakam

88.11

maraṇāṃtameva yāsyāmi sthāsye saṃciṃtayannadaḥ || sa evaṃ vimṛśanneva naṃdabhadraḥ svayaṃ
sthitaḥ

88.12

tataścaturthe divase bahūdakataṭe śubhe || kaściddālaḥ saptavarṣaḥ pīḍāpīḍita āyayau

88.13

kuśotīva galatkuṣṭī pramuhyaṃśca padepade || naṃdabhadramuvācedaṃ kṛcchrātsaṃstabhya bālakaḥ

88.14

aho surūpasarvāṃga kasmādduḥkhī bhavānapi || tatosya kāraṇaṃ sarvaṃ vyācaṣṭa naṃdabhadrakaḥ

88.15

śrutvā tatkāraṇaṃ sarvaṃ bālo dīnamanā bravīt || aho hā kaṣṭamatyugraṃ budhānāṃ yadbuddhitā

88.16

saṃpūrṇeṃdriya gātrā yanmartumicchaṃti vai vṛthā || muhūrtādyatra khaḍgāṃgo mokṣamārgamupāgataḥ

88.17

tadho bhārataṃ khaṃḍaṃ satyāyuṣi tyajeddhi kaḥ || ahameva haḍho manye pitṛbhyāṃ yo vivarjitaḥ

88.18

aśaktaścalituṃ vāpi martumicchāmi nāpi ca || sarve lābhāḥ sātimānā iti satyā bata śrutiḥ

88.19

saṃtoṣo'pyucitastubhyaṃ dehaṃ yasya haḍhaṃ tvidam || śarīraṃ nīrujaṃ cenme bhavedapi kathaṃcana

88.20

kṣaṇekṣaṇe ca tatkuryāṃ bhujyate yadyugeyuge || iṃdriyāṇi vaśe yasya śarīraṃ ca haḍhaṃ bhavet

88.21

so'pyanyadicchate cecca ko'nyastasmādacetanaḥ || śokasthānasahasrāṇi harṣasthānaśatāni ca

88.22

divase divase mūḍhamāviśaṃti na paṃḍitam || na hi jñānaviruddheṣu bahvapāyeṣu karmasu

88.23

mūlaghātiṣu sajjaṃte buddhimaṃto bhavadvidhāḥ || aṣṭāṃgāṃ buddhimāhuryāṃ sarvāśreyovighātinīm

88.24

śrutismṛtyaviruddhā sā buddhistvayyasti nirmalā || atha kṛcchreṣu durgeṣu vyāpatsu svajanasya ca

88.25

śārīramānasairduḥkhairna sīdaṃti bhavadvidhāḥ || nāprāpyamabhivāṃchaṃti naṣṭaṃ necchaṃti śocitum

88.26

āpatsu ca na muhyaṃti narāḥ paṃḍitabuddhayaḥ || manodehasamutthābhyāṃ duḥkhābhyāmarpitaṃ jagat

88.27

tayornyāsamasamāsābhyāṃ śamopāyamimaṃ śṛṇu || vyādheraniṣṭasaṃsparśācchramādiṣṭavisarjanāt

88.28

caturbhiḥ kāraṇairduḥkhaṃ śārīraṃ mānasaṃ ca yat || mānasaṃ cāpyapriyasya saṃyogaḥ priyavarjanam

88.29

dviprakāraṃ mahākaṣṭaṃ dvayoretadudāhṛtam || mānasena hi duḥkhena śarīramupatapyate

88.30

ayaḥpiṃḍena taptena kuṃbhasaṃsthamivodakam || tadāśu prati kārācca satataṃ ca vivarjanāt

88.31

vyādherādheśca praśamaḥ kriyāyogadvayena tu || mānasaṃ śamayettasmājjñānenāgnimivāṃbunā

88.32

praśāṃte mānase hyasya śarīramupaśāmyati || manaso duḥkhamūlaṃ tu sneha ityupalabhyate

88.33

snehācca sajjano nityaṃ janturduḥkhamupaiti ca || snehamūlāni duḥkhāni snehajāni bhayāni ca

88.34

śokaharṣau tathāyāsaḥ sarvaṃ snehātpravartate

88.35

snehātkaraṇarāgaśca prajajñe vaiṣayastathā || aśreyaskāgrabhāvato pūrva statra guruḥ smṛtaḥ

88.36

tyāgī tasmānna duḥkhī syānnirvairo niravagrahaḥ || atyāgī janmamaraṇe prāpnotīha punaḥpunaḥ

88.37

tasmātsnehaṃ na
lipseta mitrebhyo dhanasaṃcayāt || svaśarīrasamutthaṃ ca jñānena vinivartayet

88.38

jñānānviteṣu siddheṣu śāstrajñeṣu kṛtātmasu || na teṣu sajjate snehaḥ
padmapatreṣvivodakam

88.39

rāgābhibhūtaḥ puruṣaḥ kāmena parikṛṣyate || icchā saṃjāyate cāsya tatastṛṣṇā pravardhate

88.40

tṛṣṇā hi sarvapāpiṣṭhā
nityodvegakarī matā || adharmabahulā caiva corarūpānubaṃdhinī

88.41

yā dustyajā durmatibhiryā na jīryati jīryataḥ || yāsau prāṇāṃtiko rogastāṃ
tṛṣṇāṃ tyajataḥ sukham

88.42

anādyaṃtā tu sā tṛṣṇā hyaṃtardehagatā nṛṇām || vināśayati saṃbhūtā lohaṃ lohamalo yathā

88.43

yathaivaidhaḥ
saṃmutthena vahninā nāśamṛcchati || tathā'kṛtātmā lobhena svotpannena vinaśyati

88.44

tasmāllobho na kartavyaḥ śarīre cātmabaṃdhuṣu || prāṇeṣu vā
na hṛṣyeta nāśe vāpi na śocayet

88.45

naṃdabhadra uvāca
aho bāla na bālastvaṃ mato me tvāṃ namāmyaham || tvadvākyairatitṛpto'haṃ
tvāṃ tu prakṣyāmi kiṃcana

88.46

kāmakrodhāvahaṃkāramiṃdriyāṇi ca mānavāḥ || niṃdaṃti tatra me nityaṃ vivakṣeyaṃ prajāyate

88.47

ahameṣa samedaṃ
ca kāryamīdaśakastvaham || ityādi cātmavijñānamahaṃkāra iti smṛtaḥ

88.48

parihāryaḥ sa cettaṃ ca vinonmattaḥ prakīrtyate || kāmo'bhilāṣa
ityuktaḥ sa cetpuṃsā vivarjyate

88.49

kathaṃ svargo mumukṣā vā sādhyate hṛṣadā yathā || krodho vā yadi saṃtyājyastataḥ śatrukṣayaḥ katham

88.50

bāhyānāmāṃtarāṇāṃ
vā vinā taṃ tṛṇavadviduḥ || iṃdriyāṇi nigṛhyaiva duṣṭānīti nipīḍayet

88.51

kathaṃ syāddharmaśravaṇaṃ kathaṃ vā jīvanaṃ bhavet || etasminme mano viddhaṃ
khidyate'jñānasaṃkaṭe

88.52

tathā kasmādidaṃ sṛṣṭaṃ jaḍaṃ viśvaṃ cidātmanā || evaṃ yadbahudhā kleśaiḥ pīḍyate hā kutastvidam

88.53

bāla uvāca
samyagetadyathā pṛṣṭaṃ yatra muhyaṃti jaṃtavaḥ || śṛṇvekāgramanā bhūtvā jñātaṃ dvaipāyanānmayā

88.54

prakṛtiḥ puruṣaścaiva anādī śṛṇumaḥ purā || sādhyenāvatiṣṭhate sṛṣṭeḥ prāgajarāmarau

88.55

tataḥ kālasvabhāvābhyāṃ preritā prakṛtiḥ purā || puṃsaḥ saṃyogamaicchatsā tadabhāvātprakupyata

88.56

tata
stamomayī sā ca līlayā devavīkṣitā || rājasī samabhūddhṛṣṭā sāttvikī samajāyata

88.57

evaṃ triguṇatāṃ yātā prakṛtirdevadarśanāt || tāṃ sasā
sthāya paramabrahmamūrtiḥ samajāyata

88.58

tasyāḥ proccāraṇārthaṃ ca pravṛttaḥ svāṃśatastataḥ || asūyata mahattattvaṃ triguṇaṃ tadvidurbudhāḥ

88.59

ahaṃkāra
tato jātaḥ sattvarājasatāmasaḥ || tamo rajastvamāpadya rajaḥ sattvaguṇaṃ nayet

88.60

śuddhasattve tato mokṣaṃ pravadaṃti manīṣiṇaḥ || tamaso rajasasta
smātsaṃśuddhacarthaṃ ca sarvaśaḥ

88.61

jīvātmasaṃjñānsvīyāṃśānbhajatparameśvaraḥ || tāvaṃtaste ca kṣetrajñā dehā yāvaṃta eva hi

88.62

niḥsaraṃti
yathā lohāttaptiṃgātsphuliṃgakāḥ || tanmātrabhūtasargoyamahaṃkārāctu tāmasāt

88.63

iṃdriyāṇāṃ sāttvikāśca triguṇāni ca tānyapi || etaiḥ
saṃsiddhyaṃtreṇa saccidānandavīkṣaṇāt

88.64

rajastamaśca śodhyaṃte sattvenaiva mumukṣubhiḥ || tasmātkāmaṃ ca krodhaṃ ca iṃdriyāṇāṃ pravartanam

88.65

ahaṃkāraṃ ca saṃsevya sāttvikīṃ siddhimaśnute || rājasāstāmasāścaiva tyājyāḥ kāmādayastvamī

88.66

sāttvikāḥ sarvadā sevyāḥ saṃsāravijigīṣubhiḥ || guṇatrayasya vakṣyāmi saṃkṣepācchrakṣaṇaṃ tava

88.67

śāstrābhyāsastato jñānaṃ śaucamiṃdriyanigrahaḥ || dharmakriyātmaciṃtā ca sāttvikaṃ guṇalakṣaṇam

88.68

anyāyena dhanādānaṃ taṃdrī nāstikyameva ca || krauryaṃ ca yācakādyaṃ ca tāmasaṃ guṇalakṣaṇam

88.69

tasmādbuddhimukhaistaistaiḥ sāttvikairdevatāṃ bhajet || rājasairmānavatvaṃ ca tāmasaiḥ sthāṇuyonitā

88.70

buddhyādyaireva muktiḥ syādetaireva ca yātanā

88.71

amīṣāṃ cāpya bhāve vai na kiṃcidupapadyate || kalādo hi kalādīnāṃ suvarṇaṃ śodhayedyathā

88.72

tathā rajastamaścaiva saṃśodhye sāttvikairguṇaiḥ || asmādeva guṇānāṃ ca samavāyādanādijāt

88.73

sukhino duḥkhinaścaiva prāṇinaḥ śāstradarśinaḥ || aṣṭāviṃśatilakṣaiśca guṇamekaikamīśvaraḥ

88.74

vyabhajaccaturaśītilakṣāstā jīvayonayaḥ || sakāśānmanasastadvadātmanaḥ prabhavaṃti hi

88.75

īśvarāṃśāśca te sarve mohitāḥ prākṛtairguṇaiḥ || keśānāsādyaṃtyeva yathaivādhikṛtā vibhoḥ

88.76

annānāṃ payasāṃ cāpi jīvānāṃ cātha śreyase || mānuṣyamāhustattvajñāḥ śivabhāvena bhāvitam

88.77

naṃdabhadra uvāca || || evametattkiṃ tu bhūyaḥ prakṣyāmyetanmahāmate || īśvarāḥ sarvadātāraḥ pūjyaṃte yaiśca devatāḥ

88.78

svabhaktāṃstānna duḥkhebhyaḥ kasmādrakṣaṃti mānavān || viśeṣātke'pi dṛśyaṃte duḥkhamagnāḥ surātratāḥ

88.79

iti me muhyate buddhistvaṃ vā kiṃ bāla manyase

88.80

bāla uvāca || || aśuciśca śuciścāpi devabhakto dvidhā smṛtaḥ || karmaṇā manasā vācā tadvato bhakta ucyate

88.81

aśucirdevatāścaiva yadā pūjayate naraḥ || tadā bhūtānyā viśaṃti sa ca muhyati tatkṣaṇāt

88.82

vimūḍhaścāpyakāryāṇi tāni tāni niṣevate || tato vinaśyati kṣipraṃ nāśuciḥ pūjayettataḥ || śucirvā bhyarcayedyaśca tasya cedaśubhaṃ bhavet

88.83

tasya pūrvakṛtaṃ vyaktaṃ karmaṇāṃ koṭi mucyate || maheśvaro brahmahatyābhayādyatra tatastataḥ

88.84

sasnau tīrtheṣu kasmācca itaro mucyate katham || ambarīṣasutāṃ hatvā parvatānnāradāttathā

88.85

sītāpahāramāpede rāmo'nyo mucyate katham || brahmāpi
śiraśchedaṃ kāmayitvā sutāmagāt

88.86

iṃdracaṃdraviviṣṇupramukhāḥ prāpuyuḥ kṛtam || tasmādavaśyaṃ ca kṛtaṃ bhojyameva naraiḥ sadā

88.87

mucyate ko'pi svakṛtānnaiveti śrutinirṇayaḥ || kiṃ tu devaprasādena labhyamekaṃ suvatraiḥ

88.88

bahubhirjanmabhirbhojyaṃ bhujyataikena janmanā || tajja
bhuktāta tastvairtho bhavediti viniścayaḥ

88.89

ye tapyaṃte gataiḥ pāpaiḥ śucayo devatāvratāḥ || iha te putrapautraiśca modaṃte'mutra ceha ca

88.90

tasmā
devāḥ sadā pūjyāḥ śucibhiḥ śraddhayānvitaiḥ || prakṛtiḥ śodhanīyā ca svavarṇoditakarmabhiḥ

88.91

svanuṣṭhito'pi dharmaḥ syātkleśāyaiva vinā
śivam || durācārasya devopi prāheti bhagavānharaḥ

88.92

bhoktavyaṃ svakṛtaṃ tasmātpūjanīyaḥ sadāśivaḥ || svācāreṇa parityājyau rāgadveṣāvidaṃ
param

88.93

nandabhadra uvāca || || śuddhaprajña kimetacca pāpino'pi narā yadā || modamānāḥ prahṛṣyante dārairapi dhanairapi

88.94

bāla uvāca || || vyaktaṃ taistamasā dattaṃ dānaṃ pūrveṣu janmasu || rajasā pūjitaḥ śaṃsustatprāptaṃ svakṛtaṃ ca taiḥ

88.95

kiṃ tu yattamasā karma
kṛtaṃ tasya prabhāvataḥ || dharmāya na ratirbhūyāttatatasteṣāṃ vidāṃvara

88.96

bhuktvā puṇyaphalaṃ yāti narakaṃ nātra saṃśayaḥ || asmiśca saṃśaye proktaṃ mārkaṇḍe
yena śrayate

88.97

ihaivaikasya nāmutra amutraikasya no iha || iha cāmutra caikasya nāmutraikasya no iha

88.98

pūrvopāttaṃ bhavetpuṇyaṃ bhuktirnaivārjaya
ntyapi || iha bhogaḥ sa vai prokto durbhagasyālpamedhasaḥ

88.99

pūrvopāttaṃ yasya nāsti tapobhiścārjayatyapi || paraloke tasya bhogo dhīmataḥ sa kriyā
sphuṭam

88.100

pūrvopāttaṃ yasya nāsti puṇyaṃ cehāpi nārjayet || tataścehāmutra vāpi bho dhikkaṃ ca narādhamam

88.101

iti jñātvā mahābhāga tyaktvā śalyāni kṛtsnaśaḥ || bhaja rudraṃ varṇadharmaṃ pālayāsmātparaṃ na hi

88.102

yo hi naṣṭeṣvabhīṣṭeṣu prāteṣvapi ca śocati || tṛpyeta vā bhavedvanyo niścitaṃ so'nyajanmanaḥ

88.103

nandabhadra uvāca || || namastubhyamabālāya bālarūpāya dhīmate || ko bhavāṃstvato vettumicchāmi tvāṃ śucismitam

88.104

bahavo'pi mayā vṛddhā dṛṣṭāścopāsitāḥ sadā || teṣāmīdṛśakā buddhirna dṛṣṭā na śrutā mayā

88.105

yena me janmasaṃdehā nāśitā līlayaiva ca || tasmātsāmānyarūpastvaṃ niścitaṃ na mataṃ mama

88.106

bāla uvāca || mahadetatsamākhyeyamekāgraḥ śṛṇu tattvataḥ || itaḥ saptādhike cāpi saptame janmani tvaham

88.107

vaidiśe nagare vipro nāmnā'''saṃ dharmajālikaḥ || vedavedāṃgatattvajñaḥ smṛtiśāstrārthavidgaraḥ

88.108

vyākhyātā dharmaśāstrāṇāṃ yathā sākṣādbṛhaspatiḥ || kiṃ tvahaṃ vividhāndharmāṃllokānāṃ
varṇaye bhṛśam

88.109

svayaṃ cātidurācāraḥ pāpināmapi pāparāṭ || māṃsāśī madyasevī ca paradārarataḥ sadā

88.110

asatyabhāṣī dambhī
ca sadā dharmadhvajī khalaḥ || lobhī durātmā kathako na kartā kahīṃcitkacit

88.111

yasmājjālikavajjālaṃ lokebhyo'haṃ kṣipāmi ca
tattvajñā māṃ tataḥ prāhurdharmajālika ityuta

88.112

so'haṃ tairbahubhiścīrṇaiḥ pātakairaṃta āgate || mṛto gato yamasthānaṃ pātitaḥ kūṭaśā
lmalīm

88.113

yamadūtaistataḥ kṛṣṭaḥ smāryamāṇaḥ svaceṣṭitam || khaḍgaiśca kṛtyamāno'haṃ jīvāmi pramiyāmi ca

88.114

ātmānaṃ bahudhā niṃda
ṛchāśvatīrnyavasaṃ samāḥ || narake yā matirbhūyāddharmaṃ prati prapīḍataḥ

88.115

sā cenmuhūrtamātraṃ syādapi dhanyastataḥ pumān || namonamaḥ karmabhūmyai
sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca vā

88.116

yasyāṃ muhūrtamātreṇa yugairapi na naśyati || tato vipaścijjanako mokṣayāmāsa nārakāt

88.117

taiḥ sahāhaṃ
pramuktaśca kathaṃcidapīḍitaḥ || sthāṇutvamanubhūyātha kreṃśānāsādya bhūriśaḥ

88.118

kīṭohamabhavaṃ paścāttīre sārasvate śubhe || tatra mārge sukhamiva
saṃpratohaṃ yadṛcchayā

88.119

āgacchato rathasyāsya śabdamaśrauṣamunnatam || taṃ meghaninadaṃ śrutvā bhītohaṃ sahasā javāt

88.120

mārgasu
tsūjya dūreṇa prapalāyanamācaram || etasminnaṃtare vyāsastatra prāpto yadṛcchayā

88.121

sa māmapaśyatreṃstaṃ ca kṛpayā saṃyuto muniḥ || yanmayā
sarvalokānāṃ nānādharmāḥ prakīrtitāḥ

88.122

viprajanmani tasyaiva prabhāvādyāsasaṃgamaḥ || tataḥ sarvarutajño māṃ prāhāścaryaḥ kīṭabhāṣayā

88.123

kimevaṃ naśyase kīṭa kasmānmṛtyorbibheṣi ca || aho sucitā bhītirmanuṣyasya kutastava

88.124

ityukto matimānpūrvapuṇyādyāsaṃ
tadocivān || na me bhayaṃ jagadvaṃdya mṛtyorasmātkathaṃcana

88.125

etadeva bhayaṃ mānya gaccheyamadhamāṃ gatim || asyā api kuyoneśca saṃtyanyāḥ ko
ṭiśo'dhamāḥ

88.126

tāsu garbhādikakkeśabhītastrasto'smi nānyathā

88.127

vyāsa uvāca || || mā bhaiyaṃ kuru sarvābhyo yoni
bhyaśca cirādiva || mokṣayiṣyāmi brāhmaṇyaṃ prāpayiṣyāmi niścitam

88.128

ityuktohaṃ kaॉliyena taṃ praṇamya jagadgurum || mārgamāgatya cakreṇa
pīḍito mṛtyumāgamam

88.129

tataḥ kākaśrṛgālādiyoniṣvasmi yadā'bhavam || tadātadā samāgamya vyāso māṃ smārayacca tat

88.130

tato
bahuvidhā yonīḥ parikramyāsmi karśitaḥ || brāhmaṇasya ca gehesyāṃ yonau jāto'tiduḥkhitaḥ

88.131

tato janmaprabhṛtyasmi pitṛbhyāṃ pariva
jitaḥ || galatkuṣṭhī mahāpīḍāsetāṃ yo'nubhavāmi ca

88.132

tato māṃ paṃcame varṣe vyāsa āgatya jatavān || karṇe sārasvataṃ maṃtraṃ tenāhaṃ saṃsma
rāmi ca

88.133

anadhītāni śāstrāṇi vedāndharmāṃśca kṛtsnaśaḥ || uktaṃ vyāsena cedaṃ me gaccha kṣetraṃ guhasya ca || tatra tvaṃ naṃdabhadraṃ ca āśvāsaya
mahāmatim

88.134

tyatktvā bahūdake prāṇānasthikṣepaṃ mahījale || kāryādya tvaṃ tato bhāvī maitreya iti sanmuniḥ

88.135

gamiṣyasi
tato mokṣamiti māṃ vyāsa uktavān || āgataśca tataścātra vāhīkebhyo'tikleśataḥ

88.136

iti te kathitaṃ sarvamātmanaścaritaṃ mayā
pāpamevaṃvidhaṃ kaṣṭaṃ naṃdabhadra sadā tyaja

88.137

naṃdabhadra uvāca || || aho mahādbhutaṃ tubhyaṃ caritaṃ yena me hṛdi || bhūyaḥ śataguṇaṃ jātaṃ dharmāya
dṛḍhamānasam

88.138

kiṃ tu tvayoktadharmasya kartukāmo'smi niṣkṛtim || dharmaṃ smara bhavāṃstasmātkicidādiśa niścitam

88.139

bāla uvāca || || atra tīrthe ca satāhaṃ nirāhārastvahaṃ sthitaḥ || sūryamaṃtrājamiṣyāmi tyakṣyāmi ca tatastvasūn

88.140

tato
varkarikātīrthe dagdhagyohaṃ tvayā taṭe || asthīni sāgare cāpi mama kṣepyāṇi cātra hi

88.141

yadi sāpahnavaṃ cittaṃ mayyetīva tavāsti cet
tattastvāṃ gurukāryārthamādekṣyāmi śṛṇuṣva tat

88.142

asminbahūdake tīrthe yatra prāṇāṃstyajāmyaham || tatra mannāmacihnaste saṃsthāpyo bhāskaro
vibhuḥ

88.143

ārogyaṃ dhanadhānyaṃ ca putradārādisaṃpadaḥ || bhāskaro bhagavāṃstuṣṭo dadyādetacchutervacaḥ

88.144

savitā paramo devaḥ sarvasvaṃ vā
dvijanmanām || vedavedāṃgagītaśca tvamapyenaṃ sadā bhaja

88.145

bahūdakamidaṃ kuṃḍaṃ saṃsevyaṃ ca sadā tvayā || māhātmyamasya vakṣyāmi saṃkṣepādyathāsa
sūcitam

88.146

bahūdake kuṃḍavare snāti yo vidhivannaraḥ || ārogyaṃ dhanadhānyādyaṃ tasya syātsarvajanmasu

88.147

bahūdake ca yaḥ snātvā
saptamyāṃ māghamāsake || dadyātpiṃḍaṃ pitṝṇāṃ ca te'kṣayyāṃ tṛptimāpnuyuḥ

88.148

bahūdakasya tīre yaḥ śuciryajati vai kratum || śatakratuphalaṃ tasya
nāsti kāṃcidvicāraṇā

88.149

atra yastyajati prāṇānbahūdakataṭe naraḥ || modate sūryaloke'sau dharmiṇāṃ ca suto bhavet

88.150

bahūdakasya
tīre ca yaḥ kuryānjapasādhanam || sarvaṃ lakṣaguṇaṃ proktaṃ japo homaśca pūjanam

88.151

bahūdakasya tīre ca dvijamekaṃ ca bhojayet || yo siṣṭānnena tasya
syādiprakoṭiśca sojitā

88.152

bahūdakasya tīre yā nārī gauriṇikāḥ śubhāḥ || saṃbhojayati tasyāśca kuryātsusvāgataṃ humā

88.153

bahū
dakasya tīre ca yaḥ kuryādyogasādhanam || ṣaṇmāsābhyantare siddhirbhavettasya na saṃśayaḥ

88.154

bahūdakasya tīre ca pretānuddiśya dīyate || yatki
cidakṣayaṃ tepāmupatiṣṭhenna cānyathā

88.155

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyaḥ pitṛtarpaṇam || kṛtaṃ bahūdakataṭe sarvaṃ syātsumahatphalam

88.156

tvayaitaddhi saṃdhāryaṃ phalaṃ vyāsena sūcitam || bahūdakasya kuṃḍasya naṃdabhadra mahāmate

88.157

ityuktvā so'bhavanmaunī snātvā kuṃḍe tataḥ śuciḥ
tīre prastaramāśritya svayaṃ maṃtrājajāpa ha

88.158

śrīnārada uvāca || || tataḥ sa saptarātrāṃte jahau bālo nijāṃ tanūm || saṃskārito
yathoktaṃ ca naṃdabhadreṇa brāhmaṇaiḥ

88.159

yatra bālaḥ sa ca prāṇāñjahau japaparāyaṇaḥ || bālādityamiti khyātaṃ tatrāsthāpayata prabhum

88.160

bahūdake ca yaḥ snātvā bālādityaṃ prapūjayet || tasya syādbhāskarastuṣṭo mokṣopāyaṃ ca viṃdati

88.161

naṃdabhadro'pyathānyasyāṃ bhāryāyāmaparānsu
tān || utpādyātmasamāndhīmāñchivasūryaparāyaṇaḥ

88.162

rudradehaṃ yayau pārtha punarāvṛttidurlabham || evametanmahākuṃḍaṃ bahūdakamiti smṛtam

88.163

asya tīre svamaṃśaṃ ca vachīnāthaḥ pramokṣyati || dattātreyasya yo yogī hyavatāro bhaviṣyati

88.164

arcayitvā ca taṃ devaṃ yogasiddhimavāpnuyāt || paśūnāmaddhimāpnoti gośaraṇyo hyasau prabhuḥ

88.165

paścimāyāṃ budhasutastathā kṣetraṃ sa bhārataṃ || purūravādityamiti sthāpayā
māsa pārthivaḥ

88.166

sarvakāmapradaścāsau bhaḍādityasamo raviḥ || bahūdakakṣetrasamaṃ tasya kṣetraṃ ca bhārata

88.167

asya tīrthasya māhātmyaṃ japtavyaṃ karṇamūlake || putrasya vāpi śiṣyasya na kathaṃcana nāstikaḥ

88.168

śṛṇotīdaṃ śraddhayā yastasya tuṣyecca bhāskaraḥ || dhārayanhṛdaye mokṣaṃ
mucyate bhavasāgarāt

88.168.p1

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bahūdakamāhātmya bālādityavṛttāntavarṇanaṃnāma ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)