Vaishnavakhanda 89
Vaiṣṇavakhaṇḍa 89
- Language
- Sanskrit
Contents
- 89.104 — 1 part
89.1
cha || || nārada uvāca || || tato mayāsya tīrthasya rakṣaṇāya punarjayaṃ
samārādhya yathā devyaḥ sthāpitāstacchṛṇuṣva bhoḥ
89.2
yathātmā sarvabhūteṣu vyāpakaḥ parameśvaraḥ || tathaiva prakṛtirnityā vyāpakā parameśvarī
89.3
śaktiḥ
prasādādāpnoti vīryaṃ sarvāśca saṃpadaḥ || īśvarī sarvabhūteṣu sā caivaṃ pārtha saṃsthitā
89.4
buddhirhrīḥ puṣṭirityuktā tuṣṭiḥ śāṃtiḥ kṣamā spṛhā || śraddhā ca
cetanā śaktirmaṃtrotsāhaprabuddhavā
89.5
iyameva ca baṃdhāya mokṣāyeyaṃ ca sarvadā || enāmārādhya caiśvaryamindrādyāḥ samavāpnuyuḥ
89.6
ye ca
śaktiṃ na manyaṃte tiraskurvaṃti cādhamāḥ || yogīndrā api te vyaktaṃ bhraṃśyaṃte kāśijā yathā
89.7
vārāṇasyāṃ kila purā siddhayogīśvarāḥ punaḥ
avamanya ca te śaktiṃ punabhraṃśamupāgatāḥ
89.8
tasmātsadā dehineyaṃ śaktiḥ pūjyaiva nityadā || tuṣṭā dadāti sā kāmāntuṣṭā saṃharate kṣaṇāt
89.9
paramā prakṛtiḥ sā ca bahubhedairvyavasthitā || tāsāṃ madhye mahādevyo hyatra saṃsthāpitāḥ śṛṇu
89.10
catasrastu mahāśaktyaścaturdikṣu vyavasthitāḥ || siddhāṃbi
kā tu pūrvasyāṃ sthāpitā sā guhena ca
89.11
jagadādau mūlaprakṛterutpannā sā prakīrtyate || ārādhitā yataḥ siddhaistasmātsiddhāṃbikā ca sā
89.12
dakṣiṇasyāṃ tathā tārā saṃsthitā sthāpitā mayā || tāraṇārthāya devānāṃ yasmātkūrmaṃ samāśritā
89.13
yayāviṣṭaḥ samujjahe vedānkūrmo jagadguruḥ
anayāviṣṭadehaśca budho bauddhānniṣyati
89.14
koṭiśo vedamārgasya dhvaṃsakānpāpakarmiṇaḥ||iyaṃ mayā samārādhya samānītā gireḥ sutā
89.15
koṭisaṃkhyābhiratyugradevībhiḥ saṃvṛtā ca sā || dakṣiṇāṃ diśamāśritya saṃsthitā mama gauravāt
89.17
paścimāyāṃ tathā devī saṃsthitā bhāskarā śubhā
yathāvidhāni bhāsaṃte bhāskarapramukhāni ca||16||biṃbāni sarvatārāāṇāṃ gacchantyāyāṃti ca drutam || saiṣā mahābalā śaktirbhāsvarā kurunandana
89.18
mayārādhya samānītā kaṭāhādatra saṃsthitā || koṭikoṭivṛtā nityaṃ trāyate paścimāṃ diśam
89.19
uttarasyāṃ tathā devī saṃsthitā yoganaṃdinī
parasaprakṛterdehātpūrvaṃ niḥsṛtayā yayā
89.20
hṛṣṭacā hṛṣṭā nirmalayā yogamāpuścatuḥsanāḥ || yogīśvarī ca sā devī sanakādyaiḥ stutopitā
89.21
saiva cāṃḍakaṭāhānte samārādhyātra prāpitā || yoginībhiḥ parivṛtā saṃsthitā cottarāṃ diśam
89.22
evametā mahāśaktyaścatasraḥ saṃsthitāḥ
sadā || pūjitāḥ kāmadā nityaṃ ruṣṭāḥ saṃharaṇakṣamāḥ
89.23
tataśca nava me durgāḥ samānītāḥ śṛṇuṣva tāḥ
89.24
tripurānāma paramā devī
sthāṇuryayā purā || āviṣṭatripuraṃ ninye bhasmatvaṃ jagadīśvaraḥ
89.25
tripureti tatastāṃ tu proktavānbhagavānharaḥ || tuṣṭāva ca svayaṃ tasmātpūjyā
sā jagatāmapi
89.26
sā cārādhya samānītā mayāmareśvaraparvatāt || bhaktānāṃ kāmadā sāsti mahādityasamīpataḥ
89.27
aparā cāpi
kolaṃbā mahāśaktiḥ sanātanī || kolarūpī yayāviṣṭaḥ keśavaścojhāra gām
89.28
tasmātsā viṣṇunā coktā kolaṃbeti stutārcitā || sā ca
devī mayā pārtha bhaktiyogena topitā
89.29
vārāhagirisaṃsthā māṃ samānītā ca sābravīt || yatrāhaṃ nārada sadā tiṣṭhāmi kṛpayārthinām
89.30
tatra kūpena saṃstheyaṃ rudrāṇīsaṃsthitena vai || taṃ hi kūpaṃ vinā mahyaṃ na ratirjāyate kacit
89.31
tasmādvavānkūpavaraṃ svayamatra khana dvija
evamukte pārtha devyā darbhamūlena me tadā
89.32
kūpo'khani yatra sākṣādrudrāṇī kūpa ābabhau || tato mayā tatra devāḥ snātvā jasvā ca tārpitāḥ
89.33
pūjitā ca tato devī kolaṃbā jagadīśvarī || parituṣṭā tadā devī praṇataṃ māṃ tato'bravīt
89.34
sadātra cāhaṃ sthāsyāmi prasādaṃ prāpitā tvayā ||ye
ca kūpetra saṃsnātvā māghāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ
89.35
pūjayiṣyanti māṃ martyāsteṣāṃ chetsyāmi duṣkṛtam || sarvatīrthamayo yaśca sarvartukavane sthitaḥ
89.36
meroḥ samīpe rudrāṇyāḥ kūpa epa sa eva ca
89.37
prayāgādapi gaṃgāyā gayāyāśca viśeṣataḥ || kūpesminnadhikaṃ snānaṃ mayā nārada kīrtitam
89.38
tadahaṃ tava vākyena saṃsthitātra tapodhana || guhenātha saraḥ puṇyaṃ pālayiṣyāmyataṃdritā
89.39
kumāreśaṃ pūjayitvā pūjayiṣyaṃti ye ca mām || devībhiḥ
ṣaṣṭikoṭībhiryutā teṣāmabhīṣṭadā
89.40
nārada uvāca || || ityukto'haṃ pārtha devyā tadānīṃ prīyamāṇayā || pratyabravaṃ pramuditaḥ kolaṃbāṃ viśramātaram
89.41
atrāsya mātā tvaṃ devi guptakṣetrasya kāraṇam || tīrthayātrā vṛthā teṣāṃ nārcayaṃtīha tvāṃ ca ye
89.42
idaṃ ca yatsaraḥ puṇyaṃ tvannāmnā
khyātimeṣyati || īśvarī saraso'sya tvaṃ tīrthasyāsya tatheśvarī
89.43
evaṃ dīrghaṃ tapastaptvā sthāpitā mayakaiā śubhā || mahādurgā naraistasmātpū
jyeyaṃ satataṃ budhaiḥ
89.44
tṛtīyā ca diśi tasyāṃ sthitā saṃsthāpitā mayā || guhena ca kapāleśyāḥ prabhāvosyāḥ pureritaḥ
89.45
dhanyāste
ye prapaśyaṃti nityamenāṃ narottamāḥ || kapāleśvaramabhyarcya viśvaśaktiriyaṃ yaṃtaḥ
89.46
evametāstisro durgāḥ pūrvasyāṃ diśi saṃsthitāḥ || paścimāyāṃ pravakṣyāmi tisro durgā mahottamāḥ
89.47
suvarṇākṣī tu yā devī brahmāṃḍaparipālinī || sā mayātra samārādhya tīrthe devī niveśitā
89.48
ye caināṃ praṇamiṣyaṃti pūjayiṣyaṃti bhaktitaḥ || trayastriṃśadbhiḥ koṭībhirdevībhiḥ pūjitā ca taiḥ
89.49
aparā ca mahādurgā carcitā ceti saṃsthitā || rasātalatalāttatra mayānītā subhaktitaḥ
89.50
iyamarcyā ca cityā ca vīratvaṃ samabhīpsubhiḥ || bahubhirdevadaiteyairdaivo tebhyaśca vīratām
89.51
iyameva mahādurgā śūdrakaṃ vīrasattamam || caurairbaddhaṃ kalau cāgre mokṣayiṣyati vikramāt
89.52
tatastvetāṃ sa cārādhya vīreṃdratvam
vāpsyati || nihaniṣyati cākramya kālasenamukhāntripūn
89.53
tasmādiyaṃ samārādhyā vīryakāmairnaraiḥ sadā || carcitā yā mahādurgā paścimāyāṃ
diśi sthitā
89.54
tathā trailokyavijayā tṛtīyasyāṃ diśi sthitā || yāmārādhya jayaṃ prāptatrilokyāṃ rohiṇīpatiḥ || somalokānma
yānītā pūjitā jayadā sadā
89.55
evametāḥ paścimāyāmuttarasyāmataḥ śṛṇu || tisro devyaścottarasyāmekavīrāmukhāḥ sthitāḥ
89.56
ekavīreti yā devī sākṣātsā śivapūjitā || yāyāviṣṭo jagatsarvaṃ saṃharatyeṣu bhūtarāṭ
89.57
vīryeṇādyekavīrāyāḥ kṛtvā lokāṃśca bhasmasāt
yugaikādaśapūrṇatve vilakṣo'bhūtsa bhasmani
89.58
evaṃvidhā tvekavīrā śaktireṣā sanātanī || pūjitārādhitā caiva sarvābhīpsitadā nṛṇām
89.59
brahmalokātsamānītā mayārādhyātra bhārata || nāmakīrtanamabhyasyā duṣṭānāṃ ghātanaṃ viduḥ
89.60
dvitīyā harasiddhyākhyā devī durgā
mahābalā || śīkottarātsamārādhya mayānītātra pāṃḍava
89.61
yadā śīkottarasthena pārvatyā prārthitena ca || rudreṇa ḍākinīmaṃtraḥ prokto devyāḥ
kṛpālunā
89.62
tadā maṃtraprabhāveṇa mohitā girijā satī || tamevākramya māṃsaṃ ca śoṇitaṃ ca bhavaṃ papau
89.63
tato rudraśarīrāctu viniṣkrāṃtā
tināśinī || harasiddhirmahādurgā mahāmaṃtraviśāradā
89.64
sā sahasrabhujā devī samākramyābhipīḍaca ca || mokṣayāmāsa giriśamaśāpayata tāṃ
tathā
89.65
tataḥ prabhṛti sā loke harasiddhiḥ prakīrtyate || devīnāṃ ṣaṣṭikoṭībhirāvṛtā pūjyate suraiḥ
89.66
etāmārādhya sugrīvapramukhā doṣa
nāśinīm || abhūvantumahāvīryā ḍākinīsaṃghanāśanāḥ
89.67
tasmādetāṃ pūjayettu manovākkāyakarmabhiḥ || ḍākinyādyā na sarpaṃti harasiddheranaṃ
taram
89.68
tṛtīyeśānakoṇasthā caṃḍikā navamī sthitā || vāgīśo'pi labhetpāraṃ naiva yasyāḥ pravarṇane
89.69
yā purā pārvatīdehādviniḥ
sṛtya mahāsurau || caṃḍamuṃḍo nihatyaiva bhakṣayāmāsa krodhataḥ
89.70
akṣauhiṇīśataṃ tvekaṃ caṃḍamuṃḍau ca tāvubhau || nāpūryataikathāso'syāḥ kiṃlakṣyā
yātviyaṃ hi sā
89.71
iyamevāṃdhakānāṃ ca tṛṣitā śoṇitaṃ punaḥ || papau tato nijagrāha cāṃdhakaṃ bhagavānbhavaḥ
89.72
iyaṃ ca raktabījānāṃ
kṛtvā pānaṃ ca raktajam || arpayāmāsa taṃ devyāścāmuṇḍāpītaśoṇitam
89.73
eṣā tṛpyati bhaktānāṃ praṇāmenāpi bhārata || arbudānāṃ ca koṭī
bhirdaityānāṃ pāpakarmiṇām
89.74
kuṇḍaṃ cāsyā mayā devyāḥ puṇyaṃ niṣpāditaṃ śubham || yatra vai sparśamātreṇa sarvatīrthaphalaṃ labhet
89.75
harasi
ddhirdevasiddhirdharmasiddhiśca bhārata || vividhā prāpyate siddhistīrthe'smiścaṃḍikārataiḥ
89.76
yaśca pūjayate devīṃ stalpena bahunāpi vā || kātyā
yanī koṭiśatairvṛtā tasya vibhūtidā
89.77
evametā mahādurgā nava tīrthe'tra saṃsthitāḥ || catasraścāpi digdevyo nityamarcyāḥ śubhepsubhiḥ
89.78
āśvinasya ca māsasya navarātre viśeṣataḥ || upoṣya caikabhaktairvā devīstvetāḥ prapūjayet
89.79
balipuṣpakanaivedyaistarpaṇairdhūpagaṃdhibhiḥ || tasya
rakṣāṃ caraṃtyetā rathyāsu trikacatvare
89.80
bhūtapretapiśācādyā nopakuryuḥ prapīḍanam || āpado vidravaṃtyāśu yoginyo naṃdayaṃti tam
89.81
putrārthī labhate putrāndhanārthī dhanamāpnuyāt || rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt
89.82
āsāṃ yaḥ kurute bhaktiṃ naro nārī ca
śraddhayā || sarvānkāmānavāpnoti yāṃściṃtayati cetasi
89.83
kāmagamyaṃ imā devyaścintāmaṇinibhāstathā || kalpavallyo'stha bhaktānāṃ
praticchando'tra nava hi
89.84
tathātra bhūtamātāsti harasiddhestu dakṣiṇe || tasyā māhātmyamatulaṃ saṃkṣepātprabravīmi te
89.85
pūrvaṃ
kila guho vidvānpuṇye sārasvate taṭe || bhūtapretapiśācānāmādhirājye'bhyaṣicyata
89.86
sa ca sarvāṇi bhūtāni maryādāyāmadhārayat || etadgaṃ
pradāyaiva kṛpayā bhagavānguhaḥ
89.87
yadasyaṃgrahutaṃ kiṃciddevabāhyaṃ ca yatkṛtam || aśraddhayā ca krodhena tadvastṛptyai bhaviṣyati
89.88
tatastvanena
bhogena tāni naṃdaṃti kṛtsnaśaḥ || tataḥ kenāpi kālena śraddhayāśraddhayā kṛtam
89.89
puṇyaṃ tānyeva bhūtāni yasaṃtyākṛṣya devatāḥ || tato devāḥ
kṣudhārttāste guhāyaitanyavedayan
89.90
sa vai tadākarṇya kuddho guhaḥ kāla ivābhavat || tasya kuddhasya bhrūpadmamadhyātkācidvinirgatā
89.91
jvālāmālā sudurdarśā nārī dvādaśalocanā || sā ca praṇamya taṃ prāha tava śaktirahaṃ prabho || śīghramādiśa māṃ kṛtye kiṃ karomi tavepsitam
89.92
skanda uvāca || etairbhūtagaṇaiḥ pāpairuchaṃghya mama śāsanam
89.93
manuṣyadattaṃ sakalaṃ bhujyate svecchayādhamaiḥ || śīghrametāni tvaṃ
tasmānmaryādāyāmupānaya
89.94
etāstvānuvrajiṣyaṃti devyaḥ koṭiśataṃ śubhe || tatastatheti sā coktā devībhiḥ saṃvṛtā tadā
89.95
mayūraṃ samupāsthāya guhaśaktiḥ samāgatā || saṃrojavanamāsādya bhūtasaṃghānapaśyata
89.96
javāna ca samāsādya devī nānāvidhāyudhaiḥ
tataḥ pretapiśācādyā hanyamānā mahāraṇe
89.97
prasādayaṃti tāṃ devīṃ nānāveṣaiḥ sudīnavat || kecidbrāhmaṇaveṣaiśca tāpasānāṃ tatho
ktibhiḥ
89.98
nṛtyaṃti devi padmākṣi prasīdeti punaḥpunaḥ || tataḥ prasannā sā devī briyatāṃ svecchayā'ha tān
89.99
tāṃ te proktu
brūhi nastvaṃ bhūtamātā bhaveśvari || maryādāṃ naiva tyakṣyāmo vayaṃ skandavinirmitām
89.100
ye caivaṃ tvāṃ toṣayanti teṣāṃ dehi varānsadā
89.101
śrīdevyuvāca || vaiśākhe darśadivase ye caivaṃ toṣayaṃti mām || ariṣṭābharaṇaiḥ puṣpairdhibhaktkaiśca pūjanaiḥ || teṣāṃ sarvopasargā vai yāsyaṃti
vilayaṃ sphuṭam
89.102
evaṃ dattvā daraṃ devī mumude bhūtasaṃyutā || evaṃprabhāvā sā devī mayānītātra bhārata
89.103
ya enāṃ praṇamenmartyaḥ sarvā
riddhevimucyate
89.104
evaṃ prabhāvāḥ parikīrtitā mayā samāsatastīrthavare'tra devyaḥ || caturdaśaivārjuna pūjitā yāścaturdaśasthānavarairnumukhyaiḥ
89.104.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīdevyākhyānavarṇanaṃnāma saptacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit