Vaishnavakhanda 9
Vaiṣṇavakhaṇḍa 9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.197 — 1 part
9.1
cha
lomaśa uvāca
viṣṇau gate tadā sarve devāśca ṛṣibhiḥ saha || vinirjitā gaṇaiḥ sarve ye ca yajñopajīvinaḥ
9.2
bhṛguṃ ca pātayāmāsa
śmaśrūṇāṃ luṃcanaṃ kṛtam || dvijāṃścotpāṭayāmāsa pūṣṇo vikṛtavikriyān
9.3
viḍaṃbitā svayā tatra ṛṣayaśca viḍaṃbitāḥ || vagubhuste purīṣeṇa
vitānāśco rupānvitāḥ
9.4
anirvācyaṃ tadā cakragaṇāḥ krodhasamanvitāḥ || aṃtarvedyaṃtaragato dakṣo vai mahato bhayāt
9.5
taṃ nilīnaṃ samājñāya
ānināya ruṣānvitaḥ || kapoleṣu gṛhītvā taṃ khaḍgenopahṛtaṃ śiraḥ
9.6
abhedyaṃ tacchiro matvā vīrabhadraḥ pratāpavān || skaṃdhaṃ padbhyāṃ samākramya kaṃdhare'
pīḍayattadā
9.7
kaṃdharātpāvyamānācca śiraśchinnaṃ durātmanaḥ || dakṣasya ca tadā tena vīrabhadreṇa dhīmatā || tacchiraḥ suhutaṃ kuṃḍe jvalite tatkṣaṇā
ttadā
9.8
ye cānya ṛṣayo devāḥ pitaro yakṣarākṣasāḥ || gaṇairupadrutāḥ sarve palāyanaparā yayuḥ
9.9
caṃdrādityagaṇāḥ sarve grahanakṣatratārakāḥ
sarve vicālitā hyāsanagaṇaistepi hyupadrutāḥ
9.10
satyalokaṃ gato brahmā putraśokena pīḍitaḥ || ciṃtayāmāsa cāvyagraḥ kiṃ kāryaṃ kāryamadya vai
9.11
manasā dūyamānena śaṃ na lebhe pitāmahaḥ || jñātvā sarvaṃ prayatnena duṣkṛtaṃ tasya pāpinaḥ
9.12
gamanāya matiṃ cakre kailāsaṃ parvata prati
haṃsārūḍho mahātejāḥ sarvadevaiḥ samanvitaḥ
9.13
praviṣṭaḥ parvataśreṣṭhaṃ sa dadarśa sadāśivam || ekāṃtavāsinaṃ rudraṃ śailādena samanvitam
9.14
kapardinaṃ śriyā yuktaṃ vedāṃgānāṃ ca durgamam || tathāvidhaṃ samālokya brahmā kṣobhaparo'bhavat
9.15
daṃḍavatpatito bhūmau kṣamāpayitumudyataḥ || saṃspṛśaṃ
statpadābjaṃ ca caturmurkuṭakoṭibhiḥ || stutiṃ kartuṃ samārebhe śivasya paramātmanaḥ
9.16
brahmovāca || || namo rudrāya śāṃtāya brahmaṇe paramā
tmane || tvaṃ hi viśvasṛjāṃ sraṣṭā dhātā tvaṃ prapitāmahaḥ
9.17
namo rudrāya mahate nīlakaṃṭhāya vedhase || viśvāya viśvabījāya jagadānaṃdahetave
9.18
oṃkārastvaṃ vaṣaṭkāraḥ sarvvāraṃbhapravartakaḥ || yajñosi yajñakarmāsi yajñānāṃ ca pravartakaḥ
9.19
sarveṣāṃ yajñakartṝṇāṃ tvameva pratipālakaḥ
śaraṇyosi mahādeva sarveṣāṃ prāṇināṃ prabho || rakṣa rakṣa mahādeva putraśokena pīḍitam
9.20
mahādeva uvāca || || śṛṇuṣvāvahito bhūtvā mama vākyaṃ
pitāmaha || dakṣasya yajñabhaṃgoyaṃ na kṛtaśca mayā kvacit
9.21
svīyena karmaṇā dakṣo hato brahmanna saṃśayaḥ
9.22
pareṣāṃ kleśadaṃ karma na kāryaṃ
tatkadācana || parameṣṭhinpareṣāṃ yadātmanastadbhaviṣyati
9.23
evamuktvā tadā rudro brahmaṇā sahitaḥ suraiḥ || yayau kanakhalaṃ tīrthaṃ yajñavāṭaṃ prajāpateḥ
9.24
rudrastadā dadarśātha vīrabhadreṇa yatkṛtam || svāhā svadhā tathā pūṣā bhṛgurmatimatāṃ varaḥ
9.25
tadvānya ṛṣayaḥ sarve pitaraśca tathāvidhāḥ
ye'nye ca bahavastatra yakṣagaṃdharvakinnarāḥ
9.26
troṭitā luṃcitāścaiva mṛtāḥ kecidraṇājire
9.27
śaṃbhuṃ samāgataṃ dṛṣṭvā vīrabhadro gaṇaiḥ saha
daṃḍapraṇāmasaṃyuktastasthāvagre sadāśivam
9.28
dṛṣṭvā puraḥ sthitaṃ rudro vīrabhadraṃ mahābalam || uvāca prahasanvākyaṃ kiṃ kṛtaṃ vīra nanvidam
9.29
dakṣamānaya śīghraṃ bho yenedaṃ kṛtamīdṛśam || yajñe vilakṣaṇaṃ tāta yasyedaṃ phalamīdṛśam
9.30
evamuktaḥ śaṃkareṇa vīrabhadrastvarānvitaḥ || kabadhaṃ
mānayitvātha śaṃbhoragre tadākṣipat
9.31
tadoktaḥ śaṃkareṇaiva vīrabhadro mahāmanāḥ || śiraḥ kenā panītaṃ ca dakṣasyāsya durātmanaḥ
9.106
dāsyā
śivarūpeṇa ye viśvaṃ paśyaṃti kṛtaniścayāḥ
9.107
samyagbuddhvā samācārā varṇāśramayutā narāḥ || brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścānye tathā
narāḥ
9.108
śvapaco'pi variṣṭhaḥ sa śaṃbhoḥ priyataro bhavet || śaṃbhunādhiṣṭhitaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram
9.109
tasmātsarvaṃ śivamayaṃ jñātavyaṃ
suviśeṣataḥ || vedaiḥ purāṇaiḥ śāstraiśca tathaupaniṣadairapi
9.110
āgamairvividhaiḥ śaṃbhurjñātavyo nātra saṃśayaḥ || niṣkāmaiśca sakāmaiśca pūjanīyaḥ sadā
śivaḥ
9.111
lomaśa uvāca || || kathayāmi purāvṛttamitihāsaṃ purātanam || naṃdī nāma purā vaiśyo hyavaṃtīpuramāvasat
9.112
śivadhyāna
paro bhūtvā śivapūjāṃ cakāra saḥ || nityaṃ tapovanasthaṃ hi liṃgamekaṃ samarcayat
9.113
uṣasyuṣasi cotthāya pratyahaṃ śivavatsalaḥ || naṃdī
liṃgārcanarato babhūvātiśayena hi
9.114
liṃgaṃ paṃcāmṛtenaiva yathoktenābhyaṣecayat || vipraiḥ samāvṛto nityaṃ vedavedāṃgapāragaiḥ
9.115
yathāśāstreṇa vidhinā liṃgārcanaparo'bhavat || snāpayitvā tataḥ puṣpairnānāścaryasamanvitaiḥ
9.116
muktāphalairiṃdranīlairgomedaiśca
niraṃtaram || veḍūryaiścaiva nīlaiśca māṇikyaiśca tathārcayat
9.117
evaṃ naṃdī mahābhāgo bahūnyabdāni cārcayat || vijanasthaṃ ta
dā liṃgaṃ nānābhogasamanvitam
9.118
ekadā mṛgayāsaktaḥ kirāto bhūtahiṃsakaḥ || avivekaparo bhūtvā mṛgayārasikaḥ sadā
9.119
pāpī
pāpasamācāro vicarangirikaṃdare || anekaśvāpadākīrṇe hanyamāna itastataḥ
9.120
evaṃ vicaramāṇo'sau kirāto bhūtahiṃsakaḥ || yadṛcchayāgata
statra yatra liṃgaṃ supūjitam
9.121
udakaṃ vīkṣamāṇo'sau tṛṣayā pīḍito bhṛśam || tato vane saraḥ śīghraṃ dṛṣṭvā toye samāviśat
9.122
tīre saṃsthāpya duṣṭātmā tatsarvaṃ mṛgayādikam || gaṃḍūṣotsarjanaṃ kṛtvā pītvā toyaṃ ca nirgataḥ
9.123
śivālayaṃ dadarśāgre anekāścaryamaṃ
ḍitam || dṛṣṭaṃ supūjitaṃ liṃgaṃ nānāratnaiḥ pṛthakpṛthak
9.124
tathā liṃgaṃ samālakṣya yadā pūjāṃ samāharat || ratnāni sarvabhūtāni vidhū
tāni itastataḥ
9.125
snapanaṃ tasya liṃgasya kṛtaṃ gaṃḍūṣavāriṇā || kareṇaikena pūjārthaṃ bilvapatrāṇi so'paryat
9.126
dvitīyena kareṇaiva
mṛgamāṃsaṃ samarpayat || daṇḍapraṇāmasaṃyuktaḥ saṃkalpaṃ manasā'karot
9.127
adyaprabhṛti pūjāṃ vai kāriṣyāmi prayatnataḥ || tvaṃ me svāmī ca
bhakto'hamadyaprabhṛti śaṃkara
9.128
evaṃ naiyamiko bhūtvā kirāto gṛhamāgataḥ || nandī dadarśa tatsarvaṃ kirātena itastataḥ
9.129
ciṃtā
yukto'bhavannaṃdī jātaṃ kiṃ chidramadya me || kathitāni ca vighnāni śivapūjāratasya ca || upasthitāni tānyeva mama bhāgyaviparyayāt
9.32
mi jīvanaṃ vīra kuṭilasyāpi cādhunā || evamuktaḥ śaṃkareṇa vīrabhadro'bravītpunaḥ
9.33
mayā śiro hutaṃ cāgnau tadānīmeva śaṃkara || avaśiṣṭaṃ śiraḥ
śaṃbho paśośca vikṛtānanam
9.34
iti jñātvā tato rudraḥ kabaṃdho'pari cākṣipat || śiraḥ paśośca vikṛtaṃ kūrcayuktaṃ bhayāvaham
9.35
sa dakṣo jīvitaṃ
lebhe prasādācchaṃkarasya ca || sa dṛṣṭvāgre tadā rudraṃ dakṣo lajjāsamanvitaḥ || tuṣṭāva praṇato bhūtvā śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram
9.36
dakṣa uvāca
namāmi devaṃ varadaṃ vareṇyaṃ namāmi deveśavaraṃ sanātanam || namāmi devādhipamīśvaraṃ haraṃ namāmi śaṃbhuṃ jagadekabaṃdhum
9.37
namāmi viśveśvaraviśva
rūpaṃ sanātanaṃ brahma nijātmarūpam || namāmi sarvaṃ nijabhāvabhāvaṃ varaṃ vareṇyaṃ varadaṃ nato'smi
9.38
lomaśa uvāca || || dakṣeṇa saṃstu
to rudro babhāṣe prahasannivaḥ
9.39
hara uvāca || || caturvidhā bhajaṃte māṃ janāḥ sukṛtinaḥ sadā || ārto jijñāsurarthārthī jñānī
ca dvijasattama
9.40
tasmānme jñāninaḥ sarve priyāḥ syurnātra saṃśayaḥ || vinā jñānena māṃ prāptuṃ yataṃte te hi bāliśāḥ
9.41
kevalaṃ
karmaṇā tvaṃ hi saṃsārāttartumicchasi
9.42
na vedaiśca na dānaiśca na yajñaistapasā kacit || na śaknuvaṃti māṃ prāptuṃ mūḍhāḥ karmavaśā
narāḥ
9.43
tasmājjñānaparo bhūtvā kuru karma samāhitaḥ || sukhaduḥkhasamo bhūtvā sukhī bhava niraṃtaram
9.44
lomaśa uvāca
upadiṣṭastadā tena śaṃbhunā parameṣṭhinā || dakṣaṃ tatraiva saṃsthāpya yayau rudraḥ svaparvatam
9.45
brahmaṇāpi tathā sarve bhṛgvādyāśca maharṣayaḥ || āśvāsitā bodhitāśca jñāninaścābhavankṣaṇāt
9.46
gataḥ pitāmaho brahmā tataśca sadanaṃ svakam
9.47
dakṣo'pi ca svayaṃ vākyātparaṃ bodhamupāgataḥ
śivadhyānaparo bhūtvā tapastepe mahāmanāḥ
9.48
tasmātsarvaprayatnena saṃsevyo bhagavānśivaḥ
9.49
saṃmārjanaṃ ca kurvaṃti narā ye
ca śivāṃgaṇe || te vai śivapuraṃ prāpya jagadvaṃdyā bhavaṃti ca
9.50
ye śivāya prayacchaṃti darpaṇaṃ sumahāprabham || bhaviṣyaṃti śivasyāgre pārṣadatvena
te narāḥ
9.51
cāmarāṇi prayacchaṃti devadevasya śūlinaḥ || cāmarairvījyamānāste bhaviṣyaṃti jagattraye
9.52
dīpadānaṃ prayacchaṃti
mahādevālaye narāḥ || tejasvino bhaviṣyaṃti te trailokyapradīpakāḥ
9.53
dhūpaṃ ye vai prayacchanti śivāya paramātmane || yaśasvino bhaviṣyaṃti
uddharaṃti kuladvayam
9.54
naivedyaṃ ye prayacchaṃti bhaktyā hariharāgrataḥ || sikthesikthe katuphalaṃ prāpnuvaṃti hi te narāḥ
9.55
bhagnaṃ śivālayaṃ ye ca prakurvaṃti narottamāḥ || prāpnuvaṃti phalaṃ te vai dviguṇaṃ nātra saṃśayaḥ
9.56
nūtanaṃ ye prakurvaṃti iṣṭakairaśmanāpi vā || svargeṃ hi te
pramodaṃte yāvattiṣṭhati nirmalam || yaśo bhūmau dvijaśreṣṭhā nātra kāryā vicāraṇā
9.57
kārayaṃti ca ye viprāḥ prāsādaṃ bahubhūmikam || śivasyātha
mahāprājñāḥ prāpnuvaṃti parāṃ gatim
9.58
śuddhaṃ dhavalitaṃ ye ca kurvanti haramaṃdiram || svīyaṃ parakṛtaṃ cāpi te'pi yāṃti parāṃ gatim
9.59
vitānaṃ ye prayacchaṃti narāḥ sukṛtinopi hi || tārayaṃti kulaṃ kṛtsnaṃ śivalokaṃ gatāḥ punaḥ
9.60
ye ca nādamayīṃ ghaṃṭāṃ nibadhnaṃti śivā
laye || tejasvinaḥ kīrtimaṃto bhaviṣyaṃti jagattraye
9.61
ekakālaṃ dvikālaṃ vā trikālaṃ cānupaśyati || āḍhyo vāpi daridro vā sukhaṃ
duḥkhātpramucyate
9.62
śraddhāvānbhajate yo vā śivāya paramātmane || kulakoṭiṃ samuddhṛtya śivena saha modate
9.63
atraivodāharaṃtīma
mitihāsaṃ purātanam || aiṃdradyumneśca saṃvādaṃ yamasya ca mahātmanaḥ
9.64
purā kṛtayuge hyāsīdindraseno narādhipaḥ || pratiṣṭhānādhipo vīro
mṛgayārasikaḥ sadā
9.65
abrahmaṇyaḥ sadā krūraḥ kevalāsutṛpaḥ sadā || paraprāṇairnijaprāṇānpuṣṇāti sa khalaḥ sadā
9.66
parastrīlaṃ
paṭo'tyaṃtaṃ paradravyeṣu lolupaḥ || brāhmaṇā bādhitāstena surāpaśca niraṃtaram
9.67
gurutalpagatotyarthaṃ sadā sauvarṇastaskaraḥ || tathābhūtā
nugāḥ sarve rājñastasya durātmanaḥ
9.68
evaṃ bahuvidhaṃ rājyaṃ cakāra sa durātmavān || tataḥ kālena mahatā paṃcatvaṃ prāpa durmatiḥ
9.69
tadā yā
myaiśca nīto'sāviṃdraseno durātmavān || yamāntikamanuprāptastadā rājā sakalmaṣaḥ
9.70
yamena dṛṣṭastatrāsāviṃdrasenogyataḥ sthitaḥ
abhyutthānaparo bhūtvā nanāma śirasā śivam
9.71
dūtānsaṃbhartsyāmāsa yamo dharmabhṛtāṃ varaḥ || pārśvebaddhaṃ caṃdrasenaṃ muktvā provāca
dharmarāṭ
9.72
gaccha puṇyatamām̐llokānbhuṃkṣva rājanyasattama || yāvadiṃdraśca nāke'sti yāvatsūryo nabhastale
9.73
paṃcabhūtāni yāvacca tāvattvaṃ
ca sukhī bhava || sukṛtī tvaṃ mahārāja śivabhakto'si nityadā
9.74
yamasya vacanaṃ śrutvā iṃdraseno'bhyabhāṣata || ahaṃ śivaṃ na jānā
mi mṛgayārasiko hyaham
9.75
tacchrutvā vacanaṃ tasya yamo bhāṣyamabhāṣata || ādara praharasveti uktaṃ cedaṃ sadā tvayā
9.76
tena karma
vipākena sadā pūtosi mānada || tasmāttvaṃ gaccha kailāsaṃ parvataṃ śaṃkaraṃ prati
9.77
evaṃ saṃbhāṣamāṇasya yamasya ca mahātmanaḥ || āgatāḥ śivadū
tāḥ te vṛṣārūḍhā mahāprabhāḥ
9.78
nīlakaṃṭhā daśabhujāḥ paṃcavaktrākhilocanāḥ || kapardinaḥ kuṃḍalinaḥ śaśāṃkāṃkitamaulayaḥ
9.79
tāndṛṣṭvā sahaso
tthāya yamo dharmabhṛtāṃ varaḥ || pūjayāmāsa tānsarvānmaheṃdrapratimāṃstadā
9.80
tvāritenaiva te sarve ūcurvaivasvataṃ yamam || atrāgato mahābhāga iṃdrase
no'mitadyutiḥ || nāmnaḥ pravarttako nityaṃ rudrasya ca mahātmanaḥ
9.81
śrutvā ca vacanaṃ teṣāṃ yamena ca puraskṛtaḥ || iṃdraseno vimānasthaḥ preṣito hi
śivālayam
9.82
ānītoyaṃ tadā taiśca pārṣadapravarottamaiḥ || śaṃbhunā hi tadā dṛṣṭa iṃdraseno'mitadyutiḥ
9.83
abhyutthāyāgato rudraḥ pari
ṣvajya tadā nṛpam || arddhāsanagataṃ kṛtvā iṃdrasenaṃ tato'bravīt
9.84
kiṃ dātavyaṃ nṛpaśreṣṭha prayacchāmi tavepsitam || iti śrutvā vacastasya
maheśasya tadā nṛpaḥ || ānaṃdāśrukaṇānmuṃcanpremṇā novāca kiṃcana
9.85
tadā kṛto maheśena pārṣado hi mahātmanā || caṃḍo nāmnā
ca vikhyāto muṇḍasya ca sakhā priyaḥ
9.86
nāmoccāraṇamātreṇa rudrasya paramātmanaḥ || siddhiṃ prāpto hi pāpiṣṭha iṃdraseno narādhipaḥ
9.87
hare hareti vai
nāmnā śaṃbhoścakradharasya ca || rakṣitā bahavo martyāḥ śivena paramātmanā
9.88
maheśānnāparo devo dṛśyate bhuvanatraye || tasmātsarvaprayatnena pūjanīyaḥ
sadāśivaḥ
9.89
patraiḥ puṣpaiḥ phalairvāpi jalairvā vimalaiḥ sadā || karavīraiḥ pūjyamānaḥ śaṃkaro varado bhavet
9.90
karavīrādaśaguṇamarkapuṣpaṃ viśiṣyate
vibhūtyādikṛtaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram
9.91
śivasyāṃgaṇalagnā yā tasmāttāṃ dhārayetsadā || tatastripuṃḍre yatpuṇyaṃ tacchṛṇudhvaṃ dvijottamāḥ
9.92
sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ tacchṛṇudhvaṃ dvijottamāḥ || stenaḥ ko'pi mahāpāpo ghātito rājadūtakaiḥ
9.93
taṃ khādituṃ samāyātaḥ śvā śirasyupari sthitaḥ
nakhāṃtarālasaṃlagnā rakṣā tasyaiva pāpinaḥ
9.94
lalāṭe patitā tasya tripuṃḍrāṃkitamudrayā || caitanyena vinā tasya dehamātraikalagnayā
9.95
kailāsaṃ taskaro nīto rudradūtaistatastadā || vibhūtermāhimānaṃ tu ko viśeṣitumarhati
9.96
vibhūtyā maṃḍitāṃgānāṃ narāṇāṃ puṇyakarmaṇām
mukhe paṃcākṣaro yeṣāṃ rudrāste nātra saṃśayaḥ
9.97
jaṭākalāpino ye ca ye rudrākṣavibhūṣaṇāḥ || te vai manuṣyarūpeṇa rudrā nāstyatra saṃśayaḥ
9.98
tasmātsadāśivaḥ puṃbhiḥ pūjanīyo hi nityaśaḥ || prātarmadhyāhnakāle ca sāyaṃ saṃdhyā viśiṣyate
9.99
prātastu darśanācchaṃbhornaiśaṃ
mano vyapohati || madhyāhne darśanācchaṃbhoḥ saptajanmārjitaṃ nṛṇām || pāpaṃ praṇāśamāyāti niśāyāṃ naiva gaṇyate
9.100
śiveti dvyakṣaraṃ nāma mahā
pāpapraṇāśanam || yeṣāṃ mukhodgataṃ nṝṇāṃ tairidaṃ dhāryate jagat
9.101
śivāṃgaṇe tu yā bherī sthāpitā puṇyakarmabhiḥ || tasyā nādena pūtā vai ye
ca pāparatā janāḥ || pāṣaṃḍino'pyasadvādāste'pi yāṃti parāṃ gatim
9.102
paśoryasya ca saṃbaddhā carmaṇā ca śivālaye || nṛbhiryā sthā
pitā bherī mṛdaṃgamurajādi ca || sa paśuḥ śivasānnidhyamāpnotyatra na saṃśayaḥ
9.103
tasmāttataṃ ca vitataṃ ghanaṃ suṣirameva ca || cāmarāṇi mahā
rhāṇi maṃcakāḥ śayanāni ca
9.104
gāthāśca itihāsāśca gāyanaṃ ca yathāvidhi || bahurūpādikaṃ śaṃbhoḥ priyānyetāni kalpayet
9.105
kalpayitvā ca gacchaṃti śivalokaṃ hi pāpinaḥ || sudharmāṇo mahātmānaḥ śivapūjāviśāradāḥ
9.130
gurormukhācca saṃprāptaśivapūjāratāśca ye
evaṃ vismṛtya suciraṃ prakṣālya śivamaṃdiram || yathāgatena mārgeṇa nandī svagṛhamāgataḥ
9.131
tato nandinamāgatya purodhā gatamānasam || abravo
dvacanaṃ taṃ tu kasmāttvaṃ gatamānasaḥ
9.132
purohitaṃ prati tadā nandī vacanamabravīt
9.133
adya dṛṣṭaṃ mayā vipra amedhyaṃ śivasaṃnidhau
kenedaṃ kāritaṃ tatra na jānāmi kathaṃcana
9.134
tataḥ purodhā vacanaṃ nandinaṃ cābravīttadā || yena viskhalitaṃ tatra ratnādīnāṃ prapūjanam
so'pi mūḍho na saṃdehaḥ kāryākāryeṣu maṃdadhīḥ
9.135
tasmāccintā na kartavyā tvayā anurapi prabho || prabhāte ca mayā sārdhaṃ gamyatāṃ tacchivāla
yam
9.136
nirīkṣaṇārthaṃ duṣṭasya tatkāryaṃ vidhāmyaham || etacchutvā tu vacanaṃ nandī tasya purodhasaḥ
9.137
āsthitaḥ svagṛhe naktaṃ dūyamā
nena cetasā || tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmāhūya ca purodhasam
9.138
gataḥ śivālayaṃ nandī samaṃ tena mahātmanā || tato dṛṣṭaṃ pūrvadine kṛtaṃ
tena durātmanā
9.139
samyakprapūjanaṃ kṛtvā nānāratnaparicchadam || pañcopacārasaṃyuktaṃ caikādaśyanvitaṃ tathā
9.140
anekastutibhiḥ stutvā
girīśaṃ brāhmaṇaiḥ saha || tadā yāmadvayaṃ jātaṃ stūyamānasya naṃdinaḥ
9.141
āyāto hi mahākālastathārūpo mahābalaḥ || kālarūpo mahāraudro
dhanuṣpāṇiḥ pratāpavān
9.142
taṃ dṛṣṭvā bhayavisto nandī sa vilalāpa ha || purodhāścaiva sahasā bhayabhītastadābhavat
9.143
kirātena kṛtaṃ
tatra yathāpūrvamaviskhalam || tāṃ pūjāṃ prapadāhatya bilvapatraṃ samarpayat
9.144
snapanaṃ tasya kṛtvā ca tato gaṃḍūṣavāriṇā || naivedyaṃ tatphalaṃ caiva kirātaḥ
śivamarpayat
9.145
daṇḍavatpatito bhūmābutthāya svagṛhaṃ gataḥ || taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ ciṃtayāmāsa vai ciram
9.146
purodhasā saha tadā naṃdī
vyākulacetasā || tena cākāritā viprā bahavo vedavādinaḥ
9.147
nivedya teṣu tatsarvaṃ kirātena ca yatkṛtam || kiṃ kāryamatha bho viprāḥ kathya
tāṃ ca yathātatham
9.148
saṃpradhārya tataḥ sarve militvā dharmaśāstrataḥ || ūcuḥ sarve tadā viprā naṃdinaṃ cātiśaṃkinam
9.149
idaṃ vighnaṃ
samutpannaṃ durnivāryaṃ surairapi || tasmādānaya liṃgaṃ tvaṃ svagṛhaṃ vaiśyasattama
9.150
tatheti matvāsau naṃdī śivasyotpāṭanaṃ tadā || kṛtvā svagṛha
mānīya pratiṣṭhāpya yathāvidhi
9.151
suvarṇapīṭhikāṃ kṛtvā navaratnasuśobhitām || upacārairanekaiśca pūjayāmāsa vai tadā
9.152
athāpare
dyurāyātaḥ kirātaḥ śivamaṃdiram || yāvadvilokayāmāsa liṃgameśaṃ na dṛṣṭavān
9.153
maunaṃ vihāya sahasā hyākrośannidamabravīt || he śaṃbho ka ga
tosi tvaṃ darśayātmānamadya vai
9.154
na dṛṣṭosi mayā tvaṃ hi tyajāmyadya kalevaram || he śaṃbho he jagannātha tripurāṃtakara prabho
9.155
he rudra he mahādeva
darśayātmānamātmanā
9.156
evaṃ sākṣepamadhurairvākyaiḥ kṣiptaḥ sadāśivaḥ || kirātena tato raṃgaivīrosau jaṭharaṃ svakam
9.157
bibhedāśu tato
bāhūnāsphoṭyaiva ruṣābravīt || he śaṃbho darśayātmānaṃ kuto māṃ tyajya yāsyasi
9.160
iti kṣitvā tato'trāṇi māṃsamutkṛtya sarvataḥ || tasmingarte
kareṇaiva kirātaḥ sahasākṣipat ||158||svasthaṃ ca hṛdayaṃ kṛtvā sasnau tatsarasi dhruvam || tathaiva jalamānīya bilvapatraṃ tvarānvitaḥ||159||pūjayitvā
yathānyāyaṃ daṃḍavatpatito bhuvi
9.161
dhyānasthitastatastatra kirātaḥ śivasaṃnidhau || prādurbhūtastadā rudraḥ pramathaiḥ parivāritaḥ
9.162
karpūragauro dyutimānkapardī caṃdraśekharaḥ || taṃ gṛhītvā kare rudra uvāca parisāṃtvayan
9.163
bhobhoḥ vīra mahāprājña madbhaktosi mahāmate || varaṃ vṛṇīṣvātma
hitaṃ yatte'bhilaṣitaṃ mahat
9.164
evamuktaḥ sa rudreṇa mahākālo mudānvitaḥ || papāta daṃḍavadbhūmau bhaktyā paramayā yutaḥ
9.165
tato rudraṃ
babhāṣe sa varaṃ samprārthayāmyaham || ahaṃ dāsosmi te rudra tvaṃ me svāmī na saṃśayaḥ
9.166
etadbuddhātmano bhaktiṃ dehi janmanijanmani || tvaṃ
mātā ca pitā tvaṃ ca tvaṃ baṃdhuśca sakhā hi me
9.167
tvaṃ gurustvaṃ mahāmaṃtro maṃtravedyo'si sarvadā || tasmāttvadaparaṃ nānyatriṣu lokeṣu kiṃcana
9.168
niṣkāmaṃ vākyamākarṇya kirātasya tadā bhavaḥ || dadau pārṣadamukhyatvaṃ dvārapālatvameva ca
9.169
tadā ḍamarunādena nāditaṃ bhuvana
trayam || bherībhāṃkāraśabdena śaṃkhānāṃ ninadena ca
9.170
tadā duṃdubhayo neduḥ paṭahāśca sahasraśaḥ || naṃdī taṃ nādamākarṇya vismayānvārito yayau
9.171
tapovanaṃ yatra śivaḥ sthitaḥ pramathasaṃvṛtaḥ || kirātā hi tathā dṛṣṭo naṃdinā ca tadā bhṛśam
9.172
uvāca praśrito vākyaṃ sa
naṃdī vismayānvitaḥ || kirātaṃ stotukāmo'sau parameṇa samādhinā
9.173
ihānītastvayā śaṃsustvaṃ bhakto'si paraṃtapa || tvaṃ bhakto'hamiha
prāpto māṃ nivedaya śaṃkare
9.174
tacchrutvā vacanaṃ tasya kirātastvarayānvitaḥ ||naṃdinaṃ ca kare gṛhya śaṃkaraṃ samupāgataḥ
9.175
prahasya bhaga
vānrudraḥ kirātaṃ vākyamabravīt || ko'yaṃ tvayā samānīto gaṇānāmiha sannidhau
9.176
kirāta uvāca || || vijñāto'sau kirātena śaṃkaro
lokaśaṃkaraḥ || tava bhaktaḥ sadā deva tava pūjārato hyasau
9.177
pratyahaṃ ratnamāṇikyaiḥ puṣpaiścāvacairapi || jīvitena dhanenāpi pūjito'si na
saṃśayaḥ
9.178
tasmājjānīhi manmitraṃ naṃdinaṃ bhaktavatsala
9.179
mahādeva uvāca || || na jānāmi mahābhāga naṃdinaṃ vaiśyararcitam
tvaṃ me bhaktaḥ sakhā ceti mahākāla mahāmate
9.180
upādhirahitā ye ca ye'pi caiva manasvinaḥ || te'tīva me priyā bhaktāste viśiṣṭā narotta
māḥ
9.181
tava bhakto hyahaṃ tāta sa ca me priyakṛttaraḥ || tābubhau svīkṛtau tena pārṣadatvena śaṃbhunā
9.182
tato vimānāni bahūni tatra samā
gatānyeva mahāprabhāṇi || kirātavaryeṇa sa vaiśyavarya uddhāritastena mahāprabheṇa
9.183
kelāsaṃ parvataṃ prāto vimānairveṃgavattaraiḥ || sāārūpyameva saṃprā
ptāvīśvareṇa mahātmanā
9.184
nīrājitau girijayā śivena sahitau tadā || uvācedaṃ tato devī prahasya gajagāminī
9.185
yathā tvaṃ hi
mahādeva tathā caitau na saṃśayaḥ || svarūpeṇa ca gatyā ca hāsyabhāvaiḥ supūjitau
9.186
mayā tvameka evāsīḥ sevito vai na saṃśayaḥ || devyāstadvacanaṃ
śrutvā kirāto vaiśya eva ca
9.187
sadyaḥ parāṅmukhau bhūtvā śaṃkarasya ca paśyataḥ || bhavāvastvanukaṃpyau ca bhavatā hi trilocana
9.188
tava dvāri sthitau nityaṃ bhavāvaste namonamaḥ
9.189
tayorbhāvaṃ sa bhagavānviditvā prahasanbhavaḥ || uvāca parayā bhaktyā bhavatorastu vāñchitam
9.190
tadā prabhṛti tāvetau dvārapālau babhūvatuḥ || śivadvāri sthitau viprā madhyāhne śivadarśinau
9.191
eko naṃdī mahākālo dvāvetau
śivavallabhau || ūcatustau mudāyuktāveka eva sadāśivaḥ
9.192
ekāṃguliṃ samuddhatya mahādevobhyabhāṣata || tathā nandī uvācedamuddhatya svāṃgulidra
yam
9.193
evaṃ saṃjñānvitau dvāri tiṣṭhatastau mahātmanaḥ || śaṃkarasya mahābhāgāḥ śṛṇvaṃtu ṛṣayo hyamī
9.194
śailādena purā proktaṃ śivadha
rmamanaṃtakam || prāṇināṃ kṛpayā viprāḥ sarveṣāṃ duṣkṛtātmanām
9.195
ye pāpino'pyadharmiṣṭhā aṃdhā mūkāśca paṃgavaḥ || kulahīnā durātmānaḥ śrpacā
api mānavāḥ
9.196
yāddaśāstāddaśāścānye śivabhaktipuraskṛtāḥ || te'pi gacchaṃti sāṃnidhyaṃ devadevasya śūlinaḥ
9.197
liṃgaṃ sikatāmayaṃ ye
pūjayaṃti vipaścitaḥ || te rudralokaṃ gacchaṃti nātra kāryā vicāraṇā
9.197.p1
iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kedārakhaṃḍe śivaśāstre śivabhaktimāhātmyavarṇanaṃnāma paṃcamo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit