Vaishnavakhanda 93
Vaiṣṇavakhaṇḍa 93
- Language
- Sanskrit
Contents
- 93.90 — 1 part
93.1
cha || || atithiruvāca || || yadetatparalokasya svarūpaṃ vyāhṛtaṃ tvayā || āgamaṃ samupāśritya tattathaiva na saṃśayaḥ
93.2
kiṃtvatra nāstikāḥ pāpāḥ sandihyante'lpacetanāḥ || teṣāṃ niḥsaṃśayakṛte vada karmaphalaṃ hi yat
93.3
ihaiva kasya kasyaiva karmaṇaḥ
pāpakasya ca || prabhāvātkīdṛśo jāyetkamaṭhetadradāsti cet
93.4
kamaṭha uvāca || || sarvametatpravakṣyāmi sthiro bhūtvā śṛṇuṣva
tat || yathā mama guruḥ prāha yanme cetasi saṃsthitam
93.5
brahmahā kṣayarogī syātsurāpaḥ śyāvadaṃtakaḥ || suvarṇacauraḥ kunakhī duścarmā
gurutalpagaḥ
93.6
saṃsargī sarvarogī syātpaṃca pātakinastvamī || niṃdāmākarṇya sādhūnāṃ badhiraḥ saṃprajāyate
93.7
svayaṃ prakīrtayeccāpi
mūkaḥ pāpo'bhijāyate || ājñālopī gurūṇāṃ ca apasmārī bhavennaraḥ
93.8
avajñākārakasteṣāṃ kṛmirevābhijāyate || upekṣataḥ pūjyakāryaṃ
duṣprajñatvaṃ ca jāyate
93.9
cauryāya sādhudravyāṇāṃ dadyādyāvatpadāni ca || tāvadrarṣāṇi paṃgutvaṃ sa prāpnoti narādhamaḥ
93.10
dattvā harati taddhano
jāyate kṛkalāsakaḥ || kupitānaprasādyaiva pūjyānsyācchīrṣarogavān
93.11
rajasvalāmabhigacchaṃśca caṃḍālaḥ saṃprajāyate || vastrāpahārī citrīṃ
syātkṛṣṇakuṣṭhī tathāgnidaḥ
93.12
darduro rūpyahārī syātkūṭasākṣī mukharujaḥ || paradārāṃśca kāmena dṛṣṭvā syādakṣirogavān
93.13
pratijñā
yāpayacchanyo hyalpāyurjāyate naraḥ || vipravṛttyapahārī syādjīrṇo sarvadā'dhamaḥ
93.14
naiṣṭhikānnāśanādbhyo nivṛtto rogavānsadā || patnībahutve
tvaksyāṃ retomokṣaḥ kṣayī bhavet
93.15
svāminā dharmayukto yastvanyāyena samācaret || svayaṃ vā bhakṣayedravyaṃ sa mūḍhaḥ syājjalodarī
93.16
durbalaṃ pīḍayamānaṃ yo balavānsamupekṣate || aṃgahīnaḥ sa ca bhavedannahatkṣudhito bhavet
93.17
vyavahāre pakṣapātī jihvārogī bhavennaraḥ || dharmapravṛttiṃ
sañcārya patnyādīṣṭaviyogakṛt
93.18
svayaṃpākaratabhojī yo galarogamavāpnuyāt || paṃcayajñānakṛtyaiva bhuñjāno grāmaśūkaraḥ
93.19
parvamaithuna
kṛnmehī parityajya svagehinīm || veśyādirakto mūḍhātmā khalva ge jāyate naraḥ
93.20
parikṣīṇānmitrabandhūnsvāminaṃ dayitānugān || avamanya
nivṛttātmā kṣiptavṛttiḥ sadā bhavet
93.21
chapranopacaredyastu pitarau svāminaṃ gurūn || prātanyārthasyātikaṣṭātpariśraṃśorthajo bhavet
93.22
viśrandhasyāpahārī tu duḥkhānāṃ bhājanaṃ bhavet || dhārmike kṣudrakārī yo naraḥ sa vāmano bhavet
93.23
durbalavṛṣavāhīṃ yaḥ kaṭiltūtī
bhavetsaṃ ca
93.24
jātyaṃdhaścāpi yo goghno niḥpaśurduḥkhakṛdgavām || nirdayo goṣu ghātārthaiḥ sadā sodhvasu kaṣṭagaḥ
93.25
nistejakaḥ sabhāyāṃ
yo galagaṇḍī sa jāyate || sadā krodhī ca caṃḍālaḥ pūtivaktraśca sūcakaḥ
93.26
ajavikrayakṛdvyāghraḥ kuṇḍāśī bhṛtako bhavet || nāstikastila
piṃḍī syādaśraddho gītajīvanaḥ
93.27
abhakṣyādo gaṇḍamālī strīkhādī cā''sutasya kṛt || anyāyato jñānagrāhī mūrkho bhavati mānavaḥ
93.28
śāstracauraḥ kekarākṣaḥ kathāṃ puṇyāṃ ca dveṣṭi yaḥ || kṛmivakraḥ sa ca bhavedvipro narakātkudhīḥ
93.29
devadvijagavāṃ vṛttihārako vāṃtabhakṣakṛt
taḍāgārāmabhettā yo bhaveddhikalapāṇikaḥ
93.30
vyavahāre cchalagrāhī bhṛtyagrasto bhavennaraḥ || sadā puruṣarogī syātparadārarato naraḥ
93.31
vāta
rogī kuvaidyaḥ syādduścarmā gurutalpagaḥ || madhumehī kharīgāmī gotrastrīmaithuno'prasūḥ
93.32
svasāraṃ mātaraṃ putravadhūṃ gacchannabījavān || kṛtaghnaḥ sarva
kāryāṇāṃ vaiphalyaṃ samupāśnute
93.33
ityeṣa lakṣaṇoddeśaḥ pāpināṃ parikīrtitaḥ || citraśuto'pi muhyeta sakalasyānuvarṇane
93.34
ete naraka
vipradyā bhuktā yonīḥ sahasraśaḥ || evaṃvidhaiścihnatāśca jāyaṃte lakṣaṇairnarāḥ
93.35
ye hi dharmaṃ na manyaṃte tathā ye vyasanairjitāḥ || anumānena
boddhavyaṃ yadete śeṣapāpinaḥ
93.36
yeṣāṃ tvaṃtagataṃ pāpaṃ svargādvā ye samāgatāḥ || sarvavyasananirmuktā dharmamekaṃ bhajanti te
93.37
bhavaṃti cātra
ślokāḥ || dharmādanavamaṃ saukhyamadharmādduḥkhasambhavaḥ || tasmāddharmaṃ sukhārthāya kuryātpāpaṃ vivarjayet
93.38
lokadvaye'pi yatsaukhyaṃ taddharmātprocyate
yaṃtaḥ || dharmekamataḥ kuryātsarvakāryārthasiddhaye
93.39
muhūrtamapi jīveta naraḥ śuklena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā
93.40
iti pṛṣṭaṃ tvayā vipra yathāśaktyā mayeritam || asūktaṃ sūktamathavā kṣaṃtavyaṃ kiṃ vadāmi ca
93.41
nārada uvāca || || kamaṭhasyaitadākarṇya
aṣṭavarṣasya bhāṣitam || bhagavānbhāskaraḥ prīto babhūvātīva vismitaḥ
93.42
praśaśaṃsa ca tāntviprānhārītapramukhāṃstadā || aho vasumatī dhanyā
dvijairevaṃvidhottamaiḥ
93.43
atha prajāpatirdhanyo yanmaryādābhipālyate || amībhirbrāhmaṇavarairdhanyā vedāśca saṃprati
93.44
yeṣāṃ madhye bālabuddhi
riyametādṛśī sphuṭā || hārītapramukhānāṃ hi kā vai buddhirbhaviṣyati
93.45
asaṃśayaṃ trilokasthameṣāmaviditaṃ na hi || yathaitānnāradaḥ prāha bhūyastasmā
damī bahu
93.46
iti praśasya tānviprānprahṛṣṭo ravirabravīt || ahaṃ sūryo vipramukhyā yuṣmākaṃ darśanotkate
93.47
samāgataḥ sūryalokātprāptaṃ
netraphalaṃ ca me || bhavadbhirvairvipramukhyaiḥ saṃjalpanasahāsanāt
93.48
antyajā api pūyante kiṃ punarmāhaśā dvijāḥ || sarvathā nārado dhanyo yo'sau trailo
kyatattvavit
93.49
yuṣmābhirbhadhyate śreyo yasya vai dhūtakilbiṣaiḥ || praṇamāmi ca vaḥ sarvānmanobuddhisamādhibhiḥ || tapo vidyā ca vṛttaṃ ca yato
vārddhikyakāraṇam
93.50
varaṃ matto vṛṇīdhvaṃ ca durlabhaṃ yaṃ hṛdīcchata || yūyaṃ svayaṃ hi varadā matsaṃgo māstu niṣphalaḥ
93.51
devatānāṃ hi saṃsargo niṣphalo
nopajāyate || tasmānmatto varaṃ kiṃcidvṛṇudhvaṃ pradadāmi vaḥ
93.52
śrīnārada uvāca || || iti sūryavacaḥ śrutvā prahṛṣṭāste dvijottamāḥ
93.53
saṃpūjya
parayā bhaktyā pādyārghyastutivaṃdanaiḥ || maṃḍalādīnmahājapyāngṛṇaṃtaḥ procire ravim
93.54
jayāditya jaya svāminnaya bhāno jayāmala || jaya vedapate śaśva
tārayāsmānaharpate
93.55
viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ || nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam
93.56
adya naḥ saphalā vedā
adya naḥ saphalāḥ kriyāḥ || adya naḥ saphalaṃ jehaṃ tvayā saṃgamya gopate
93.57
varaṃ yadi pradātāsi tadenaṃ pravṛṇīmahe || āsmākīnamidaṃ sthānaṃ na
hi tyājyaṃ kathaṃcana
93.58
śrīmūrya uvāca || || yasmādyavadbhiḥ pūrvaṃ hi jayādityeti coditam || jayāditya iti khyātastasmātsthāsye'tra sarvadā
93.59
yāvanmahī samudrāśca parvatā nagarāṇi ca || tāvatsthānamidaṃ viprā na hi tyakṣyāmi karhicit
93.60
dāridryarogasaṃghātāndravo maṃḍalāni
ca || kuṣṭhādīnnāśayiṣyāmi bhajatāmatra saṃsthitaḥ
93.61
yo māmatra sthitaṃ cāpi pūjayiṣyati mānavaḥ || sūryalokamivāgamya pūjāṃ tasya bhajā
myaham
93.62
śrīnārada uvāca || || evamukte bhagavatā hārītādyā dvijottamāḥ || mūrtiṃ saṃsthāpayāmāsurvedoditavidhānataḥ
93.63
tato
dvijāḥ prāhurevaṃ kamaṭhaṃ tvatkṛte raviḥ || atra svāmī sthitastasmātprathamaṃ stuhi tvaṃ ravim
93.64
ityukto brāhmaṇaiḥ sarvaiḥ kamaṭho vāgmināṃ varaḥ
praṇipatya jayādityaṃ mahāstotramidaṃ jagau
93.65
na tvaṃ kṛtaḥ kevalasaṃśrutaśca yajuṣyevaṃ vyāharatyādideva || caturvidhā bhāratī dūradūraṃ dhṛṣṭaḥ staumi
svārthakāmaḥ kṣametat
93.66
mārtaṃḍasūryāṃśuravistathendro bhānurbhagaścāryamā svarṇaretāḥ
93.67
divākaro mitraviṣṇuśca deva khyātastvaṃ vai dvādaśātmā namaste || lokatrayaṃ vai tava garbhagehaṃ jalādhāraḥ procyase khaṃ samathyam
93.68
nakṣatramālā kusumābhimālā tasmai namo vyomaliṃgāya
tubhyam
93.69
tvaṃ devadevastvamanāthanāthastvaṃ prāpyapālaḥ kṛpaṇe kṛpāluḥ || tvaṃ netranetraṃ janabuddhibuddhirākāśakāśo jaya jīvajīvaḥ
93.70
dāridryadāridrya nidhe nidhīnāmamaṃgalāmaṃgala śarmaśarma || rogaprarogaḥ prathitaḥ pṛthivyāṃ ciraṃ jayāditya jayāprameya
93.71
vyādhigrastaṃ kuṣṭharogābhibhūtaṃ bhagnāṇaṃ śīrṇadehaṃ visaṃjñam || mātā pitā bāṃdhavāḥ saṃtyajaṃti sarvaistyaktaṃ pāsi kosti tvadanyaḥ
93.72
tvaṃ me pitā tvaṃ jananī tvameva tvaṃ me gururbandhavāśca tvameva || tvaṃ me dharmastvaṃ ca me mokṣamārgo dāsastubhyaṃ tyaja vā rakṣa deva
93.73
pāpo'smi mūḍho'smi mahograkarmā raudro'smi nācāranidhānam
smi || tathāpi tubhyaṃ praṇipatya pādayorjayaṃ bhaktānāmarpaya śrījayārka
93.74
nārada uvāca || || evaṃ stuto jayādityaḥ kamaṭhena mahātmanā || snigdhagaṃbhīrayā vācā prāha taṃ prahasanniva
93.75
jayādityāṣṭakamidaṃ yattvayā parikīrtitam || anena stoṣyate yo māṃ bhuvi tasya na durlabham
93.76
ravivāre viśeṣeṇa māṃ samabhyarcya yaḥ paṭhet || tasya rogā na śiṣyaṃti dāridryaṃ ca na saṃśayaḥ
93.77
tvayā ca toṣito vatsa tava dadmi varaṃ tvamum || sarvajño bhuvi bhūtvā tvaṃ tato muktimavāpsyasi
93.78
tvatpitā smṛtikāraśca bhaviṣyati dvijārcitaḥ || sthānasyāsya na nāśaśca kadācitprabhaviṣyati
93.79
na caitatsthānakaṃ vatsa parityakṣyāmi karhicit || evamuktvā sa bhagavānbrāhmaṇairarcitaḥ stutaḥ
93.80
anujñāpya dvijeṃdrāṃstāṃstatraivāṃtardadhe prabhuḥ || evaṃ pārtha samutpanno jayādityo'tra bhūtale
93.81
āśvine māsi saṃprāpte ravivāre ca suvrata || āśvine bhānuvāreṇa yo jayādityamarcayet
93.82
koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati || pūjanādgandhamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ
93.83
lepanādgaṃdhadhūpādyairnaivedyairghṛtapāyasaiḥ || brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ
93.84
mucyate sarvapāpebhyaḥ sūryalokaṃ ca gacchati || putradāradhanānyāyuḥ prāpya sāṃsārikaṃ sukham
93.85
iṣṭakāmaiḥ samāyuktaḥ sūryaloke ciraṃ vaset
93.86
sarveṣu ravivāreṣu jayādityasya darśanam || kīrtanaṃ smaraṇaṃ vāpi sarva
rogopaśāṃtidam
93.87
anādinidhanaṃ devamavyaktaṃ tejasāṃ nidhim || ye bhaktāste ca līyaṃte saurasthāne nirāmaye
93.88
sūryoparāge saṃprāpte
ravikūpe samāhitaḥ || snānaṃ yaḥ kurute pārtha homaṃ kuryātprayatnataḥ
93.89
dānaṃ caiva yathāśaktyā jayādityāgrataḥ sthitaḥ || tasya puṇyasya
māhātmyaṃ śṛṇuṣvaikamanā jaya
93.90
kurukṣetreṣu yatpuṇyaṃ prabhāse puṣkareṣu ca || vārāṇasyāṃ ca yatpuṇyaṃ prayāge naimiṣe'pi vā || tatpuṇyaṃ labhate
martyo jayādityaprasādataḥ
93.90.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe jayāditya māhātmyavarṇanaṃnāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit