Pramāṇa · Search · About · API

Vaishnavakhanda 93

Vaiṣṇavakhaṇḍa 93

Language
Sanskrit

Contents

93.1

cha || || atithiruvāca || || yadetatparalokasya svarūpaṃ vyāhṛtaṃ tvayā || āgamaṃ samupāśritya tattathaiva na saṃśayaḥ

93.2

kiṃtvatra nāstikāḥ pāpāḥ sandihyante'lpacetanāḥ || teṣāṃ niḥsaṃśayakṛte vada karmaphalaṃ hi yat

93.3

ihaiva kasya kasyaiva karmaṇaḥ
pāpakasya ca || prabhāvātkīdṛśo jāyetkamaṭhetadradāsti cet

93.4

kamaṭha uvāca || || sarvametatpravakṣyāmi sthiro bhūtvā śṛṇuṣva
tat || yathā mama guruḥ prāha yanme cetasi saṃsthitam

93.5

brahmahā kṣayarogī syātsurāpaḥ śyāvadaṃtakaḥ || suvarṇacauraḥ kunakhī duścarmā
gurutalpagaḥ

93.6

saṃsargī sarvarogī syātpaṃca pātakinastvamī || niṃdāmākarṇya sādhūnāṃ badhiraḥ saṃprajāyate

93.7

svayaṃ prakīrtayeccāpi
mūkaḥ pāpo'bhijāyate || ājñālopī gurūṇāṃ ca apasmārī bhavennaraḥ

93.8

avajñākārakasteṣāṃ kṛmirevābhijāyate || upekṣataḥ pūjyakāryaṃ
duṣprajñatvaṃ ca jāyate

93.9

cauryāya sādhudravyāṇāṃ dadyādyāvatpadāni ca || tāvadrarṣāṇi paṃgutvaṃ sa prāpnoti narādhamaḥ

93.10

dattvā harati taddhano
jāyate kṛkalāsakaḥ || kupitānaprasādyaiva pūjyānsyācchīrṣarogavān

93.11

rajasvalāmabhigacchaṃśca caṃḍālaḥ saṃprajāyate || vastrāpahārī citrīṃ
syātkṛṣṇakuṣṭhī tathāgnidaḥ

93.12

darduro rūpyahārī syātkūṭasākṣī mukharujaḥ || paradārāṃśca kāmena dṛṣṭvā syādakṣirogavān

93.13

pratijñā
yāpayacchanyo hyalpāyurjāyate naraḥ || vipravṛttyapahārī syādjīrṇo sarvadā'dhamaḥ

93.14

naiṣṭhikānnāśanādbhyo nivṛtto rogavānsadā || patnībahutve
tvaksyāṃ retomokṣaḥ kṣayī bhavet

93.15

svāminā dharmayukto yastvanyāyena samācaret || svayaṃ vā bhakṣayedravyaṃ sa mūḍhaḥ syājjalodarī

93.16

durbalaṃ pīḍayamānaṃ yo balavānsamupekṣate || aṃgahīnaḥ sa ca bhavedannahatkṣudhito bhavet

93.17

vyavahāre pakṣapātī jihvārogī bhavennaraḥ || dharmapravṛttiṃ
sañcārya patnyādīṣṭaviyogakṛt

93.18

svayaṃpākaratabhojī yo galarogamavāpnuyāt || paṃcayajñānakṛtyaiva bhuñjāno grāmaśūkaraḥ

93.19

parvamaithuna
kṛnmehī parityajya svagehinīm || veśyādirakto mūḍhātmā khalva ge jāyate naraḥ

93.20

parikṣīṇānmitrabandhūnsvāminaṃ dayitānugān || avamanya
nivṛttātmā kṣiptavṛttiḥ sadā bhavet

93.21

chapranopacaredyastu pitarau svāminaṃ gurūn || prātanyārthasyātikaṣṭātpariśraṃśorthajo bhavet

93.22

viśrandhasyāpahārī tu duḥkhānāṃ bhājanaṃ bhavet || dhārmike kṣudrakārī yo naraḥ sa vāmano bhavet

93.23

durbalavṛṣavāhīṃ yaḥ kaṭiltūtī
bhavetsaṃ ca

93.24

jātyaṃdhaścāpi yo goghno niḥpaśurduḥkhakṛdgavām || nirdayo goṣu ghātārthaiḥ sadā sodhvasu kaṣṭagaḥ

93.25

nistejakaḥ sabhāyāṃ
yo galagaṇḍī sa jāyate || sadā krodhī ca caṃḍālaḥ pūtivaktraśca sūcakaḥ

93.26

ajavikrayakṛdvyāghraḥ kuṇḍāśī bhṛtako bhavet || nāstikastila
piṃḍī syādaśraddho gītajīvanaḥ

93.27

abhakṣyādo gaṇḍamālī strīkhādī cā''sutasya kṛt || anyāyato jñānagrāhī mūrkho bhavati mānavaḥ

93.28

śāstracauraḥ kekarākṣaḥ kathāṃ puṇyāṃ ca dveṣṭi yaḥ || kṛmivakraḥ sa ca bhavedvipro narakātkudhīḥ

93.29

devadvijagavāṃ vṛttihārako vāṃtabhakṣakṛt
taḍāgārāmabhettā yo bhaveddhikalapāṇikaḥ

93.30

vyavahāre cchalagrāhī bhṛtyagrasto bhavennaraḥ || sadā puruṣarogī syātparadārarato naraḥ

93.31

vāta
rogī kuvaidyaḥ syādduścarmā gurutalpagaḥ || madhumehī kharīgāmī gotrastrīmaithuno'prasūḥ

93.32

svasāraṃ mātaraṃ putravadhūṃ gacchannabījavān || kṛtaghnaḥ sarva
kāryāṇāṃ vaiphalyaṃ samupāśnute

93.33

ityeṣa lakṣaṇoddeśaḥ pāpināṃ parikīrtitaḥ || citraśuto'pi muhyeta sakalasyānuvarṇane

93.34

ete naraka
vipradyā bhuktā yonīḥ sahasraśaḥ || evaṃvidhaiścihnatāśca jāyaṃte lakṣaṇairnarāḥ

93.35

ye hi dharmaṃ na manyaṃte tathā ye vyasanairjitāḥ || anumānena
boddhavyaṃ yadete śeṣapāpinaḥ

93.36

yeṣāṃ tvaṃtagataṃ pāpaṃ svargādvā ye samāgatāḥ || sarvavyasananirmuktā dharmamekaṃ bhajanti te

93.37

bhavaṃti cātra
ślokāḥ || dharmādanavamaṃ saukhyamadharmādduḥkhasambhavaḥ || tasmāddharmaṃ sukhārthāya kuryātpāpaṃ vivarjayet

93.38

lokadvaye'pi yatsaukhyaṃ taddharmātprocyate
yaṃtaḥ || dharmekamataḥ kuryātsarvakāryārthasiddhaye

93.39

muhūrtamapi jīveta naraḥ śuklena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā

93.40

iti pṛṣṭaṃ tvayā vipra yathāśaktyā mayeritam || asūktaṃ sūktamathavā kṣaṃtavyaṃ kiṃ vadāmi ca

93.41

nārada uvāca || || kamaṭhasyaitadākarṇya
aṣṭavarṣasya bhāṣitam || bhagavānbhāskaraḥ prīto babhūvātīva vismitaḥ

93.42

praśaśaṃsa ca tāntviprānhārītapramukhāṃstadā || aho vasumatī dhanyā
dvijairevaṃvidhottamaiḥ

93.43

atha prajāpatirdhanyo yanmaryādābhipālyate || amībhirbrāhmaṇavarairdhanyā vedāśca saṃprati

93.44

yeṣāṃ madhye bālabuddhi
riyametādṛśī sphuṭā || hārītapramukhānāṃ hi kā vai buddhirbhaviṣyati

93.45

asaṃśayaṃ trilokasthameṣāmaviditaṃ na hi || yathaitānnāradaḥ prāha bhūyastasmā
damī bahu

93.46

iti praśasya tānviprānprahṛṣṭo ravirabravīt || ahaṃ sūryo vipramukhyā yuṣmākaṃ darśanotkate

93.47

samāgataḥ sūryalokātprāptaṃ
netraphalaṃ ca me || bhavadbhirvairvipramukhyaiḥ saṃjalpanasahāsanāt

93.48

antyajā api pūyante kiṃ punarmāhaśā dvijāḥ || sarvathā nārado dhanyo yo'sau trailo
kyatattvavit

93.49

yuṣmābhirbhadhyate śreyo yasya vai dhūtakilbiṣaiḥ || praṇamāmi ca vaḥ sarvānmanobuddhisamādhibhiḥ || tapo vidyā ca vṛttaṃ ca yato
vārddhikyakāraṇam

93.50

varaṃ matto vṛṇīdhvaṃ ca durlabhaṃ yaṃ hṛdīcchata || yūyaṃ svayaṃ hi varadā matsaṃgo māstu niṣphalaḥ

93.51

devatānāṃ hi saṃsargo niṣphalo
nopajāyate || tasmānmatto varaṃ kiṃcidvṛṇudhvaṃ pradadāmi vaḥ

93.52

śrīnārada uvāca || || iti sūryavacaḥ śrutvā prahṛṣṭāste dvijottamāḥ

93.53

saṃpūjya
parayā bhaktyā pādyārghyastutivaṃdanaiḥ || maṃḍalādīnmahājapyāngṛṇaṃtaḥ procire ravim

93.54

jayāditya jaya svāminnaya bhāno jayāmala || jaya vedapate śaśva
tārayāsmānaharpate

93.55

viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ || nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam

93.56

adya naḥ saphalā vedā
adya naḥ saphalāḥ kriyāḥ || adya naḥ saphalaṃ jehaṃ tvayā saṃgamya gopate

93.57

varaṃ yadi pradātāsi tadenaṃ pravṛṇīmahe || āsmākīnamidaṃ sthānaṃ na
hi tyājyaṃ kathaṃcana

93.58

śrīmūrya uvāca || || yasmādyavadbhiḥ pūrvaṃ hi jayādityeti coditam || jayāditya iti khyātastasmātsthāsye'tra sarvadā

93.59

yāvanmahī samudrāśca parvatā nagarāṇi ca || tāvatsthānamidaṃ viprā na hi tyakṣyāmi karhicit

93.60

dāridryarogasaṃghātāndravo maṃḍalāni
ca || kuṣṭhādīnnāśayiṣyāmi bhajatāmatra saṃsthitaḥ

93.61

yo māmatra sthitaṃ cāpi pūjayiṣyati mānavaḥ || sūryalokamivāgamya pūjāṃ tasya bhajā
myaham

93.62

śrīnārada uvāca || || evamukte bhagavatā hārītādyā dvijottamāḥ || mūrtiṃ saṃsthāpayāmāsurvedoditavidhānataḥ

93.63

tato
dvijāḥ prāhurevaṃ kamaṭhaṃ tvatkṛte raviḥ || atra svāmī sthitastasmātprathamaṃ stuhi tvaṃ ravim

93.64

ityukto brāhmaṇaiḥ sarvaiḥ kamaṭho vāgmināṃ varaḥ
praṇipatya jayādityaṃ mahāstotramidaṃ jagau

93.65

na tvaṃ kṛtaḥ kevalasaṃśrutaśca yajuṣyevaṃ vyāharatyādideva || caturvidhā bhāratī dūradūraṃ dhṛṣṭaḥ staumi
svārthakāmaḥ kṣametat

93.66

mārtaṃḍasūryāṃśuravistathendro bhānurbhagaścāryamā svarṇaretāḥ

93.67

divākaro mitraviṣṇuśca deva khyātastvaṃ vai dvādaśātmā namaste || lokatrayaṃ vai tava garbhagehaṃ jalādhāraḥ procyase khaṃ samathyam

93.68

nakṣatramālā kusumābhimālā tasmai namo vyomaliṃgāya
tubhyam

93.69

tvaṃ devadevastvamanāthanāthastvaṃ prāpyapālaḥ kṛpaṇe kṛpāluḥ || tvaṃ netranetraṃ janabuddhibuddhirākāśakāśo jaya jīvajīvaḥ

93.70

dāridryadāridrya nidhe nidhīnāmamaṃgalāmaṃgala śarmaśarma || rogaprarogaḥ prathitaḥ pṛthivyāṃ ciraṃ jayāditya jayāprameya

93.71

vyādhigrastaṃ kuṣṭharogābhibhūtaṃ bhagnāṇaṃ śīrṇadehaṃ visaṃjñam || mātā pitā bāṃdhavāḥ saṃtyajaṃti sarvaistyaktaṃ pāsi kosti tvadanyaḥ

93.72

tvaṃ me pitā tvaṃ jananī tvameva tvaṃ me gururbandhavāśca tvameva || tvaṃ me dharmastvaṃ ca me mokṣamārgo dāsastubhyaṃ tyaja vā rakṣa deva

93.73

pāpo'smi mūḍho'smi mahograkarmā raudro'smi nācāranidhānam
smi || tathāpi tubhyaṃ praṇipatya pādayorjayaṃ bhaktānāmarpaya śrījayārka

93.74

nārada uvāca || || evaṃ stuto jayādityaḥ kamaṭhena mahātmanā || snigdhagaṃbhīrayā vācā prāha taṃ prahasanniva

93.75

jayādityāṣṭakamidaṃ yattvayā parikīrtitam || anena stoṣyate yo māṃ bhuvi tasya na durlabham

93.76

ravivāre viśeṣeṇa māṃ samabhyarcya yaḥ paṭhet || tasya rogā na śiṣyaṃti dāridryaṃ ca na saṃśayaḥ

93.77

tvayā ca toṣito vatsa tava dadmi varaṃ tvamum || sarvajño bhuvi bhūtvā tvaṃ tato muktimavāpsyasi

93.78

tvatpitā smṛtikāraśca bhaviṣyati dvijārcitaḥ || sthānasyāsya na nāśaśca kadācitprabhaviṣyati

93.79

na caitatsthānakaṃ vatsa parityakṣyāmi karhicit || evamuktvā sa bhagavānbrāhmaṇairarcitaḥ stutaḥ

93.80

anujñāpya dvijeṃdrāṃstāṃstatraivāṃtardadhe prabhuḥ || evaṃ pārtha samutpanno jayādityo'tra bhūtale

93.81

āśvine māsi saṃprāpte ravivāre ca suvrata || āśvine bhānuvāreṇa yo jayādityamarcayet

93.82

koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati || pūjanādgandhamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ

93.83

lepanādgaṃdhadhūpādyairnaivedyairghṛtapāyasaiḥ || brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ

93.84

mucyate sarvapāpebhyaḥ sūryalokaṃ ca gacchati || putradāradhanānyāyuḥ prāpya sāṃsārikaṃ sukham

93.85

iṣṭakāmaiḥ samāyuktaḥ sūryaloke ciraṃ vaset

93.86

sarveṣu ravivāreṣu jayādityasya darśanam || kīrtanaṃ smaraṇaṃ vāpi sarva
rogopaśāṃtidam

93.87

anādinidhanaṃ devamavyaktaṃ tejasāṃ nidhim || ye bhaktāste ca līyaṃte saurasthāne nirāmaye

93.88

sūryoparāge saṃprāpte
ravikūpe samāhitaḥ || snānaṃ yaḥ kurute pārtha homaṃ kuryātprayatnataḥ

93.89

dānaṃ caiva yathāśaktyā jayādityāgrataḥ sthitaḥ || tasya puṇyasya
māhātmyaṃ śṛṇuṣvaikamanā jaya

93.90

kurukṣetreṣu yatpuṇyaṃ prabhāse puṣkareṣu ca || vārāṇasyāṃ ca yatpuṇyaṃ prayāge naimiṣe'pi vā || tatpuṇyaṃ labhate
martyo jayādityaprasādataḥ

93.90.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇe ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe jayāditya māhātmyavarṇanaṃnāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)