<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.10

# Vayupurana 1.10: adhyāyaḥ 10

Vāyupurāṇa 1.10

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 10

### [1.10.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.1)

..sūta uvāca..

### [1.10.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.2)

evaṃbhūteṣu lokeṣu brahmaṇā lokakartṛṇā.  
yadā tā na pravarttante prajāḥ kenāpi hetunā .. 10.1 ..

### [1.10.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.3)

tamomātrāvṛto brahmā tadāprabhṛti duḥkhitaḥ.  
tataḥ sa vidadhe buddhimarthaniścayagāminīm .. 10.2 ..

### [1.10.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.4)

athātmani samasrākṣīttamomātrāṃ niyāmikām .  
rājasatvaṃ parājitya varttamānaṃ sa dharmataḥ .. 10.3 ..

### [1.10.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.5)

tapyate tena duḥkhena śokañcakre jagatpatiḥ.  
tamaśca vyanudattasmādrajastamasamāvṛṇot .. 10.4 ..

### [1.10.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.6)

tattamaḥ pratinuttaṃ vai mithunaṃ sa vyajāyata.  
adharmāccaraṇājjajñe hiṃsā śokādajāyata .. 10.5 ..

### [1.10.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.7)

tatastasmin samudbhūte mithune caraṇātmani.  
tataśca bhagavānāsīt prītaścaivamaśiśriyat .. 10.6 ..

### [1.10.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.8)

svāṃ tanuṃ sa tato brahmā tāmapohadabhāsvarām.  
dvidhākarotsa taṃ dehamarddhena puruṣo'bhavat .. 10.7 ..

### [1.10.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.9)

arddhena nārī sā tasya śatarūpā vyajāyata.  
prākṛtāṃ bhūtadhātrīṃ tāṃ kāmānvai sṛṣṭavān vibhuḥ .. 10.8 ..

### [1.10.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.10)

sā divaṃ vṛthivīñcaiva mahimnā vyāpya dhiṣṭhitā.  
brahmaṇaḥ sā tanuḥ pūrvā divamāvṛttya tiṣṭhati .. 10.9 ..

### [1.10.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.11)

yā tvarddhāt sṛjate nārī śatarūpā vyajāyata.  
sā devī niyutantaptvā tapaḥ paramaduścaram .. 10.10 ..

### [1.10.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.12)

bhartārandīptayaśasaṃ puruṣaṃ pratyapadyata.  
sa vai svāyambhuvaḥ pūrvaṃ puruṣo manurucyate .. 10.11 ..

### [1.10.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.13)

tasyaivasaptatiyugaṃ manvantaramihocyate .  
labdhā tu puruṣaḥ patnīṃ śatarūpāmayonijām .. 10.12 ..

### [1.10.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.14)

tayā sa ramate sārddhaṃ tasmātsā ratirucyate.  
prathamaḥ saṃprayogaḥ sa kalpādau samavarttata .. 10.13 ..

### [1.10.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.15)

virājamasṛjat brahmā so'bhavat puruṣo virāṭ .  
samrāṇmānasarūpāttu vai rājastu manuḥ smṛtaḥ .. 10.14 ..

### [1.10.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.16)

sa vairājaḥ prajāsargaḥ sa sarge puruṣo manuḥ.  
vairājātpuruṣādvīrācchatarūpā vyajāyata .. 10.15 ..

### [1.10.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.17)

priyavratottānapādau putrau putravatāṃ varau .  
kanye dve ca mahābhāge yābhyāṃ jātāḥ prajāstvimāḥ .. 10.16 ..

### [1.10.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.18)

devī nāmnā tathākūtiḥ prasūtiścaiva te śubhe.  
svāyambhuvaḥ prasūtintu dakṣāya vyasṛjat prabhuḥ .. 10.17 ..

### [1.10.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.19)

prāṇo dakṣastu vijñeyaḥ saṅkalpo manurucyate.  
ruceḥ prajāpateścaiva ākūtiṃ pratyapādayat .. 10.18 ..

### [1.10.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.20)

ākūtyāṃ mithunaṃ yajñe mānasasya ruceḥ śubham.  
yajñaśca dakṣiṇā caiva yamakau sambabhūvatuḥ .. 10.19 ..

### [1.10.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.21)

yajñasya dakṣiṇāyāñca putrā dvādaśa jajñire.  
yāmā iti samākhayātā devāḥ svāyambhuve'ntare .. 10.20 ..

### [1.10.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.22)

yamasya putrā yajñasya tasmādyāmāstu te smṛtāḥ.  
ajitāścaiva śūkāśca gaṇau dvau brahmaṇaḥ smṛtau .. 10.21 ..

### [1.10.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.23)

yāmāḥ pūrvaṃ parikrāntā yataḥ saṃjñā divaukasaḥ.  
svāyambhūvasutāyāntu prasūtyāṃ lokamātaraḥ .. 10.22 ..

### [1.10.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.24)

tasyāṃ kanyāścaturviṃśaddakṣastvajanayat prabhuḥ.  
sarvāstāśca mahābhāgāḥ sarvāḥ kamalalocanāḥ .. 10.23 ..

### [1.10.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.25)

yogapatnyaśca tāḥ sarvāḥ sarvāstā yogamātaraḥ.  
śraddhā lakṣmī dhṝtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā kriyā tathā.  
buddhirllajjā vapuḥ śāntiḥ siddhiḥ kīrttistrayodaśī .. 10.24 ..

### [1.10.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.26)

patnyarthe pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ.  
dvārāṇyetāni caivāsya vihitāni svayambhuvā .. 10.25 ..

### [1.10.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.27)

tābhyaḥ śiṣṭā yavīyasya ekādaśa sulocanāḥ.  
khyātiḥ satyatha saṃbhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā .. 10.26 ..

### [1.10.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.28)

sannatiśacavānasūyā ca ūrjjā svāhā svadhā tathā.  
tāstataḥ pratyapadyanta punaranye maharṣayaḥ .. 10.27 ..

### [1.10.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.29)

rudro bhṛgurmarīciśca aṅgirāḥ pulahaḥ kratuḥ .  
pulastyo'trirvasiṣṭhaśca pitaro'gristathaiva ca .. 10.28 ..

### [1.10.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.30)

satīṃ bhavāya prāyacchat khyātiñca bhṛgave tathā.  
marīcaye ca sambhūtiṃ smṛtimāṅgirase dadau .. 10.29 ..

### [1.10.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.31)

prītiṃ caiva pulastyāya kṣamāṃ vai pulahāya ca.  
kratave sannatiṃ nāma anasūyāntathātraye .. 10.30 ..

### [1.10.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.32)

ūrjjaṃ dadau vasiṣṭhāya svāhāṃ vai hyagnaye dadau .  
svadhāṃ caiva pitṛbhyastu tāsvapatyāni vakṣyate .. 10.31 ..

### [1.10.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.33)

ete sarve mahābhāgāḥ prajñāḥ svānuṣṭhitāḥ sthitāḥ.  
manvantareṣu sarveṣu yāvadābhūtasaṃplavam .. 10.32 ..

### [1.10.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.34)

śraddhā kāmaṃ vijajñe vai darpo lakṣmīsutaḥ smṛtaḥ.  
dhṛtyāstu niyamaḥ putrastuṣṭayāḥ santoṣa ucyate .. 10.33 ..

### [1.10.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.35)

puṣṭyā lābhaḥ sutaścāpi medhāputraḥ śrutastathā.  
kriyāyāstu nayaḥ prokto daṇḍaḥ samaya eva ca .. 10.34 ..

### [1.10.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.36)

buddhervaudhasutaścāpi apramādaśca tāvubhau .  
lajjāyā vinayaḥ putro vyavasāyo vapuḥsutaḥ .. 10.35 ..

### [1.10.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.37)

kṣemaḥ śāntisutaścāpi sukhaṃ siddhervyajāyata.  
yaśaḥ kīrtteḥ sutaścāpi ityete dharmasūnavaḥ .. 10.36 ..

### [1.10.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.38)

kāmasya harṣaḥ putro vai devyā ratyā vyajāyata.  
ityeṣa vai sukhodarkkaḥ sargo dharmasya kīrttitaḥ .. 10.37 ..

### [1.10.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.39)

jajñe hiṃsā tvadharmāddhai nikṛtiścānṛtāvubhau .  
nikṛtyānṛtayorjajñe bhayaṃ naraka eva ca .. 10.38 ..

### [1.10.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.40)

māyā ca vedanā cāpi mithunadvayametayoḥ.  
bhayājjajñe'tha sā māyā mṛtyuṃ bhūtāpahāriṇam .. 10.39 ..

### [1.10.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.41)

vedanāyāstataścāpi duḥkhaṃ jajñe'tha rauravāt .  
mṛtyayorvyādhijvarā śokāḥ krodho'sūyā ca jajñire .  
duḥkhāntarā smṛtā hyete sarve cādharmalakṣaṇāḥ .. 10.40 ..

### [1.10.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.42)

teṣāṃ bhāryā'sti putro vā te sarve nidhanāḥ smṛtāḥ .  
ityeṣa tāmasaḥ sargo jajñe dharmaniyāmakaḥ .. 10.41 ..

### [1.10.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.43)

prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭo brahmaṇā nīlalohitaḥ .  
so'bhidhyāya satīṃ bhāryānnirmame hyātmasambhavām .. 10.42 ..

### [1.10.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.44)

nādhikānna ca hīnāṃstānmānasānātmanaḥ samān.  
sahasraṃ hi sahasrāṇāmasṛjat kṛmivāsasā.  
tulyā ścaivātmanaḥ sarve rūpatejobalaśrutaiḥ .. 10.43 ..

### [1.10.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.45)

piṅgalānsanniṣaṅgāṃśca sakaparddān vilohitān .  
vivāsān hari keśāṃśca dṛṣṭighnāṃśca kapālinaḥ .. 10.44 ..

### [1.10.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.46)

bahurūpān virūpāṃśca viśvarūpāṃścarūpiṇaḥ.  
rathino varmiṇaścaiva dharmiṇaśca varūthinaḥ .. 10.45 ..

### [1.10.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.47)

sahasraśata bāhūṃśca divyān bhaumāntarikṣagān.  
sthūlaśīrṣānaṣṭadaṃṣṭrānudvijihvāṃstrilocanān .. 10.46 ..

### [1.10.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.48)

annādān piśitādāṃśa cava ājyapān somapāṃstathā.  
medapāṃ svātikāyāṃśca śitikaṇṭhogramanyavaḥ .. 10.47 ..

### [1.10.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.49)

sopāsaṅgatalatrāṃśca dhanvino hyupavarmiṇaḥ.  
āsīnān dhāvataścaiva jṛmbhinaścaiva dhiṣṭhitān .. 10.48 ..

### [1.10.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.50)

adhyā pino'tha japato yuñjato'dhyāyatastathā.  
jvalato varṣataścaiva dyotamānān pradhūpitān .. 10.49 ..

### [1.10.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.51)

buddhān buddhatamāṃścaiva brahmiṣṭhān śubhadarśanān .  
nīlagrī vān sahasrākṣān saṃrvāścātha kṣapācarān .. 10.50 ..

### [1.10.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.52)

adṛśyān sarvabhūtānāṃ mahāyogān mahaujasaḥ.  
rūdatodravataścaiva evaṃyuktān sahasraśaḥ.  
apātayāmānasṛjat rudrarūpān surottamān .. 10.51 ..

### [1.10.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.53)

brahmā dṛṣṭvā'bravīdetānmāsrākṣīrīdṛśīḥ prajāḥ.  
sraṣṭavyā nātmanastulyāḥ prajā naivādhikāstvayā.  
anyāḥ sṛjatvaṃ bhadrante sthitohantvaṃ sṛja prajāḥ .. 10.52 ..

### [1.10.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.54)

ete ye vai mayā mṛṣṭā virūpā nīlalehitāḥ .  
sahasrāṇāṃ sahasrantu ātmanopamaniścitāḥ .. 10.53 ..

### [1.10.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.55)

ete devā bhaviṣyanti rūdrā nāma mahābalāḥ.  
pṛthivyāmantārīkṣe ca rudranāmnā pratiśrutāḥ .. 10.54 ..

### [1.10.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.56)

śatarudrasamāmnātā bhaviṣyantīha yajñiyāḥ.  
yajñabhājo bhaviṣyanti sarve devayugaiḥ saha .. 10.55 ..

### [1.10.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.57)

manvantareṣu ye devā bhaviṣyantīha cchandajāḥ.  
taiḥ sārddhamījyamānāste sthāsyantīha yugakṣayāt .. 10.56 ..

### [1.10.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.58)

evamuktastadā brahmā mahādevena dhīmatā.  
pratyuvāca tadā bhīmaṃ hṛṣyamāṇaḥ prajāpatiḥ .. 10. 57 ..

### [1.10.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.59)

evaṃ bhavatu bhadraṃ te yathā te vyāhṛtaṃ prabho.  
brahmaṇā samanujñā te sadā sarvamabhūt kila .. 10.58 ..

### [1.10.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.60)

tataḥprabhṛti deveśo na prāsūyata vai prajāḥ.  
ūrddhvaretāḥ sthitaḥ sthāṇuryāvadābhūtasaṃplavam.  
yasmāccoktaṃ sthito'smīti tataḥ sthāṇuriti smṛtaḥ .. 10.59 ..

### [1.10.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.61)

jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ tapaḥ sacatyaṃ kṣamā dhṛtiḥ.  
sraṣṭṛtvamātmasambodhastvadhiṣṭhātṛtvameva ca.  
atha yāni daśaitāni nityantiṣṭhanti śaṅkare .. 10.60 ..

### [1.10.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.62)

sarvān devān ṛṣīṃścaiva sametānasuraiḥ saha.  
atyeti tejasā devo mahādevastataḥ smṛtaḥ .. 10.61 ..

### [1.10.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.63)

atyeti devānaiścaryādbalena ca mahāsurān.  
jñānena ca munīn sarvān yogādbhūtāni sarvaśaḥ .. 10.62 ..

### [1.10.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.64)

..ṛṣaya ūcuḥ ..

### [1.10.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.65)

yogaṃ tapaśca satyañca dharmañcāpi mahāmune.  
māheśvarasya jñānasya sādhanañca prajakṣva naḥ .. 10.63 ..

### [1.10.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.66)

yena yena ca dharmeṇa gatiṃ prāpsyanti vai dvijāḥ.  
tatsarvaṃ śrotumicchāmi yogaṃ māheśvaraṃ prabho .. 10.64 ..

### [1.10.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.67)

.. vāyuruvāca..

### [1.10.68](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.68)

pañca dharmāḥ purāṇe tu rudreṇa samudāhṛtāḥ.  
māheśvaryaṃ yathā proktaṃ rudrairakliṣṭakarmabhiḥ .. 10.65 ..

### [1.10.69](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.69)

ādityairvasubhiḥ sādhyairaśvibhyāñcaiva sarvaśaḥ.  
marudbhirbhṛgubhiścaiva ye cānye vibudhālayāḥ .. 10.66 ..

### [1.10.70](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.70)

yamaśukrapurogaiśca pitṛkālāntakaistathā.  
etaiśvānyaiśacava bahubhiste dharmāḥ paryupāsitāḥ .. 10.67 ..

### [1.10.71](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.71)

te vai prakṣīṇakarmāṇaḥ śāradāmbaranirmalāḥ.  
upāsate munigaṇāḥ sandhāyātmānamātmani .. 10.68 ..

### [1.10.72](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.72)

gurupriyahite yuktā gurūṇāṃ vai priyepsavaḥ.  
vimucya mānuṣaṃ janma viharanti ca devavat .. 10.69 ..

### [1.10.73](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.73)

maheśvareṇa ye proktāḥ pañca dharmāḥ sanātanāḥ.  
tān sarvān kramayogena ucyamānānnibodhata .. 10.70 ..

### [1.10.74](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.74)

prāṇāyāmastathā dhyānaṃ pratyāhāro'tha dhāraṇā.  
smaraṇañcaiva yoge'smin pañca dharmāḥ prakīrttitāḥ .. 10.71 ..

### [1.10.75](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.75)

teṣāṃ kramaviśeṣeṇa lakṣaṇaṃ kāraṇaṃ tathā.  
pravakṣyāmi tathā tattvaṃ yathā rudreṇa bhāṣitam .. 10.72 ..

### [1.10.76](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.76)

prāṇāyāmagatiśvāpi prāṇasyāyāma ucyate .  
sa cāpi trividhaḥ prokto mando madhyottamastathā .. 10.73 ..

### [1.10.77](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.77)

prāṇānāñca nirodhastu sa prāṇāyāmasaṃjñitaḥ .  
prāṇāyāmapramāṇantu mātrā vai dvādaśa smṛtāḥ .. 10.74 ..

### [1.10.78](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.78)

mando dvādaśamātrastu udvātā dvādaśa smṛtāḥ .  
madhyamaśca dvirudvātaścaturviṃśatimātrikaḥ .. 10.75 ..

### [1.10.79](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.79)

uttamastatrtrirudvāto mātrāḥ ṣaṭ‌triṃśaducyate.  
svedakampaviṣādānāṃ janano hyuttamaḥ smṛtaḥ .. 10.76 ..

### [1.10.80](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.80)

ityetat trividhaṃ proktaṃ prāṇāyāmasya lakṣaṇam.  
pramāṇañca samāsena lakṣaṇañca nibodhata .. 10.77 ..

### [1.10.81](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.81)

siṃho vā kuñjaro vāpi tathā'nyo vā mṛgo vane.  
gṛhītaḥ sevyamānastu mṛduḥ samupajāyate .. 10.78 ..

### [1.10.82](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.82)

tathā prāṇo durādharṣaḥ sarveṣāmakṛtātmanām .  
yogataḥ sevyamānastu sa evābhyāsato vrajet .. 10.79 ..

### [1.10.83](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.83)

sa caiva hi yathā siṃhaḥ kuñjaro vāpi durbalaḥ.  
kālāntaravaśādyogādgamyate parimarddanāt .. 10.80 ..

### [1.10.84](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.84)

paridhāya mano mandaṃ vaśyatvaṃ cādhigacchati .  
paridhāya manodevaṃ tathā jīvati mārutaḥ .. 10.81 ..

### [1.10.85](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.85)

vaśyatvaṃ hi yathā vāyurgacchate yogamāsthitaḥ.  
tadā svacchandataḥ prāṇaṃ nayate yatra cecchati .. 10.82 ..

### [1.10.86](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.86)

yathā siṃho gajo vāpi vaśyatvādavatiṣṭhate.  
abhayāya manuṣyāṇāṃ mṛgebhyaḥ saṃpravarttate .. 10.83 ..

### [1.10.87](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.87)

yathā paricitaścāyaṃ vāyurvai viśvatomukhaḥ.  
paridhyāyamānaḥ saṃruddhaḥ śarīre kilbiṣaṃ dahat .. 10.84 ..

### [1.10.88](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.88)

prāṇāyāmena yuktasya viprasya niyatātmanaḥ.  
sarve doṣāḥ praṇaśyanti sattvasthaścaiva jāyate .. 10.85 ..

### [1.10.89](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.89)

tapāṃsi yāni tapyante vratāni niyamāśca ye.  
sarvayajñaphalañcaiva prāṇāyāmaśca tatsamaḥ .. 10.86 ..

### [1.10.90](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.90)

abbinduṃ yaḥ kuśāgreṇa māsi māsi samaśrute.  
saṃvatsaraśataṃ sāgraṃ prāṇāyāmañca tatsamam .. 10.87 ..

### [1.10.91](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.91)

prāṇāyāmairdaherdoṣān dhāraṇābhiśca kilbiṣam.  
pratyāhāreṇa viṣayān dhyānenānāśvarān guṇān .. 10.88 ..

### [1.10.92](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.92)

tasmādyuktaḥ sadā yogī prāṇāyāmaparo bhavet .  
sarvapāpaviśuddhātmā paraṃ brahmādhigacchati .. 10.89 ..

### [1.10.93](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10.93)

iti śrīma hāpurāṇe vāyuprokte manvantarādivarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāḥ .. 10 ..

## Linked texts (6)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.9.11) — Vyāsa, Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.8.3) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.7.1.14.17) — Vyāsa, Sanskrit
- [Varāhapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.varaha.28.21) — Vyāsa, Sanskrit
- [Vīraśaivānandacandrikā (Maritontadārya)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.virasaivanandacandrika-maritontadarya.11.53) — Maritontadārya 1725, Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.kurmapurana.8.p2) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.10) · Pramāṇa
