Vayupurana 1.18: adhyāyaḥ 18
Vāyupurāṇa 1.18
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 18
1.18.1
.. vāyuruvāca ..
1.18.2
ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi yatīnāmiha niścayam.
prāyaścittāni tattvena yānyakāmakṛtāni tu.
atha kāmakṛtepyāhuḥ sūkṣmadharmavido janāḥ .. 18.1 ..
1.18.3
pāpañca trividhaṃ proktaṃ vāṅmanaḥkāyasambhavam.
satataṃ hidivā rātrau yenedaṃ badhyate jagat .. 18.2 ..
1.18.4
na karmāṇi na cāpyeṣa tiṣṭha tītiparā śrutiḥ.
kṣaṇameva prayojyantu āyuṣastu vidhāraṇāt .. 18.3 ..
1.18.5
bhaveddhīro'pramattastu yogo hi paramaṃ balam.
na hi yogātparaṃ kiñcinnarāṇāmiha dṛśyate.
tasmādyogaṃ praśaṃsanti dharmayuktā manīṣiṇaḥ .. 18.4 ..
1.18.6
avidyāṃ vidyayā tīrtvā prāpyaiśvayarmanuttamam.
dṛṣṭvā parāparaṃ dhīrāḥ paraṃ gacchanti tatpadam .. 18.5 ..
1.18.7
vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca.
ekaikāpakrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate .. 18.6 ..
1.18.8
upetya tu striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ vinirdiśet .
prāṇāyāmasamāyuktaṃ kuryātsāntapanaṃ tathā .. 18.7 ..
1.18.9
tata ścarati nirddeśaṃ kṛcchrasyānte samāhitaḥ.
punarāśramamāgamya caredbhikṣuratandritaḥ .
na marmayuktaṃ vacanaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ .. 18.8 ..
1.18.10
tathāpi ca na karttavyaḥ prasaṅgo hyeṣa dāruṇaḥ.
ahorātrādhikaḥ kaścinnāstyadharma iti śrutiḥ .. 18.9 ..
1.18.11
hiṃsā hyeṣā parā sṛṣṭā daivatairmunibhistathā.
yadetaddraviṇaṃ nāma prāṇā hyete bahiścarāḥ.
sa tasya harati prāṇān yo yasya harate dhanam .. 18.10 ..
1.18.12
evaṃ kṛtvā sa duṣṭātmā bhinnavṛtto vratāccyutaḥ.
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇaṃ vratam .. 18.11 ..
1.18.13
vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ.
tataḥ saṃvatsarasyānte bhūyaḥ prakṣīṇakalmaṣaḥ.
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇaṃ vratam .. 18.12 ..
1.18.14
ahiṃsā sarvabhūtānāṃ karmaṇā manasā girā .
akāmādapi hiṃseta yadi bhikṣuḥ paśūn mṛgān.
kṛcchrātikṛcchraṃ kurvīta cāndrāyaṇamathīpi vā .. 18.13 ..
1.18.15
skandedindriyadaurbalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryadi.
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa .. 18.14 ..
1.18.16
divā skannasya viprasya prāyaścittaṃ vidhīyate.
trirātramupavāsaśca prāṇāyāmaśataṃ tathā .. 18.15 ..
1.18.17
rātrau skannaḥ śuciḥ srātodvādaśaiva tu dhāraṇāḥ.
prāṇāyāmena śuddhātmā virajā jāyate dvijaḥ .. 18.16 ..
1.18.18
ekānnaṃ madhu māṃsaṃ vā hyāmaśrāddhaṃ tathaiva ca.
abhojyāni yatīnāñca pratyakṣalavaṇāni ca .. 18.17 ..
1.18.19
ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate.
prājāpatyena kṛcchreṇa tataḥ pāpāt pramucyate .. 18.18 ..
1.18.20
vyatikramācca ye kecidvāṅmanaḥkāyasambhavam.
sadbhiḥ saha viniścitya yadbrūyustatsamācaret .. 18.19 ..
1.18.21
viśuddhabuddhiḥ samaloṣṭakāñcanaḥ samastabhūteṣu caran sa māhitaḥ .
sthānaṃ dhruvaṃ śāśvatamavyayaṃ satāṃ paraṃ sa gatvā na punarhi jāyate .. 18.20 ..
1.18.22
iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte yatiprāyaśvittavidhirnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ .. 18 ..