<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.18

# Vayupurana 1.18: adhyāyaḥ 18

Vāyupurāṇa 1.18

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 18

### [1.18.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.1)

.. vāyuruvāca ..

### [1.18.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.2)

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi yatīnāmiha niścayam.  
prāyaścittāni tattvena yānyakāmakṛtāni tu.  
atha kāmakṛtepyāhuḥ sūkṣmadharmavido janāḥ .. 18.1 ..

### [1.18.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.3)

pāpañca trividhaṃ proktaṃ vāṅmanaḥkāyasambhavam.  
satataṃ hidivā rātrau yenedaṃ badhyate jagat .. 18.2 ..

### [1.18.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.4)

na karmāṇi na cāpyeṣa tiṣṭha tītiparā śrutiḥ.  
kṣaṇameva prayojyantu āyuṣastu vidhāraṇāt .. 18.3 ..

### [1.18.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.5)

bhaveddhīro'pramattastu yogo hi paramaṃ balam.  
na hi yogātparaṃ kiñcinnarāṇāmiha dṛśyate.  
tasmādyogaṃ praśaṃsanti dharmayuktā manīṣiṇaḥ .. 18.4 ..

### [1.18.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.6)

avidyāṃ vidyayā tīrtvā prāpyaiśvayarmanuttamam.  
dṛṣṭvā parāparaṃ dhīrāḥ paraṃ gacchanti tatpadam .. 18.5 ..

### [1.18.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.7)

vratāni yāni bhikṣūṇāṃ tathaivopavratāni ca.  
ekaikāpakrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate .. 18.6 ..

### [1.18.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.8)

upetya tu striyaṃ kāmāt prāyaścittaṃ vinirdiśet .  
prāṇāyāmasamāyuktaṃ kuryātsāntapanaṃ tathā .. 18.7 ..

### [1.18.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.9)

tata ścarati nirddeśaṃ kṛcchrasyānte samāhitaḥ.  
punarāśramamāgamya caredbhikṣuratandritaḥ .  
na marmayuktaṃ vacanaṃ hinastīti manīṣiṇaḥ .. 18.8 ..

### [1.18.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.10)

tathāpi ca na karttavyaḥ prasaṅgo hyeṣa dāruṇaḥ.  
ahorātrādhikaḥ kaścinnāstyadharma iti śrutiḥ .. 18.9 ..

### [1.18.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.11)

hiṃsā hyeṣā parā sṛṣṭā daivatairmunibhistathā.  
yadetaddraviṇaṃ nāma prāṇā hyete bahiścarāḥ.  
sa tasya harati prāṇān yo yasya harate dhanam .. 18.10 ..

### [1.18.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.12)

evaṃ kṛtvā sa duṣṭātmā bhinnavṛtto vratāccyutaḥ.  
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇaṃ vratam .. 18.11 ..

### [1.18.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.13)

vidhinā śāstradṛṣṭena saṃvatsaramiti śrutiḥ.  
tataḥ saṃvatsarasyānte bhūyaḥ prakṣīṇakalmaṣaḥ.  
bhūyo nirvedamāpannaścareccāndrāyaṇaṃ vratam .. 18.12 ..

### [1.18.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.14)

ahiṃsā sarvabhūtānāṃ karmaṇā manasā girā .  
akāmādapi hiṃseta yadi bhikṣuḥ paśūn mṛgān.  
kṛcchrātikṛcchraṃ kurvīta cāndrāyaṇamathīpi vā .. 18.13 ..

### [1.18.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.15)

skandedindriyadaurbalyāt striyaṃ dṛṣṭvā yatiryadi.  
tena dhārayitavyā vai prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa .. 18.14 ..

### [1.18.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.16)

divā skannasya viprasya prāyaścittaṃ vidhīyate.  
trirātramupavāsaśca prāṇāyāmaśataṃ tathā .. 18.15 ..

### [1.18.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.17)

rātrau skannaḥ śuciḥ srātodvādaśaiva tu dhāraṇāḥ.  
prāṇāyāmena śuddhātmā virajā jāyate dvijaḥ .. 18.16 ..

### [1.18.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.18)

ekānnaṃ madhu māṃsaṃ vā hyāmaśrāddhaṃ tathaiva ca.  
abhojyāni yatīnāñca pratyakṣalavaṇāni ca .. 18.17 ..

### [1.18.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.19)

ekaikātikrame teṣāṃ prāyaścittaṃ vidhīyate.  
prājāpatyena kṛcchreṇa tataḥ pāpāt pramucyate .. 18.18 ..

### [1.18.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.20)

vyatikramācca ye kecidvāṅmanaḥkāyasambhavam.  
sadbhiḥ saha viniścitya yadbrūyustatsamācaret .. 18.19 ..

### [1.18.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.21)

viśuddhabuddhiḥ samaloṣṭakāñcanaḥ samastabhūteṣu caran sa māhitaḥ .  
sthānaṃ dhruvaṃ śāśvatamavyayaṃ satāṃ paraṃ sa gatvā na punarhi jāyate .. 18.20 ..

### [1.18.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18.22)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte yatiprāyaśvittavidhirnāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ .. 18 ..

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.18) · Pramāṇa
