Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.19: adhyāyaḥ 19

Vāyupurāṇa 1.19

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 19

1.19.1

.. vāyuruvāca ..

1.19.2

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmi ariṣṭāni nibodhata.
yena jñānaviśeṣeṇa mṛtyuṃ paśyati cātmanaḥ .. 19.1 ..

1.19.3

arundhatīṃ dhruvañcaiva somacchāyāṃ mahāpatham.
yo na paśyetsa no jīvennaraḥ saṃvatsarātparam .. 19.2 ..

1.19.4

araśmivantamādityaṃ raśmivantañca pāvakam.
yaḥ paśyenna ca jīveta māsādekādaśātparam .. 19.3 ..

1.19.5

vamenmūtraṃ karīṣaṃ vā suvarṇaṃ rajataṃ tathā.
pratyakṣamatha vā svapne daśamāsān sa jīvati .. 19.4 ..

1.19.6

agrataḥ pṛṣṭhato vāpi khaṇṭaṃ yasya padambhavet.
pāṃsule kardame vāpi saptamāsān sa jīvati .. 19.5 ..

1.19.7

kākaḥ kapoto gṛdhro vā nilīyedyasya mūrddhani.
kravyādo vā khagaḥ kaścit ṣaṇmāsānnātivarttate .. 19.6 ..

1.19.8

badhye dvāyasapaṅktībhiḥ pāṃśuvarṣaiṇa vā punaḥ.
chāyāṃ vā vikṛtāṃ paśyeccatuḥpañca sa jīvati .. 19.7 ..

1.19.9

anabhre vidyutaṃ paśyeddakṣiṇāṃ diśamāśritām.
udakendradha nurvāpi trayo dvauvā sa jīvati .. 19.8 ..

1.19.10

apsu vā yadi vā''darśe ātmānaṃ yo na paśyati.
aśiraskaṃ tathātmānaṃ māsādūrddhvaṃ na jīvati .. 19.9 ..

1.19.11

śavagandhi bhavedgātraṃ vasāgandhi hyathāpi vā.
mṛtyurhyupasthitastasya arddhamāsaṃ sa jīvati .. 19.10 ..

1.19.12

sambhinno māruto yasya marmasthānāni kṛntati .
adbhiḥ spṛṣṭo na dṛṣyecca tasya mṛtyurupasthitaḥ .. 19.11 ..

1.19.13

ṛkṣavānarayuktena rathenāśāntu dakṣiṇām .
gāyannatha vrajet svapne vidyānmṛtyurupasthitaḥ .. 19.12 ..

1.19.14

kṛṣṇāmba radharā śyāmā gāyantī vātha cāṅganā.
yannayeddakṣiṇāmāśāṃ svapne so'pi na jīvati .. 19.13 ..

1.19.15

chidraṃ vāsaśacava kṛṣṇañca svapre yo vidhṛyānnaraḥ .
bhagnaṃ vā śravaṇaṃ dṛṣṭvā vidyānmṛtyurupasthitaḥ .. 19.14 ..

1.19.16

āmastakatalādyastu nimajjetpaṅkasāgare.
dṛṣṭvā tu tādṛśaṃ svapnaṃ sadya eva na jīvati .. 19.15 ..

1.19.17

bhasmāṅgārāśca keśāṃśca nadīṃ śuṣkāṃ bhujaṅgamān.
paśyedyo daśarātrantu na sa jīveta tādṛśaḥ .. 19.16 ..

1.19.18

kṛṣṇaiśca vikaṭaiścaiva puruṣairudyatāyudhaiḥ.
pāṣāṇaistāḍyate svapne yaḥ sadyo na sa jīvati .. 19.17 ..

1.19.19

sūryodaye pratyuṣasi pratyakṣaṃ yasya vai śivā.
krośantī sammukhābhyeti ma gatāyurbhavennaraḥ .. 19.18 ..

1.19.20

yasya vai srātamātrasya hṛdayaṃ pīṅyate bhṛśam.
jāyate dantaharṣaśca taṃ gatāyuṣamādiśet .. 19.19 ..

1.19.21

bhūyo bhūyaḥ śvasedyastu rātrau vā yadi vā divā.
dīpagandhañca no vetti vidyānmṛtyumupasthitam .. 19.20 ..

1.19.22

rātrau cendrāyudhaṃ paśyeddivā nakṣatramaṇḍalam.
paranetreṣu cātmānaṃ na paśyenna sa jīvati .. 19.21 ..

1.19.23

netramekaṃ sravedyasya karṇau sthānācca bhraśyataḥ.
nāsā ca vakrā bhavati sa jñeyo gatajīvitaḥ .. 19.22 ..

1.19.24

yasya kṛṣṇā kharā jihvā paṅkabhāsañca vai mukham.
gaṇḍe cipiṭake rakte tasya mṛtyurupasthitaḥ .. 19.23 ..

1.19.25

muktakeśo hasaṃścaiva gāyan nṛtyaṃśca yo naraḥ.
yāmyāśābhimukho gacchettadantaṃ tasya jīvitam .. 19.24 ..

1.19.26

yasya svedasamudbhūtāḥ śvetasarṣapasannibhāḥ.
svedā bhavanti hyasakṛttasya mṛtyurupaśthitaḥ .. 19.25 ..

1.19.27

uṣṭhrā vā rāsabhā vāpi yuktāḥ svpare rathe'śubhāḥ.
yasya sopi na jīveta dakṣiṇābhimukho gataḥ .. 19.26 ..

1.19.28

dve cātra parame'riṣṭe etadrūpaṃ paraṃ bhavet.
ghoṣaṃ na śrṛṇuyāt karṇe jyotirnnetre na paśyati .. 19.27 ..

1.19.29

śvabhreyo nipatet svapne dvārañcāsya na vidyate.
na cotiṣṭhati yaḥ śvabrāttadantaṃ tasya jīvitam .. 19.28 ..

1.19.30

ūrddhvā ca dṛṣṭirna ca sampratiṣṭhā raktā punaḥ samparivarttamānā.
mukhasya coṣmā muṣirā ca nābhiratyuṣṇamūtro viṣamastha eva .. 19.29 ..

1.19.31

divā vā yati vā rātrau pratyakṣaṃ yo'bhihanyate.
taṃ paśyedatha hantāraṃ sa hatastu na jīvati .. 19.30 ..

1.19.32

agnipraveśaṃ kurute svapnānte yastu mānavaḥ.
smṛtiṃ nopalabheccāpi tadantaṃ tasya jīvitam .. 19.31 ..

1.19.33

yastu prāvaraṇaṃ śuklaṃ svakaṃ paśyati mānavaḥ.
raktaṃ kṛṣṇamapi svapne tasya mṛtyurupasthitaḥ .. 19.32 ..

1.19.34

ariṣṭasūcite dehe tasmin kāla upāgate.
tyaktvā bhayaviṣādañca udgacchedūbhuddhimānnaraḥ .. 19.33 ..

1.19.35

prācīṃ vā yadi vodīcīṃ diśaṃ niṣkramya vai śuciḥ.
same'tisthāvare deśe vivikte janavarjjite .. 19.34 ..

1.19.36

udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā svasthaḥ svācānta eva ca.
svastikopaniviṣṭaśca namaskṛtya maheśvaram.
samakāyaśirogrīvaṃ dhāryennāvalokayet .. 19.35 ..

1.19.37

yathā dīpo nivātasyo neṅgate sopamā smṛtā.
prāgudakpravaṇe deśe tasmādyuñjīta yogavit .. 19.36 ..

1.19.38

prāṇe ca ramate nityaṃ cakṣuṣoḥ sparśane tathā.
śrotre manasi buddhau ca tathā vakṣasi dhārayet.
na tasya dhāraṇāyogādvāyuḥ sarvaṃ pravarttate .. 19.37 ..

1.19.39

kālagharmajhca vijñāya samūha़ñcaiva sarvaśaḥ.
dvādaśādhyātmamityevaṃ yogadhāraṇamucyate .. 19.38 ..

1.19.40

śatamaṣṭa śataṃ vāpi dhāraṇāṃ mūrdhni dhārayet.
na tasya dhāraṇāyogādvāyuḥ sarvaṃ pravartate .. 19.39 ..

1.19.41

tatastvāpūrayeddehamoṅkāreṇa samāhitaḥ.
athoṅkāramayo yogī na kṣarettvakṣarī bhavet . 19.40 ..

1.19.42

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte ariṣṭāni nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ .. 19 ..

Linked texts (3)