Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.24: adhyāyaḥ 24

Vāyupurāṇa 1.24

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 24

1.24.1

.. vāyuruvāca ..

1.24.2

catvāri bhārate varṣe yugāni munayo viduḥ .
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca tiṣyaṃ ceti caturyugam .. 24.1 ..

1.24.3

etatsahasraparyantamaharyadbrahmaṇaḥ smṛtam.
yāmādyāstu gaṇāḥ sapta romavantaścaturddaśa .. 24.2 ..

1.24.4

saśarīrāḥ śrayante sma janalokaṃ sahānugāḥ.
evaṃ deveṣvatīteṣu maharllokājjanaṃ tapaḥ .. 24.3 ..

1.24.5

manvantareṣvatīteṣu devāḥ sarve mahaujasaḥ.
tatasteṣu gateṣūrddhvaṃ sāyujyaṃ kalpavāsinām .. 24.4 ..

1.24.6

sametya devaiste devāḥ prāpte saṅkālane tadā.
maharlokaṃ parityajya gaṇāste vai caturddaśa .. 24.5 ..

1.24.7

bhūtadiṣvavaśiṣṭeṣu sthāvarānteṣu vai tadā .
śūnyeṣu teṣu lokeṣu mahānteṣu bhuvādiṣu.
deveṣvatha gateṣūrddhvaṃ kalpavāsiṣu vai janam .. 24.6 ..

1.24.8

tatsaṃhatyā tato brahmā devarṣigaṇadānavān.
saṃsthāpayati vai sarvvān dāhavṛṣ‌ṭyā yugakṣaye .. 24.7 ..

1.24.9

yo'tītaḥ saptamaḥ kalpo mayā vaḥ parikīrtitaḥ.
samudraiḥ saptabhirgāḍhamekībhūtairmahārṇavaiḥ .
āsīdekārṇavaṃ ghoramavibhāgaṃ tamomayam .. 24.8
māyayaikārṇave tasmin śaṅkhacakragadādharaḥ.
jīmūtābho'mbujākṣaśca kirīṭī śrīpatirhariḥ .. 24.9 ..

1.24.10

nārāyaṇamukhodgīrṇaḥ so'ṣṭamaḥ puruṣottamaḥ.
aṣṭabāhurmahorasko lokānāṃ yonirucyate.
kimapyacintyaṃ yuktātmā yogamāsthāya yogavit .. 24.10 ..

1.24.11

phaṇāsahasrakalitaṃ tamapratimavarcasam.
mahābhogapaterbhogamanvāstīrya mahocchrayam.
tasminmahati paryaṅke śete vai kanakaprabhe .. 24.11 ..

1.24.12

evaṃ tatra śayānena viṣṇunā prabhaviṣṇunā.
ātmārāmeṇa krīḍārthaṃ sṛṣṭaṃ nābhyāṃ tu paṅkajam .. 24.12 ..

1.24.13

śatayojanavistīrṇaṃ taruṇādityavarccasam.
bajradaṇḍaṃ mahotsedhaṃ līlayā prabhaviṣṇunā .. 24.13 ..

1.24.14

tasyaivaṃ krīḍamānasya samīpaṃ devamīḍhuṣaḥ.
hemabrahmāṇḍajo brahmā rukmavarṇohyatīndriyaḥ.
caturmukho viśālākṣaḥ samāgamya yadṛcchayā .. 24.14 ..

1.24.15

śriyā yuktena navyena suprabheṇa sugandhinā.
taṃ krīḍamānaṃ pajhena dṛṣṭvā brahmā tu bhejivān .. 24.15 ..

1.24.16

sa vismayamathāgamya śasya saṃpūrṇayā girā.
provāca ko bhavān śete ākṣito mdhyamambhasām .. 24.16 ..

1.24.17

atha tasyācyutaḥ śrutvā brahmaṇastu śubhaṃ vacaḥ.
udatiṣṭhata paryyaṅkādvismayotphullalocanaḥ .. 24.17 ..

1.24.18

pratyuvācottaraṃ caiva kriyate yacca kiñcana.
dyaurantarikṣaṃ bhūtañca paraṃ padamahaṃ prabhuḥ .. 24.18 ..

1.24.19

tamevamuktvā bhagavān viṣṇuḥ punarathāvravīt .
kastvaṃ khalu samāyātaḥ samīpaṃ bhagavān kutaḥ .
kutasva bhūyo gantavyaṃ kutra vā te pratiśrayaḥ .. 24.19 ..

1.24.20

ko bhavān viśvamūrtistvaṃ karttavyaṃ kiñca te mayā.
evaṃ bruvāṇa vaikuṇṭhaṃ pratyuvāca pitāmahaḥ .. 24.20 ..

1.24.21

yathā bhavāṃstathā cāhamādikartta prajāpatiḥ.
nārāyaṇasamākhyātaḥ sarvvaṃ vai mayi tiṣṭhati .. 24.21 ..

1.24.22

savismayaṃ paraṃ śrutvā brahmaṇā lokakartṛṇā.
so'nujñāto bhagavatā vaikuṇṭho viśvasambhavaḥ .. 24.22 ..

1.24.23

kautūhalānmahāyogī praviṣṭo brahmaṇo mukham.
imānaṣṭādaśadvīpān sasamudrān saparvvatān.
praviśya sa mahātejāścāturvarṇyasamākulān.
brahmādistambaparyyantān saptalokān sanātanān .. 24.23 ..

1.24.24

brahmaṇastūdare dṛṣṭvā sarvvān viṣṇurmahāyaśāḥ.
aho'sya tapaso vīryyaṃ punaḥ punarabhāṣata .. 24.24 ..

1.24.25

paryyaṭan vividhān lokān viṣṇurnānāvidhāśramān.
tato varṣasahasrānte nāntaṃ hi dadṛśe tadā .. 24.25 ..

1.24.26

tadā'sya vakrānniṣkramya pannagendrāriketanaḥ.
ajātaśatrurbhagavān pitāmahamathābravīt .. 24.26 ..

1.24.27

bhagavan ādi madhyañca antaṃ kāladiśorna ca.
nāhamantaṃ prapaśyāmi hyudarasya tavānagha .. 24.27 ..

1.24.28

evamuktvābravīdbhūyaḥ pitāmahamidaṃ hariḥ.
bhavānapyevamevādya hyudaraṃ mama śāśvatam.
praviśya lokān paśyaitānanaupamyān dvijottama .. 24.28 ..

1.24.29

manaḥprahlādanīṃ vāṇīṃ śrutvā tasyābhinandya ca.
śrīpaterudaraṃ bhūyaḥ praviveśa pitāmahaḥ .. 24.29 ..

1.24.30

tāneva lokān garbhasthaḥ paśyan so'cintyavikramaḥ.
paryaṭitvādidevasya dadarśāntaṃ na vai hareḥ .. 24.30 ..

1.24.31

jñātvāgamantasya pitāmahasya dvārāṇi sarvāṇi pidhāya viṣṇuḥ.
vibhurmanaḥ karttumiyeṣa cāśu sukhaṃ prasupto'smi mahājalaughe .. 24.31 ..

1.24.32

tato dvārāṇi sarvāṇi pihitānyupalakṣyate.
sūkṣmaṃ kṛtvātmano rūpaṃ nābhyāṃ dvāramavindata .. 24.32 ..

1.24.33

pajhasūtrānumārgeṇa hyanugamya pitāmahaḥ.
ujjahārātmano rūpaṃ puṣkarāccaturānanaḥ.
virarājāravindasthaḥ pajhagarbhasamadyutiḥ .. 24.33 ..

1.24.34

etasminnantare tābhyāmekaikasya tu kārtsnyataḥ.
pravarttamāne saṃharṣe madhye tasyārṇavasya tu .. 24.34 ..

1.24.35

..sūta uvāca..

1.24.36

tato hyaparimeyātmā bhūtānāṃ prabhurīśvaraḥ.
śūlapāṇirmahādevo haimacīrāmbaracchadaḥ.
āgacchad yatra so'nanto nāgabhogapatirhariḥ .. 24.35 ..

1.24.37

śīghraṃ vikramatastasya padbhyāmatyantapīḍitāḥ.
uddhūtāstūrṇamākāśe pṛthulāstoyabindavaḥ.
atyuṣṇāścātiśītāśca vāyustatra vavau bhṛśam .. 24.36 ..

1.24.38

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ brahmā viṣṇumabhāṣata.
abbindavo hi sthūloṣṇāḥ kampate cāmbujaṃ bhṛśam.
etaṃ me saṃśayaṃ brūhi kiñcānyat tvañcikīrṣasi .. 24.37 ..

1.24.39

etadevaṃvidhaṃ vākyaṃ pitāmahamukhodbhavam.
śrutvāpratimakarmāha bhagavānasurāntakṛt .. 24.38 ..

1.24.40

kinnu khalvatra me nābhyāṃ bhūtamanyatkṛtālayam .
vadanti priyamatyarthaṃ vipriyepi ca te mayā .. 24.39 ..

1.24.41

ityevaṃ manasā dhyātvā pratyuvācedamuttaram.
kinnvatra bhagavāṃstasmin puṣkare jātasambhramaḥ .. 24.40 ..

1.24.42

kiṃ mayā yat kṛtaṃ deva yanmāṃ priyamanuttamam.
bhāṣase puruṣaśreṣṭha kimarthaṃ brūhi tattvataḥ .. 24.41 ..

1.24.43

evaṃ bruvāṇaṃ deveśaṃ lokayā trāntu tattvagām.
pratyuvācāmbujābhāsko brahma vedanidhiḥ prabhuḥ .. 24.42 ..

1.24.44

yo'sau tavodaraṃ pūrvaṃ praviṣṭo'haṃ tvadicchayā.
yathā mamodare lokāḥ sarve dṛṣṭāstvayā prabho.
tathaiva dṛṣṭāḥ kārtsnyena mayā lokāstavodare .. 24.43 ..

1.24.45

tato varṣasahasrānte upāvṛttasya me'nagha.
nūnaṃ matsarabhāvena māṃ vaśīkartumicchatā.
āśu dvārāṇi sarvāṇi ghaṭitāni tvayā punaḥ .. 24.44 ..

1.24.46

tato mayā mahābhāga sañcintya svena cetasā.
labdho nābhyāṃ praveśatu padmasūtrādvinirgamaḥ .. 24.45 ..

1.24.47

mābhūtte manaso'lpo'pi vyāghāto'yaṃ kathañcana.
ityeṣānugatirviṣṇoḥ kāryāṇāmaupasargikī .. 24.46 ..

1.24.48

yanma yānantaraṃ kāryaṃ mayādhyavasitaṃ tvayi.
tvāñcābādhitukāmena krīḍāpūrvaṃ yadṛcchayā.
āśu dvārāṇi sarvāṇi ghaṭitāni mayā punaḥ .. 24.47 ..

1.24.49

na te'nyathāvamantavyo mānyaḥ pūjyaśca me bhavān.
sarvaṃ marṣaya kalyāṇa yanmayā'pakṛtantava.
tasmānmayocyamānastvaṃ pajhādavatara prabho .. 24.48 ..

1.24.50

nāhaṃ bhavantaṃ śaknomi soduntejomayaṃ gurum.
sa covāca varaṃ brūhi pajhādavatarāmyayam .. 24.49 ..

1.24.51

..viṣṇuruvāca ..

1.24.52

putro bhava mamārighna mudaṃ prāpsyasi śobhanam.
satyadhano mahāyogī tvamīḍyaḥ praṇavātmakaḥ .. 24.50 ..

1.24.53

adyaprabhṛti sarveśa śvetoṣṇīṣavibhūṣaṇaḥ.
pajhayoniritītyevaṃ khyāto nāmnā bhaviṣyasi.
putro me tvaṃ bhava brahman sarvalokādhipa prabho .. 24.51 ..

1.24.54

tataḥ sa bhagavān brahma varaṃ gṛhya kirīṭinaḥ .
evaṃ bhavatu cetyuktvāṃ prītātmā gatamatsaraḥ .. 24.52 ..

1.24.55

pratyāsannamathāyātaṃ bālārkābhaṃ mahānanam.
bhūtamatyadbhutaṃ dṛṣṭvā nārāyaṇamathābravīt .. 24.53 ..

1.24.56

aprameyo mahāvakro daṃṣṭrī vyastaśiro ruhaḥ.
daśabāhustriśūlāṅko nayanairviśvatomukhaḥ .. 24.54 ..

1.24.57

lokaprabhuḥ svayaṃ sākṣādvikṛto muñjamekhalī .
meḍhreṇordhvena mahatā nadamāno'tibhairavam .. 24.55 ..

1.24.58

kaḥ khalveṣa pumān viṣṇo tejorāśirmahādyutiḥ.
vyāpya sarvā diśo dyāñca ita evābhivarttate .. 24.56 ..

1.24.59

tenaivamukto bhagavān viṣṇurbrahmāṇamabravīt.
padbhyāntalanipātena yasya vikramato'rṇave.
vegena mahatākāśe vyathitāśca jalāśayāḥ .. 24.57 ..

1.24.60

chaṭābhirviṣṇuto'tyarthaṃ sicyate pajhasambhavaḥ.
ghrāṇajena ca vātena kampamānaṃ tvayā saha.
dodhūyate mahāpajhaṃ svacchandaṃ mama nābhijam .. 24.58 ..

1.24.61

sa eṣa bhagavānīśo hyanādiścāntakṛdvibhuḥ.
bhavānahañca stotreṇa hyupatiṣṭhāva godhvajam .. 24.59 ..

1.24.62

tataḥ kruddho'mbujābhāskaṃ brahmā provāca keśavam.
na bhavān nyūnamātmānaṃ lokānāṃ yonimuttamam .. 24.60 ..

1.24.63

brahmāṇaṃ lokakarttāraṃ māñca vetti sanātanam.
ko'yaṃ bhoḥ śaṅkaro nāma hyāvayorvyatiricyate .. 24.61 ..

1.24.64

tasya tat krodhajaṃ vākyaṃ śrutvā viṣṇurabhāṣata.
mā maivaṃ vada kalyāṇa parivādaṃ mahātmanaḥ .. 24.62 ..

1.24.65

māyāyogeśvaro dharmo durādharṣo varapradaḥ.
heturasyātra jagataḥ purāṇaḥ puruṣo'vyayaḥ .. 24.63 ..

1.24.66

jīvaḥ khalveṣa jīvānāṃ jyotirekaṃ prakāśate.
bālakrīḍanakairddevaḥ krīḍato śaṅkaraḥ svayam .. 24.64 ..

1.24.67

pradhānamavyayaṃ jyotiravyaktaṃ prakṛtistamaḥ.
asya caitāni nāmāni nityaṃ prasavadharmiṇaḥ.
yaḥ kaḥ sa iti duḥkhārttairmṛgyate yatibhiḥ śivaḥ .. 24.65 ..

1.24.68

eṣa bījī bhavān bījamahaṃ yoniḥ sanātanaḥ.
evamukro'tha viśvātmā brahmā viṣṇumabhāṣata .. 24.66 ..

1.24.69

bhavānyonirahaṃ bījaṃ kathaṃ bījī maheśvaraḥ .
etanme sūkṣmamavyaktaṃ saṃśayaṃ chettumarhasi .. 24.67 ..

1.24.70

jñātvā caivaṃ samutpattiṃ brahmaṇā lokatantriṇā.
idaṃ paramasādṛśyaṃ praśramabhyavadaddhariḥ .. 24.68 ..

1.24.71

asmānmahattaraṃ guhyaṃ bhūtamavyanna vidyate.
mahataḥ paramaṃ dhāma śivamadhyātmināṃ padam .. 24.69 ..

1.24.72

dvaidhībhāvena cātmānaṃ praviṣṭastu vyavasthitaḥ.
niṣkalaḥ sūkṣmamavyaktaḥ sakalaśca maheśvaraḥ .. 24.70 ..

1.24.73

asya māyāvidhijñasya agamyagahanasya ca.
purā liṅgaṃ bhavadbījaṃ prathamaṃ tvādisargikam .. 24.71 ..

1.24.74

mayi yonau samāyuktaṃ tadbījaṃ kālaparyayāt‌.
hiraṇmayamapārantadyonyāmaṇḍamajāyata .. 24.72 ..

1.24.75

śatāni daśavarṣāṇāmaṇḍañcāpsu pratiṣṭhitam.
ante varṣasahasrasya vāyunā taddvidhā kṛtam .. 24.73 ..

1.24.76

kapālamekaṃ dyaurjajñe kapālamaparaṃ kṣitiḥ.
ulvantasya mahotsedhaṃ yo'sau kanakaparvataḥ .. 24.74 ..

1.24.77

tatastasmāt prabuddhātmā devo devavaraḥ prabhuḥ .
hiraṇyagarbho bhagavānahaṃ jajñe caturbhujaḥ .. 24.75 ..

1.24.78

tato varṣasahasrānte vāyunā taddvidhākṛtam.
atārārkendunakṣatraṃ śūnyaṃ lokamavekṣya ca.
ko'yamatre tyabhidhyāte kumārāste'bhavaṃstadā .. 24.76 ..

1.24.79

priyadarśanāssutanavo ye'tītāḥ pūrvajāstava.
bhūyo varṣasahasrānte tata evātmajāstava.
bhuvanānalasaṅkāśāḥ pajhapatrāyatekṣaṇāḥ .. 24.77 ..

1.24.80

śrīmān sanatkumārastu ṛbhuścaivorddhvaretasau .
sanātanaśca sanakastathaiva ca sanandanaḥ.
utpannāḥ samakālaṃ te buddhayā'tīndriyadarśanāḥ .. 24.78 ..

1.24.81

utpannāḥ pratighātmāno jagaduśca tadaiva hi.
nārapsyante ca karmāṇi tāpatrayavivarjitāḥ .. 24.79 ..

1.24.82

asya saumyaṃ bahukleśaṃ jarāśokasamanvitam.
jīvitaṃ maraṇaṃ caiva saṃbhavañca punaḥ punaḥ .. 24.80 ..

1.24.83

svaprabhūtaṃ punaḥ svarge duḥkhāni narakāṃstathā.
viditvā cāgamaṃ sarvamavaśyaṃ bhavitavyatām .. 24.81 ..

1.24.84

ṛbhuṃ sanatkumārañca dṛṣṭvā tava vaśe sthitau.
trayastu trīn guṇān hitvā ātmajāḥ sanakādayaḥ.
vaivarttena tu jñānena nivṛttāste mahaujasaḥ .. 24.82 ..

1.24.85

tatasteṣvapavṛtteṣu sanakādiṣu vai triṣu.
bhaviṣyasi vimūḍhastu māyayā śaṅkarasya tu .. 24.83 ..

1.24.86

evaṃ kalpe tu vaikalpe saṃjñā nasyati te'nagha.
kalpaśeṣāṇi bhūtāni sūkṣmāṇi pārthivāni ca .. 24.84 ..

1.24.87

sā caiṣā hyaiśvarī māyā jagataḥ samudāhṛtā.
sa eṣa parvato meru rdevaloka udāhṛtaḥ .. 24.85 ..

1.24.88

tavaivedaṃ hi māhātmyaṃ dṛṣṭvā cātmānamātmanā .
jñātvā ceśvarasadbhāvaṃ jñātvā māmambujekṣaṇam .. 24.86 ..

1.24.89

mahādevaṃ mahāyogaṃ bhūtānāṃ varadaṃ prabhum.
praṇavātmānamāsādya namaskṛtyā jagadgurum.
tvāñca māñcaiva saṃkruddho niḥśvāsānnirddahedayam .. 24.87 ..

1.24.90

evaṃ jñātvā mahāyogaṃ abhyuttiṣṭhan mahābalaḥ.
ahaṃ tvāmagrataḥ kṛtvā stoṣye'hamanalaprabham .. 24.88 ..

1.24.91

..sūta uvāca..

1.24.92

brahmāṇamagrataḥ kṛtvā tataḥ sa garuḍadhvajaḥ.
atītaiśca bhaviṣyaiśca varttamānaistathaiva ca.
nāmabhiśchāndasaiścaiva idaṃ stotramudīrayat .. 24.89 ..

1.24.93

namastubhyaṃ bhagavate suvrate'nantatejase.
namaḥ kṣetrādhipataye bījine śūline namaḥ .. 24.90 ..

1.24.94

ameḍhrāyorddhvameḍhrāya namo vaikuṇṭharetase .
namo jyeṣṭhāya śreṣṭhāya apūrvaprathamāya ca .. 24.91 ..

1.24.95

namo havyāya pūjyāya sadyo jātāya vai namaḥ .
gahvarāya dhaneśāya haimacīrāmbarāya ca .. 24.92 ..

1.24.96

namaste hyasmadādīnāṃ bhūtānāṃ prabhavāya ca.
vedakarmmāvadānānāṃ dravyāṇāṃ prabhave namaḥ .. 24.93 ..

1.24.97

namo yogsya prabhave sāṃkhyasya prabhave namaḥ .
namo dhruvaniśīthānāmṛṣīṇāṃ pataye namaḥ .. 24.94 ..

1.24.98

vidyudaśanimeghānāṃ garjjitaprabhave namaḥ.
udadhīnāñca prabhave dvīpānāṃ prabhave namaḥ .. 24.95 ..

1.24.99

adrīṇāṃ prabhave caiva varṣāṇāṃ prabhave namaḥ.
namo nadānāṃ prabhave nadīnāṃ prabhave namaḥ .. 24.96 ..

1.24.100

namaścauṣadhiprabhave vṛkṣāṇāṃ prabhave namaḥ.
dharmmādhyakṣāya dharmmāya sthitīnāṃ prabhave namaḥ .. 24.97 ..

1.24.101

namo rasānāṃ prabhave ratnānāṃ prabhave namaḥ .
namaḥ kṣaṇānāṃ prabhave kalānāṃ prabhave namaḥ .. 24.98 ..

1.24.102

nimeṣaprabhave caiva kāṣṭhānāṃ prabhave namaḥ .
ahorātrārddhamāsānāṃ māsānāṃ prabhave namaḥ .. 24.99 ..

1.24.103

nama ṛtunāṃ prabhave saṃkhyāyāḥ prabhave namaḥ.
prabhave ca parārddhasya parasya prabhave namaḥ .. 24.100 ..

1.24.104

namaḥ purāṇaprabhave yugasya prabhave namaḥ.
caturvidhasya sargasya prabhave'nantacakṣuṣe .. 24.101 ..

1.24.105

kalpodaye nibaddhānāṃ vārttānāṃ prabhave namaḥ.
namo viśvasya prabhave brahmadiprabhave namaḥ .. 24.102 ..

1.24.106

vidyānāṃ prabhave caiva vidyānāṃ pataye namaḥ.
namo vratānāṃ pataye mantrāṇāṃ pataye namaḥ .. 24.103 ..

1.24.107

pitṝṇāṃ pataye caiva paśūnāṃ pataye namaḥ.
vāgvṛṣāya namastubhyaṃ purāṇavṛṣabhāya ca .. 24.104 ..

1.24.108

sucārucārukeśāya ūrddhvacakṣuḥśirāya ca.
namaḥ paśūnāṃ pataye govṛṣendradhvajāya ca .. 24.105 ..

1.24.109

prajāpatīnāṃ pataye siddhānāṃ pataye namaḥ.
garuḍoragasarpāṇāṃ pakṣiṇāṃ pataye namaḥ .. 24.106 ..

1.24.110

gokarṇāya ca goṣṭhāya śaṅkukarṇāya vai namaḥ.
vārāhāyāprameyāya rakṣodhipataye namaḥ .. 24.107 ..

1.24.111

namo hyapsarasāṃpataye gaṇānāṃ (pataye) hrīmaye namaḥ.
ambhasāṃ pataye caiva tejasāṃ pataye namaḥ .. 24.108 ..

1.24.112

namo'stu lakṣmīpataye śrīmate hrīmate namaḥ.
balābalasamūhāya hyakṣobhyakṣobhaṇāya ca .. 24.109 ..

1.24.113

dīrghaśrṛṅgaikaśrṛṅgāya vṛṣabhāya kakudmine.
namaḥ sthairyāya vapuṣe tejase suprabhāya ca .. 24.110 ..

1.24.114

bhūtāya ca bhaviṣyāya varttamānāya vai namaḥ.
suvarccase'tha vīrāya śūrāya hyatigāya ca .. 24.111 ..

1.24.115

varadāya vareṇyāya namaḥ sarvagatāya ca.
namo bhūtāya bhavyāya bhavāya mahate tathā .. 24.112 ..

1.24.116

janāya ca namastubhyaṃ tapase varadāya ca.
namo vandyāya mokṣāya janāya narakāya ca .. 24.113 ..

1.24.117

bhavāya bhajamānāya iṣṭāya yājakāya ca.
abhyudīrṇāya dīptāya tattvāya nirguṇāya ca .. 24.114 ..

1.24.118

namaḥ pāśāya hastāya namaḥ svābharaṇāya ca.
hutāya cāpahutāya prahutapraśitāya ca .. 24.115 ..

1.24.119

namo'stviṣṭāya mūrttāya hyagniṣṭomartvijāya ca.
nama ṛtāya satyāya bhūtādhipataye namaḥ .. 24.116 ..

1.24.120

sadasyāya namaścaiva dakṣiṇāvabhṛthāya ca.
ahiṃsāyātha lokānāṃ paśumantrauṣadhāya ca .. 24.117 ..

1.24.121

namastuṣṭipradānāya tryambakāya sugandhine.
namo'stvindriyapataye parihārāya sragviṇe .. 24.118 ..

1.24.122

viśvāya viśvarūpāya viśvato'kṣimukhāya ca.
sarvataḥ pāṇipādāya rudrāyāpramitāya ca .. 24.119 ..

1.24.123

namo havyāya kavyāya havyakavyāya vai namaḥ.
namaḥ siddhāya medhyāya ceṣṭāya tvavyayāya ca .. 24.120 ..

1.24.124

suvīrāya sughorāya hyakṣobhyakṣobhaṇāya ca.
sumedhase suprajāya dīptāya bhāskarāya ca .. 24.121 ..

1.24.125

mano namaḥ suparṇāya tapanīyanibhāya ca.
virūpākṣāya tryakṣāya piṅgalāya mahaujase .. 24.122 ..

1.24.126

dṛṣṭighnāya namaścaiva namaḥ saumyekṣaṇāya ca.
namo dhūmrāya śvetāya kṛṣṇāya lohitāya ca .. 24.123 ..

1.24.127

piśitāya piśaṅgāya pītāya ca niṣaṅgiṇe.
namaste saviśeṣāya nirviśeṣāya vai namaḥ .. 24.124 ..

1.24.128

namo vai pajhavarṇāya mṛtyughnāya ca mṛtyave .
namaḥ śyāmāya gaurāya kadrave rohitāya ca .. 24.125 ..

1.24.129

namaḥ kāntāya sandhyābhravarṇāya bahurūpiṇe.
namaḥ kapālahastāya digvastrāya kaparddine .. 24.126 ..

1.24.130

aprameyāya śarvāya hyavadhyāya varāya ca.
purastāt pṛṣṭhataścaiva bibhrāṇāya kṛśānave .. 24.127 ..

1.24.131

durgāya mahate caiva rodhāya kapilāya ca.
arkaprabhaśarīrāya baline raṃhasāya ca .. 24.128 ..

1.24.132

pinākine prasiddhāya sphītāya prasṛtāya ca.
sumedhase'kṣamālāya digvāsāya śikhaṇḍine .. 24.129 ..

1.24.133

citrāya citravarṇāya vicitrāya dharāya ca.
cekitānāya tuṣṭāya namastvanihitāya ca .. 24.130 ..

1.24.134

namaḥ kṣāntāya śāntāya vajrasaṃhananāya ca.
rakṣoghnāya makhaghnāya śitikaṇṭhorddhvaretase .. 24.131 ..

1.24.135

arihāya kṛtāntāya tigmāyudhadharāya ca.
samodāya pramodāya iriṇāyaiva te namaḥ .. 24.132 ..

1.24.136

praṇavapraṇaveśāya bhaktānāṃ śarmadāya ca.
mṛgavyādhāya dakṣāya dakṣayajñaharāya ca .. 24.133 ..

1.24.137

sarvabhūtāya bhūtāya sarveśātiśayāya ca.
purabhetre ca śāntāya sugandhāya vareśave .. 24.134 ..

1.24.138

puṣpavantasvarupāya bhaganetrāntakāya ca .
kaṇādāya variṣṭhāya kāmāṅgadahanāya ca .. 24.135 ..

1.24.139

raveḥ karālacakrāya nāgendradamanāya ca.
daityānāmantakāyātho divyākrandakarāya ca .. 24.136 ..

1.24.140

śmaśānaratinityāya namastryambakadhāriṇe.
namaste prāṇapālāya dhavamālādharāya ca .. 24.137 ..

1.24.141

prahīṇaśokairvividhairbhūtaiḥ pariṣṭutāya ca.
naranārīśarīrāya devyāḥ priyakarāya ca .. 24.138 ..

1.24.142

jaṭine daṇḍine tubhyaṃ vyālayajñopavītine .
namo'stu nṛtyaśīlāya vādyanṛtyapriyāya ca .. 24.139 ..

1.24.143

manyave śītaśīlāya sugītigāyate namaḥ.
kaṭakakarāya bhīmāya cograrūpadharāya ca .. 24.140 ..

1.24.144

vibhīṣaṇāya bhīmāya bhagapramathanāya ca.
siddhasaṅghātagītāya mahābhāgāya vai namaḥ .. 24.141 ..

1.24.145

namo muktāṭṭahāsāya kṣveḍitāsphoṭitāya ca.
nadate kūrdate caiva namaḥ pramuditāya ca .. 24.142 ..

1.24.146

namo'dbhutāya svapate dhāvate prasthitāya ca.
dhyāyate jṛmbhate caiva tudate dravate namaḥ .. 24.143 ..

1.24.147

calate krīḍate caiva lambodaraśarīriṇe.
namaḥ kṛtāya kampāya muṇḍāya vikarāya ca .. 24.144 ..

1.24.148

nama unmattaveṣāya kiṅkiṇīkāya vai namaḥ.
namo vikṛtaveṣāya krūrogrāmarṣaṇāya ca .. 24.145 ..

1.24.149

aprameyāya dīptāya dīptaye nirguṇāya ca.
namaḥ priyāya vādāya mudrāmaṇidharāya ca .. 24.146 ..

1.24.150

namastokāya tanave guṇairapratimāya ca.
namo gaṇāya guhyāya agamyāgamanāya ca .. 24.147 ..

1.24.151

loka dhātrī tviyaṃ bhūmiḥ pādau sajjanasevitau.
sarvveṣāṃ siddhayogānāmadhiṣṭhānantavodaram .. 24.148 ..

1.24.152

madhye'ntarikṣaṃ vistīrṇantārāgaṇavibhūṣitam.
tārāpatha ivā bhāti śrīmān hārastavorasi .. 24.149 ..

1.24.153

diśo daśa bhujāste vai keyūrāṅgadabhūṣitāḥ.
vistīrṇapariṇāhaśca nīlāmbudacayopamaḥ .. 24.150 ..

1.24.154

kaṇṭhaste śobhate śrīmān hemasūtravibhūṣitaḥ .
daṃṣṭrākarāladurddharṣamanaupamyaṃ mukhaṃ tava .. 24.151 ..

1.24.155

pajhamālākṛtoṣṇīṣaṃ śīrṣaṇyaṃ śobhate katham.
dīptiḥ sūrye vapuścandre sthairye bhūrhyanilo bale .. 24.152 ..

1.24.156

taikṣṇyamagnau prabhā candre khe śabdaḥ śaityamapsu ca.
akṣarottamaniṣpandān guṇānetānvidurbudhāḥ .. 24.153 ..

1.24.157

japo japyo mahāyogī mahādevo maheśvaraḥ.
pureśayo guhāvāsī khecaro rajanīcaraḥ .. 24.154 ..

1.24.158

taponidhirguhagururnandano nandivarddhanaḥ.
hayaśīrṣo dharādhātā vidhātā bhūtivāhanaḥ .. 24.155 ..

1.24.159

boddhavyo bodhano netā dhūrvaho duṣprakampakaḥ.
bṛhadratho bhīmakarmā bṛhatkīrtirdhanañjayaḥ .. 24.156 ..

1.24.160

ghaṇṭāpriyo dhvajīchatrī patākādhvajinīpatiḥ.
kavacī paṭṭiśī śaṅkhī pāśahastaḥ paraśvabhṛt .. 24.157 ..

1.24.161

agamastvanaghaḥ śūro devarājārimardanaḥ.
tvāṃ prasādya purā'smābhirdviṣanto nihatā yudhi .. 24.158 ..

1.24.162

agnistvaṃ cārṇavān sarvān pibhannaiva na tṛpyase.
krodhāgāraḥ prasannātmā kāmahā kāmadaḥ priyaḥ .. 24.159 ..

1.24.163

brahmaṇyo brahmacārī ca goghnastvaṃ śiṣṭapūjitaḥ.
vedānāmavyayaḥ kośastvayā yajñaḥ prakalpitaḥ .. 24.160 ..

1.24.164

havyañca vedaṃ vahati vedoktaṃ havyavāhanaḥ.
prīte tvayi mahādeva vayaṃ prītā bhavāmahe .. 24.161 ..

1.24.165

bhavānīśo nādimān dhāmarāśirbrahmama lokānāntvaṃ karttā tvādisargaḥ.
sāṅkhyāḥ prakṛtibhyaḥ paramaṃ tvāṃ viditvā kṣīṇadhyānāste na mṛtyuṃ viśanti .. 24.162 ..

1.24.166

yogena tvāndhyānino nityayuktāḥ jñātvā bhogān santyajante punastān .
ye'nye marttyāstvāṃ prapannā viśuddhāste karmabhirdivyabhogān bhajante .. 24.163 ..

1.24.167

aprameyasya tattvasya yathā vijhaḥ svaśaktitaḥ.
kīrtitaṃ tava māhātmyamapāraṃ paramātmanaḥ.
śivo no bhava sarvatra yo'si so'si namo'stu te .. 24.164 ..

1.24.168

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte śārvastavaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ .. 24 ..

Linked texts (4)