Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.29: adhyāyaḥ 29

Vāyupurāṇa 1.29

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 29

1.29.1

yo'sāvagnirabhimānī hyāsīt svāyambhuve'ntare.
brahmaṇo mānasaḥ putrastasmātsvāhā vyajāyata .. 29.1 ..

1.29.2

pāvakaḥ pavamānaśca pāvamānaśca yaḥ smṛtaḥ.
śuciḥ śaurastu vijñeyaḥ svāhāputrāstrayastu te .. 29.2 ..

1.29.3

nirmmathya pavamānastu śuciḥ śaurastu yaḥ smṛtaḥ.
pāvakā vaidyutāścaiva teṣāṃ sthānāni yāni vai .. 29.3 ..

1.29.4

pavamānātmajaścaiva kavyavāhana ucyate.
pāvakāt saharakṣastu havyavāhaḥ śuceḥ sutaḥ .. 29.4 ..

1.29.5

devānāṃ havyavāho'gniḥ pitṝṇāṃ kavyavāhanaḥ.
saharakṣo'surāṇāntu trayāṇāntu trayo'gnayaḥ .. 29.5 ..

1.29.6

eteṣāṃ putrapautrāstu catvāriṃśannavaiva tu.
vakṣyāmi nāmatasteṣāṃ pravibhāgaṃ pṛthak pṛthak .. 29.6 ..

1.29.7

vaidyuto laukikāgnistu prathamo brahmaṇaḥ sutaḥ.
brahmaudanāgnistatputro bharato nāma viśrutaḥ .. 29.7 ..

1.29.8

atharvā tu bhṛgurjñeyo'pyaṅgirā'tharvaṇaḥ sutaḥ.
tasmāt sa laukikāgnistu dadhyaṅcātharvaṇaḥ sutaḥ .. 29.9 ..

1.29.9

atha yaḥ pavamāno'gnirnirmanthāḥ kavibhiḥ smṛtaḥ.
sa jñeyo gārhapatyo'gnistataḥ putradvayaṃ smṛtam .. 29.10 ..

1.29.10

śaṃsyastvāhavanīyo'gniryaḥ smṛto havyavāhanaḥ.
dvitīyastu sutaḥ proktaḥ śukro'gniryaḥ praṇīyate .. 29.11 ..

1.29.11

tathā sabhyāvasathyau vai śaṃsyasyāgneḥ sutāvubhau.
śaṃsyāstu ṣoḍaśa nadīśvakame havyavāhanaḥ.
yo'sāvāhavanīyo'gnirabhimānī dvijaiḥ smṛtaḥ .. 29.12 ..

1.29.12

kāverīṃ kṛṣṇaveṇīñca narmadāṃ yamunāntathā.
godāvarīṃ vitastāñca candrabhāgāmirāvatīm .. 29.13 ..

1.29.13

vipāśāṃ kauśikīñcaiva śatadruṃ sarayūntathā.
sītāṃ sarasvatīñcaiva hrādinīṃ pāvanīṃ tathā .. 29.14 ..

1.29.14

tāsu ṣoḍaśadhātmānaṃ pravibhajya pṛthak pṛthak .
ātmānaṃ vyadadhāttāsu dhiṣṇīṣvatha babhūva saḥ .. 29.15 ..

1.29.15

dhiṣṇayo divyabhicāriṇyastāsūtpannāstu dhiṣṇayaḥ.
dhiṣṇīṣu jajñire yasmāddhiṣṇayastena kīrttitāḥ .. 29.16 ..

1.29.16

ityete vai nadīputrā dhiṣṇīṣveva vijajñire.
teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca ye'gnayaḥ.
tān śrṛṇudhvaṃ samāsena kīrtyamānān yathā tathā .. 29.17 ..

1.29.17

ṛtuḥ pravāhaṇo'gnīdhraḥ purastāddhiṣṇayo'paro.
vidhīyante yathāsthānaṃ sautye'hni savanakramāt .. 29.18 ..

1.29.18

anirddeśyānyavācyānāmagnīnāṃ śrṛṇuta kramam.
samrāḍagniḥ kṛśānuryo dvitīyottaravedikaḥ .. 29.19 ..

1.29.19

samrāḍagniḥ smṛtā hyaṣṭau upatiṣṭhanti tān dvijāḥ.
adhastātparṣadanyastu dvitīyaḥ so'tra dṛśyate .. 29.20 ..

1.29.20

pratadvoce nabho nāma catvāri sa vibhāvyate.
brahmajyotirvasurnāma brahmasthāne sa ucyate .. 29.21 ..

1.29.21

havyasūryyādyasaṃsṛṣṭaḥ śāmitre sa vibhāvyate.
viśvasyātha samudrognirbrahmasthāne sa kīrttyate .. 29.22 ..

1.29.22

ṛtudhāmā ca sujyotiraudumbaryyāṃ sa kīrttyate.
brahmajyotirvasurnāma brahmasthāne sa ucyate .. 29.23 ..

1.29.23

ajaikapādupastheyaḥ sa vai śālāmukhīyakaḥ.
anuddeśyopyahirbudhnyaḥ so'gnirgṛhapatiḥ smṛtaḥ .. 29.24 ..

1.29.24

śaṃsyasyaiva sutāḥ sarvve upastheyā dvijaiḥ smṛtāḥ.
tato viharaṇīyāṃśca vakṣyāmyaṣṭau tu tatsutān .. 29.25 ..

1.29.25

kratupravāhaṇo'gnīdhrastatrasthā dhiṣṇayo'pare.
vihriyante yathāsthānaṃ sautyohni savanakramāt .. 29.26 ..

1.29.26

pautreyastu tato hyagniḥ smṛto yo havyavāhanaḥ.
śāntisvāgniḥ pracetāstu dvitīyaḥ satya ucyate .. 29.27 ..

1.29.27

tathāgnirviśvadevastu brahmasthāne sa ucyate.
avakṣuracchāvākastu bhuvaḥ sthāne vibhāvyate .. 29.28 ..

1.29.28

uśīrāgniḥ savīryastu neṣṭhīyaḥ saṃvibhāvyate.
aṣṭamastu vyaratnistu mārjālīyaḥ prakīrttitaḥ .. 29.29 ..

1.29.29

dhiṣṇyā viharaṇīyā ye saumyenānyena caiva hi.
tayoryaḥ pāvako nāma sa cāpāṃ garbha ucyate .. 29.30 ..

1.29.30

agniḥ so'vabhṛtho jñeyaḥ samyak prāpyāpsu hūyate.
hṛcchayastatsuto hyagnirjaṭhare yo nṛṇāṃ sthitaḥ .. 29.31 ..

1.29.31

manyumān jāṭharasyāgnervidvānagniḥ sutaḥ smṛtaḥ.
parasparocchritaḥ so'gnirbhūtānāṃ ha vibhurmahān .. 29.32 ..

1.29.32

putraḥ so'gnermanyumato ghoraḥ saṃvarttakaḥ smṛtaḥ .
pibannapaḥ sa vasati samudre vaḍhavāmukhaḥ .. 29.33 ..

1.29.33

samudra vāsinaḥ putraḥ saharakṣo vibhāvyate.
saharakṣasutaḥ kṣāmo gṛhāṇi sa dahennṝṇām .. 29.34 ..

1.29.34

kravyādo'gniḥ sutastasya puruṣānatti yo mṛtān .
ityete pāvakasyāgneḥ putrā hyevaṃ prakīrtitāḥ .. 29.35 ..

1.29.35

tataḥ śucestu yaiḥ saurergandharvairasurāvṛtaiḥ.
mathito yastvaraṇyāṃ vai so'gniragniḥ samidhyate .. 29.36 ..

1.29.36

āyurnāmātha bhagavān paśau yastu praṇīyate.
āyuṣo mahimān putraḥ sa śāvānnāmataḥ sutaḥ .. 29.37 ..

1.29.37

pākayajñeṣvabhimānī so'gnistu savanaḥ smṛtaḥ.
putraśca savanasyāgneradbhutaḥ sa mahāyaśāḥ .. 29.38 ..

1.29.38

vivicistvadbhutasyāpi putro'gneḥ sa mahān smṛtaḥ.
prāyaścitte'tha bhīmānāṃ hutaṃ bhuhkte haviḥ sadā .. 29.39 ..

1.29.39

vivicestu suto hyarko yo'gnistasya sutāstvime.
anīkavān vāsṛjavāṃśca rakṣohā pitṛkṛttathā.
surabhirvasuratnādau praviṣṭo yaśca rukmavān .. 29.40 ..

1.29.40

śuceragneḥ prajā vahnayastu caturddaśa.
ityete vahnayaḥ proktāḥ praṇīyante'dhvareṣu ye .. 29.41 ..

1.29.41

ādisarge hyatītā vai yāmaiḥ saha surottamaiḥ.
svāyambhu ve'ntare pūrvamagnayaste'bhimāninaḥ .. 29.42 ..

1.29.42

ete viharaṇīyāstu cetanācetaneṣviha.
sthānābhimānino loke prāgāsan havyavāhanāḥ .. 29.43 ..

1.29.43

kāmyanaimittikājasreṣvete karmasvavasthitāḥ.
pūrvamanvantare'tīte śuklairyāmaiḥ sutaiḥ saha.
devairmahātmabhiḥ puṇyaiḥ prathamasyāntare manoḥ .. 29.44 ..

1.29.44

ityetāni mayoktāni sthānāni sthāninaśca ha .
taireva tu prasaṅkhyātamatītānāgateṣvapi .. 29.45 ..

1.29.45

manvantareṣu sarveṣu lakṣaṇaṃ jātavedasām.
sarve tapasvino hyete sarve hyavabhṛthā stathā.
prajānāṃ patayaḥ sarve jyotiṣmantaśca te smṛtāḥ .. 29.46 ..

1.29.46

svārociṣādiṣu jñeyāḥ sāvarṇyanteṣu saptasu.
manvantareṣu sarveṣu nānārūpaprayojanaiḥ .. 29.47 ..

1.29.47

varttante varttamānaiśca devairiha sahāgnayaḥ.
anāgataiḥ suraiḥ sārddhaṃ varttante'nāgatāgnayaḥ .. 29.48 ..

1.29.48

ityeṣa ninayo'gnīnāṃ mayā prokto yathātatham.
vistareṇānupūrvyā ca pitṝṇāṃ vakṣyate tataḥ .. 29.49 ..

1.29.49

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte agnivaṃśavarṇanaṃ nāmonatriṃśo'dhyāyaḥ .. 29 ..

Linked texts (2)