<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.33

# Vayupurana 1.33: adhyāyaḥ 33

Vāyupurāṇa 1.33

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 33

### [1.33.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.1)

..sūta uvāca..

### [1.33.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.2)

manvantareṣu sarveṣu atītānāgateṣviha.  
tulyābhimāninaḥ sarve jāyante nāmarūpataḥ .. 33.1 ..

### [1.33.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.3)

devāśca vividhā ye ca tasmin manvantare'dhipāḥ.  
ṛṣayo mānavāścaiva sarve tulyābhimāninaḥ .. 33.2 ..

### [1.33.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.4)

maharṣisargaḥ prokto vai vaṃśaṃ svāyambhuvasya tu.  
vistareṇānupūrvyā ca kīrttyamānaṃ nibodhata .. 33.3 ..

### [1.33.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.5)

manoḥ svāyambhuvasyāsan daśa pautrāstu tatsamāḥ.  
yairiyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpasamanvitā .. 33.4 ..

### [1.33.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.6)

sasamudrākaravatī prativarṣanniveśitā.  
svāyambhuve'ntare pūrvamādye tretāyuge tadā .. 33.5 ..

### [1.33.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.7)

priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu.  
prajāsargatapoyogaistairiyaṃ viniveśitā .. 33.6 ..

### [1.33.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.8)

priyavratāt prajāvantaḥ vīrāt kanyā vyajāyata.  
kanyā sā tu mahābhāgā karddamasya prajāpateḥ .. 33.7 ..

### [1.33.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.9)

kanye dve śataputrāṃśca samrāṭ kukṣiśca te ubhe.  
taryorvai bhrātaraḥ śūrāḥ prajāpatisamā daśa .. 33.8 ..

### [1.33.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.10)

agnīdhraścavapuṣmāṃśca medhā medhātithirvibhuḥ.  
jyotiṣmān dyutimān havyaḥ savanaḥ sarva eva ca .. 33.9 ..

### [1.33.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.11)

priyavrato'bhiṣicyaitān sapta saptasu pārthivān.  
dvīpeṣu teṣu dharmeṇa dvīpāṃstāṃśca nibodhata .. 33.10 ..

### [1.33.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.12)

jambūdvīpeśvaraṃ cakre agnīdhrantu mahābalam.  
plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ .. 33.11 ..

### [1.33.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.13)

śālmalau tu vapuṣmantaṃ rājānamabhiṣiktavān.  
jyotiṣmantaṃ kuśadvīpe rājānaṃ kṛtavān prabhuḥ .. 33.12 ..

### [1.33.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.14)

dyutimantañca rājānaṃ kraujcadvīpe samādiśat.  
śākadvīpeśvarañcāpi havyañcakre priyavrataḥ .. 33.13 ..

### [1.33.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.15)

puṣkarādhipatiñcāpi savanaṃ kṛtavān prabhuḥ.  
puṣkare savanasyāpi mahāvītaḥ suto'bhavat.  
dhātakiścaiva dvāvetau putrau putravatāṃ varo .. 33.14 ..

### [1.33.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.16)

mahāvītaṃ smṛtaṃ varṣaṃ tasya nāmnā mahātmanaḥ.  
nāmnā tu dhātakeścāpi dhātakīkhaṇḍa ucyate .. 33.15 ..

### [1.33.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.17)

havyo vyajanayat putrān śākadvīpeśvarān prabhuḥ.  
jaladañca kumārañca sukumāraṃ maṇīcakam.  
vasumodaṃ sumodākaṃ saptamañca mahādrumam .. 33.16 ..

### [1.33.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.18)

jaladaṃ jaladasyātha varṣaṃ prathamamucyate.  
kumārasya ca kaumāraṃ dvitīyaṃ parikīrtitam .. 33.17 ..

### [1.33.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.19)

sukumāraṃ tṛtīyantu sukumārasya kīrtitam.  
maṇīcakasya caturthaṃ maṇīcakamihocyate .. 33.18 ..

### [1.33.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.20)

vasumodasya vai varṣaṃ pañcamaṃ vasumodakam.  
modākasya tu modākaṃ varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ prakīrtitam .. 33.19 ..

### [1.33.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.21)

mahādrumasya nāmnā tu saptamantu mahādrumam.  
eṣāntu mānabhistāni saptavarṣāṇi tatra vai .. 33.20 ..

### [1.33.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.22)

krauñcadvīpeśvarasyāpi putrā dyutimatastu vai.  
kuśalo manugaścoṣṇaḥ pīvaraścāndhakārakaḥ.  
muniśca dundubhiścaiva sutā dyutimatastu vai .. 33.21 ..

### [1.33.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.23)

teṣāṃ svanāmabhirddeśāḥ krauñcadvīpāśrayāḥ śubhāḥ.  
uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pīvarasyāpi pīvaraḥ .. 33.22 ..

### [1.33.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.24)

andhakārakadeśastu andhakāraśca kīrttyate.  
munestu munideśo vai dundubherdundubhiḥ smṛtaḥ.  
ete janapadāḥ sapta krauñcadvīpe tu bhāsvarāḥ .. 33.23 ..

### [1.33.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.25)

jyotiṣmataḥ kuśadvīpe saptaite sumahaujasaḥ.  
udbhido veṇumāṃścaiva svairatho lavaṇo dhṛtiḥ.  
ṣaṣṭhaḥ prabhākaraścaiva saptamaḥ kapilaḥ smṛtaḥ .. 33.24 ..

### [1.33.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.26)

udbhidaṃ prathamaṃ varṣaṃ dvitīyaṃ veṇumaṇḍalam.  
tṛtīyaṃ svairathākāraṃ caturthaṃ lavaṇaṃ smṛtam .. 33.25 ..

### [1.33.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.27)

pañcamaṃ dhṛtimadvarṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram.  
saptamaṃ kapilaṃ nāma kapilasya prakīrtitam .. 33.26 ..

### [1.33.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.28)

teṣāṃ dvīpāḥ kuśadvīpe tatsanāmāna eva tu.  
āśramācārayuktābhiḥ prajābhiḥ samalaṃkṛtāḥ .. 33.27 ..

### [1.33.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.29)

śālmalasyeśvarāḥ sapta putrāste tu vapuṣmataḥ.  
śvetaśca haritaścaiva jīmūto rohitastathā.  
vaidyuto mānasaścaiva suprabhaḥ saptamastathā .. 33.28 ..

### [1.33.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.30)

śvetasya śvetadeśastu rohitasya ca rohitaḥ.  
jīmūtasya ca jīmūto haritasya ca hāritaḥ .. 33.29 ..

### [1.33.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.31)

vaidyuto vaidyutasyāpi mānasasyāpi mānasaḥ.  
suprabhaḥ suprabhasyāpi saptaite deśapālakāḥ .. 33.30 ..

### [1.33.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.32)

saptadvīpe tu vakṣyāmi jambūdvīpādanantaram.  
sapta medhātitheḥ putrāḥ plakṣadvīpeśvarā nṛpāḥ .. 33.31 ..

### [1.33.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.33)

jyeṣṭhaḥ śāntabhayasteṣāṃ saptavarṣāṇi tāni vai.  
tasmācchāntabhayāccaiva śiśirastu sukhodayaḥ.  
ānandaśca dhruvaścaiva kṣemakaśca śivastathā .. 33.32 ..

### [1.33.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.34)

tāni teṣāṃ sanāmāni saptavarṣāṇi bhāgaśaḥ.  
niveśitāni taistāni pūrve svāyambhuve'ntare .. 33.33 ..

### [1.33.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.35)

medhātithestu putraistaiḥ saptadvīpanivāsibhiḥ.  
varṇāśramācārayuktāḥ plakṣadvīpe prajāḥ kṛtāḥ .. 33.34 ..

### [1.33.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.36)

plakṣadvīpādikeṣveva śākadvīpāntareṣu vai.  
jñeyaḥ pañcasu dharmo vai varṇāśramavibhāgaśaḥ .. 33.35 ..

### [1.33.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.37)

sukhamāyuśca rūpañca balaṃ dharmaśca nityaśaḥ.  
pañcasveteṣu dvīpeṣu sarvaṃ sādhāraṇaṃ smṛtam .. 33.36 ..

### [1.33.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.38)

saptadvīpaparikrāntaṃ jambūdvīpaṃ nibodhata.  
āgnīdhraṃ jyeṣṭhadāyādaṃ kanyāputraṃ mahābalam.  
priyavrato'bhyaṣiñcattaṃ jambūdvīpeśvaraṃ nṛpam .. 33.37 ..

### [1.33.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.39)

tasya putrā babhūvurhi prajāpatisamaujasaḥ.  
jyeṣṭho nābhi riti khyātastasya kimpuruṣo'nujaḥ .. 33.38 ..

### [1.33.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.40)

harivarṣastṛtīyastu caturtho'bhūdilāvṛtaḥ.  
ramyaḥ syātpañcamaḥ putro harinmān ṣaṣṭha ucyate .. 33.39 ..

### [1.33.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.41)

kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvo hyaṣṭamaḥ smṛtaḥ.  
navamaḥ ketumālastu teṣāṃ deśānnibodhata .. 33.40 ..

### [1.33.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.42)

nābhestu dakṣiṇaṃ varṣaṃ himādvantu pitā dadau .  
hema kūṭaṃ tu yadvarṣaṃ dadau kimpuruṣāya tat .. 33.41 ..

### [1.33.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.43)

naiṣadhaṃ yat smṛtaṃ varṣaṃ harivarṣāya taddadau.  
madhyamaṃ yatsumerostu sa dadau tadilāvṛte .. 33.42 ..

### [1.33.44](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.44)

nīlantu yat smṛtaṃ varṣaṃ ramyāyaitat pitā dadau .  
śvetaṃ yaduttaraṃ tasmāt pitrā dattaṃ harinmate .. 33.43 ..

### [1.33.45](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.45)

yaduttaraṃ śrṛṅgavato varṣa tat kurave dadau .  
varṣaṃ mālyavata ścāpi bhadrāśvāya nyavedayat .. 33.44 ..

### [1.33.46](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.46)

gandhamādanavarṣantu ketumāle nyavedayat.  
ityetāni mahāntīha navavarṣāṇi bhāgaśaḥ .. 33.45 ..

### [1.33.47](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.47)

āgnīdhrasteṣu sarveṣu putrāṃstānabhyaṣiñcata.  
yathākramaṃ sa dharmātmā tatastu tapasi sthitaḥ .. 33.46 ..

### [1.33.48](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.48)

ityetaiḥ sapbhiḥ kṛtsnāḥ saptadvīpā niveśitāḥ .  
priyavratasya putraistaiḥ pautraiḥ svāyambhuvasya tu .. 33.47 ..

### [1.33.49](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.49)

yāni kimpuruṣādyāni varṣāṇyaṣṭau śubhāni tu.  
teṣāṃ svabhāvataḥ siddhiḥ sukhaprāyā hyayatnataḥ .. 33.48 ..

### [1.33.50](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.50)

viparyayo na teṣvasti jarāmṛtyubhayaṃ na ca .  
dharmādharmau na teṣvāstāṃ nottamādhamamadhyamāḥ .  
na teṣvasti yugāvasthā kṣetreṣveva tu sarvaśaḥ .. 33.49 ..

### [1.33.51](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.51)

nābherhi sargaṃ vakṣyāmi himāhve tannibodhata.  
nābhistvajanayat putraṃ meṟudevyāṃ mahādyutiḥ.  
ṛṣabhaṃ pārthivaśreṣṭhaṃ sarvakṣatrasya pūrvajam .. 33.50 ..

### [1.33.52](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.52)

ṛṣabhādbharato jajñe vīraḥ putraśatāgrajaḥ.  
so'bhiṣicyātha bharataḥ putraṃ prāvrājyamāsthitaḥ .. 33.51 ..

### [1.33.53](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.53)

himāhvaṃ dakṣiṇaṃ varṣaṃ bharatāya nyavedayat.  
tasmāttadbhārataṃ varṣaṃ tasya nāmnā vidurbudhāḥ .. 33.52 ..

### [1.33.54](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.54)

bharatasyātmajo vidvān sumatirnāma dhārmikaḥ.  
babhūva tasmiṃstadrājyaṃ bharataḥ saṃnyayojayat.  
putra saṃkrāmitaśrīko vanaṃ rājā viveśa saḥ .. 33.53 ..

### [1.33.55](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.55)

tejasastu sutaścāpi prajāpatiramitrajit.  
taijasasyātmajo vidvānindradyumna iti śrutaḥ .. 33.54 ..

### [1.33.56](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.56)

parameṣṭhī sutaścātha nidhane tasya śobhanaḥ .  
pratīhārakule tasya nāmnā jajñe tadanvayāt.  
pratihartteti vikhyāto jajñe tasyāpi dhīmataḥ .. 33.55 ..

### [1.33.57](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.57)

unnetā pratiharttustu bhuvastasya sutaḥ smṛtaḥ .  
udgīthastasya putro'bhūtpratāviścāpi tatsutaḥ .. 33.56 ..

### [1.33.58](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.58)

pratāvestu vibhuḥ putraḥ pṛthustasya suto mataḥ .  
pṛthoścāpi suto nakto naktasyāpi gayaḥ smṛtaḥ .. 33.57 ..

### [1.33.59](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.59)

gayasya tu naraḥ putro narasyāpi suto virāṭ.  
virāṭ‌suto mahāvīryo dīmāṃstasya suto'bhavat .. 33.58 ..

### [1.33.60](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.60)

dhīmataśca mahān putro mahataścāpi bhauvanaḥ.  
bhauvanasya sutastvaṣṭā arijastasya cātmajaḥ .. 33.59 ..

### [1.33.61](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.61)

arijasya rajaḥ putraḥ śatajidrajaso mataḥ.  
tasya putraśataṃ tvāsīdrājānaḥ sarva eva te .. 33.60 ..

### [1.33.62](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.62)

viśvajyotiḥ pradhānāyaistairimā varddhitāḥ prajāḥ.  
tairidaṃ bhārataṃ varṣaṃ saptakhaṇḍaṃ kṛtaṃ purā .. 33.61 ..

### [1.33.63](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.63)

teṣāṃ vaṃśaprakūtaistu bhukteyaṃ bhāratī dharā.  
kṛtatretādiyuktāni yugākhyānyekasaptatiḥ .. 33.62 ..

### [1.33.64](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.64)

ye'tītāstairyugaiḥ sārddhaṃ rājānaste tadanvayāḥ.  
svāyambhuve'ntare pūrvaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ .. 33.63 ..

### [1.33.65](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.65)

eṣa svāyambhuvaḥ sargo yenedaṃ pūritaṃ jagat.  
ṛṣibhirdaivataiścāpi pitṛgandharvarākṣasaiḥ .. 33.64 ..

### [1.33.66](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.66)

yakṣabhūtapiśācaiśca manuṣyamṛgapakṣibhiḥ .  
taiṣāṃ sṛṣṭiriyaṃ loke yugaiḥ saha vivarttate .. 33.65 ..

### [1.33.67](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33.67)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte svāyambhuva vaṃśānukīrttanaṃ nāma trayastriśo'dhyāyaḥ .. 33 ...

## Linked texts (6)

- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.14.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.46.21) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mārkaṇḍeyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.markandeya.53.12) — Vyāsa, Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.1.38.13) — Vyāsa, Sanskrit
- [Viṣṇupurāṇa (critical edition)](https://indike.org/pramana/in.purana.visnu*crit.2.1.14) — Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.52.21) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.33) · Pramāṇa
