Pramāṇa · Search · About · API

Vayupurana 1.38: adhyāyaḥ 38

Vāyupurāṇa 1.38

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 38

1.38.1

..sūta uvāca ..

1.38.2

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dakṣiṇāndiśamāśritāḥ.
yā droṇyaḥ siddhacaritāḥ śṛṇu tā hyanupūrvaśaḥ .. 38.1 ..

1.38.3

śiśirasyācalendrasya pataṅgasyāntareṇa ca.
ślakṣṇabhūmiśriyā yuktaṃ latāliṅgitapādapam .. 38.2 ..

1.38.4

pṛthukṣepoccaśikharaiḥ pādapairupaśobhitam.
udumbaravanaṃ ramyaṃ pakṣisaṅghaniṣevitam .. 38.3 ..

1.38.5

pakvairvidrumasaṅkāśai rmadhupūrṇairmanoramaiḥ.
jvalitaṃ tadvanaṃ bhāti mahākumbhopamaiḥ phalaiḥ .. 38.4 ..

1.38.6

tat siddhayakṣagandharvāḥ kinnarā uragāstathā.
vidyādharāśca muditā upajīvanti nityaśaḥ .. 38.5 ..

1.38.7

prasannasvādusalilāstatra nadyo bahūdakāḥ.
surasāmalatoyāstāḥ sarāṃsi ca samantataḥ .. 38.6 ..

1.38.8

tatrāśramaṃ bhagavataḥ karddamasya prajāpateḥ.
ramyaṃ suragaṇākīrṇaṃ sarvataścitrakānanam.
samantādyojanaśataṃ tadvanaṃ parimaṇḍalam .. 38.7 ..

1.38.9

tāmravarṇasya śailasya pataṅgasyāntareṇa tu.
śatayojanavistīrṇaṃ dviyojanaśatāyatam .. 38.8 ..

1.38.10

taruṇādityasaṅkāśaiḥ puṇḍarīkaiḥ samantataḥ.
sahasrapatrairvikacairmahāpadmairalaṅkṛtam .. 38.9 ..

1.38.11

tathā bhramarasaṃlīnaiḥ śatapatraiḥ sugandhibhiḥ.
praphulllaiḥ śobhitajalaṃ raktanīlairmahotpalaiḥ .. 38.10 ..

1.38.12

sarovaraṃ mahāpuṇyaṃ devadānavasevitam.
mahoragairadhyuṣitaṃ nīlajāla vibhūṣitam .. 38.11 ..

1.38.13

tasya madhye janapado hyāyataḥ śatayojanaḥ.
triṃśadyojanavistīrṇo raktadhātuvibhūṣitaḥ .. 38.12 ..

1.38.14

tasyopari mahāramyā prāṃśu prākāratoraṇā.
naranārīgaṇākīrṇā sphītā vibhavavistaraiḥ .. 38.13 ..

1.38.15

valabhīkūṭanirvyūhairmaṇibhaktivicitritaiḥ.
ratnacitrārpitatalaiḥ ślakṣṇacitrottaracchadaiḥ .. 38.14 ..

1.38.16

mahābhavanamālābhirmahāprāṃśubhiruttamaiḥ.
vidyādharapuraṃ tatra śobhate bhrājayacchubham .. 38.15 ..

1.38.17

vidyādharapatistatra pulomā tatra viśrutaḥ.
citraveṣadharaḥ sragvī māhendrasadṛśadyutiḥ .. 38.16 ..

1.38.18

dīptānāṃ citraveṣāṇāṃ sūryapratimatejasām.
vidyādharasahasrāṇāmanekeṣāṃ sa rājarāṭ .. 38.17 ..

1.38.19

viśākhasyācalendrasya pataṅgasyāntareṇa ca.
sarasastāmravarṇasya pūrve tīre pariśrutam .. 38.18 ..

1.38.20

pañceṣukṣepaṇairviddhaṃ suśākhaṃ varṇaśobhitam .
sarva kālaphalaṃ tatra sphītaṃ cāmravaṇaṃ mahat .. 38.19 ..

1.38.21

phalaiḥ kanakasaṅkāśairmahāsvādaiḥ sugandhibhiḥ.
mahākumbhapramāṇaiścātanuśākhaiḥ samantataḥ .. 38.20 ..

1.38.22

gandharvakinnarā yakṣā nāgā vidyādharāstathā.
pibantyāmrarasaṃ tatra susvāduṃ hyamṛtopamam .. 38.21 ..

1.38.23

tatrāmrarasapītānāṃ muditānāṃ mahātmanām.
śrūyante hṛṣṭa puṣṭānāṃ nādāstasmin mahāvane .. 38.22 ..

1.38.24

sumūlasyācalendrasya vasudhārasya cāntare.
samā surabhipūrṇāḍhyā vihaṅgairupaśobhitā .. 38.23 ..

1.38.25

triṃśadyojanavistīrṇā pañcāśadyojanāyatā.
tatra bilvasthalī viprāḥ śuddhā nimnaphaladrumāḥ .. 38.24 ..

1.38.26

susvādairvidrumanibhaiḥ phalairbilvairmahopamaiḥ.
śīryamāṇairviśīrṇaiśca praklinnatalamṛttikāḥ .. 38.25 ..

1.38.27

tāṃ sthalīmupajīvanti yakṣagandharvakinnarāḥ.
siddhā nāgāśca bahuśo nityaṃ bilvaphalāśinaḥ .. 38.26 ..

1.38.28

antare vasudhārasya ratnadhārasya cāntare.
triṃśadyojanavistīrṇamāyataṃ śatayojanam .. 38.27 ..

1.38.29

sugandhaṃ kiṃśukavanaṃ nityaṃ puṣpitapādapam.
puṣpalakṣmyāvṛtaṃ bhāti pradīptamiva sarvataḥ .. 38.28 ..

1.38.30

yasya gandhena divyena vāsyate parimaṇḍalam.
samagraṃ yojanaśataṃ kānanāni samantataḥ .. 38.29 ..

1.38.31

tat siddhacāraṇagaṇairapsarobhiśca sevitam .
ramyaṃ tat kiṃśuka vanaṃ jalāśayavibhūṣitam .. 38.30 ..

1.38.32

tatrādityasya devasya dīptamāyatanaṃ mahat .
māse māse'natarati tatra sūryaḥ prajāpatiḥ .. 38.31 ..

1.38.33

tatra kālasya karttāraṃ sahasrāṃśuṃ surottamam.
siddhasaṅghā namasyanti sarvalokanamaskṛtam .. 38.32 ..

1.38.34

pañcakūṭasya śailasya kailāsasyāntareṇa tu.
ṣaṭ‌triṃśadyojanāyāmaṃ vistīrṇaṃ śatayojanam .. 38.33 ..

1.38.35

kṣudrasattvairanādhṛṣyaṃ sarvato haṃsapāṇḍuram.
duṣpāraṃ sarvasatvānāṃ durgamaṃ lomaharṣaṇam .. 38.34 ..

1.38.36

ityetā hyantaradroṇyo dakṣiṇe parikīrtitāḥ.
yathānupūrvamakhilāḥ siddhasaṅghaniṣevitāḥ .. 38.35 ..

1.38.37

paśvimāyāṃ diśitathā ye'ntaradroṇivistarāḥ.
tān varṇyamānāṃstatvena śrṛṇutemān dvijottamāḥ .. 38.36 ..

1.38.38

antarāle girau tasmin suvakṣaḥ śikhiśailayoḥ.
samantādyojanaśatamekabhūmaṃ śilātalam .. 38.37 ..

1.38.39

nityataptaṃ mahāghoraṃ duḥsparśaṃ romaharṣaṇam.
agamyaṃ sarvasattvānāmīśvarāṇāṃ sudāruṇam .. 38.38 ..

1.38.40

madhye tasyāṃ śilāsthalyāṃ triṃśadyojanamaṇḍalam.
jvālāsahasrakalilaṃ vahnisthānaṃ sudāruṇam .. 38.39 ..

1.38.41

anindhanastatra sadā jvālāmālī vibhāvasuḥ.
jvalatyeṣa sadā devaḥ śaśvattatra hutāśanaḥ .. 38.40 ..

1.38.42

adhidevakṛte yo'sāvagnerbhāgo vidhīyate.
sa tatra jvalate nityaṃ lokasaṃvarttako'nalaḥ .. 38.41 ..

1.38.43

antare śailavarayordevā vāpi tayoḥ śubhāḥ .
mātuluṅgasthalī tatra hyāyāmāddaśayojanā .. 38.42 ..

1.38.44

madhuvyañjanasaṃsthānaiḥ surasaiḥ kanakaprabhaiḥ.
phalaiḥ pariṇataiḥ sarvā śobhitā sā mahāsthalī .. 38.43 ..

1.38.45

tatrāśramaṃ mahā puṇyaṃ siddhasaṅghaniṣevitam.
bṛhaspateḥ pramuditaṃ sarvakāmaguṇairyutam .. 38.44 ..

1.38.46

tathaiva śailavarayoḥ kumudāñjanayorapi.
antare kesaradroṇī hyanekāyāma yojanā .. 38.45 ..

1.38.47

dvibāhupariṇāhaistaistrihastāyatavistṛtaiḥ.
candrāṃśuvarṇairvyākośairmattaṣaṭpadanāditaiḥ .. 38.46 ..

1.38.48

madhusarpīrajaḥ pṛktairmahāgandhairmanoharaiḥ.
śabalaṃ tadvanaṃ bhāti kusumaiḥ sarvakālajaiḥ .. 38.47 ..

1.38.49

tatra viṣṇoḥ suragurordīptamāyatanaṃ mahat.
prakāśantriṣu lokeṣu sarvalokanamaskṛtam .. 38.48 ..

1.38.50

antare śailavarayoḥ kṛṣṇapāṇḍurayorapi.
triṃśadyojanavistīrṇaṃ navatyāyatayojanam .. 38.49 ..

1.38.51

ślakṣṇamekaśilaṃ deśaṃ vṛkṣavīrudvivarjitam .
sukhapādapracā rañca nimnonnatavivarjitam .. 38.50 ..

1.38.52

madhye tu sarasastasya ramyā tu sthalapadminī.
sahasrapatrairvyākośaiḥ chatramātrairalaṅkṛtā .. 38.51 ..

1.38.53

puṇḍarīkairmahāpadmai rucirairgandhaśālibhiḥ .
śatapatraiśca vikacairutpalairnīlapatrakaiḥ .. 38.52 ..

1.38.54

madotkaṭairmadhukarairbhramaraiśca madotkaṭaiḥ.
mṛdugadghadakaṇṭhānāṃ kinnarāṇāñca nisvanaiḥ .. 38.53 ..

1.38.55

upagītapadmakhaṇḍāḍhyā vistīrṇā sthalapadminī.
yakṣagandharvacaritā siddhacāraṇasevitā .. 38.54 ..

1.38.56

madhye tasyāśca padminyāḥ pañcayojanamaṇḍalaḥ.
nyagrodho vipulaskandho hyanekārohimaṇḍitaḥ .. 38.55 ..

1.38.57

tatra candraprabhaḥ śrīmān pūrṇacandranibhānana).
sahasravadano devo nīlavāsāḥ surārihā .. 38.56 ..

1.38.58

padma mālyadharasthalyāṃ mahābhāgo'parājitaḥ.
ijyate yakṣagandharvairvidyādharagaṇaistathā .. 38.57 ..

1.38.59

tasminnāyatane sākṣādanādinidhano hariḥ.
padmopahāraurvividhai rijyate siddhacāraṇaiḥ .. 38.58 ..

1.38.60

tadanantasado nāma sarvalokeṣu viśrutam.
padmamālāvalambābhirmālābhirupaśobhitam .. 38.59 ..

1.38.61

tathā sahasraśikharakumudasyāntareṇa ca.
pañcāśadyojanāyāmaṃ triṃśadyojanavistaram .
iṣukṣepoccaśikharaṃ nānāvihagasevitam .. 38.60 ..

1.38.62

mahāgandhairmahāsvādairgajadehanibhaiḥ phalaiḥ.
madhusravairmahāvṛkṣairupetaṃ tat samantataḥ .. 38.61 ..

1.38.63

tatrāśramaṃ mahāpuṇyaṃ devarṣigaṇasevitam.
śukrasya prathitaṃ tatra bhāsvaraṃ puṇyakarmaṇaḥ .. 38.62 ..

1.38.64

śaṅkukūṭasya śailasya vṛṣabhasyāntareṇa ca.
parūṣakasthalī ramyā hyanekāyatayojanā .. 38.63 ..

1.38.65

bilvapramāṇaiśca śubhairmahāsvādaiḥ sugandhibhiḥ.
phalaiḥ praklidyate bhūmiḥ paruṣairvṛntavicyutaiḥ .. 38.64 ..

1.38.66

tāṃ sthalīmupajīvanti kinnaroragasādhavaḥ.
parūṣakarasonmattā mānāḍhyāstatra cāraṇāḥ .. 38.65 ..

1.38.67

kapiñjalasya śailasya nāgaśailasya cāntare.
dviyojanaśatāyāmā vistīrṇā śatayojanā .. 38.66 ..

1.38.68

sthalī manoharā sā hi nānāvanavibhūṣitā .
nānāpuṣpaphalopetā kinnaroragasevitā .. 38.67 ..

1.38.69

drākṣāvanāni ramyāṇi tathā nāgavanāni ca.
kharjūravanakhaṇḍāni nīlāśokavanāni ca .. 38.68 ..

1.38.70

dāḍimānāñca svādūnāmakṣoṭakavanāni ca.
atasītilakānāñca kadalīnāṃ vanāni ca .. 38.69 ..

1.38.71

badarīṇāñca svādūnāṃ vanakhaṇḍāni sarvaśaḥ.
svāduśītāmbupūrṇābhirnadībhiḥ śobhitāni ca .. 38.70 ..

1.38.72

tathā puṣpakaśailasya mahāmeghasya cāntare.
ṣaṣṭiyojanavistīrṇā sā bhūmiḥ śatamāyatā .. 38.71 ..

1.38.73

samā pāṇitalaprakhyā kaṭhinā pāṇḍurā ghanā.
vṛkṣagulmalatāgulmaistṛṇaiśvāpi vivarjitā .. 38.72 ..

1.38.74

varjitā vividhaiḥ satvairnnityamasmin nirāśrayā.
sā kānanasthalī nāma dāruṇā romaharṣaṇā .. 38.73 ..

1.38.75

mahāsarāṃsi ca tathā mahāvṛkṣāstathaiva ca.
mahāvanāni sarvāṇi kāntanāmāni sarvaśaḥ .. 38.74 ..

1.38.76

sarasāñca vanānāñca sā sthalī ca prajāpateḥ.
kṣudrāṇāṃ sarasāñcaiva saṅkhyā tatra na vidyate .. 38.75 ..

1.38.77

daśa dvādaśa saptāṣṭau viṃśatrriṃśacca yojanāḥ.
sthalyo droṇyaśca vikhyātāḥ sarāṃsi ca vanāni ca .. 38.76 ..

1.38.78

kecit santi mahāghorāḥ śyāmāḥ parvatakukṣayaḥ.
sūryāṃśujālairaspṛṣṭā nityaṃ śītā durāsadāḥ .. 38.77 ..

1.38.79

tathā hyanalataptāni sarāṃsi dvijasattamāḥ.
śailakukṣyantarasthāni sahasrāṇi śatāni ca .. 38.78 ..

1.38.80

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ .. 38 ..

Linked texts (3)