<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Vayupurana](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu) › 1.43

# Vayupurana 1.43: adhyāyaḥ 43

Vāyupurāṇa 1.43

- **Language:** Sanskrit

### adhyāyaḥ 43

### [1.43.1](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.1)

..sūta uvāca..

### [1.43.2](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.2)

gandhamādanapārśve tu sphītā copari gaṇḍikā.  
dvātriṃśataṃ sahasrāṇi yojanaiḥ pūrvapaścimā .. 43.1 ..

### [1.43.3](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.3)

asyāyāmaśacavatustriṃśatsahasrāṇi pramāṇataḥ.  
tatra te śubhakarmāṇaḥ ketumālāḥ pariśrutāḥ .. 43.2 ..

### [1.43.4](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.4)

tatra kālā narāḥ sarve mahāsattvā mahābalāḥ.  
striyaścotpalapatrābhāḥ sarvāstāḥ priya darśanāḥ .. 43.3 ..

### [1.43.5](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.5)

tatra divyo mahāvṛkṣaḥ panasaḥ ṣaḍrasāśrayaḥ.  
īśvaro brahmaṇaḥ putraḥ kāmacārī manojavaḥ.  
tasya pītvā phalarasaṃ jīvanti hi samāyutam .. 43.4 ..

### [1.43.6](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.6)

pārśve mālyavataścāpi pūrve purvā tu gaṇḍikā.  
āyāmato'tha vistārādyathaivāparagaṇḍikā .. 43.5 ..

### [1.43.7](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.7)

bhadrāśvāstatra vijñeyā nityaṃ muditamānasā.  
bhadraṃ sālavanaṃ tatra kālāmrāśca mahādrumāḥ .. 43.6 ..

### [1.43.8](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.8)

tatra te puruṣāḥ śvetā mahāsattvā mahābalāḥ.  
striyaḥ kumudavarṇābhāḥ sundaryyaḥ priyadarśanāḥ .. 43.7 ..

### [1.43.9](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.9)

candraprabhāśvandravarṇāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ.  
candraśītalagātrāśca striyaścotpalagandhikāḥ .. 43.8 ..

### [1.43.10](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.10)

daśavarṣasahasrāṇi teṣāmāyurnirāmayam.  
kālāmrasya rasaṃ pītvā sarvadā sitharayauvanāḥ .. 43.9 ..

### [1.43.11](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.11)

..ṛṣaya ūcuḥ..

### [1.43.12](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.12)

pramāṇaṃ varṇamāyuśca yāthātathyena kīrtitam.  
caturṇāmapi dvīpānāṃ samāsānna tu vistarāt .. 43.10 ..

### [1.43.13](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.13)

..sūta uvāca..

### [1.43.14](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.14)

bhadrāśvānāṃ yathā cihnaṃ kīrtitaṃ kīrtivarddhanāḥ.  
tacchṛṇudhvaṃ tu kārtsnyena pūrvasiddhairudāhṛtam .. 43.11 ..

### [1.43.15](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.15)

devakūṭasya sarvasya prathitasyeha yatparam.  
pūrveṇa dikṣu sarvāsu yathāvacca prakīrtitam .. 43.12 ..

### [1.43.16](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.16)

kulācalānāṃ pañcānāṃ nadīnāñca viśeṣataḥ.  
tathā janapadānāñca yathā dṛṣṭaṃ yathāśrutam .. 43.13 ..

### [1.43.17](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.17)

śaivālo varṇamālāgraḥ korañjaścācalottamaḥ.  
śvetavarṇaśca nīlaśca pañcaite kulaparvatāḥ .. 43.14 ..

### [1.43.18](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.18)

teṣāṃ prasūtiranyepi parvatā bahuvistarāḥ.  
koṭikoṭiḥ kṣitau jñeyāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ .. 43.15 ..

### [1.43.19](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.19)

tairvimiśrā janapadairnānāsattvasamākulāḥ.  
nānāprakārajātīyāstvanekanṛpapālitāḥ .. 43.16 ..

### [1.43.20](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.20)

nāmadheyaiśca nikrāntaiḥ śrīmadbhiḥ puruṣarṣabhaiḥ.  
adhyāsitā janapadāḥ kīrtanīyāśca śobhitāḥ .. 43.17 ..

### [1.43.21](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.21)

teṣāntu nāmadheyāni rāṣṭrāṇi vividhāni ca.  
giryantaraniviṣṭāni sameṣu viṣameṣu ca .. 43.18 ..

### [1.43.22](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.22)

tathā sumaṅgalāḥ śuddhāścandrakāntāḥ sunandanāḥ.  
vrajakā nīlaśaileyāḥ sauvīrā vijayasthalāḥ .. 43.19 ..

### [1.43.23](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.23)

mahāsthalāḥ sukāmāśca mahākeśāḥ sumūrddhajāḥ.  
vātaraṃhāḥ sopasaṅgāḥ parivāyāḥ parācakāḥ .. 43.20 ..

### [1.43.24](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.24)

sambhavakrā mahānetrāḥ śaivālāstanapāstathā.  
kumudāḥ śākamuṇḍāśca uraḥ saṅkīrṇabhaumakāḥ .. 43.21 ..

### [1.43.25](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.25)

sodakā vatsakāścaike vārāhā hāravāmakāḥ.  
śaṅkhākhyā bhāvisandrāśca uttarā haimabhaumakāḥ .. 43.22 ..

### [1.43.26](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.26)

kṛṣṇabhaumāḥ subhaumāśca mahābhaumāśca kīrtitāḥ.  
ete cānye ca vikhyātā nānājanapadā mayā .. 43.23 ..

### [1.43.27](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.27)

te pibanti mahāpuṇyāṃ mahāgaṅgāṃ mahānadīm.  
ādau trailokyavikhyātā śītā śītāmbuvāhinī .. 43.24 ..

### [1.43.28](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.28)

tathā ca haṃsavasatirmahācakrā ca nimnagā.  
cakrā vakrā ca kañcī ca surasā cāpagottamā .. 43.25 ..

### [1.43.29](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.29)

śākhāvatī cendranadī meghā maṅgāravāhinī.  
kāverī haritoyā ca somāvarttā śatahradā .. 43.26 ..

### [1.43.30](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.30)

vanamālā vasumatī pampā pampāvatī śubhā.  
suvarṇā pañca varṇā ca tathā puṇyā vapuṣmatī .. 43.27 ..

### [1.43.31](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.31)

maṇivaprā suvaprā ca brahmabhāgā śilāśinī.  
kṛṣṇatoyā ca puṇyodā tathā nāgapadī śubhā .. 43.28 ..

### [1.43.32](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.32)

śaivālinī maṇitaṭā kṣārodā cāruṇāvatī.  
tathā viṣṇupadī caiva mahāpuṇyā mahānadī .. 43.29 ..

### [1.43.33](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.33)

hiraṇyavāhinīlā ca skandamālā surāvatī .  
vāmodā ca patākā ca vetālī ca mahānadī .. 43.30 ..

### [1.43.34](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.34)

etā gaṅgā mahānadyo nāyikāḥ parikīrtitāḥ.  
kṣudranadyastvasaṃkhyātāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ .. 43.31 ..

### [1.43.35](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.35)

pūrvadvīpasya vohinyaḥ puṇyavatyaśca kīrtitāḥ.  
kīrttanenāpi caitāsāṃ pūtaḥ syāditi me matiḥ .. 43.32 ..

### [1.43.36](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.36)

samṛddharāṣṭraṃ sphītañca nānājanapadākulam.  
nānāvṛkṣavanoddeśaṃ nānānaga suveṣṭitam .. 43.33 ..

### [1.43.37](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.37)

naranārīgaṇākīrṇaṃ nityaṃ pramuditaṃ śivam.  
bahudhānyadhanopetaṃ nānānṛpatipālitam .  
upetaṃ kīrtanaśatairnānāratnākarākaram .. 43.34 ..

### [1.43.38](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.38)

tasmindeśe samākhyātā hemaśaṅkhadalaprabhāḥ.  
mahākāyā mahāvīryāḥ puruṣāḥ puruṣarṣabhāḥ .. 43.35 ..

### [1.43.39](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.39)

sambhāṣaṇaṃ darśanañca samasthānopasevanam .  
devaiḥ saha mahābhāgāḥ kurvate tatra vai prajāḥ .. 43.36 ..

### [1.43.40](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.40)

daśavarṣasahasrāṇi teṣāmāyuḥ prakīrtitam.  
dharmādharmaviśeṣaśca na teṣvasti mahātmasu.  
ahiṃsā satyavākyañca prakṛtyaiva hi varttate .. 43.37 ..

### [1.43.41](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.41)

te bhaktyā śaṅkaraṃ devaṃ gaurīṃ paramavaiṣṇavīm.  
ijyāpūjānamaskārāṃstābhyāṃ nityaṃ prayuñjate .. 43.38 ..

### [1.43.42](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43.42)

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. 43 ...

## Linked texts (2)

- [Matsyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.matsya.113.48) — Vyāsa, Sanskrit
- [Brahmāṇḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahmanda.1.15.53) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43](https://indike.org/pramana/in.purana.vayu.1.43) · Pramāṇa
